

D4026

@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། སཱུ་ཏྲ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་བྱཱ་ཁྱཾ་། བོད་སྐད་དུ། མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ། སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས། །སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་ཏེ་དེའི་བདག་ཉིད།།ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཡིས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་ལྔ་ཡི་བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱད་། །དོན་ཤེས་དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཅི་ཞེས་བསྟན་པ་ ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ནོ།།སུ་ཞིག་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་ཤེས་པའོ། །རྒྱན་ཅི་ཞིག་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། དོན་སྟོན་རབ་ཏུ་བྱེད་པའོ། །ཅིས་ཤེ་ན། ངག་དང་ཚིག་རྣམས་དྲི་མེད་པས་ཏེ། ངག་དྲི་མ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གྲོང་ཁྱེར་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །ཚིག་དྲི་མ་མེད་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚིག་དང་ ཡི་གེ་རིགས་པ་དང་འབྲེལ་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་སྟེ།ངག་དང་ཚིག་དང་ཡི་གེ་དག་པ་མེད་པར་ནི་དོན་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། །སྡུག་བསྔལ་འགྲོ་ལ་སྙིང་རྗེའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་བདག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་བའི་ འགྲོ་བ་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་གང་ཡིན་པའི་སྙིང་རྗེ་དེའི་ཕྱིར་རོ།།དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཅི་ཞིག་གི་རྒྱན་དུ་བྱེད་ཅེ་ན། ཐེག་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཆོས་ཀྱི་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་གང་ལ་ཐེག་པ་མཆོག་བསྟན་པའི་རྣམ་པ་ཡོད་པའི་ཆོས་དེའིའོ། །གང་གི་ཆེད་དུ་ བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།དེས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་ལའོ། །ལ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོས་འགྲོ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཆེད་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །རྒྱན་རྣམ་པ་དུ་ཞིག་གིས་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། འབྱོར་བའི་དོན་ཚུལ་བླ་མེད་གྱུར་པ་རྣམ་པ་ལྔའི་ བདག་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པའོ། །བླ་མེད་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པར་གཏོགས་པའོ། །ད་ནི་དོན་གྱི་ཚུལ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། གསེར་ལས་བརྡུངས་བྱས་འདྲ་ཞིང་པདྨ་རྒྱས་པ་བཞིན། །བཀྲེས་ པས་ཉེན་པ་གཡོས་ལེགས་ཁ་ཟས་ཟ་བ་འདྲ།།འཕྲིན་ཡིག་ལེགས་པ་ཐོས་འདྲ་རིན་ཆེན་སྒྲོམ་ཕྱེ་ལྟར། །ཆོས་དེ་འདིར་བཤད་པ་ཡང་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་དཔེ་ཆོས་དེའི་དོན་རྣམ་པར་ལྔའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སྟོན་ཏེ། བསྒྲུབ་པར་ བྱ་བ་དང་།བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་པར་བྱ་བ་དང་། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྟོགས་པའི་དོན་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་འདིས་རྣམ་པར་བཀྲོལ་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། གསེར་ལས་བརྡུངས་བྱས་ པ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ།མདོ་སྡེའི་རྒྱན་འདིས་རྣམ་པར་ཕྱེ་ན་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་དོ། །གང་གི་ཚེ་ཆོས་དེ་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ན། ཇི་ལྟར་དེ་བརྒྱན་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བའི་ཀླན་ཀ་འདི་ཡོངས་སུ་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་སྟེ། གཟུགས་རྒྱན་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་མེ་ལོང་ནང་སོང་ན། །མཐོང་བའི་དབང་གིས་མི་རྣམས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་པ། །དེ་བཞིན་ལེགས་གསུངས་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །ཆོས་ཀྱང་དོན་རྣམས་ཕྱེ་བས་མཁས་རྣམས་འདི་ན་དགའ་མཆོག་བསྐྱེད། །འདིས ཅི་སྟོན་ཞེ་ན།དཔེར་ན་གཟུགས་རྒྱན་དང་རང་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མེ་ལོང་གི་ནང་དུ་སོང་ན་མཐོང་བའི་དབང་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བའི་མཆོག་བསྐྱེད་པ་དེ་བཞིན་དུ། ལེགས་པར་གསུངས་པ་དག་གིས་རྟག་ཏུ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་དེ་ཡང་དོན་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ ལ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་དེ།དེ་བས་ན་དགའ་བའི་ཁྱད་པར་ཅན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་བརྒྱན་པ་དང་འདྲ་བར་འགྱུར་རོ།

印度语为'修多罗庄严论释'，藏语为'经庄严论释'。顶礼一切佛菩萨。
以知义、示义、善作、无垢语言文字，
为度苦故，对苦众生起悲心故，以此本性，
以最胜乘教法相，为诸众生，
显示无上圆满五种义理。
'知义、示义、善作'等，是从何处开始宣说。谁来庄严？是知义者。庄严何物？是示义善作。以何庄严？以无垢语言文字。'无垢语'即是远离城市语等。'无垢文字'即是文字语句相应道理，如广说。若无清净语言文字，则不能显示义理。
为何因？为度脱痛苦。从何处度？对苦众生起悲心故。其本性即是对苦众生起悲心者之悲心故。'其本性'即是悲心本性。
庄严何物？最胜乘教法相，即具有最胜乘教相之法。为谁庄严？为诸众生。'为'字表示目的，意为为大乘众生之义。
以几种庄严来庄严？有五种，即显示无上圆满五种义理之本性。'圆满'即是合理。'无上'即是属于无上乘。
今以第二偈颂显示五种义理之本性：
如打制黄金，如莲花开放，
如饥者食用美味饭食，
如闻妙书信，如开宝箧时，
此处解说法亦生最胜喜。
此偈颂是依五种义理而说，即应修行、应别知、应思维、不可思议、圆满证悟之义，是各自证知之菩提分法之本性。
若以此经庄严论解释，则如打制黄金等，若以此经庄严论分别，则生最胜喜。
若法本性具足功德，云何说为庄严？为断此诤，第三偈颂说：
如具庄严本性功德之形象入镜中，
以见故令诸人生起最胜欢喜，
如是善说恒具本性功德之，
诸法亦由分别义理令智者于此生最胜喜。
此说何义？譬如具足庄严及本性功德之形象入镜中时，以见故生起最胜欢喜。如是，由善说恒具功德之法，以分别义理令具慧者生起殊胜欢喜。是故，因生起殊胜欢喜故，成如庄严。

།དེའི་འོག་ཏུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ཆོས་དེ་ལ་གུས་པ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་བསྣམས་ན་རབ་དཀུ་ལ། །མྱངས་ན་ཞིམ་པའི་ སྨན་བཞིན་དུ།།ཆོས་ཀྱང་དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་གནས། །དོན་དང་ཡི་གེ་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་དཀའ་རྒྱ་ཆེན་ཟབ་མོ་འདི། །རྒྱལ་པོ་བཞིན་དུ་མཉེས་པར་དཀའ་། །མཉེས་པར་བྱས་ན་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོན་ཏན་མཆོག་གིས་ནོར་སྦྱིན་བྱེད། །རིན་ཆེན་རིགས་ལྡན་རིན་ཐང་མེད། །ལྟ་མི་ ཤེས་པའི་མི་མི་མགུ།།དེ་བཞིན་མི་མཁས་ཆོས་འདི་ལ། །བཟློག་ན་དེ་བཞིན་མགུ་བར་འགྱུར། །ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གསུམ་ལ། སྨན་གྱི་དཔེས་ནི་སྒྲིབ་པ་སྤོང་བའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། གཉིས་སུ་གནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡི་གེ་དང་དོན་དུ་རྣམ་པར་གནས་པའོ། །རྒྱལ་པོའི་དཔེས་ནི་དབང་འབྱོར་བའི་ རྒྱུ་ཉིད་དེ་།མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིན་པོ་ཆེ་རིགས་དང་ལྡན་པའི་རིང་ཐང་མེད་པའི་དཔེས་ནི། འཕགས་པའི་ནོར་ལ་སྤྱོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ཤེས་པའི་མི་ནི་འཕགས་པའི་སྐྱེ་བོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། དང་པོའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཁ་ཅིག་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡང་མ་ཡིན་ན། དེ་ལ་ཕན་ཡོན་འདི་ལྟ་ག་ལ་ཡོད་ཅེས་ལོག་པར་ཞུགས་པ་དེ་དག་ལ་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། གཏན་ཚིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ། སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ལྷན་ཅིག་བྱུང་། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་གྲུབ་པ་དང་། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །གཉེན་པོ་དང་ནི་སྒྲ་གཞན་ཕྱིར། །སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་འདི་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཕྱིས་འགའ་ཞིག་གིས་ཕྱུང་བ་ཡིན་ན། ཅིའི་ཕྱིར་མ་འོངས་པའི འཇིགས་པ་བཞིན་དུ་སྔ་ནས་ལུང་མ་བསྟན།ལྷན་ཅིག་བྱུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བར་དམིགས་ཀྱི། ཕྱིས་ནི་མ་ཡིན་ན་ཇི་ལྟར་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཤེས། སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལྟར་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ འདི་ནི་རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཏེ།མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ལ་དེ་ལྟ་བུ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་དེ་ལ་མ་མོས་པའི་ཕྱིར་འདི་གཞན་དག་གིས་བཤད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་མི་རུང་ངོ་། །གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འོན་ཏེ་གཞན་ཞིག་གིས་མངོན་པར་རྫོགས་ པར་སངས་རྒྱས་ནས་བཤད་དོ་ཞེ་ན་ནི།འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་སྟེ། གང་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས། །དེ་སྐད་དུ་འཆད་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཡིན་ནོ། །ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཅུང་ཟད་ཅིག་ཡོད་ན་ནི། དེ་ཡོད་དང་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་པར་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་མེད་ན་ནི་དེ་མེད་དང་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཡང་མེད་པས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་གྱི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས བྱ་བ་དེ་ཡང་མི་རུང་སྟེ།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་མེད་པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་མི་འབྱུང་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྒོམས་ན་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས་སུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་ཡིན་ནོ།།སྒྲ་གཞན་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་གྱི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་ནི་མི་བྱའོ།

其后以三个偈颂显示三种利益以令生起对此法的恭敬。
'如同善持良药时，品尝则有美妙味，法亦如是有二种，应知文义二差别。此深广妙难解法，如王难以令欢喜，若能令其生欢喜，即得殊胜功德财。具足种性无价宝，不解观者不欢喜，如是无智于此法，若能转变生欢喜。'
三种利益中：以药为喻说明能断除障碍之因，'有二种'是说安住于文字与义理二者。以王为喻说明获得自在之因，因为能赐予神通等殊胜功德之自在。以具足种性无价宝为喻说明能得圣财之因，应知如是了知之人即是圣者。
第一品终。
有些人说大乘非佛说，则怎会有如是利益，对于这些邪入者，为证明此是佛说，从因相分别开始偈颂：
'先前未授记同时生，非境界中而成就，有无皆有复皆无，对治以及异声故。'
'先前未授记'是说，若此是后来某人造作损害正法者，为何不如未来怖畏般提前授记。'同时生'是说大乘与声闻乘同时出现可见，并非后起，如何知此非佛说。'非境界'是说如是甚深广大之法非诸寻思者之境界，因为外道论中不见如是之说。即便说出也因不信解故，说此是他人所说亦不应理。'成就'是说若谓是他人成佛后所说，则已成立此即是佛说，因为若有成就正等觉而如是宣说者即是佛陀。'有无皆有复皆无'是说，若大乘稍有所存在，则已成立此是佛说，因为除此之外别无大乘。若说无有，则声闻乘亦无，则说声闻乘是佛说而大乘非是之理不应成立，因为无有佛乘则诸佛不出世故。'对治'是说修习大乘则成为一切无分别智之所依，以此而成为诸烦恼之对治，因此是佛说。'异声故'是说非如言词之义。因此不应随顺如言词义而了知此非佛说。

།ལ་ལ་སྔར་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆེད་དུ་མ་ དགོངས་ནས་མ་འོངས་པ་འདི་ལུང་མ་བསྟན་པར་ཟད་དོ་སྙམ་དུ་སེམས་པ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་སྤྱན། །བསྟན་པ་དག་ཀྱང་བསྲུང་བར་མཛད། །དུས་ལའང་ཡེ་ཤེས་མ་བསྒྲིབས་པ། །དེ་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་མི་རུང་ངོ་། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་ཞིག་སྟོན་ཞེ་ན། རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་མ་འོངས་པ་ན་བསྟན་པ་ལ་གནོད་པ་ཆེན་པོ་ལ་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་ཏུ་མི་རུང་བར་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་མངོན་སུམ་པའི་སྤྱན་ཉིད་ཀྱིས་འབད་པ་མི་མངའ་བར་ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དང་། བསྟན་པ་བསྲུང་བར་བྱ་བ་ལ་འབད པ་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་དང་།དུས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའ་པ་ཉིད་ཀྱིས་མ་འོངས་པ་མཁྱེན་པའི་མཐུས་སོ། །ལ་ལ་ཡོད་དང་མེད་ན་ཡོད་མེད་ཕྱིར། །ཞེས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་འདི་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པས་འདི་ཁོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ་སྙམ་ དུ་སེམས་པས་དེའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མ་ཚང་བ་དང་འགལ་བ་དང་། །ཐབས་མིན་དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ནི་ཐེག་པ་འདི། །ཐེག་ཆེན་ཆོས་ཞེས་བྱ་བ་མིན། །མ་ཚང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ སྟེ།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཙམ་གྱི་ཐབས་ཤིག་བསྟན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་དུ་བསྟན་པ་ཅི་ཡང་མེད་ལ། རང་གི་དོན་ཁོ་ན་གཞན་དག་ལ་བསྟན་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་དུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ ནོ།།འགལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་རང་གི་དོན་ལ་སྦྱོར་བ་ན་རང་གི་དོན་ཁོ་ན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིན་ལ། བདག་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བདེ་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་འགལ་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ ཁོ་ནས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱིར་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་འབད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཐབས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ནི་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་བཙལ་ཀྱང་འདོད་པའི་དོན་འཐོབ་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྭ་ལ་སོགས་པ་ལས་འཇོ་བ་ བཞིན་ནོ།།འོན་ཏེ་འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་ཇི་ལྟར་བསླབ་པར་བྱ་བ་གཞན་དུའང་བསྟན་ཏོ་ཞེ་ན་། དེ་ལྟར་མ་བསྟན་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཁོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནི་མི་འོས་ཏེ། འདི་ལས་དེ་ལྟ་བུ་བསྟན་པ་མི་དམིགས་སོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཕན་ཚུན་འགལ་བ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་ཕན་ ཚུན་འགལ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།བསམ་པ་དང་ནི་བསྟན་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་རྟོན་པ་དང་། །དུས་འགལ་ཕྱིར་ན་དམན་པ་གང་། །དེ་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཇི་ལྟར་འགལ་ཞེ་ན། འགལ་བ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསམ་པ་དང་། བསྟན་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། རྟོན་པ་དང་། དུས་འགལ་ བ་དག་གིས་སོ།།ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ལས་ནི་བདག་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཁོ་ནའི་ཕྱིར་བསམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བསྟན་པ་དང་། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སྦྱོར་བ་དང་། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་བསྡུས་པའི་རྟོན་པ་ཡང་ཆུང་ལ་དུས་ཀྱང་ཐུང་སྟེ། ཚེ་གསུམ་གྱིས་ཀྱང་དེའི་དོན་འཐོབ་བོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ཕན་ཚུན་འགལ་བའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་དམན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་གྱི་། དེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ནི་མི་འོས་སོ།

有些人说以前是未授记的，认为世尊是特意不作意而未对未来作授记，对此不应置之不理，故有偈颂：
诸佛现量眼，
亦护持教法，
于时智无碍，
是故不应舍。
此偈颂说明什么呢？由三种原因，对未来教法的重大损害不应置之不理：因为诸佛以现量眼无需勤作而智慧趣入；因为勤于护持教法；因为于一切时智慧无碍，以知晓未来的威力。
有些人说'若有若无故有无'，认为声闻乘就是大乘，仅凭此即可获得大菩提。因此声闻乘不应是大乘，故有偈颂：
不圆满相违，
非方便未说，
此声闻乘者，
非为大乘法。
所谓不圆满是指为利他而说。声闻乘中仅说声闻们自身厌离、离贪、解脱的方便，故全无为利他而说。仅为自利而向他人宣说，不应成为利他。
所谓相违是指他人修行自利时唯一致力于自利，为自身涅槃而修行却说'将现证无上正等正觉'，这是相违的。仅依声闻乘即使长期精进修持菩提，也不应成佛。
所谓非方便是指声闻乘非成佛之方便。非方便即使长期寻求也不能获得所欲之义，如从牛角等处挤奶一般。
若说此处菩萨应如何学习在他处也有宣说，则因未如是宣说故，唯声闻乘不应是大乘，因为此中不见如是宣说。声闻乘与大乘唯是互相矛盾的，故有偈颂说明其相违：
发心与教说，
加行所依止，
时违故下劣，
彼即唯下劣。
如何相违呢？有五种相违：发心、教说、加行、所依止及时间的相违。
声闻乘中唯为自身涅槃而发心，为此而教说，为此而加行，福德智慧二资粮所摄的所依也小，时间也短，三世即可获得其果。大乘则一切与此相反，因此由于互相矛盾的缘故，凡是下劣乘者即唯是下劣，不应是大乘。

།ལ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའི་མཚན་ཉིད་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། གང་མདོ་སྡེ་ལ་ཡང་འཇུག་། འདུལ་བ་ལ་ཡང་སྣང་། ཆོས་ཉིད་དང་མི་འགལ་བ་ཉིད་ཡིན་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན། དེའི་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་དང་མི་འགལ་བར་ཚིགས་སུ བཅད་པ།རང་གི་མདོ་ལའང་འཇུག་པ་དང་། །རང་གི་འདུལ་ལའང་སྣང་ཕྱིར་དང་། །ཟབ་པའི་ཕྱིར་དང་རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་དང་ནི་འགལ་བ་མེད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། འདི་ནི་རང་གི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལའང་འཇུག་པ་ཁོ་ནའོ། །རང་གི་ཉོན་མོངས་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པ་འདུལ་བ་ལ་ཡང་སྣང་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡིན་ནོ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་དང་ཡང་མི་འགལ་ཏེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཆོས་ ཉིད་ནི་འདི་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་མཚན་ཉིད་དང་འགལ་བ་མེད་དོ། །སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་བཤད་པས་དེའི་ཕྱིར་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་དུ་མི་རུང་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྟོག་གེ་རྟེན་ཅིང་མ་ངེས་ལ། །མ་ཁྱབ་ཀུན་རྫོབ་སྐྱོ་བ་ཅན། །བྱིས་པ་ལ་ནི་བརྟེན་པར་འདོད། །དེ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེའི་ཡུལ་ མིན།།རྟོག་གེ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་མཐོང་བ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལུང་ཅུང་ཟད་ལ་བརྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །དུས་གཞན་ན་གཞན་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་མ་ངེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཡུལ་མ་ཡིན་པས་མ་ཁྱབ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་ཡུལ་ཅན་ཡིན་གྱི། དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་ཡུལ་ ཅན་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།སྤོབས་པ་ཡོངས་སུ་གཏུགས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་མདོ་སྡེ་འབུམ་ཕྲག་དུ་མ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་བརྟེན་པ་མེད་པ་ནས་སྐྱོ་བ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རྟོག་གེའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཉན་ ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ནི་ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ཏུ་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་འཐོབ་པར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་བཤད་པ།འོ་ན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཇི་ལྟར་ཐབས་སུ་རུང་ཞེ་ན། ཐབས་ཉིད་དུ་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྒྱ་ཆེའི་ཕྱིར་དང་ཟབ་པའི་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་སྨིན་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།དེ་ཕྱིར་འདི་ལས་གཉིས་བསྟན་ཏེ། ། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཐབས། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། མཐུ་རྒྱ་ཆེན་པོ་བསྟན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། མཐུ་ལ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟབ་མོ་བསྟན་པས་རྣམ་པར་མི་རྟོག་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ལས་དེ་གཉིས་བསྟན་ཏོ། ། དེ་ནི་བླ་ན་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། དེ་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དག་འདིས་སྐྲག་པ་དེའི་ཕྱིར་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པའི་ཉེས་དམིགས དང་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།འགྲོ་བ་དེའི་གནས་མིན་ལ་སྐྲག་པ་གདུང་བྱེད་འགྱུར། །བསོད་ནམས་མ་ཡིན་ཕུང་ཆེན་བསགས་བྱས་ཡུན་རིང་དུ། །རིགས་མེད་གྲོགས་ངན་སྔོན་དགེ་མ་བསགས་བློ་མ་སྦྱངས། །ཆོས་འདིས་སྐྲག་འགྱུར་འདི་ནི་དོན་ཆེན་འདི་ལས་ལྟུང་། །སྐྲག་པའི་གནས་ མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པ་ནི་དེའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྲག་པ་སྟེ།ངན་སོང་དག་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་བསགས་པ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཞེ་ན། ཡུན་རིང་པོར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཉེས་དམིགས་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་ གང་གིས་ཡིན་པ་དང་།དུས་ཇི་སྲིད་དུ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སྐྲག་ཅེ་ན། སྐྲག་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། འདི་ལ་རིགས་མེད་པའམ། གྲོགས་ངན་པའམ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ལ་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་པའམ། སྔོན་དགེ་བ་མ་བསགས་པའོ།

有些人说佛陀教法的特征是这样的：凡是契入经藏、显现于律藏、不违背法性者。大乘法是显示一切法的本性，因此不是这样的，所以认为不是佛陀的教法。为此，不违背特征的偈颂：
'契入自经藏，显现自律中，以及甚深故，广大不违法。'
此偈颂显示什么呢？此即是唯契入自大乘经藏。自烦恼即大乘中菩萨们所生烦恼，也显现于律中。菩萨们的烦恼即是分别。因为具有甚深广大的特征，也不违背法性。因为获得大菩提的法性即是此。因此不违背特征。
说'非境界'，因此不应成为寻思的境界，偈颂：
'寻思依不定，不遍世俗厌，认为依愚者，是故非彼境。'
寻思依于未见真实，即是依于少许教言。因为在其他时间了知为他，故是不定。因为非一切所知的境界，故是不遍。是世俗谛的境，非胜义谛的境。因为辩才穷尽，故有厌倦。大乘因为宣说了数十万经，故从无所依到无厌倦。因此彼非寻思的境界。
因为非方便，声闻乘即使经过长时间也不能获得佛果，如是说。那么大乘如何适合作为方便呢？适合作为方便的偈颂：
'以广大深故，成熟无分别，是故此说二，彼无上方便。'
此偈颂显示什么呢？宣说广大威力令众生成熟，因为通过信解威力而精进。宣说甚深令无分别，因此此大乘宣说彼二。彼是无上智慧的方便，因为以彼二依次令众生成熟，以及自身令佛法成熟。
对于被此吓到者，对非处生怖的过患和因的偈颂：
'众生怖非处成苦恼，积集大非福经长时，无种恶友昔未积善未修慧，怖此法堕此大义中。'
对非怖处生怖即是对彼非处生怖，将在恶趣中受苦。为何如此？因为积集了大非福蕴。时间多长？长时。如是已说何过患、以何因、时间多长。又为何恐怖？显示四种恐怖因：于此无种姓，或恶友，或未修习大乘法性的智慧，或往昔未积善。

།དོན་ཆེན་འདི་ལས་ ལྟུང་ཞེས་བྱ་བ་ནི།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀྱི་དོན་ལས་མ་ཐོབ་པའི་ཉམས་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་གཞན་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྐྲག་པའི་རྒྱུ་བཤད་ནས་མི་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་བཤད་པར་བྱ་སྟེ། མི་སྐྲག་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ལས་གཞན་དང་གཞན་མེད་ཤིན་དུ་ཟབ་ ཅིང་རྗེས་སོང་ཕྱིར།།སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞིང་མང་པོའི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་སྟོན་དང་ལྡན། །ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་བཅོམ་ལྡན་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་ཆོས་འདིར་སྐྲག་མི་འགྱུར། །དེ་ལས་གཞན་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོན་ཏེ་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པ་ཉིད་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་གྱུར་ན་ནི། གཞན་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཁོ་ནར་འགྱུར་རོ། །ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ ཀྱི་ལམ་མོ།།རྗེས་སོང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དུས་མཉམ་དུ་བྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་ལས་ཚོགས་ཀྱི་ལམ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་གྱི། སྟོང་པ་ཉིད་འབའ་ཞིག་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་དགོངས་པ་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ། །མང་པོའི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་སྟོན་དང་ལྡན་ཞེས་བྱ་ བ་ནི་འདི་དག་མདོ་དེ་དང་དེ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་མང་པོ་དག་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་དགོས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡོད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་ལན་ཅིག་དགག་པ་ཙམ་མཛད་པར་འགྱུར་རོ། །ཇི་སྐད་བཤད་བཞིན་དོན་མིན་ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་དོན་ནི་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ ཕྱིར་ཡང་སྐྲག་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བཅོམ་ལྡན་འདས་དགོངས་པ་ཤིན་ཏུ་ཟབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་ཟབ་སྟེ་ཤེས་པར་དཀའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ཅག་གིས་དེ་མ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྐྲག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དེ་ ལྟར་ཚུལ་བཞིན་བརྟགས་ན་སྐྲག་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རིང་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ཉིད་ཡིན་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདི་ནི་དང་པོར་ཐོས་ལ་བརྟེན་ནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་ལས་ཡང་དག་དོན་ཡུལ་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་། །དེ་ལས་ཆོས་འཐོབ་དེ་ཡོད་དེ་ ལས་བློ་གྲོས་རབ་ཏུ་སྐྱེ།།གང་ཚེ་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་རིག་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ངེས། །དང་པོར་ཐོས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། ཚུལ་བཞིན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་དེ་ཁོ་ ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་ངོ་།།དེ་ལས་དེའི་འབྲས་བུ་ཆོས་འཐོབ་བོ། །ཐོབ་པ་དེ་ཡོད་ན་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རབ་ཏུ་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟར་གང་གི་ཚེ་བློ་གྲོས་དེ་ནི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པ་ཡིན་ན། དེ་མེད་ན་འདི་ཇི་ལྟར་ངེས་ཏེ། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་ བར་ཇི་ལྟར་ངེས་པར་འགྱུར།སྐྲག་པའི་གཞིའི་གནས་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བདག་གིས་མི་ཤེས་སངས་རྒྱས་ཟབ་མོ་མཁྱེན་མ་ཡིན། །ཟབ་མོ་ཅི་ཡི་ཕྱིར་ན་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་རིག་པ་དག་མཐར་འགྱུར་ཞེས། །བྱ་བ་དེ་ནི་སྐྲག་པའི་གནས་སུ་ རིགས་མ་ཡིན།།རེ་ཞིག་གལ་ཏེ་བདག་གིས་འདི་མི་ཤེས་པས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཟབ་མོ་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་མ་ཡིན་ན། དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་སྟོན་པར་འགྱུར་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོ་རྟོག་གེའི་ཡུལ་མ་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན།དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཟབ་མོའི་དོན་རིག་པ་དག་ཁོ་ན་ཐར་པ་ཡིན་གྱི། རྟོག་གེ་པ་རྣམས་ནི་མ་ཡིན་ཞེས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།

所谓从这个大义中'堕落'，是指从未获得大菩提资粮义利而退失，这是显示其他过患。说明了畏惧的因之后，将说明不畏惧的因。作为不畏惧因的偈颂：
'除此之外再无他，极为甚深随顺故，种种示现多门常具足，如所说非义佛密意极深，智者如理观察此法不生畏。'
所谓'除此之外再无他'，是因为除此之外没有其他大乘。假使声闻乘就是大乘的话，则无有其他声闻和独觉，一切都将成为佛。所谓'极为甚深'，是指一切智智的道。所谓'随顺'，是因为同时生起。所谓'种种示现'，是说此中示现种种资粮道，而不仅仅是空性，因此这是有密意的。所谓'多门常具足'，是说在那些经中以多种方式反复宣说空性，因此有重大意义。若不如此，则只作一次遮遣而已。
所谓'如所说非义'的含义是不应按字面理解，因此也不应畏惧。所谓'佛密意极深'，是说诸佛世尊的密意极为甚深难以了知。因此我们虽然不了解，也不应畏惧，智者如是如理观察则不会生畏。
关于长时随入智慧行境性的偈颂：'此乃最初依闻而生起作意，如理作意生真实境智慧，由此得法有彼生胜慧，若时彼无自证如何定？'
最初依于听闻而生起如理作意。所谓'如理作意'，即'如理'的同义词，从如理作意中生起出世间的正见、真实义境的智慧。从此获得其果法。有此获得时，从此生起解脱智慧。如是当彼慧是自证智时，若无此则如何决定？即如何能决定说'这不是佛语'？
关于非畏惧所依的偈颂：'我不了知佛知甚深否，何故甚深非寻思境界，何故知深义者得解脱，此事不应成畏惧之处。'
首先，若说因为我不了解此而是畏惧处，这是不合理的。或者说，若佛也未证悟甚深，为何说甚深而成为畏惧处，这也不合理。或者说，为何甚深非寻思境界而成为畏惧处，这也不合理。或者说，为何唯有了知甚深义者得解脱而寻思者不得解脱而成为畏惧处，这也不合理。

།མ་མོས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ གྲུབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།དམན་པར་མོས་ཤིང་ཁམས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་དམན། །གྲོགས་པོ་དམན་པ་དག་གིས་ཡོངས་བསྐོར་བ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས། །འདི་ལ་གལ་ཏེ་མོས་མེད་གྲུབ་པ་ཡིན། །གང་ཞིག་དམན་པ་ལ་མོས་པ་ནི། དེས་ན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་ལ་བསྒོས་པའི་ཁམས་དམན་པ་ཁོ་ན་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་སྟེ།གྲོགས་པོ་དམན་པ་ལ་མོས་པའི་ཁམས་ཙམ་དུ་མཚུངས་པ་དག་ཁོ་ནས་ཡོངས་སུ་བསྐོར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་གལ་ཏེ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལེགས་པར་བཤད་པ་འདི་ནི་མོས་པ་མེད་པ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་འདི་ མཆོག་ཡིན་པར་གྲུབ་བོ།།མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པ་སྤང་དུ་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཐོས་རྗེས་འབྲངས་ཏེ་བློ་ལྡན་ཐོབ་ནས་ནི། །གང་ཞིག་ཐོས་ལ་རབ་ཏུ་བརྙས་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་ལུས་ལ། །རྨོངས་པ་གང་གི་ཕྱིར་ན་ངེས་པར་བྱེད། །དེ་ལ་མ་མོས་ལ་ནི་རག་ན་མདོ་སྡེ་ མ་ཐོས་པ་རྣམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་སྤོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ།གང་ཞིག་ཐོས་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་པ་ཁོ་ནས་བློ་དང་ལྡན་པ་ཐོབ་ནས་ཐོས་པ་ཉིད་ལ་བརྙས་པར་བྱེད་པའི་རྨོངས་པ་དེ་ཐོས་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལུས་པ་ཡོད་བཞིན་དུ་གཏན་ཚིགས་གང་གི་ཕྱིར། འདི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཀའ་མ་ཡིན་ ནོ་ཞེས་ངེས་པར་བྱེད།དེ་ལ་ནི་ཐོས་པ་ལས་སྟོབས་གཞན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་མ་ཐོས་པར་སྤོང་བ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཐོས་པ་དེ་ཡང་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱའི། ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཉེས་ དམིགས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།དོན་སྒྲ་ཇི་བཞིན་ཡོངས་རྟོགས་ན། །བདག་ཉིད་སྙེམས་ཤིང་བློ་ཉམས་འགྱུར། །ལེགས་པར་གསུངས་པའང་སྤངས་པས་ན། །བརླག་འགྱུར་ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་སྒྲིབ། །བདག་ཉིད་སྙེམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བདག་ཉིད་ཀྱི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་གྱི་མཁས་པ་ ལས་དོན་མི་ཚོལ་བའོ།།བློ་ཉམས་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཤེས་པ་ལས་མ་ཐོབ་པར་ཡོངས་སུ་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་སྤོང་བ་ནི། དེའི་གཞི་ལས་བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་འཕེལ་བའི་ཕྱིར་བརླག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བའི་ སྒྲིབ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཕོངས་པར་འགྱུར་བའི་ལས་ཏེ།འདི་ལ་ཉེས་དམིགས་ནི་དེ་ཡིན་ནོ། །སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་དོན་མི་ཤེས་པར་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བར་རིགས་པ་མ་ཡིན་པས་ཁོང་ཁྲོ་བར་མི་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡིད་ཀྱི་ཉེས་པ་རང་བཞིན་གདུག་པ་སྟེ། །མི་རིགས་པ་ཡི་གཟུགས་ལའང་ མི་རིགས་ན།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བའི་ཆོས་ལ་སྨོས་ཅི་དགོས། །དེ་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་བཞག་ལེགས་ཉེས་པ་མེད། །རང་བཞིན་གདུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་བཞིན་གྱིས་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བཏང་སྙོམས་སུ་གཞག་པ་བླའོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ནི་ཉེས་པ་མེད་ཀྱི་ཁོང་ཁྲོ་ བ་ནི་ཉེས་པ་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་ལས། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་དང་ཁས་ལེན་རྟོགས་དང་ཟིལ་གནོན་པར། །དབྱེ་བའི་རང་བཞིན་དོན་རྣམ་བཞི་ཡི་ཁྱད་པར་ གྱིས།།ཐེག་པ་མཆོག་ཕྱིར་དཀོན་མཆོག་སྐྱབས་རབ་སོང་བ་གང་། །དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་སོང་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་། །དེ་ཉིད་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ཅིའི་ཕྱིར་བྱ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱི་དོན་གྱི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་དང་ ཁས་ལེན་པ་དང་།རྟོགས་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་དང་། ཁས་ལེན་པའི་དོན་དང་། རྟོགས་པའི་དོན་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་ཏེ། དེ་དག་ནི་འོག་ནས་སྟོན་ཏོ།

以不信解而成就之偈颂：心向低劣且根性极为低劣，为低劣友人所环绕，对于甚深广大善说之法，于此若无信解即是成就。
若有人信解低劣，则于阿赖耶识中熏习低劣种性必定成就，为与信解低劣友人根性相等者所环绕，若对此甚深广大善说大乘法无有信解，以此即成就此大乘为殊胜。
不应舍弃未闻经典之偈颂：随闻而行具慧已获得，若有人对闻法极为轻蔑，种种无量身相中，愚者因何而决定？
若是不信解者，对未闻经典无差别地舍弃是不应理的，若有人唯随闻法而获得智慧后反而轻蔑闻法的愚者，在尚有无量种种未闻之法的情况下，以何因缘而决定此非佛说？彼者除闻法外别无力量，因此舍弃未闻之法是不应理的。
对所闻之法应当如理作意，不应非理作意，关于非理作意过患之偈颂：若如文字义理遍计度，则生我慢智慧退失，由于舍弃善说故，毁坏被嗔恨所障。
'生我慢'是指执著自己的见解为最胜而不向智者求义。'智慧退失'是指未能如实了知而退失。舍弃善说之法，则因此增长非福德而毁坏。对法嗔恨之障碍是令人匮乏正法之业，此中过患即是如此。
对于非如文字之义理不了解而生嗔恨亦不应理，故不应生嗔之偈颂：意之过患本性恶毒，对不应理之事尚不应理，何况于生疑惑之法？是故住于舍心善无过。
'本性恶毒'是指本性具有过失，因此保持舍心为上。为何如此？因为舍心无过而嗔恨有过。
大乘庄严经论中，成就大乘品终。
归依差别摄颂：遍行及许诺了知与胜伏，以分别自性四种义差别，为最胜乘故归依三宝者，彼即称为诸归依中最胜。
为何称彼为诸归依中最胜？因为有自性义之四种差别故。四种义即：遍行、许诺、了知、胜伏四个方面而了知，即遍行义、许诺义、了知义、胜伏义，此等下文将说明。

།དེ་ལྟ་མོད་ཀྱི་མཆོག་ལ་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བྱ་དཀའ་བ་ མང་བའི་ཕྱིར།ཁ་ཅིག་མི་སྤྲོ་བས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ཕྱིར་དང་པོར་ངེས་པར་བྱ་བ་འདི་དཀའ་སྟེ། །དེ་ནི་བསྐལ་པ་སྟོང་ཕྲག་དུ་མར་བསྒྲུབ་པར་དཀའ། །གང་ཕྱིར་གྲུབ་ན་སེམས་ཅན་ཕན་བྱེད་དོན་ཆེན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་ཐེག་ཆེན་འདི་ལ་སྐྱབས་དོན་མཆོག་ ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བར་ངེས་པ་དེ་སྨོན་ལམ་དང་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་གྲགས་པའི་རྒྱུ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། འབྲས་བུ་ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དོ། །སྔར་གླེངས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ཞིག་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བསྒྲལ་བར་ ཞུགས་པ་དང་།།ཐེག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་ལ་མཁས་པར་ལྡན། །གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་ལ་འཁོར་ཞི་རོ་གཅིག་པ། །དེ་འདྲའི་བློ་ལྡན་དེ་འདིར་ཀུན་འགྲོར་ཤེས་པར་བྱ། །འདིས་ནི་ཀུན་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། སེམས་ཅན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ བསྒྲལ་བའི་ཕྱིར་ཞུགས་པས་སོ།།ཐེག་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་དོན་ནི་འཁོར་བ་དང་ཞི་བ་རོ་གཅིག་ པའི་ཕྱིར་ཏེ།དེ་དག་གིས་ཉེས་པ་དང་ཡོན་ཏན་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར། དེ་ལ་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་དོ། །ཁས་ལེན་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ཞིག་དགའ་བ་མང་པོས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་དོན་གཉེར། །གང་ཞིག་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཀའ་བ་ཡང་ དག་སྤྱོད།།གང་ཞིག་རྣམ་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀུན་མཉམ་འགྱུར། །བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །འདིར་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁས་ལེན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་སྟོན་ཏེ། སྨོན་ལམ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟར་སངས་རྒྱས་གང་ཁོ་ན་ལས་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་དེ་ཁོ་ནའི་དངོས་པོ་ དོན་དུ་གཉེར་བ་སྟེ།དེའི་ཡོན་ཏན་གྱི་ཁྱད་པར་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི། འདི་ལྟར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའོ། །ཐོབ་པའི་ཁྱད་པར་ནི་འདི་ལྟར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ དང་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ།།ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་ལེགས་པར་སྐྱེས་པས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་སྲས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་ལེགས་པར་གང་སྐྱེས་པ། །སེམས་དང་ཤེས་རབ་དང་ནི་ཚོགས་ལྡན་སྙིང་རྗེ་འདི། །ས་བོན་ མ་དང་མངལ་ནས་མ་མ་མཚུངས་པ་མེད།།བློ་ལྡན་དེ་ནི་ཁས་ལེན་མཆོག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཡང་བཙུན་པར་སྐྱེས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། ས་བོན་དང་། མ་དང་། མངལ་གྱི་གནས་དང་། མ་མ་མཚུངས་པ་མེད་པས་སོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ས་ བོན་ནོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མངལ་གྱི་གནས་ཏེ་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་མ་མ་སྟེ་དེས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་ལུས་ཀྱི་ཁྱད་ཀྱིས་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད་ཅིང་། ཡང་ཁས་ ལེན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།སྣ་ཚོགས་མཚན་རྣམས་ཀུན་གྱིས་དེའི་ལུས་བརྒྱན། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་སྨིན་པར་བྱེད་སྟོབས་ཐོབ། །སངས་རྒྱས་བདེ་ཆེན་མཐའ་ཡས་ཞི་བ་རྙེད་། །སེམས་ཅན་ཀུན་བསྐྱབ་ཐབས་ཆེན་བཤམ་པ་ཤེས། །ལུས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ནི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞིས་སྟོན་ཏེ།གཟུགས་བཟང་བའི་ཁྱད་པར་ནི། མཚན་རྣམས་ཀྱིས་བརྒྱན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ཞེས་སྨོས་པ་ནི། འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་ བའི་སྟོབས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བའི་ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བ་ཆེན་པོ་མཐའ་ཡས་པ་ཞི་བ་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

虽然如此，由于皈依殊胜处有诸多困难，为了使某些不欢喜者对皈依生起欢喜心，故说偈颂：
因为最初确定此事甚为困难，那需历经数千劫难以成就。因为若成就则能利益众生成就大义，故此大乘皈依是最胜义。
此说明皈依决定即是以愿力和修行的差别而成为名闻之因，即是获得果位差别的大义。前述遍行义之偈颂：
若人趣入度化一切众生，具足通达三乘智慧善巧，若人涅槃轮回一味等同，如是智者应知此为遍行。
此说明四种遍行义：众生遍行义，是为度化一切众生而趣入故。乘遍行义，是具足通达三乘善巧故。智慧遍行义，是具足通达人法二无我善巧故。涅槃遍行义，是轮回寂灭一味故，由于彼等于过失与功德无所分别故，于此轮回与涅槃无有差别。
为说明承许义之偈颂：若人以多欢喜求最胜菩提，若人无有厌倦而行诸难行，若人正觉后与诸佛平等，智者应知彼为最胜承许。
此中以三种差别显示承许之差别：愿力差别，即如是唯于佛陀处皈依，追求彼体性，因了知其功德差别而生起众多欢喜故。修行差别，即如是无有厌倦而行难行。获得差别，即如是现前圆满正觉后与一切佛陀平等。
复以另一偈颂显示彼承许差别即是善生佛子最胜：善生佛子最胜者，心与智慧资粮具悲心，种子母胎乳母无等比，智者应知彼为最胜承许。
彼善生复以尊贵出生差别而显示，即以种子、母亲、胎位、乳母无与伦比故。发菩提心是种子。般若波罗蜜多是菩萨之母。具足福德智慧二资粮是胎位，因为是所依故。大悲是乳母，因为由彼生故。
复以另一偈颂显示彼承许差别即是以身差别而殊胜：种种妙相庄严其身，获得成熟众生之力，证得佛陀无边大乐寂，知晓救护众生大方便。
身之差别以四种差别显示：形相庄严差别，是以诸相庄严故。言'种种'者，是为了区别于转轮王等相故。力之差别，是获得成熟一切众生之力故。安乐差别，是证得佛陀无边大乐寂静故。

།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་ཐབས་ཆེན་པོ་བཤམ་པ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་འདི་བཞིས་རྒྱལ་པོའི་སྲས་བཙུན་ པར་སྐྱེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། གཟུགས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། སྟོབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། བདེ་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། རང་གི་བཟོ་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཡང་ལེགས་པར་སྐྱེས་པ་དེ་ཉིད་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གདུང་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ།སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱིས་འོད་ཟེར་ཆེན་པོས་དབང་བསྐུར་བྱིན། །དེ་ནི་ཆོས་ལ་དབང་བ་ཀུན་དང་ཡང་དག་ལྡན། །སངས་རྒྱས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་སྟོན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས། །བསླབ་པ་བཅའ་བས་ཚར་བཅད་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལ་བརྩོན། །རྒྱུ་བཞིས་རྒྱལ་ པོའི་སྲས་སུ་བཙུན་པར་སྐྱེས་པ་རང་གི་རིགས་མི་གཅོད་དེ།དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་། དབང་ཐོགས་པ་མེད་པ་དང་། རྩོད་པ་བརྟག་པ་ལ་མཁས་པ་དང་། ཚར་གཅོད་པ་དང་། ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པས་སོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་འོད་ཟེར་དག་གིས་དབང་ བསྐུར་བ་ཐོབ་པ་དང་།ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་དབང་དང་ལྡན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་སྟོན་པའི་རྣམ་པ་ཤེས་པ་དང་། བསླབ་པའི་གཞི་བཅའ་བས་ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པ་དང་ཕན་འདོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་དོ། ། ཡང་ཁས་ལེན་པའི་ཁྱད་པར་དེ་ཉིད་བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་གྱིས་སྟོན་ཏེ། བློན་པོ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་མཐུན་བདལ་ལ་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་ཕྱིར། །གསང་བའི་གནས་ནི་རྣམ་གསུམ་རྟག་ཏུ་ཡང་དག་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ། སེམས་ཅན་མང་དོན་རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རབ་བྱེད་ཕྱིར། །འདི་ལ་རྒྱུ་བཞིས་བློན་པོ་ཆེན་པོར་བཞག་སྟེ། བཙུན་མོའི་ནང་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ནང་ན་སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་། མཛོད་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱན་ཉིད་དང་། གསང་གཏམ་ལ་ཡིད་བརྟན་པ་ཉིད་དང་། བགོ་བཤའ་ལ་དབང་པོ་ཉིད་ཀྱིས སོ།།དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་འཇུག་པ་དང་། མདོ་སྡེ་དེ་དང་དེ་དག་ལས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་བདལ་བ་རྣམས་ལ་མི་བརྗེད་པའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྤྱན་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ཀྱི་ གསང་བ་རྣམ་པ་གསུམ་འཛིན་པ་དང་།སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར། རྟག་ཏུ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བསོད་ནམས་ཕུང་ཆེན་སྲིད་གསུམ་བླ་མ་སྲིད་པའི་བདེ་བ་དང་། ། སྡུག་བསྔལ་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཞི་བློ་མཆོག་བདེ་བ་དང་། །ཆོས་མང་ཕུང་པོ་མཆོག་རབ་རྟག་པའི་སྐུ་སྟེ་དགེ་བའི་ཚོགས། །བག་ཆགས་བཟློག་ཅིང་སྲིད་དང་ཞི་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ། །དེ་ལ་ཆོས་འདི་ལ་མོས་པའི་དུས་ཉིད་ན་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་འཐོབ་བོ། །སེམས་བསྐྱེད་པའི དུས་ན་སྲིད་པ་གསུམ་གྱི་བླ་མ་ཉིད་དོ།།བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་དུས་ན་སྲིད་པའི་བདེ་བའོ། །མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དུ་ཁས་བླངས་པས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཕུང་པོ་ཆེན་པོ་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། འདིས་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པས་ན་རབ་ཏུ་ཞི་བའོ། ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་བློ་མཆོག་གི་བདེ་བའོ། །མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་དུས་ན་ཆོས་མང་པོའི་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་མདོ་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་མཐའ་ཡས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མང་ཕུང་པོའོ། །ཆོས་ཐམས ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཡིན་[(]བའི་[,]པའི་[)]ཕྱིར་མཆོག་རབ་བོ།།ཟད་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རྟག་པའོ། །སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་བསགས་པའི་ཕྱིར་དགེ་བའི་ཚོགས་སོ།

智慧的殊胜性是因为了知安排救护一切众生的大方便。由此四种圆满而知王子尊贵而生，即：色相圆满、力量圆满、安乐圆满、自身技艺圆满。又以不断佛种姓的方式，以其他偈颂显示其善生：
'诸佛以大光明灌顶加持，彼具一切法自在，了知佛眷属坛城教授，以制戒调伏利益勤行。'
以四因王子尊贵而生不断自种姓：获得灌顶、无碍自在、善巧观察诤论、调伏与饶益。与此相应，菩萨亦以光明获得灌顶，由智慧无碍故于一切法具自在，了知佛眷属坛城教授之相，以制立学处调伏具过失者与具功德者而作饶益。
又以其他偈颂显示誓愿殊胜即如大臣：'如大臣趣入波罗蜜故，恒观大菩提分广布故，恒时正持三种秘密故，恒作无间众生广大利故。'
此中以四因安立为大臣：入后宫故为内行者、为一切库藏之眼、可信任密语、为分配之主。与此相应，菩萨亦趣入诸波罗蜜，于彼彼经中广布大菩提分法，由具不忘失法故恒时观察，恒时持守身语意三密，为无量众生作利益故恒时无间断作众多众生之利。
为了解义而说偈颂：'福德大蕴三有上，苦蕴大聚极寂灭，最胜智慧安乐及，无上法蕴常身善，断除习气解脱于，轮回涅槃而获得。'
其中于此法生信解之时获得广大福德蕴。发心之时为三有之上。随意受生之时为有之安乐。现证之时由摄受一切众生为自身故极寂灭大苦蕴，由此寂灭故为极寂灭。获得无生法忍之时为最胜智慧安乐。现证菩提之时为众法蕴等，其中诸佛法身由是无边经等法之源故为众法蕴。由是一切法中最胜故为最胜。由无尽故为常。由积集力无畏等善法故为善聚。

།དེ་ལྟ་བུའི་སྐུ་དེ་ལ་། བག་ཆགས་བཟློག་པ་དང་། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ ཕྱིར་སྲིད་པ་དང་ཞི་བ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཐོབ་སྟེ།རྣམ་པ་དེ་བརྒྱད་ནི་རྟོགས་པའི་དོན་ཏོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བློ་ལྡན་ཉན་ཐོས་ཚོགས་བཅས་དགེ་བ་རྒྱ་ཆེན་དོན་ཆེ་དང་། །མཐའ་ཡས་རྟག་རྒྱུན་མི་འཆད་ཟད་མི་ཤེས་པས་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དགེ་བདེ་ ཡང་འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད།།དབང་འབྱོར་རྙེད་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྒྱུ་བཞིས་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏེ། དགེ་བའི་རྩ་བརྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། དོན་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། ཚད་མེད་པ་ཉིད་དང་། ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། ། དགེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པ་རྙེད་པ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། དབང་འབྱོར་པའོ། །ཡོན་ཏན་དེ་བཞི་ནི་དགེ་བའི དབང་དུ་བྱས་ཏེ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དབང་འབྱོར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕུང་པོ་ཞི་བས་ཟད་མི་ཤེས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཡང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་བརྗོད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདི་ནི་དེའི་དངོས་འདོད་པས་ཁས་ལེན་དེ་ཡང་སྙིང་ བརྩེ་ལས་རིག་བྱ།།དེ་ལས་རྣམ་པ་ཀུན་མཁྱེན་ཕན་དང་བདེ་བྱེད་དཀའ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད། །ངེས་པར་འབྱུང་ལ་ཐེག་པ་ཀུན་གྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་རྟག་ཏུ་ལྡན། །བརྡ་དང་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་འགྲོ་འདི་མཆོག་ཡིན། །འདིས་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། དབྱེ་བའི་དོན་རྣམས་བསྟན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་འདོད་པས་ཁས་ལེན་པ་ནི་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་སྙིང་རྗེ་ལས་རིག་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །དེ་ལས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུའོ། །སེམས ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་ཅིང་དཀའ་བ་སྤྱད་པ་དག་ལ་མི་སྐྱོ་བ་ནི་ལས་སོ།།ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་བ་ལ་ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་རྟོན་པའི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ། །བརྡར་བཏགས་པ་དང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ནི་དབྱེ་ བའོ།།སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བ་འདིར་སོང་དོན་ཆེན་ཏེ། །དེ་ནི་དཔག་མེད་ཡོན་ཏན་ཚོགས་འཕེལ་འགྱུར། །འགྲོ་བ་འདི་ལ་སྙིང་རྗེའི་བསམ་པས་ཁྱབ། །མཚུངས་མེད་འཕགས་ཆེན་ཆོས་ཀྱང་རྒྱལ་བར་བྱེད། །འདིར་སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་ དོན་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་དག་གིས་སྟོན་ཏེ།རང་གི་དོན་སྒྲུབ་པ་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་མང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཕེལ་བས་སོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ནི་རྟོག་གེ་དང་གྲངས་དང་དུས་ཀྱིས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཡོན་ཏན་འཕེལ་བ་དེ་ནི་རྟོག་གེས་ཀྱང་དཔག་ཏུ་ མེད་ལ་གྲངས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དུས་ཀྱིས་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཡང་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྙིང་རྗེས་ཁྱབ་པས་སོ། །སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་ འཕགས་པ་ཆེན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ཆོས་ཡིན་ནོ།།སྐྱབས་སུ་འགྲོ་བའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།རིགས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡོད་དང་མཆོག་དང་མཚན་ཉིད་དང་། །རྟགས་དང་རིགས་རབ་དབྱེ་བ་དང་། །ཉེས་དམིགས་དང་ནི་ཕན་ཡོན་དང་། །དཔེ་རྣམ་གཉིས་ཏེ་ རྣམ་པ་བཞི།།འདིས་ནི་རིགས་ཡོད་པ་ཉིད་དང་། མཆོག་ཉིད་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། རྟགས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཉེས་དམིགས་དང་། ཕན་ཡོན་དང་། དཔེ་ཞེས་བྱ་བ་ཁྱད་པར་དེ་དག་བསྡུས་ཏེ། ཁྱད་པར་དེ་དག་ཀྱང་སོ་སོར་རྣམ་པ་བཞི་བཞིའོ།

对于如是之身，因为遮止习气以及不住于轮回和涅槃，故从有为和寂灭中获得完全解脱，这八种相是证悟的意义。为了说明胜伏的意义而说偈颂：
具慧声闻及眷属以广大善业大义，无边恒常相续不断不可尽而胜伏。善妙亦能成熟世间与出世间，获得自在彼以蕴寂而不可尽。
菩萨以四因胜伏声闻：以善根广大性、大义性、无量性及不可尽性。所说四种善业即是世间与出世间、成熟及获得自在，即世间、出世间、成熟及自在。此四功德是依善业而宣说。
所谓自在即应知以蕴寂而不可尽，因为在无余涅槃中也不穷尽。说皈依的偈颂：
此乃彼之实相欲求而受持亦应知悲心所致，由此一切种智作利乐难行不厌倦。决定出离以一切乘依止功德恒具足，获得名言法性具慧者此皈依最胜妙。
此说明皈依的体性、因、果、业用、相应及差别之义。欲求佛果而受持是皈依的体性。亦应从悲心了知是因。由此一切种智是果。对众生作利乐而于难行不厌倦是业用。
于决定出离以一切乘依止具足功德是相应。以假立名言和法性所得粗细差别为特征是差别。皈依差别偈颂：
此处皈依具大义，彼增无量功德聚。悲心意乐遍众生，无等圣大法亦胜。
此处皈依具大义是以成办自他二利来显示。成办自利是以增长无量众多功德。无量性应从思维、数量、时间的无量性来了知，彼功德增长非思维所量，亦非数量所量。
因为是永恒的，故也非时间所量。成办他利则从意乐方面以悲心遍及，从加行方面则令大乘法增广，因为大乘是诸大圣者之法。
皈依品终。
种姓差别摄颂：有及胜与相，相及种姓别，过患与利益，二喻共四相。
此摄种姓之有性、胜性、相、相及差别、过患、利益、譬喻等差别，彼等差别各有四种。

།ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ།ཁམས་རྣམས་དང་ནི་མོས་པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་དབྱེ་བ་དང་། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །རིགས་ཡོད་ཉིད་དུ་ངེས་པར་བརྗོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། བ་རུ་རའི་ མདོ་ལས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཁམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་ཡིད་ཆེས་པར་བྱ་དགོས་པས་ཐེག་པ་གསུམ་གྱི་རིགས་ཐ་དད་པ་ཡོད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ཐ་དད་པ་ཡང་དམིགས་ཏེ། ཐོག་མ་ཁོ་ནར་ལ་ལ་ཐེག་པ་འགའ་ཞིག་ཁོ་ན་ལ་མོས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་རིགས་ཀྱི་ དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྐྱེན་གྱི་དབང་གིས་མོས་པ་བསྐྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་སྒྲུབ་པ་ཐ་དད་པ་དམིགས་ཏེ། ཁ་ཅིག་ནི་ངེས་པར་སྒྲུབ་ལ། ཁ་ཅིག་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཡང་རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འབྲས་བུ་ཐ་དད་པ་བྱང་ཆུབ་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཀྱང་ དམིགས་ཏེ།དེ་ཡང་འབྲས་བུ་ནི་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། རིགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་རོ། །མཆོག་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་དགེ་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་དང་། །ཐམས་ཅད་དང་ནི་དོན་ཆེན་དང་། མི་ཟད་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །རིགས་མཆོག་ ཉིད་ཅེས་བརྗོད་པ་ཡིན།།འདིར་རིགས་ནི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་བཞིས་མཆོག་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏེ། རིགས་དེ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་རྣམས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། ཐམས་ཅད་དང་། དོན་ཆེན་པོ་དང་། མི་ཟད་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་ནི་དེ་ལྟར་སྦྱངས་པ་ མ་ཡིན་ནོ།།ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བར་མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱས་པ་དང་། །དེ་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་དང་། །ཡོད་མེད་གཉིས་དང་ཡོན་ཏན་ནི། །སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །འདིས་ནི་རིགས་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། རང་བཞིན་དུ་གནས་པ་དང་། ཡང་དག་པར་བསྒྲུབས་པ་དང་། རྟེན་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། བརྟེན་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ་དེ་དག་ཉིད་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།དེ་ནི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་ཡོད་དོ། །འབྲས་བུའི་དངོས་པོར་མེད་དོ། །རིགས་ནི་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་བའི་དོན་དུ་ཡང་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལས་ཡོན་ཏན་སྒྲོལ་ཞིང་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྦྱོར་བའི་སྔོན་དུ་ སྙིང་རྗེ་དང་།།མོས་པ་དང་ནི་བཟོད་པ་དང་། །དགེ་བ་ཡང་དག་སྤྱོད་པ་ནི། །རིགས་ཀྱི་རྟགས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་རྟགས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱོར་བའི་སྔོན་རོལ་ཉིད་ནས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། དཀའ་བ་ སྤྱད་པ་དག་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་དོན་གྱིས་བཟོད་པ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རིགས་ནི་ངེས་དང་མ་ངེས་པ། །རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མི་འཕྲོགས་དང་། །འཕྲོག་པ་ཉིད་དེ་མདོར་ན་རིགས། ། དབྱེ་བ་འདི་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །རིགས་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ངེས་པ་དང་མ་ངེས་པ་དང་དེ་དག་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྐྱེན་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཕྲོགས་པ་དང་འཕྲོག་པའོ། །ཉེས་དམིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཉོན་མོངས་གོམས་དང་གྲོགས་ངན་དང་། །ཕོངས་དང་གཞན་གྱི དབང་ཉིད་དེ།།མདོར་ན་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། །རྣམ་པ་བཞི་རུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱི་ཉེས་དམིགས་ནི། གང་གིས་ན་རིགས་ལ་གནས་ཀྱང་ཡོན་ཏན་དག་ལ་མི་འཇུག་པ་ནི་མདོར་ན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་ དང་།མི་དགེ་བའི་གྲོགས་པོ་དང་། ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཕོངས་པ་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དུ་གྱུར་པའོ།

分别存在性偈颂：诸界及信解，修行差别分，果报各不同，故说定有种姓。
由于诸有情界性各异，界的差别无量无边，如同《庵摩罗果经》中所说。因此，应当确信如是界性差别，三乘种姓各不相同。
又可见诸有情信解各异，有些人最初即唯信解某一乘。此非无种姓差别。
纵然因缘力所生信解，亦见修行差别，有些决定修行，有些则否。此亦非无种姓差别。
又见果报差别，有下中上等菩提。由于果报随顺种子自性，故非无种姓差别。
分别殊胜性偈颂：殊胜善根及，一切大义利，无尽因缘故，说为最胜种。
此中以四种因缘显示种姓殊胜：此种姓是殊胜善根、一切、大义利、无尽之因。声闻之善根非如是清净。
亦非具足一切，以无力无畏等功德故。亦非大义利，以无利他事故。亦非无尽，以究竟于无余涅槃故。
分别相偈颂：自性及增长，所依能依性，有无二相及，功德度当知。
此说四种种姓：本性住种姓、修所成种姓、所依体性、能依体性，即如其次第。
此为因位所有，果位则无。种姓亦当知为度脱功德义，以从此出生度脱功德故。
分别相偈颂：修行前大悲，信解及忍辱，善行正修习，当知种姓相。
菩萨种姓相有四种：于修行之前即对诸有情具大悲心，于大乘法生信解，于难行能安忍无畏，正修习波罗蜜性善行。
分别差别偈颂：种姓定不定，不为缘所夺，及为缘所夺，略说四种别。
种姓略说有四种：决定与不定，如其次第，不为诸缘所夺与为缘所夺。
分别过患偈颂：烦恼习恶友，贫穷他所制，略说种姓过，当知有四种。
菩萨种姓过患，谓虽住种姓而不入功德者，略说四种：烦恼炽盛、恶友、资具匮乏、为他所制。

།ཕན་ཡོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ། །འགྲོ་ཞིང་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། །དེ་ནའང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)]མྱོང་། །སྐྱོ་བཅས་སེམས་ཅན་སྨིན་ བར་བྱེད།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རིང་མོ་ཞིག་ན་ངན་སོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དེ་དག་ནས་མྱུར་དུ་ཐར་པ་དང་། དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་ན་ཡང་སྡུག་བསྔལ་ཆུང་ངུ་མྱོང་བ་དང་། སེམས་སྐྱོ་ཞིང་དེར་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་སྙིང་རྗེས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། ། གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གསེར་གྱི་རིགས་བཞིན་ཤེས་པར་བྱ། །དགེ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་དྲི་མེད་ལྡན། །མཐུ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གནས་ཡིན་ནོ། །གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་ནི་གསེར་རྣམ་པ་བཞིའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། མང་པོ དང་།འོད་གསལ་བ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་དང་། ལས་སུ་རུང་བའོ། །དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་དགེ་བའི་རྩ་བ་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་གནས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་དང་། ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་མ་མེད་པའི་གནས་དང་། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཐུའི་ གནས་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟ་བས་ན་གསེར་གྱི་རིགས་ཆེན་པོ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རིན་ཆེན་མཆོག་རིགས་བཞིན་ཤེས་བྱ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་ཆེ་དང་ཏིང་འཛིན་འཕགས། །སེམས་ཅན་མང་ པོའི་དོན་གནས་ཕྱིར།།རིན་པོ་ཆེའི་རིགས་ཆེན་པོ་ནི་རིན་པོ་ཆེ་བཞིའི་གནས་སུ་འགྱུར་ཏེ། རིགས་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁ་དོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། དབྱིབས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། ཚད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའིའོ་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་སེམས་ཡང་དག་པར་གནས་པའོ། །སེམས་ཅན་མང་པོ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ་།།རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལ་ལ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་ངེས་ཡོད། །ལ་ལ་དཀར་པོའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བཅོམ། །ལ་ལ་ཐར་བའི་ཆ་མཐུན་དགེ་བ་མེད། །དཀར་པོ་དམན་པ་ཡོད་པ་རྒྱུ་དང་བྲལ། ། དོན་འདི་ལ་ནི་རིགས་མེད་པ་ལ་གནས་པ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡིན་པར་བཞེད་དོ། །དེ་ཡང་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། དེའི་དུས་དང་གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནོ། །དེའི་དུས་སུ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ཡང་རྣམ པ་བཞི་སྟེ།།གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཀུན་ཏུ་ཆད་པ་དང་། ཐར་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་དགེ་བའི་རྩ་བ་མེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་དམན་པ་ཡོད་པ་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པའོ། །གཏན་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་ནི་རྒྱུ་དང་བྲལ་བ་སྟེ། གང་ ལ་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་རིགས་ཉིད་མེད་པའོ།།རང་བཞིན་དང་རྒྱས་པའི་རིགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་གཞན་ལ་ཕན་ཕྱིར་བསྟན་པའི་ཆོས་ཆེན་ལ། །མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་འབྱུང་ཞིང་སྒྲུབ་ལ་བཟོད། །དེ་དག་ཐ་མར་ རྣམ་པ་གཉིས་མཆོག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་འགྱུར་གང་ཡིན་དེ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་བཞིན་ཡོན་ཏན་ལྡན་དེ་རྒྱས་པའི་རིགས་ལས་ཤེས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བར་བཤད་པ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་བསྟན་པ་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བའོ། །དོན་མི་ཤེས་བཞིན་དུ་མོས་པ་རྒྱ་ ཆེན་པོ་འབྱུང་ཞིང་སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་མི་སྐྱོ་ལ།ཐ་མར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་མཆོག་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་དང་རྒྱས་པའི་ཆེ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

分别功德利益偈颂：长久之后堕恶趣，迅速解脱于其中，即便于彼受小苦，令具厌离有情成熟。
菩萨种姓有四种功德利益：长久之后堕恶趣，从彼等中迅速解脱，即便生于其中也感受微小痛苦，心生厌离并以悲心令生于其中的有情成熟。
如同大金种性之偈颂：应知如金种，无量善法处，具足智慧及，无垢诸力处。
大金种性是四种金的所依，即：众多、明亮、无垢、适业。与此相应，菩萨种姓也是无量善根之处、智慧之处、无烦恼垢之处、神通等力量之处，因此应当了知如同大金种性。
如同大宝种性之偈颂：应知如胜宝种性，为大菩提因缘故，大智殊胜三摩地，安住众多有情利。
大宝种性是四种珍宝的所依，即：具足种姓、圆满色泽、圆满形状、圆满尺度。菩萨种姓也应了知与此相同，因为是大菩提之因缘，因为是大智慧之因缘，因为是圣三摩地之因缘，三摩地即是心正住。因为是令众多有情成熟之因缘，即是令无边有情成熟之故。
分别无种姓住处之偈颂：有些一向行恶业，有些白法悉摧毁，有些无有顺解脱，微劣白法离因缘。
于此义中，承许无种姓住处是不般涅槃法。其略说有二种：暂时与究竟不般涅槃法。暂时不般涅槃法也有四种：一向行恶、善根断绝、无有顺解脱分善根、具有微劣善根未圆满资粮。究竟不般涅槃法即是离因，即是全无般涅槃种性者。
分别自性及增长种姓之偈颂：为利他故宣说甚深广大之大法，虽不了知而生广大胜解堪忍修，彼等最后圆满二种殊胜者，知彼具足自性功德菩萨增长种。
对于为利他而宣说的甚深广大大乘广大法，虽不了知其义而生起广大胜解且于修行亦不厌倦，最后也将获得二种圆满中最胜的大菩提圆满，应当了知此即是菩萨种姓自性具足功德及增长的殊胜。

།རྣམ་པ་གཉིས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི།གཉིས་པོ་འཇིག་རྟེན་པ་དང་ཉན་ཐོས་དག་གོ། །མཆོག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའོ། །འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་རིགས་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡོན་ཏན་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་བྱང་ཆུབ་ཤིང་བསྐྱེད་ཕྱིར། །བདེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་ཞི་བ་ཐོབ་བྱའི་ ཕྱིར།།བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་བདེ་བྱེད་པ་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །རིགས་མཆོག་དེ་ནི་རྩ་བ་བཟང་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཤིང་རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཅན་གྱི་རྩ་བ་བཟང་པོ་ཉིད་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །རིགས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་ སོ།། །།སེམས་བསྐྱེད་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྤྲོ་བ་ཆེ་དང་རྩོམ་པ་ཆེ། །དོན་ཆེ་བ་དང་འབྱུང་བ་ཆེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་དཔའ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ལྡན་པའི་སེམས་འབྱུང་བ། །སྤྲོ་བ་ཆེན་པོ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ཏེ། ཟབ་མོ་དང་ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ སྤྱད་པ་སྒྲུབ་པ་ལ་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་གོ་ཆ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་སོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་བདག་དང་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྐྱེས་ བུ་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སོ།།དོན་བྱེད་པའི་ཡོན་ཏན་དང་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཚིག་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །དོན་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱ་བ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གསུམ་དང་དོན་གཉིས་ལ་དམིགས་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་པ་ ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ཞེས་བྱའོ།།སེམས་བསྐྱེད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སེམས་བསྐྱེད་དེ་ནི་ས་རྣམས་ལ། །མོས་དང་ལྷག་བསམ་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་གཞན་དུ་འདོད། །དེ་བཞིན་སྒྲིབ་པ་སྤངས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས་ པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་མོས་པ་ལས་འབྱུང་བའོ།།ས་བདུན་ལ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། དེ་ཡི་རྩ་བ་སྙིང་རྗེར་ འདོད།།རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཕན་པར་སེམས། །ཆོས་ལ་མོས་དང་དེ་བཞིན་དེའི། །ཡེ་ཤེས་ཚོལ་བར་དམིགས་པའོ། །གོང་དུ་འདུན་པ་འགྲོ་བ་སྟེ། །སྡོམ་པ་རྒྱ་ཆེན་དེ་ཡི་རྟེན། །ལམ་འགོག་པ་ནི་མི་མཐུན་ཕྱོགས། །སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་གྱི། ། དགེ་བའི་འཕེལ་བ་དེའི་ཕན་ཡོན། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་ལ་རྟག་སྦྱོར་བ། །དེ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བརྗོད། །འདི་ཡི་མཐར་ཐུག་ས་ཡིན་ཏེ། །སོ་སོ་རང་གི་དེར་སྦྱོར་བས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་བསྐྱེད་པ། །རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་པོ་འདིའི་རྩ་བ་ནི་གང་། བསམ་པ་ནི་གང་། མོས་པ་ནི་གང་། དམིགས་པ་ནི་གང་། འགྲོ་བ་ནི་གང་། རྟེན་ནི་གང་། ཉེས་དམིགས་ནི་གང་། ཕན་ཡོན་ནི་གང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་གང་། མཐར་ཐུག་པ་ནི་གང་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ནི་རྩ བའོ།།རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་སེམས་པའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པའོ། །དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚོལ་བར་དམིགས་པ་སྟེ། དེའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་ནས་གོང་དུ་འདུན་པ་ནི་འགྲོ་བའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པ་ནི་རྟེན་ནོ། །ལམ་གཅོད་པ་ནི་ ཉེས་དམིགས་ཏེ་ལམ་གཅོད་པ་དེ་ཡང་གང་ཞེ་ན།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཐེག་པ་གཞན་གྱི་སེམས་སློང་ཞིང་དང་དུ་ལེན་པའོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་ནོ། །རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པ་ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའོ།

所谓'二种'，是指世间和声闻二者。'殊胜'是指特别殊胜。从果的角度区分种姓的偈颂：
'为生广大功德菩提树，为得大乐大苦寂静故，为作自他利乐之果故，殊胜种姓如同善根本。'
此偈显示菩萨种姓如同菩提树，具有利益安乐自他之果的善根本性。种姓品终。
发心相的偈颂：'大勇大精进，大义大生起，菩萨之勇识，具二义心生。'
大勇即是甲胄精进，因为欢喜修行甚深和长期的难行。大精进即如甲胄般的加行精进。大义即为利益自他之故。大生起即为圆满大菩提之故。
此偈显示三种功德：以两句显示士夫作功德，以两句显示作利功德和摄持果功德。具二义即缘大菩提和利益众生之故。
具足三功德和缘二义的心即名为发心。
发心分类偈颂：'彼等发心于诸地，信解及清净增上，另许成熟如是及，断除诸障碍。'
菩萨发心有四种：在胜解行地中从信解生起，在七地中是清净增上意乐，在第八地等是成熟，在佛地是无障碍。
抉择发心的四个偈颂：'彼之根本许大悲，恒时思维利众生，于法胜解如是及，寻求彼智为所缘。'
'向上意乐为趣入，广大律仪为彼依，道障即是违品分，引发及领受。'
'福德智慧自性之，善法增长彼功德，恒时修习波罗蜜，说为决定出离。'
'此之究竟即诸地，各自于彼而修习，菩萨发心当了知，决定差别。'
其中抉择是：菩萨四种发心的根本是什么？意乐是什么？胜解是什么？所缘是什么？趣入是什么？所依是什么？过患是什么？功德是什么？出离是什么？究竟是什么？
答：大悲是根本。恒时思维利益众生是意乐。于大乘法生起胜解。缘求彼智为所缘，因为以寻求彼智的行相为所缘故。向上意乐是趣入。菩萨戒律仪是所依。断道是过患，其断道即是什么？违品分即引发并领受其他乘的心。福德智慧自性的善根增长是功德。恒时修习波罗蜜多是出离。

།ས་ནི་མཐར་ ཐུག་པ་ཡིན་ཏེ།སོ་སོ་རང་གི་ས་ལ་སྦྱོར་བས་གང་ཞིག་ས་གང་ལ་ཞུགས་པའི་ས་དེ་ནི་དེའི་མཐར་ཐུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པར་བླང་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གྲོགས་སྟོབས་རྒྱུ་སྟོབས་རྩ་བའི་སྟོབས། །ཐོས་སྟོབས་དགེ་བ་གོམས་པ་ལས། །མི་བརྟན་པ་ དང་བརྟན་འབྱུང་བ།།གཞན་གྱིས་བསྟན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་བཤད། །གཞན་གྱིས་བསྟན་ཞིང་གཞན་གྱི་རྣམ་པར་རིག་བྱེད་ལས་སེམས་བསྐྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་བརྡ་ལས་བྱུང་བ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ཏེ། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གྱི་ངོར་ སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ།།རྒྱུའི་སྟོབས་ལས་ཏེ། རིགས་ཀྱི་མཐུས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དགེ་བའི་རྩ་བའི་སྟོབས་ལས་ཏེ། དེའི་རིགས་རྒྱས་པའི་སྒོ་ནས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །ཐོས་པའི་སྟོབས་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དེ། ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དེ་དང་དེ་བཤད་པ་ན་ མང་དུ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་སྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགེ་བ་གོམས་པ་ལས་ཏེ། ཚེ་འདི་ཉིད་ལ་རྟག་ཏུ་ཉན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། འཆང་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་ཡོད་དོ། །དེ་ཡང་གྲོགས་ཀྱི་སྟོབས་ལས་ནི་མི་བརྟན་པར་འབྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་ལ་སོགས་པའི་སྟོབས་ལས་ནི་ བརྟན་པ་འབྱུང་ངོ་།།དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ། རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རབ་བསྙེན་བྱས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་ཚོགས་རབ་བསགས། །ཆོས་ལ་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་ནི་དམ་པར་འདོད། །ཆོས་དང་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ནི། །དེ་ཡི་ བྱ་བ་སངས་རྒྱས་ཉིད།།མཆོག་ལ་སེམས་མཉམ་རྙེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡི་རབ་དགའ་ཁྱད་པར་འཕགས། །སྐྱེ་བ་རྒྱ་ཆེ་དེ་ལ་སྤྲོ། །བསམ་པ་ཡང་ནི་དག་པ་དང་། །ལྷག་མ་དག་ལ་མཁས་པ་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཆོས་ལ་མོས་པ་ས་བོན་དང་། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་མཆོག་ མ་ལས་སྐྱེས།།བསམ་གཏན་ལས་བྱུང་བདེ་བའི་མངལ། །སྙིང་རྗེ་བསྐྱེད་པའི་མ་མའོ། །སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་བསྒྲུབ་ཕྱིར། །རྒྱ་ཆེ་བར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །དཀའ་བ་ཡུན་རིང་མི་སྐྱེའི་ཕྱིར། །སྤྲོ་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོགས་པ་དང་། །དེ་ཡི་ཐབས་ཤེས་རྙེད་པའི་ ཕྱིར།།བསམ་པ་དག་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ས་གཞན་ཚུལ་ལ་མཁས་པ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གཞག་ཡིད་བྱེད་པས། །དེ་རྟོག་ཉིད་དུ་ཤེས་ཕྱིར་དང་། །དེ་ཉིད་ལ་ཡང་མི་རྟོག་ཕྱིར། །ངེས་པར་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི། ལུང་དང་བསྒྲུབ་པ་དང་རྟོགས་ པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སེམས་བསྐྱེད་པ་དོན་དམ་པ་ཉིད་དུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཡང་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཡིན་པས་དེའི་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་དག་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་འདྲ་བར་དེ་དག་གི་སྡུག་བསྔལ་ཟད་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སེམས་མཉམ་ པ་ཉིད་ནི་དེའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་བདག་དབྱེར་མེད་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དམ་པ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ཉིད་ལ་དོན་དམ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐྱེ་བ་དང་། རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། བསམ་པ་དག་པ་དང་། ལྷག་མ་ལ་མཁས་པ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའོ། །དེ་ལ་སྐྱེ་ བ་ནི་ས་བོན་དང་མ་དང་མངལ་དང་མ་མའི་བྱེ་བྲག་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུ་མངོན་པར་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོ་བ་ནི་དཀའ་བ་ཡུན་རིང་པོས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་དང་ཉེ་བར་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེའི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ལྷག་མ་ལ་མཁས་པ་ནི། ས་གཞན་དག་ལ་མཁས་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི། ས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ།

地是究竟的，由于各自安住于自地，某人入于某地，那地即是他的究竟。
关于正受的表示所生的发心偈颂：'依靠友力及因力，根本力及闻法力，由修习善所产生，不坚固及坚固生，说此他示之发心。'
由他人教示及他人表示而发心者，即称为正受表示所生。此复由友力而生，即于善知识前生起。由因力而生，即由种姓力而生。由善根力而生，即由其种姓增长门中生起。由闻力而生，即当说彼彼法门时，多发菩提心故。由修习善而生，即于此生中经常听闻、受持、执持等而生。
其中由友力所生应知是不坚固。由因力等所生是坚固。
关于胜义发心偈颂七颂：'善近圆满佛，善积福慧资，于法无分别，智生故许胜。于法及有情，彼事佛果位，心等得殊胜，故彼喜增胜。生广大欢喜，意乐复清净，余地善巧知，应知定出离。于法信为种，胜度母所生，禅定乐为胎，大悲为乳母。为成十大愿，应知是广大。难行久不厌，应知是欢喜。菩提近证悟，得彼方便智，应知意清净。余地善巧性，如何安立作，知彼是分别，于彼亦无执，应知定出离。'
第一颂以教证、修证及证悟之差别显示发心即是胜义。彼胜义发心即是欢喜地，故说其极喜殊胜之因：于诸法心平等性是通达诸法无我故。于诸有情心平等性是通达自他平等性故。于有情事业心平等性是如自苦一般欲尽彼等之苦故。于佛果位心平等性是通达其法界与自无别故。
于彼胜义发心应知有六种胜义：生起、广大、欢喜、意乐清净、善巧余地及出离。其中生起应知由种子、母亲、胎藏及乳母之差别。广大是为成就十大愿故。欢喜是长时难行不厌故。意乐清净是因近知菩提及知其方便故。善巧余地是善巧于其他诸地。出离是如其安立作意故。

།ཇི་ལྟར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཤེ་ན། འདི་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོག་པ་ཉིད་དུ ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དཔེའི་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། བསྐྱེད་པ་ས་དང་མཚུངས་པ་སྟེ། །གཞན་ནི་བཟང་པོའི་གསེར་དང་འདྲ། །ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ཚེས་པ་བཞིན། །གཞན་ནི་མེ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །གཞན་ནི་གཏེར་ཆེན་བཞིན་ཤེས་བྱ། ། གཞན་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་བཞིན། །རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་གཞན། །རྡོ་རྗེ་དང་འདྲ་རི་རབ་འདྲ། །སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་འདྲ་བ་སྟེ། །གཞན་ནི་མཛའ་ཆེན་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་འདྲ་བ་དང་། །གཞན་ནི་ཉི་མ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །གཞན་ནི་དྲི་ཟའི་དབྱངས་སྙན་བཞིན། །གཞན ནི་རྒྱལ་པོ་འདྲར་ཤེས་བྱ།།དེ་བཞིན་གཞན་ནི་མཛོད་ལྟ་བུ། །ལམ་པོ་ཆེ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཐེག་པ་འདྲ་བར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་བསྐྱེད་བཀོད་མ་འདྲ་བ་ཡིན། །ཀུན་དགའི་སྒྲ་དང་འདྲ་བ་སྟེ། །ཀླུང་ཆེན་རྒྱུན་དང་འདྲ་བའོ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་བསྐྱེད་པ། །སྤྲིན་ དང་འདྲ་བར་བསྟན་པ་སྟེ།།དེ་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་ཕྱུག་།སེམས་ནི་དགའ་བས་ཡང་དག་བསྐྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་པོ་ནི་ས་དང་མཚུངས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་དེའི་ཚོགས་འཕེལ་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པའི་ ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་གསེར་བཟང་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་བསམ་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མི་སྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱོར་བ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཟླ་བ་ཡར་གྱི་ངོའི་ཚེས་པ་བཞིན་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ དང་ལྡན་པ་ནི་མེ་དང་འདྲ་སྟེ།ཤིང་གི་བྱེ་བྲག་དག་གིས་མེ་བཞིན་དུ་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཁྱད་པར་རྟོགས་པའི་བསམ་པའོ། །སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཏེར་ཆེན་པོ་བཞིན་ཏེ། ཟང་ཟིང་གི་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་སེམས་ ཅན་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་དང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས་ཡོན་ཏན་རིན་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་འདྲ་སྟེ། ཉམ་ང་བ་འབྱུང་བ་ ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུ་སྟེ། མི་ཤིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རིའི་རྒྱལ་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། རྣམ་པར་གཡེང་བས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛའ་བོ་ཆེན་པོ་དང་འདྲ་སྟེ། གནས་སྐབས་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡལ་བར་མི་འདོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ པར་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་དང་འདྲ་སྟེ།ཇི་ལྟར་མོས་པ་བཞིན་དེའི་འབྲས་བུ་འབྱོར་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དང་ལྡན་པ་བཞི་ནི་ཉི་མ་དང་འདྲ་སྟེ། གདུལ་བའི་ལོ་ཏོག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་དྲི་ཟའི་ དབྱངས་སྙན་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།གདུལ་བྱ་འདུལ་བར་བྱེད་[(]བའི་[,]པའི་[)]ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟོན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུད་མི་ཟ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་ནི་མཛོད་ལྟ་བུ་སྟེ། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་མང་པོའི་ མཛོད་ཀྱི་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་ལམ་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། འཕགས་པའི་གང་ཟག་ཐམས་ཅད་གཤེགས་ཤིང་རྗེས་སུ་གཤེགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དང་ལྡན་པ་ནི། ཐེག་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། བདེ་བླག་ཏུ་ཁྱེར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如何作意呢？由于了知'这仅是分别'这样安立的分别即是分别性，以及对于了知分别性本身也不作分别。
关于譬喻的殊胜性有六颂：
'生起如同大地般，其他似善妙黄金，如同上弦之月相，其他当知似火焰。
其他当知如大藏，其他似珍宝源处，其他当知如大海，似金刚亦如须弥。
又似医王之妙药，其他当知如密友，又似如意宝珠般，其他当知似日轮。
其他似乾闼婆音，其他当知如国王，如是其他似宝藏，当知犹如大道路。
当知犹如运载具，菩提心似庄严具，又似悦耳之音声，复似大河之流水。
诸佛子所发菩提，示现犹如云彩般，是故如是德富饶，以喜正当发此心。'
诸菩萨的第一发心如同大地，因为是一切佛法及其资粮增长的所依故。
具有意乐的发心如同善妙黄金，因为利益安乐的意乐不转变为他故。
具有加行的发心如同上弦月相，因为善法增长故。
具有增上意乐的发心如同火焰，因为如同火被不同的木材所助而渐次增胜故。增上意乐即是殊胜证悟的意乐。
具足布施波罗蜜多的发心如同大藏，因为能以财物受用令无量众生满足且无尽故。
具足持戒波罗蜜多的发心如同珍宝源处，因为从中出生一切功德珍宝故。
具足忍辱波罗蜜多的发心如同大海，因为一切怖畏生起皆不动摇故。
具足精进波罗蜜多的发心如同金刚，因为以不坏性而坚固故。
具足禅定波罗蜜多的发心如同山王，因为不为散乱所动故。
具足智慧波罗蜜多的发心如同药王，因为能息灭烦恼障和所知障的疾病故。
具足无量的发心如同密友，因为于一切时不舍弃一切众生故。
具足神通的发心如同如意宝珠，因为随所欲求皆能获得其果故。
具足四摄事的发心如同日轮，因为能令所化众生的善苗成熟故。
具足无碍解的发心如同乾闼婆妙音，因为能为所化众生宣说调伏之法故。
具足依止的发心如同国王，因为是不失坏之因故。
具足福德智慧二资粮的发心如同宝藏，因为是众多福德智慧资粮之藏所依故。
具足菩提分的发心如同大道，因为一切圣者皆行且随行故。
具足止观的发心如同运载具，因为易于运载故。

། གཟུངས་དང་སྤོབས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་བཀོད་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆུ་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པར་འབྱིན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་ཐོས་པ་དང་མ་ཐོས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཚིག་དང་དོན་འཛིན་ཞིང་མི་ཟད་པ་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་བཤད་པ་དང་ལྡན་པ་ནི། ཀུན་དགའ་བའི་སྒྲ་དང་འདྲ་སྟེ། ཐར་པ་འདོད་པའི གདུལ་བྱ་རྣམས་ལ་སྙན་པ་ཐོས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་དང་ལྡན་པ་ནི་རླུང་གི་རྒྱུན་དང་འདྲ་སྟེ། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་ན་རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ནི། ས་དེར་གཏོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་མི་ དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐབས་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྤྲིན་ལྟ་བུ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱི་འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྤྲིན་ལས་འབྱུང་བ་ལྟར། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟོན་པའི་སྒོ་ནས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་བྱ་བ་རྣམས་དེ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དཔེ་ཉི་ ཤུ་རྩ་གཉིས་དང་ལྡན་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་ནི།འཕགས་པ་བློ་གྲོས་མི་ཟད་པས་བསྟན་པའི་མདོ་ལས། མི་ཟད་པ་ཉིད་འབྱུང་བ་དང་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །སེམས་མ་བསྐྱེད་པ་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཆེར་འོས་སེམས་བསྐྱེད་སྤངས་པའི་སྐྱེ་བོ་དག་།གཞན་དོན་སེམས་ དང་དེ་ཡི་ཐབས་རྙེད་དང་།།དགོངས་ཆེན་དོན་དང་དེ་ཉིད་མཆོག་མཐོང་བས། །བདེ་བ་དེ་སྤངས་ཞི་བར་འགྲོ་བར་འགྱུར། །སེམས་བསྐྱེད་པ་དེ་སྤངས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་རྣམ་པ་བཞི་མི་འཐོབ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་གཞན་གྱི་དོན་སེམས་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཐབས་རྙེད་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དགོངས་པ་ཆེན་པོའི་དོན་མཐོང་བ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཟབ་མོ་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་རྟོགས་པས་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མཆོག་གི་དོན་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མཐོང་བས་བདེ་བ་གང་ཡིན པའོ།།ངན་འགྲོ་དང་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སེམས་བསྐྱེད་པ་བསྔགས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བློ་ལྡན་སེམས་མཆོག་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་ཡང་། །མཐའ་ཡས་ཉེས་པ་བྱེད་ལས་སེམས་རབ་བསྡོམས་། །གཉིས་འཕེལ་བྱེད་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་། །བརྩེ་ལྡན་བདེ་དང་ སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་དགའ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སེམས་ཀྱི་མཆོག་དེ་སྐྱེས་མ་ཐག་ཏུ་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཉེས་པ་བྱེད་པ་ལས་སེམས་རབ་ཏུ་བསྡམས་པར་འགྱུར་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་འདི་ངན་འགྲོས་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ནི་དགེ་བའི་ལས་དང་སྙིང་བརྩེ་བ་གཉིས་ འཕེལ་བར་བྱེད་པས་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་དང་ལྡན་[(]བ་[,]པ་[)]དང་།སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པར་ཡང་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་དེ་དགེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བདེ་བས་ཀྱང་དགའ་ལ་སྙིང་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཀྱང་དགའོ། །དེའི་ཕྱིར་འདི་བྱ་བ་མང་པོས་ ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བས་ཀྱང་འཇིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།

具有陀罗尼和辩才者如同水库，与蓄水而不竭地流出相应，能持有所闻和未闻之法的文句与义理并且无尽地宣说。
具有说法者如同悦耳之声，因为对于欲求解脱的所化众生发出悦耳之声。
具有一乘道者如同风的流动，因为获得无生法忍时自然而生。
一乘性是因为属于该地的菩萨们所作事业无差别。
具有方便善巧者如同云彩，如同一切器世间的富饶皆从云中生起一样，从住兜率天等示现的门中，一切众生的利益事业都依赖于此。
具有二十二种譬喻的发心，应当了知是与《圣无尽慧所说经》中的无尽性相应而生起。
诽谤未发心的偈颂：'最应发心而舍弃的凡夫们，舍弃了利他之心及其方便，大悲意趣及其殊胜见解的安乐，将趋向寂灭。'
舍弃此发心的众生们将不能获得四种安乐：菩萨们思维利他的安乐，获得利他方便的安乐，见到大悲意趣即通达大乘甚深经典密意的安乐，以及见到胜义谛即见到法无我的安乐。
因为不畏惧恶趣和厌离，赞叹发心的偈颂：'具慧者生起殊胜心的刹那，即能防护无边过失的心，二者增长故恒具善法，具悲故以苦乐皆欢喜。'
菩萨殊胜心一生起的刹那，即能防护无边众生为所依的过失，因此不畏惧恶趣。
彼由于增长善业和悲心二者，故恒时具足善法，也具足悲心，因此由于具足善法故以乐而欢喜，由于具足悲心故以利他因缘的痛苦也欢喜。
因此此者也不畏惧众多事业的厌离。

།མི་བྱེད་པའི་སྡོམ་པ་ཐོབ་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ཚེ་གཞན་གྱི་དོན་ཕྱིར་ལུས་དང་ནི། །སྲོག་ལ་མི་ལྟ་རབ་ངལ་ཁས་ལེན་པ། །དེ་ལྟ་བུ་དེ་གཞན་གྱི་གནོད་པ་ཡིས། །ཇི་ལྟར་ངན་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་།དེའི་བསྡུས་པའི་ དོན་ནི།གང་ཞིག་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར་ལུས་དང་སྲོག་ལ་ཡང་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། གཞན་ཉིད་ཆེས་སྡུག་གི་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་གནོད་པ་བྱས་པས་བདག་གི་དོན་དུ་ཉེས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ལ་འཇུག་པར་འགྱུར། སེམས་མི་ལྡོག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ ཏེ།།དེ་ཡིས་ཆོས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་དང་། །སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་འགྲོ་ལྟར་རྟོགས་ནས། །འབྱོར་པའི་དུས་ན་རྒུད་པའི་དུས་ནའང་འདི། །ཉོན་མོངས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་འཇིགས་པ་མེད། །རང་གི་ཡོན་ཏན་སེམས་ཅན་ཕན་འདོགས་དགའ། །བསམས་བཞིན་སྐྱེ་བ་རྫུ་འཕྲུལ་རྣམ་པར་འཕྲུལ། ། རྒྱན་དང་སྟོན་མོ་ས་མཆོག་རྩེ་དགའ་བ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་མིན་པ་རྣམས་ལ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེས་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། འབྱོར་པའི་དུས་ན་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་ལ། སྐྱེ་བ་སྐྱེད་མོས་ཚལ་དུ་འགྲོ་བ་ལྟ་བུར་མཐོང་བའི་ཕྱིར། རྒུད་པའི་དུས་ན་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་འཇིགས་ན། དེའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འཇིགས་པ་གང་གིས་ལྡོག་པར་འགྱུར། གཞན་ཡང་རང་གི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྒྱན་དང་། གཞན་ལ་ཕན་འདོགས་པས་དགའ་བའི་སྟོན་མོ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་སྐྱེད་མོས་ཚལ་གྱིས་དང་། རྫུ འཕྲུལ་གྱིས་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རྩེད་མོས་དགའ་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཡོད་ཀྱི།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ཡིན་པ་རྣམས་ལ་ནི་མེད་ན་དེ་དག་གིས་སེམས་ཇི་ལྟར་ཟློག་པར་འགྱུར། སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པ་དག་ག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གཞན་དོན་བརྩོན་ལྡན་སྙིང་ རྗེའི་བདག་ཉིད་འདི།།གང་ཚེ་མནར་མེད་པ་ལའང་དགའ་འཛིན་པ། །དེ་འདྲ་བ་དག་སྲིད་ན་གཞན་རྟེན་ཅན། །སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ག་ལ་འཇིགས། །གཞན་ཡང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་བརྩོན་པ་གང་ཞིག་སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། མནར་མེད་པ་ལ་ཡང་དགའ་བར་ འཛིན་པ་དེ་ཇི་ལྟར་སྲིད་པ་ན་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཅན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་འབྱུང་བ་དག་གིས་འཇིགས་པར་འགྱུར་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ན་འདི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་འཇིགས་པའམ་སེམས་ལྡོག་པར་འགྱུར། སེམས་ཅན་ཡལ་བར་འདོར་བ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སློབ་དཔོན་བརྩེ་ཆེན་རྟག་ཏུ་ བསྟེན་པའི་བདག་།ཕ་རོལ་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་གདུང་བ། །གཞན་གྱི་བྱ་བ་ཉེ་བར་གནས་པ་ལ། །གཞན་གྱིས་བསྐུལ་བ་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཡང་ཚ། །སློབ་དཔོན་སྙིང་རྗེ་རྟག་ཏུ་བསྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཅན་ཕ་རོལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་གདུང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་གལ་ཏེ་གཞན་གྱི དོན་བྱ་བ་བྱུང་བ་ལ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་གཞན་དག་གིས་བསྐུལ་བར་བྱ་དགོས་པ་ནི་ཏེ་བོར་ངོ་ཚ་བའོ་།།ལེ་ལོ་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་གཅད་པ། མགོ་ལ་སེམས་ཅན་ཁུར་ཆེན་ཁྱེར་བ་ཡི། །སེམས་ཅན་མཆོག་ནི་དལ་གྱིས་འགྲོ་མི་མཛེས། །བདག་གཞན་སྣ་ཚོགས་འཆིང་བས་རབ་བཅིངས་པ། ། བརྩོན་པ་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་ནི་བྱ་བའི་རིགས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མགོ་ལ་སེམས་ཅན་གྱི་ཁུར་ཆེན་པོ་ཐོགས་ནས་ཕ་རོལ་གནོན་པ་དལ་བ་ནི་མི་མཛེས་ཀྱི། དེས་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྒྱ་འགྱུར་དུ་བྱ་བར་རིགས་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག དང་གཞན་གྱི་འཆིང་བ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ངོ་བོ་དག་གིས་ཤིན་ཏུ་བཅིངས་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་བསྐྱེད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།སྒྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གནས་རྩོམ་འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེ་བདག་ཉིད། །རྒྱལ་སྲས་ རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་འདོད།།རྟག་ཏུ་ལེན་པ་ཆེ་དང་བཟོད་པ་ཆེ། །དོན་ཆེན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །དེ་ལ་གནས་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྩོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་ནི་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

获得不作恶誓言的偈颂：'当为利他而不顾身命，勇于承担极度疲惫时，这样的人怎会因他人加害，而去从事邪恶的行为。'
其归纳的含义是：某人为了利他而不顾惜身命，因此他并非极度自私的人，那么他怎会因他人加害而为了自己的利益去从事恶行呢？
关于心不退转的两个偈颂：'他见诸法如幻化，了知转生如游园，无论富贵或贫困，不惧烦恼与痛苦。自具功德乐利他，意生变化神通力，庄严宴会胜地乐，非具悲心者所无。'
菩萨见一切法如幻，故在富贵时不惧烦恼，见转生如游园，故在贫困时不惧痛苦，那么他的菩提心又怎会因何而退转呢？此外，以自身功德为庄严，以利他为欢喜宴会，以意生身为游园，以神通变化为游戏欢乐，这些唯有菩萨才具有，非菩萨者则无有，那么他们的心又怎会退转呢？
关于不惧痛苦的偈颂：'精进利他具悲心，纵入无间亦生喜，如是之人处世间，岂惧依他苦所生？'
此外，精进利他且具有悲心的人，因此即使堕入无间地狱也生欢喜，这样的人在世间怎会因为利他而生的痛苦而恐惧呢？因为他不会因痛苦而恐惧或退心。
遮止舍弃众生的偈颂：'常依大悲上师我，他人痛苦心焦灼，面对他人诸事业，若需他劝实惭愧。'
常依大悲上师、因他人痛苦而心生焦灼的我，若在利他事业现前时还需其他善知识劝导，实在是极为惭愧。
呵责懈怠的偈颂：'头顶众生重担者，殊胜有情缓行违，自他种种缚所缚，应当百倍作精进。'
菩萨头顶众生重担而前行缓慢是不适宜的，他应当比声闻的精进增加百倍，因为他被自他种种烦恼、业力和生死的束缚所紧缚。发心品终。
修行特征的偈颂：'住处事业果大性，是诸佛子所修行，恒时大取及大忍，成办正大义事业。'
其中大住处是因为安住于发心；大事业是因为开展自他二利；大果报是因为获得大菩提果。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལེན་པ་ཆེ་བ་སྟེ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཆེ་བ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་དང་དུ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་ཡང་དག་སྒྲུབ་པའི་བྱ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། སེམས་ཅན་མང་པོའི་དོན་ ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གཞན་དང་བདག་ཏུ་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་དམ། །བདག་པས་གཞན་ཆེས་སྡུག་པ་རྙེད་ནས་ནི། །དེ་ལྟར་བདག་པས་གཞན་དོན་མཆོག་ཏུ་ཤེས། །རང་གི་དོན་གང་གཞན་གྱི་དོན་གང་ ཡིན།།གཞན་དང་བདག་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་བརྡ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པའི་ཚེ་མོས་པའི་སྒོ་ནས་སམ། དོན་དམ་པའི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྙེད་པའི་ཚེ། ཤེས་པའི་སྒོ་ནས་རྙེད་ནས་སམ། ཡང་ན་བདག་པས་གཞན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བ་རྙེད་ནས་རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ བདག་པས་གཞན་གྱི་དོན་ལ་ཁྱད་པར་འཕགས་པར་འདུ་ཤེས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལ་རང་གི་དོན་ནི་གང་ཞིག་ཡིན་ལ་གཞན་གྱི་དོན་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ།དེ་ལ་གཉིས་ཀ་ཁྱད་པར་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱི་དོན་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཇི་ལྟར་སྙིང་ རྗེའི་བདག་ཉིད་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཕྱིར།།བདག་ལ་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་གདུང་བ་རབ་བྱེད་པ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་གདུང་བའི་ལས་ཀྱིས་གཞན་དགྲ་ལ། །ཤིན་ཏུ་བརྩེ་བ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་མ་ཡིན། །ཇི་ལྟར་འདིའི་གཞན་གྱི་དོན་བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དེ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད་དེ།གཞན་གྱི་དོན་དུ་བདག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་གདུང་བར་བྱེད་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པར་རྣམ་པར་དབྱེ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ཐ་དད་འབྲིང་དང་མཆོག་ཆོས་ཉིད་གནས་ལ། །ལེགས་པར་སྟོན་དང་མགུ་བྱེད་འཇུག་པ་དང་། །དོན་ལ་རྣམ་ངེས་དགེ་ལ་ ཡོངས་སྨིན་བྱེད།།དེ་བཞིན་གདམས་ངག་གནས་དང་བློ་རྣམས་གྲོལ། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་འགྲུབ་དེ་བཞིན་དུ། །རིགས་སུ་སྐྱེ་དང་ལུང་བསྟན་དབང་བསྐུར་དང་། །དེ་བཞིན་གཤེགས་མཁྱེན་བླ་མེད་གོ་འཕང་སྟེ། །བཅུ་གསུམ་བདག་ཉིད་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དོན། །སེམས་ཅན་ གྱི་རིས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་རིགས་དམན་པ་དང་འབྲིང་དང་ཁྱད་པར་ཅན་ལ་གནས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་དང་། ཀུན་བརྗོད་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་དག་གིས་ལེགས་པར་སྟོན་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཆོ་འཕྲུལ་གྱིས་མགུ་བར་བྱེད་པ་དང་། བསྟན་ པ་ཁས་ལེན་དུ་གཞུག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་དང་།ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དོན་ལ་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱེད་པ་དང་། དགེ་བའི་རྩ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། འདོམས་པ་དང་། སེམས་གནས་པར་བྱེད་པ་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་དང་། མངོན་[(]བར་[,]པར་[)]ཤེས་ པ་ལ་སོགས་པ་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་རྣམས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་རིགས་སུ་སྐྱེ་བ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་དང་། ས་བཅུ་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ ནི་ཅི་རིགས་པར་རིགས་ལ་གནས་པ་གསུམ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་དོན་ཡིན་ནོ།།གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་འཆད། །མི་འགྱིང་བ་དང་བདག་གི་མེད་ལ་མཁས། །བཟོད་དུལ་ཤིན་ཏུ་རིང་སོང་མི་བཟད་པ། །རྒྱལ་སྲས་ རྣམས་ཀྱི་སྒྲུབ་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།འདིས་ནི་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པ་འདི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ།

正因为如此，依次第而言大受取，是因为摄受一切众生。大忍辱，是因为忍受一切痛苦。成办真实大义之事业，是因为真实成办众多众生之利益。
关于自他二利无差别的偈颂：'与他人自己平等之心性，或者发现他人较自己更可爱，如是了知他利胜于自利，何为自利何为他人利？'
当获得与他人自己平等心性之随表心发时，通过胜解门，或当获得胜义发心时，通过智慧门获得，或者发现他人较自己更为痛苦时，由此因缘，菩萨认为他利胜过自利，于此何为自利何为他利，二者无差别，此为语义。
关于殊胜他利的偈颂：'如是悲心本性为他利，于自身难忍痛苦极炽然，如是世间炽然业于敌，无有极大慈悲不应入。'
如是此中他利较自利殊胜而作成办，是因为为了他利而令自身极为炽然。
关于分别他利成办的两个偈颂：'差别中胜最上法性住，善为开示令喜而趣入，决定于义善令成熟德，如是教诫住及心解脱。殊胜功德成就如是住，生于种姓授记及灌顶，如来智慧无上之果位，十三自性此即是他利。'
对于三种众生种类，即下劣、中等及殊胜种性所住众生，菩萨有十三种他利：随教示及说一切神变而善为开示，以神通神变令欢喜，为令受持教法而趣入，为断除已入者疑惑而令于义决定，令善根圆满成熟，教诫，令心安住，令慧解脱，令成就神通等殊胜功德，令生如来种姓，于第八地授记，于第十地灌顶，具足如来智慧。此十三种随其所应于三种种性所住众生是菩萨之利他。
关于圆满成办他利的偈颂：'随顺众生无倒而宣说，不傲慢及善巧无我，忍调极远离难忍耐，诸菩萨子修行最胜也。'
此显示此等他利成办即是圆满。

།འདི་ཇི་ལྟར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། གལ་ཏེ་རིགས་ལ་གནས་པའི་སྐྱེ་བོ་དང་མཐུན་ཞིང་། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཆད་པར་འགྱུར་བ་དང་། འགྱིང་བ་ མེད་པར་མགུ་བར་འགྱུར་བ་དང་།མི་མཐུན་པ་མི་བྱེད་པས་བདག་གི་བ་མེད་པར་འཇུག་པ་སྟེ། རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་མི་རློམ་ཞིང་སེམས་ཅན་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་བདག་གི་བར་འཛིན་པ་མེད་པ་དང་། དོན་རྣམ་པར་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་མཁས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དགེ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་ བཟོད་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན།དུལ་བས་འདོམས་པ་ལ་སོགས་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། མ་དུལ་བས་ནི་གཞན་དག་ལ་གདམས་པ་ལ་སོགས་བསྟན་པར་མི་ནུས་སོ། །རིགས་སུ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རིང་དུ་སོང་བའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །རིང་དུ་མ་སོང་བའི་སྒྲུབ་པས་ནི། གཞན་དག་རིགས་སུ་ སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བར་མི་ནུས་སོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྒྲུབ་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཁས་བླངས་པའི་སེམས་ཅན་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་མི་ཟད་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྒྲུབ་པ་ཁྱད་པར་དུ་བྱ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་ལྡན་སྐྱེ་བོ་འཇིགས་པ་ཆེ་ལ་འཇུག་།སྲིད་དགའ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བདེ་གཡོ་བ་ལ། །ཞི་དགའ་རང་གི་ལེན་པར་རབ་ཞི་ལ། །སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ལེན་ཀུན་ཞི་ལ་རྟག་།སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་རང་གི་བདེ་དོན་བརྩོན། །རྟག་ཏུ་དེ་མ་ཐོབ་པར་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར། །བརྟན་པ་རྟག་ཏུ་གཞན་དོན བརྩོན་པ་ནི།།གཉི་གའི་དོན་བྱས་མྱ་ངན་འདའ་བར་འགྱུར། །དེ་ལ་འདོད་པ་རྣམས་འཇིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཡིན་པ་ནི་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མང་པོ་དང་། ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་བདེ་བ་གཡོ་བ་ནི་གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པའི་སྲིད་ པའི་དགའ་བ་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།འདུ་བྱེད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་དོན་དམ་པར་སྡུག་བསྔལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལེན་པ་དག་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བོ་རྨོངས་པ་རྟག་ཏུ་རང་བདེ་བའི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ནི་བདེ་བ་མི་ འཐོབ་ཀྱི།སྡུག་བསྔལ་ཁོ་ན་འཐོབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ཞུགས་པ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བསྒྲུབས་ནས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བདེ་བ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཁྱད་པར་གཞན་ཡིན་ནོ། །སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྒྱལ་སྲས་ སྤྱོད་ཚེ་ཇི་ལྟ་ཇི་ལྟ་བུར།།དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་འཇུག་འགྱུར་བ། །དེ་ལྟ་དེ་ལྟར་རིགས་ཤིང་མཐུན་ཚིག་གིས། །སེམས་ཅན་ཕན་ཕྱིར་དེ་མངོན་འདུ་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྤྱོད་ལམ་བྱེད་པའི་སྤྱོད་པ་ལ་འཇུག་པ་ན་རྣམ་པ་གང་དང་གང་གིས་མིག་ལ་སོགས་པའི་དབང་པོའི་ སྤྱོད་ཡུལ་སྣ་ཚོགས་ལ་འཇུག་པའི་རྣམ་པ་དེ་དང་དེར་འབྲེལ་ཞིང་འདྲ་བའི་ཚིག་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དེ་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་སྤྱོད་ཡུལ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་མདོ་ལས་རྒྱས་པར་བསྟན་པ་བཞིན་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་དོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མི་བཟོད་པ་དགག་པར་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ།རྟག་ཏུ་ཉེས་པས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་སེམས་ཀྱིས་། །སྐྱེ་བོ་ལ་ནི་བློ་ལྡན་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏེ། །མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས། །སྐྱེ་བོ་དག་ལ་སྙིང་རྗེ་རྣམ་པར་འཕེལ་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རང་དབང་མེད་པར་བྱས་པའི་ སེམས་དང་ལྡན་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉེས་པར་མི་འཛིན་ཏོ།།དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདི་དག་ནི་མི་འདོད་བཞིན་དུ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་ནས་སྙིང་རྗེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།

如何是圆满？若住于种姓的人相应，无颠倒而说法，无傲慢而欢喜，不做违逆而无我执，不以神通自夸且对入法的众生无我执，善巧决定义理的修行，于善业成熟的忍辱修行。
以调伏而教导等的修行，未调伏者不能教导他人等法。生于种姓等极远行的修行。未远行的修行，不能令他人生于种姓等。
菩萨这一切修行，因所摄受的众生无尽故而无尽，因此应知是圆满。修行差别有二偈：
贪欲众生入大怖，爱有颠倒乐动摇，寂静喜乐自取静，悲性恒时取静寂。众生愚痴求自乐，常时未得成痛苦，坚固恒时勤利他，成办二利证涅槃。
其中欲望是大怖畏，因为是众多身心痛苦和恶趣之因。颠倒乐动摇是色界无色界有的喜乐，因为是无常，以行苦故胜义是苦。
诸取应知是诸烦恼，因为取苦故。愚痴众生常为自乐而入，不得安乐，唯得痛苦。菩萨为利他而入，成办自他二利后得涅槃乐，这是修行的其他差别。
境界回向偈：菩萨行时如是如，根境种种而趣入，如是如是善顺语，为利众生而作为。
菩萨入行仪轨行时，以种种方式趣入眼等根境种种相时，以相应相似语言为利益众生，如清净境界经中广说般作一切加行。
遮止对众生不忍偈：恒为过失无自在心所使，智者于众生不执为过失，非愿而行邪行故，于众生增长悲心故。
对常被烦恼所使无自在心的众生，菩萨不执为过失。为何如此？因为了知彼等非愿而成邪行，故生起悲心。

།སྒྲུབ་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྒྲུབ་པ་འདི་ནི་སྲིད་དང་ འགྲོ་བ་ཀུན།།ཟིལ་གྱིས་མནན་འགྲོ་ཞི་བ་མཆོག་དང་ལྡན། །ཡོན་ཏན་སྣ་ཚོགས་ཚོགས་ཀྱིས་རྣམ་པར་འཕེལ། །བྱམས་པའི་བསམ་པས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་བ་སྡུད། །ཆེ་བ་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི། སྲིད་པ་གསུམ་དང་འགྲོ་བ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་ མནན་ནས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས། རབ་འབྱོར་གལ་ཏེ་གཟུགས་དངོས་པོར་འགྱུར་གྱི་། དངོས་པོ་མེད་པ་མ་ཡིན་ན་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདིས་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་དུ་བཅས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཟིལ་གྱིས་མནན་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་མི་ འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་ཆེ་བ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཆེ་བ་ཉིད་ནི་ཡོན་ཏན་གྱིས་འཕེལ་བ་ པ་དང་།འགྲོ་བ་སྡུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡོད་མིན་མེད་མིན་དེ་བཞིན་མིན་གཞན་མིན། །སྐྱེ་དང་འཇིག་མེད་འབྲི་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འཕེལ་བ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་དག་པའང་མེད། རྣམ་པར་དག་ འགྱུར་དེ་ནི་དོན་དམ་མཚན།།གཉིས་མེད་པའི་དོན་ནི་དོན་དམ་པ་སྟེ། གཉིས་མེད་པའི་དོན་དེ་ཡང་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཀུན་བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཀུན་ བརྟགས་པ་དང་གཞན་གྱི་དབང་དག་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པར་གཅིག་པ་ཉིད་མེད་པས་དེ་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ཁོ་ན་དང་གཞན་པ་ཉིད་མེད་པས་གཞན་མ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་འདུས་མ་བྱས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འཇིག་པ་ཡང་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ རྣམ་པར་བྱང་བ་དག་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བ་དང་དེ་བཞིན་གནས་པའི་ཕྱིར་འབྲི་བར་ཡང་མི་འགྱུར།འཕེལ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་བ་མེད་དོ། །གློ་བུར་གྱི་ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བས་རྣམ་པར་མ་དག་ པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དེ་ལྟར་ན་གཉིས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་དེ་ནི་དོན་དམ་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ཏུ་ལྟ་བའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བདག་ཉིད་བདག་མཚན་མིན། །ངན་པར་གནས་མིན་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་ཕྱིར། ། གཉིས་ལས་གཞན་མེད་དེ་ནི་ནོར་པ་སྐྱེས། །དེ་ཕྱིར་ཐར་པ་ནོར་ཙམ་ཟད་པ་ཡིན། །རེ་ཞིག་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །ངན་པར་གནས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་ནི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་དུ་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་དང་མཚན་ཉིད་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ ཡང་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པའི་གནས་ངན་ལེན་གྱིས་རབ་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདི་གཉིས་ལས་གཞན་པའི་བདག་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་ནི་མེད་ཀྱི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནོར་པ་སྐྱེས་པ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། ཐར་ པ་ཡང་ནོར་པ་ཙམ་དུ་ཟད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའི་གྲོལ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་དོ།།ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྨད་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ཇི་ལྟར་འཁྲུལ་པ་ཙམ་བརྟེན་སྐྱེ་བོ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་རང་བཞིན་རྒྱུན་ཆགས་རྟོགས་མི་འགྱུར། །རིགས་མིན་རིག་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་སྡུག་བསྔལ་ མེད།།ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཡི་རང་བཞིན་མིན། །བརྟེན་ནས་དངོས་རབ་སྐྱེ་བར་མངོན་འཇུག་པའི། །སྐྱེ་བོ་ཇི་ལྟར་གཞན་གྱིས་བྱས་ལ་བརྟེན་། །གང་ཕྱིར་ཡོད་པ་མི་མཐོང་མེད་མཐོང་བ་། །འདི་འདྲའི་མུན་ནག་རྣམ་པ་དེ་གང་ཞིག་།ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་འདི་དག་ཏུ་ལྟ་བ་ནོར་པ་ཙམ་ལ་བརྟེན་ ནས་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་ཏུ་རྗེས་སུ་འབྲེལ་པ་མི་མཐོང་སྟེ།སྡུག་བསྔལ་གྱི་རང་བཞིན་དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་རིག་པར་བྱ་མི་དགོས་ཏེ། སྡུག་བསྔལ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་རིག་པ་ཡིན་ནོ།

修持功德偈颂：此修持能降伏三界一切众生，具足最胜寂静，以种种功德资粮增长，以慈心恒常摄受众生。
功德有四种：降伏功德即降伏三界五道一切众生而行，如《般若波罗蜜多经》中所说：'须菩提，若色为实有，非无实，则此般若波罗蜜多不能降伏天人阿修罗等世间而出离'等广说。
涅槃功德即具足无住涅槃。功德殊胜及不舍众生功德即以功德增长及摄受众生故。修持品终。
胜义相偈颂：非有非无非如是非异，无生无灭无减，无增亦无清净，清净性即胜义相。
无二义即胜义，此无二义以五相正说。以遍计所执相及依他起相非有，以圆成实相非无。以遍计所执相、依他起相及圆成实相非一故非如是。以彼等非异故非他。
以法界无为故无生亦无灭。以染净二法灭生及如是住故，既不减亦不增。以自性非染故无清净，以离客尘烦恼故非不清净。如是应知此五种无二相即是胜义相。
破我见颠倒偈颂：我见非是我自相，非恶住故相不同，无二外余即错生，是故解脱唯尽错。
首先，我见非是我相，亦非恶住，以其与所计我相不同故。彼即五取蕴，以烦恼随眠所生故。除此二外更无我相可得，是故无我，我见即是错误所生。以无我故，解脱亦唯是尽错而已，实无解脱者。
诽谤颠倒二偈颂：如何仅依迷惑故，众生不知苦自性相续，非理即知苦非苦，法性非是彼自性。依缘诸法生显入，众生如何依他作，以何有者不见无见，如是黑暗何状态。
如何于此世间唯依错见，而不见诸行恒时相续之苦性，彼苦自性不须智慧了知，以苦受即能了知。

།སྡུག་བསྔལ་མ་སྤངས་པས་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ལ་ སྡུག་བསྔལ་དང་ལྡན་པའི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པ་མེད་དོ།།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཙམ་དུ་ཟད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་གང་གི་ཚེ་འཇིག་རྟེན་གྱིས་དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དངོས་ པོ་དེ་དང་དེ་དག་འབྱུང་ངོ་ཞེས་བྱ་བར་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་དུ་མཐོང་བ་ན་དེ་ཇི་ལྟར་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བྱས་ཀྱི་།རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ལྟ་བ་འདི་ལ་བརྟེན། འཇིག་རྟེན་གྱི་མུན་ནག་གང་རྟེན་ཅིང་ འབྲེལ་པར་འབྱུང་བ་ཡོད་པ་ནི་མི་མཐོང་གི་།མེད་པ་བདག་ཏུ་རྟོགས་པ་འདི་འདྲ་བ་དེ་གང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཡོད་པ་ནི་མུན་པས་མི་མཐོང་བར་ནུས་ཀྱི། མེད་པ་མཐོང་བར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་མེད་པར་ཞི་བ་རུང་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདི་ལ་དོན་དམ་ཚུལ་གྱིས་ཞི་བ་དང་། ། སྐྱེ་བ་དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་ཅི་ཡང་མེད། །འོན་ཀྱང་དགེ་བའི་ལས་རྣམས་བྱེད་པ་དག་།སྐྱེ་བ་ཟད་པས་ཞི་བ་འཐོབ་པར་བཤད། །དོན་དམ་པའི་ཚུལ་བདག་མེད་པར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱ་བ་ཅི་ཡང་མེད་དོ། ། འོན་ཀྱང་གང་དག་ཐར་པའི་ལམ་སྒོམ་པ་དགེ་བའི་ལས་བྱེད་པ་དག་གི་སྐྱེ་བ་ཟད་པས་ཐར་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བ་ཉིད་དོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྨད་པ་བྱས་ནས་དེའི་གཉེན་པོ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསོད་ནམས་ཡེ ཤེས་ཀྱི།།མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་ཚོགས་རྣམས་ལེགས་བསགས་ནས། །ཆོས་ལ་སེམས་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ངེས་ཕྱིར། །དོན་གྱི་རྣམ་པ་བརྗོད་པའི་རྒྱུ་ཅན་རྟོགས། །དེ་ཡིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་དོན་རིག་ནས། །དེར་སྣང་སེམས་ཙམ་ལ་ནི་ཡང་དག་གནས། །དེ་ནས་ཆོས་དབྱིངས་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དང་།།བྲལ་བ་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་འགྱུར། །སེམས་ལས་གཞན་མེད་པར་ནི་བློས་རིག་ནས། །དེ་ནས་སེམས་ཀྱང་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས། །བློ་དང་ལྡན་པས་གཉིས་པོ་མེད་རིག་ནས། །དེ་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས། །བློ་དང་ལྡན་ པའི་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་སྟོབས།།རྟག་ཏུ་ཀུན་ནས་མཉམ་པར་སོང་བ་ཡིས། །དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་ཚོགས་ཚང་ཚིང་དག་།དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་སེལ་བར་བྱེད། །གཅིག་གིས་ནི་ཚོགས་ཆེན་པོ་བསགས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ བསམ་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ངེས་པ་ཉིད་དང་།ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་དེ་དག་དོན་དུ་སྣང་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དེ་ལ་འཇུག་པ་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏེ་། དུས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་གྲངས་མེད་པས་འདིའི་ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་ན་མཐའ་ཡས་ཕ་རོལ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པས་ནི་དོན་རྣམས་ ཡིད་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་རིག་ནས་དེར་སྣང་བའི་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་པ་སྟོན་ཏེ།འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཕན་ཆད་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་བྲལ་བ་མངོན་ སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཏེ།འདི་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་སྐབས་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པས་ནི་ཇི་ལྟར་འདིས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འདིས་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་ཤེ་ན། སེམས་ལས་གཞན་པའི་དམིགས་པ་གཟུང་བ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་བློས་རྟོགས་ནས་གཟུང་ བ་མེད་ན་འཛིན་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་སེམས་ཙམ་པོ་དེ་ཡང་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དོ།།དེ་གཉིས་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་དེ་དང་མི་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དག་དང་བྲལ་བ་ལ་གནས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མངོན་སུམ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་ ཡིན་ནོ།

由于未断除痛苦而成为痛苦，因为具有痛苦的我不存在，所以没有成为痛苦者。由于人无我，仅是法而已，所以是法的自性。由于法无我，所以不是法的自性。又当世间依靠这个那个而生起这个那个诸事物时，说是诸事物缘起的现量所见，当如是见时等，并非由他作，而是缘起，依此见解。世间黑暗中有缘起是不见的，无我执著如此，这是什么呢？有是能被黑暗遮蔽不见，但非见无。
无我寂静偈颂：'此中胜义理寂静，生死二者无差别，然而行善业诸者，尽生得寂静所说。'胜义理中以无我平等性，轮回与涅槃二者无有任何差别。然而，修解脱道行善业者，以尽生而得解脱。
诽谤颠倒后，趣入其对治胜义智慧四偈：'菩萨福德与智慧，无边彼岸资粮善积已，于法思维极决定故，义相言说为因了知。由彼了知唯言说义，现彼唯心而善住。尔后法界离二相，现前证悟当成就。了知离心无他已，尔后证悟心亦无。具慧者知二俱无，住于无二法界中。具慧无分别智力，恒时普遍平等行，依此过失丛林聚，如大毒药消除毒。'
第一偈显示积集大资粮，依止三摩地思维故，于法思维决定性，以是意言故，了知彼等法显现为义故趣入彼。以时分无数差别圆满彼岸故为无边彼岸。
第二偈显示了知诸义唯是意言，住于彼显现唯心，此是菩萨顺决择分位。此后法界离二相，即离所取能取相而现证，此是见道位。
第三偈显示如何现证法界。云何现证？了知无心外所缘所取已，无所取则无能取故，通达彼唯心亦无。了知彼二无已，住于离彼之法界，离所取能取相，如是即是现证法界。

།བཞི་པས་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ན་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པས་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འཇུག་པ་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་དུས་ཀུན་དུ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོང་བས་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཉེས་པའི་ཚོགས་རིང་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ། གནས་ངན་ ལེན་གྱི་མཚན་ཉིད་དག་དུག་སྨན་ཆེན་པོས་དུག་བཞིན་དུ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་གང་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་སོང་ཞེ་ན། གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ལའོ། །དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཐུབ་པས་གསུངས་པའི་དམ་ཆོས་ལེགས་བཞག་པ། །རྩ་བའི་ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་བཞག་།དྲན་རྒྱུ་རྟོག་པ་ཙམ་རིག་བརྟན་པ་དག་།མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཞུགས་པ་དེས་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གསུངས་པའི་དམ་པའི་ཆོས་ལེགས་པར་བཞག་པའི་རྩ་བའི་སེམས་བསྡུས་པའི་ཆོས ལ་དམིགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་བློ་གྲོས་བཞག་ནས་དྲན་པ་གང་དང་གང་སྐྱེ་བའི་དྲན་པ་འཇུག་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཁོང་དུ་ཆུད་དེ།དེ་ལྟར་ན་མྱུར་དུ་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཆེ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།མཐུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྐྱེ་དང་ངག་སེམས་དགེ་དང་མི་དགེ་བསྐྱེད། །དེ་ཡི་གནས་དང་འབྱུང་བ་མངོན་སུམ་གང་། །ཤེས་པ་ཀུན་འགྲོ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བཅས་ལ། །ཐོགས་མེད་བསྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐུ་ཡིན་ནོ། །གཞན དག་གི་སྐྱེ་བ་ཤེས་པ་ནི།འཆི་འཕོ་དང་སྐྱེ་བ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དང་དེ་དག་ཏུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཅི་སྨྲ་བའི་ཚིག་ཤེས་པ་ནི། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཤེས་པ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །སྔོན་ དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཤེས་པ་ནི།སྔོན་གྱི་གནས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གང་ན་གདུལ་བྱ་དག་འཁོད་པ་དེའི་གནས་སུ་འགྲོ་བ་ཤེས་པ་ནི། རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་ཡུལ་མངོན་པར་ཤེས་པའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་སྐྱེ་བ་ལས་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་འབྱུང་བ་ཤེས་པ་ ནི།ཟག་པ་ཟད་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་དྲུག་པོ་དེ་དག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་བཅས་པ་ལ་ཤེས་པ་མངོན་སུམ་དུ་གྱུར་པ་ཐོགས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཐུ་མངོན་པར་ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ ཡིན་ནོ།།མཐུའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། རང་བཞིན་གྱི་དོན་ནི་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རྒྱུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བསམ་གཏན་བཞི་པ་ཤིན་ཏུ་དག་ཐོབ་ནས། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བ་དང་། །ཇི་ལྟར་རྣམ་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས། །མཐུ་ འགྲུབ་པ་ཡི་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར།།རྟེན་གང་དང་། ཡེ་ཤེས་གང་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་གིས་མཐུ་དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །འབྲས་བུའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་གིས་འཕགས་དང་ལྷ་དང་ཚངས་པ་ཡི། །གནས་པ་དཔེ་མེད་རྒྱ་ཆེས་ རྟག་ཏུ་གནས།།ཕྱོགས་སུ་དེ་སོང་སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་།ཡང་དག་མཆོད་བྱེད་རྣམ་པར་དག་པ་བསྐྱེད་། །མཐུ་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། བདག་ཉིད་ཀྱིས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པའི་བདེ་བར་གནས་པ་མཚུངས་པ་མེད་པ་མཆོག་དང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ གཞན་དག་ཏུ་སོང་སྟེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའོ།

第四是说明在修道位时由于所依转变而趣入胜义智慧，即由于无分别智慧的力量而恒时趣入平等性，因此依此而生的过失集长期相随，具有随眠特征的过失如同以大毒药消除毒素一样得以消除。
那么对什么趣入平等性呢？是对依他起自性。
关于胜义智慧之殊胜性的偈颂：'善安立如来所说正法，智慧安住根本法界中，所生念头唯是分别知，速至功德大海之彼岸。'
菩萨趣入胜义智慧时，于如来所说正法善安立的根本心要法所缘的法界中安住智慧，对于所生起的任何念头都了知仅是分别而已。如是则能速至功德大海彼岸成就佛果，这就是胜义智慧的殊胜性。
如是了义分已圆满。
关于神通特征差别的偈颂：'了知生命语意善不善，彼之处所及其生起现前知，遍行智慧并具差别中，无碍获得所说神通力。'
了知他人的生命即是死生神通。了知他们于各处所说之语即是天耳神通。了知心即是心差别神通。了知往昔所造善不善业即是宿命神通。了知所化众生所处之处而往诣即是神足通。了知众生如何从生命中生起即是漏尽通。如是于一切世界中，对这六种事及其差别的现量无碍了知，即是菩萨神通所摄的神力。
关于神通特征差别，自性义已说讫。从因义而说偈颂：'获得极清净第四禅，圆满摄持无分别智，随其安住作意故，当得殊胜神通成。'
此说明依何所依、何种智慧、何种作意而成就彼神通。
从果义而说偈颂：'由此恒时而安住，圣者天人及梵天，无比广大之处所，往诣十方佛有情，作诸清净正供养。'
说明此神通的三种果：自身获得与圣者等无比殊胜安乐住，往诣他方世界供养诸佛，清净诸有情。

།ལས་རྣམ་པ་དྲུག་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་དང་སྟོན་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འཆགས་དང་ འཇིག་བཅས་སེམས་ཅན་བཅས་པ་ཡི།།འཇིག་རྟེན་ཁམས་ཀུན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་མཐོང་། །དབང་ལྡན་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་དེ་དག་དང་། །རྣམ་བཅས་སྣ་ཚོགས་དག་ཀྱང་ཡང་དག་སྟོན། །བདག་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་འཆགས་པ་དང་འཇིག་པ་དང་བཅས་ཤིང་སེམས་ ཅན་དང་བཅས་པ་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་མཐོང་ལ།དབང་བཅུ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དབང་དང་ལྡན་པ་གཞན་དག་ལ་ཡང་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དེ་དག་དང་། གཞན་ཡང་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་དག་ཀྱང་ཇི་སྐད་དུ། ས་བཅུ་པའི་ས་བརྒྱད་པ་ལས་ བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།།འོད་ཟེར་གྱི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །འོད་ཟེར་བཏང་བས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བའི། །ངན་སོང་བ་དག་མཐོ་རིས་འགྲོ་བར་བྱེད། །བདུད་གནས་གཞལ་མེད་ཁང་མཐོ་མཛེས་པ་དག་།བདུད་བཅས་ཀུན་དུ་བསྐྱོད་ཅིང་སྐྲག་པར་བྱེད། །འོད་ཟེར་ གྱི་ལས་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ།ངན་སོང་དུ་སྐྱེས་པ་རྣམས་དད་པ་བསྐྱེད་ནས་མཐོ་རིས་སུ་སྐྱེ་བར་བྱེད་པ་དང་། བདུད་ཀྱི་གནས་བདུད་དང་བཅས་པ་རྣམས་བསྐྱོད་པས་མི་དགའ་བར་བྱེད་པའོ། །རྣམ་པར་རོལ་པའི་ལས་དང་སྤྲུལ་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ནི་མཆོག་ཚོགས་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དཔག་མེད་རྣམ་པར་རོལ་པ་ཀུན་སྟོན་ཞིང་། །ལས་དང་སྐྱེ་དང་མཆོག་གི་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དུས་ཀུན་གནས། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་རྣམ་པར་རོལ་པ ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་དང་།སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་སྤྲུལ་པ་དང་། འདུལ་བའི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་སྤྲུལ་པ་དང་། དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་ སོགས་པ་མཆོག་སྤྲུལ་པའོ།།ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡེ་ཤེས་དག་ལ་དབང་ཕྱིར་ཞིང་རྣམས་ནི། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་བསྟན་ཕྱིར་དག་པ་འཐོབ། །སངས་རྒྱས་མཚན་མི་གྲགས་པར་སངས་རྒྱས་མཚན། །ཡང་དག་ བསྒྲགས་པས་དེ་དག་ཁམས་གཞན་འགྱེད།།ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ། སྣོད་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ནི་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་བའི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཤེལ་དང་བཻ་ཌཱུརྱ་ལ་སོགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བས་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་མེད་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཡང་དག་པར་བསྒྲགས་པས་དད་པ་ལེན་དུ་བཅུག་ནས་དེ་དང་མི་འབྲལ་བའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་དག་ཏུ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།འདབ་གཤོག་ཀུན་དུ་རྒྱས་པའི་བྱ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པར་ནུས་པ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ལས་ནི་ཤིན་ཏུ་བསྔགས་པ་ཐོབ་། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ཚིག་གཟུང་འོས་པར་འགྱུར། །ལྡན་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་སྟེ། སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ནུས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་།བསྔགས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་པ་དང་ལྡན་བའོ། །འཇུག་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་དང་རིག་པ་གསུམ། །རྣམ་ཐར་བརྒྱད་དང་དེ་བཞིན་ཟིལ་གནོན་ བརྒྱད།།ཟད་པར་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་བརྟན་པ་ཐོབ་པའི་མཐུ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཐུ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དྲུག་གིས་འཇུག་སྟེ། མངོན་པར་ཤེས་པ་དང་། རིག་པ་དང་། རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་ གྱི་སྐྱེ་མཆེད་དང་།ཏིང་ངེ་འཛིན་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་གིས་སོ།

从六种事业的含义开始的四个偈颂。从见道和教化事业开始的偈颂：'见到一切具有生住灭及众生的世界犹如幻化，具有威力者如其所愿显示彼等及种种相。'自身见到一切具有生住灭及众生的世界皆如幻化，因获得十力而具有威力，如其所愿向他人显示彼等及其他种种动摇等相，此等如同十地经第八地中所说。
从光明事业开始的偈颂：'放光令极度痛苦的恶趣众生往生善趣，令魔宫殿高大庄严及魔眷属皆动摇恐惧。'显示光明事业两种：令生于恶趣者生起信心而往生善趣，以及令魔宫及其眷属动摇而不悦。
从游戏事业和化现事业开始的偈颂：'彼于胜众中示现无量三昧游戏，以事业化生及殊胜化现恒时利益众生。'于佛眷属坛城中以无量三昧示现一切游戏，以三种化现恒时利益众生：工巧事业处所化现、随欲受生化现、及住兜率天等殊胜化现。
从净土事业开始的偈颂：'为得智慧自在故，随欲显示清净刹，于无佛号诸刹土，宣说佛号令往生他界。'以二种清净：器世间清净为得智慧自在故随欲显示佛土如水晶琉璃等性质；众生清净则于无佛号世界中的众生宣说佛号令生信心，引导往生不离佛的世界。
从具足义开始的偈颂：'如鸟羽翼圆满已，能令众生得成熟，获得诸佛极赞叹，于诸众生堪信受。'显示三种具足：具足能令众生成熟、具足赞叹、具足堪信受。
从趣入义开始的偈颂：'六神通及三明智，八解脱及八胜处，十遍处定无量种，皆已获得坚固力。'菩萨力以六种差别趣入：以神通、明智、解脱、胜处、遍处、无量三昧等差别。

།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དྲུག་གིས་མཐུ་བཤད་ནས། དེའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ནི་དབང་མཆོག་ཐོབ་པའི་བློ་དང་ལྡན། །འགྲོ་བ་དབང་མེད་རང་དབང་ བཀོད་རྟག་ཏུ།།གཞན་ལ་ཕན་བྱ་གཅིག་ཏུ་མངོན་དགའ་སྟེ། །སེང་གེ་བཞིན་དུ་རབ་བརྟན་སྲིད་ན་སྤྱོད། །ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། །བདག་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཆོག་ལ་དབང་ཐོབ་པས་འགྲོ་བ་ཉོན་མོངས་པས་རང་དབང་མེད་པ་རང་དབང་ཡོད་པ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་དབང་གི་ཆེ་ བའི་བདག་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་གཞན་ལ་ཕན་པར་བྱ་བ་ལ་གཅིག་ཏུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་། སྲིད་པས་མི་འཇིགས་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དོ། །མཐུའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བསྡུ་བར་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ།དགའ་དང་དད་དང་རབ་ཞི་སྙིང་བརྩེ་དང་། །བཟོད་དང་ཡིད་གཞུངས་མཐུ་ཅན་ཉིད་དང་ནི། །མི་འཕྲོགས་པ་དང་ཡན་ལག་ལྡན་པ་རབ། །དེ་ནི་རྒྱལ་སྲས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །དགའ་བ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བཤད་པའི་ཆོས་ལའོ། །དད་པ་ནི་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་པ་ལའོ། ། རབ་ཏུ་ཞི་བ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་སོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལའོ། །བཟོད་པ་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལའོ། །ཡིད་གཞུངས་པ་ནི་ལེན་པ་དང་། འཛིན་པ་དང་། ཁོང་དུ་ཆུད་པ་དག་ལའོ། །མཐུ་ཅན་ཉིད་ནི་རྟོགས་པར་བྱ་བ་ལའོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ནི་བདུད་དང་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ དག་གིས་སོ།།ཡན་ལག་ལྡན་པ་ནི། སྤོང་བའི་ཡན་ལག་རྣམས་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དོ། །རབ་ཅེས་བྱ་བ་ནི། དགའ་བ་ལ་སོགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པ་དགུ་པོ་དེ་ནི་མདོར་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིས་བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དགའ་བ་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།གྲོགས་མཆོག་ལ་སོགས་གསུམ་དང་བརྩོན་རབ་དང་། །མཐར་ཕྱིན་དམ་པ་དང་ནི་ཆོས་མཆོག་སྡུད། །དམ་ཆོས་ཆེར་གཟུང་ཕྱིར་ནི་སྙིང་རྗེ་ཅན། །ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །གྲོགས་པོ་མཆོག་ལ་ སོགས་པ་གསུམ་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་དང་།དམ་པའི་ཆོས་ཉན་པ་དང་། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །བརྩོན་པའི་རབ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་རྩོམ་པའོ། །མཐར་ཕྱིན་པའི་དམ་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐེ་ཚོམ་མེད་པའོ། །ཆོས་ ཀྱི་མཆོག་སྡུད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་སྲུང་བ་སྟེ།དེ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ལ་འཚེ་བ་དག་ལས་སྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་དབང་དུ་བྱས་ནས། དགའ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱ་སྟེ།རྒྱུ་གང་གིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་ཞེ་ན། གྲོགས་པོ་མཆོག་ལ་སོགས་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །དེའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན། བརྩོན་པའི་རབ་དང་མཐར་ཕྱིན་པའི་དམ་པ་དང་ལྡན་པའོ། །ལས་གང་ཡིན་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་མཆོག་ སྡུད་པ་སྟེ།འདིས་ནི་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །དད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡོན་ཏན་ཤེས་དང་སེམས་ཀྱང་མི་ཕྱེད་དང་། །ཏིང་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་དང་འབྲས་བུ་མྱོང་། །སྟོན་ལ་ཡིད་ཆེས་བྱ་ཕྱིར་རྒྱལ་སྲས་ཀྱི། །ཡང་དག་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད།།དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཡོན་ཏན་ཤེས་པ་ནི་འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་དེ་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་སྟེ་རྒྱུའོ། །ཤེས་ནས་དད་པ་ཐོབ་པའི་ ཕྱིར་སེམས་མི་ཕྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་མྱུར་དུ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་འབྲས་བུ་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ནི་ལས་སོ།

如是解说了分别相之六种力的含义之后，为了阐述其殊胜性而说偈颂：'彼具最胜智慧力，恒时安置无自在众生得自在，唯一欢喜利他事，如狮子般坚固行于世间。'
显示三种殊胜性：由于自身获得殊胜智慧之自在力，为了使烦恼所致无自在的众生获得自在，故为自在之殊胜性；因为恒时唯一欢喜利益他人，故为欢喜之殊胜性；以及不畏轮回之殊胜性。
力之品已圆满。
关于菩萨圆满成熟之偈颂：'喜与信与极寂静，悲悯及忍直心力，不夺及具诸支分，此乃王子圆熟相。'
喜是对大乘所说之法。信是对说法者。极寂静是对诸烦恼。悲悯是对诸有情。忍是对难行。直心是对领受、受持及通达。具力是对所证。不夺是对魔及论敌。具支分是具足断除支分。'极'字表示喜等之殊胜性。
应知此九种总之即是诸菩萨之圆熟相。
从喜之圆熟而说偈颂：'胜友等三勤精进，究竟胜法及摄法，为持正法具悲心，此许圆熟之体相。'
胜友等三即是依止胜士、听闻正法及如理作意。勤之极即是发起大精进。究竟之胜即是对一切不可思议处无有疑惑。摄持胜法即是护持大乘法，为了守护趣入彼者免受损害。
应知此是菩萨大乘法之圆熟相，以摄持大乘法而言。若问由何因而圆熟？由胜友等三。其圆熟为何？即具足勤之极及究竟之胜。何为事业？即摄持胜法。此已显示彼等。
从信之圆熟而说偈颂：'知功德及心不坏，速得定及受果报，为信导师王子之，此许圆熟之体相。'
其圆熟亦以因、自性及业而显示。知功德即如'世尊是如来'等广说，此为因。由知而获得信故，心不坏即是自性。速得禅定及现证其果报神通等即是业。

།རབ་ཏུ་ཞི་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཤིན་ཏུ་སྡོམ་ཞིང་ཉོན་མོངས་རྟོག་པ་སྤོང་། །བར་ ཆད་མེད་ཅིང་དགེ་ལ་མངོན་པར་དགའ།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་བསལ་བའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །ཉོན་མོངས་སེལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རབ་ཏུ་ཞི་བ་སྟེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་རྒྱུ་དང་རང་བཞིན་དང་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། ། དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་དག་གིས་དབང་པོ་རྣམས་ཤིན་ཏུ་སྡོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་སྤོང་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པ་དང་དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །སྙིང་བརྩེ་བ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབང་དུ བྱས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།རང་བཞིན་སྙིང་བརྩེ་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐོང་། །དམན་པའི་སེམས་ཀྱང་ཡང་དག་རབ་ཏུ་སྤོང་། །ཁྱད་པར་འགྲོ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་གྱུར་ལུས། །གཞན་ལ་སྙིང་བརྩེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །དེ་རང་བཞིན་ཏེ་རིགས་དང་། གཞན་སྡུག་ བསྔལ་བར་མཐོང་བ་དང་།ཐེག་པ་དམན་པ་ཡོངས་སུ་སྤོང་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྒྱུའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་པས་ལུས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་སོ། །བཟོད་ པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།རང་བཞིན་བརྟན་པ་སོ་སོར་བརྟགས་སྒོམ་པ། །གྲང་སོགས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་རྟག་མི་མཇེད། །ཁྱད་པར་འགྲོ་དང་དགེ་ལ་མངོན་པར་དགའ། །བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་འདོད། །བརྟན་པ་ དང་མི་མཇེད་པ་དང་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཏེ།ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་རིགས་དང་སོ་སོར་བརྟགས་ཏེ་སྒོམ་པ་ནི་རྒྱུའོ། །གྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་པ་རྣམས་ཇི་མི་མཇེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །བཟོད་པ་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་། དགེ་བ་ལ་མངོན་པར་འདོད་པ་ ནི་ལས་སོ།།ཡིད་གཞུངས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྣམ་སྨིན་དག་ཅིང་ཐོས་སོགས་དྲན་མི་བརྗེད། །དེ་བཞིན་ལེགས་བཤད་ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དག་།རབ་ཤེས་བློ་ཆེན་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད། །ཤིན་ཏུ་ཡིད་གཞུངས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན། །དེ་ལ་ ཡིད་གཞུངས་པ་དང་མཐུན་པའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དག་ནི་རྒྱུའོ།།དྲན་པས་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་བྱས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་དང་སྨྲས་ནས་རིང་མོ་ཞིག་ལོན་པ་མི་བརྗེད་པ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྨྲས་པ་དོན་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་ཡིད་གཞུངས་ པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་ནོ།།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྐྱེ་བར་རུང་བ་ཉིད་ནི་ལས་སོ། །མཐུ་ཐོབ་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དགེ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ཁམས་གཉིས་བརྟས་པ་དང་། །རྟེན་ནི་འབྲས་བུ་སྐྱེ་བར་རུང་བའི་མཆོག་།ཡིད་ ལ་བསམ་གྲུབ་འགྲོ་བའི་མཆོག་གྱུར་པ།།མཐུ་ཐོབ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་དེ་གཉིས་ཀྱི་ས་བོན་བརྟས་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །རྟེན་རྟོགས་པར་བྱ་བར་རུང་བ་ནི། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པའི་རང་བཞིན་ནོ།།ཡིད་ལ་བསམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གྲུབ་པ་དང་འགྲོ་བའི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ནི་ལས་སོ། །མི་འཕྲོགས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཆོས་བཟངས་རིགས་པས་རྣམ་དཔྱད་བསམ་པ་ཅན། །རྟག་ཏུ་བདུད་ཀྱིས་ བར་ཆད་བྱེད་པ་མེད།།ཁྱད་པར་རྙེད་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན། །མི་འཕྲོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་རིགས་པས་རྣམ་པར་དཔྱད་པ་བྱས་པའི་བསམ་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུའོ། །ལམ་ལ་བདུད་ཀྱི་བར་ཆད་བྱ་བར་མི་ནུས་ཤིང་བདུད་ ཀྱི་བར་ཆད་མེད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ།།ཁྱད་པར་རྟོགས་པ་དང་གཞན་གྱི་ཕྱོགས་སུན་འབྱིན་པ་ནི་ལས་སོ།

从极为寂静圆满而作偈颂：善于调伏且断除烦恼分别，无有障碍且于善法生欢喜，佛子为了断除烦恼故，希求真实圆满之相。断除烦恼即是菩萨的极为寂静，其圆满亦以因、自性及业而显示。以正念和正知善加调伏诸根是因。断除烦恼性的分别是自性。修习对治无有障碍且于善法生欢喜是业。
依悲心圆满相而作偈颂：自性悲悯见他人苦，完全断除下劣之心，殊胜趣入成为众生最胜身，对他悲悯圆满之相。其自性即种姓，见他人痛苦，完全断除小乘而成熟是因。为使圆满增长而趣入殊胜是自性。于不退转地获得超越一切世间的最胜身是业。
从安忍圆满相而作偈颂：自性坚固观察修习，寒等极苦恒常堪忍，殊胜趣入于善欢喜，安忍圆满相应知。坚固、堪忍、安忍是同义词，圆满中种姓和观察修习是因。对寒等难忍诸苦的堪忍是自性。安忍趣入殊胜且于善法欢喜是业。
从意端直圆满而作偈颂：异熟清净闻等不忘，如是善说恶说等，善知大智堪能生起，极其端直圆满之相。其中与意端直相应的异熟清净是因。以念力对已闻、已思、已修经长时不忘，以及对已说经长时不忘，并善知善说与恶说之义是意端直圆满的自性。堪能生起出世间智慧是业。
从获得威力圆满而作偈颂：二种善业增长二界，所依堪能生果最胜，意愿成就成为众生最胜者，获得威力圆满之相。其中以福德和智慧二者增长福德和智慧二者的种子是其圆满之因。所依堪能证悟是其圆满之自性。意愿圆满成就及成为众生最胜是业。
从不夺圆满而作偈颂：善法以理观察具思维，恒时魔众不能作障碍，殊胜证得摧伏他宗派，不夺圆满之相应知。以理观察正法的思维是其圆满之因。魔众不能障碍道业且无魔障是自性。证得殊胜及摧伏他宗是业。

།སྤོང་བའི་ཡན་ལག་དང་ལྡན་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དགེ་བ་བསགས་དང་རྟེན་ཀྱང་བརྩོན་པར་རུང་། །དབེན་དང་དགེ་བ་མཆོག་ལ་མངོན་པར་ དགའ།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ཀྱི་ཡན་ལག་ལྡན་པ་ཡི། །ཡང་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རྒྱུ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པའོ། །རྟེན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བཟོད་པ་ནི་རང་བཞིན་ནོ། །དབེན་པ་དང་དགེ་བའི་མཆོག་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ནི་ལས་སོ། །བདག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པ་ དགུའི་ཆ་བའི་བདག་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།དེ་ལྟར་དངོས་པོ་རྣམ་དགུ་སྨིན་པའི་བདག་།ཕ་རོལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་བྱེད་རུང་དང་ལྡན། །ཆོས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱུན་འཕེལ་བདག་ཉིད་ཅན། །རྟག་ཏུ་འགྲོ་བའི་གཉེན་མཆོག་གྱུར་པ་ཡིན། །དེའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ ཏེ།གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྟོན་པར་གྱུར་པ་དང་། རྟག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་འཕེལ་བའོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འགྲོ་བའི་གཉེན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཇི་ལྟར་རྨ་དང་ཟས་ལ་ དེ་དག་གི།།གཟག་དང་དཔྱད་དུ་རུང་བ་སྨིན་འདོད་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྟེན་འདིར་ཕྱོགས་གཉིས་ཞི་བ་དང་། །དེ་བཞིན་དཔྱད་པ་ཉིད་དུ་སྨིན་པ་བསྟན། །འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རང་བཞིན་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་རྨའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་བརྟོལ་རན་པ་ཡིན་པ་དང་། ཁ་ཟས་ཀྱིས་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པ་དཔྱད་དུ་རུང་བ་དེ་བཞིན་དུ།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་རྨ་དང་ཁ་ཟས་ལྟ་བུ་ལ་གཟགས་པ་ལྟ་བུ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཞི་བ་དང་དཔྱད་པ་ལྟ་བུ་གཉེན་པོའི་ཕྱོགས་དཔྱད་པ་དག་ཏུ་རུང་བ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་སྟེ། ཕྱོགས་གཉིས་ནི་འདིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། གཉེན་པོའི་ ཕྱོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ། ལུས་ཅན་བྲལ་བར་སྨིན་བྱེད་དེ་བཞིན་དུ། །ཡོངས་སྨིན་རབ་སྨིན་མཐུན་པར་སྨིན་བྱེད་གཞན། །ལེགས་པར་སྨིན་བྱེད་རྟོགས་པ་སྨིན་བྱེད་དང་། །རྟག་སྨིན་གོང་དུ་སྨིན་བྱེད་བཤད་པར་འདོད། །འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་ སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་བྲལ་བར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་རོལ་པའི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་སྨིན་ པར་བྱེད་པ་ནི།རབ་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར། འཚམ་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་མཐུན་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །གུས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་ལེགས་པར་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟོགས་པ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་དོན་གྱིས་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྟག་ཏུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་བའི་དོན་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་རིམ་གྱིས་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ནི་གོང་ནས་གོང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་བརྒྱད་པོ་འདི་ནི་གཞན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ ཡིན་ནོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་དང་བཞི་པ། ཇི་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ཕན་པའི་བསམ་པས་འདིར། །འགྲོ་ཀུན་རྣམ་པར་སྨིན་བྱེད་གནས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཕ་དང་མ་དང་གཉེན་བཤེས་རྣམས། །བུ་དང་གཉེན་པོ་རྣམས་ལ་ལེགས་མི་གནས། །ཇི་ལྟར་བརྩེ་བདག་བདེ་དང་ ཕན་སྦྱོར་ཕྱིར།།སེམས་ཅན་གཞན་ལ་བྱམས་འདོད་དེ་ལྟར་ནི། །སྐྱེ་བོ་བདག་ལ་བྱམས་པར་མི་འདོད་ན། །རབ་སྡུག་སྐྱེ་བོ་གཞན་བསྟན་སྨོས་ཅི་དགོས། །འདི་གཉིས་ཅིས་ཅི་སྟོན་ཞེ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ བསམ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། ཕ་མ་དང་གཉེན་བཤེས་ཀྱི་བསམ་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་བྱམས་པ་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་བདག་ལ་ བྱམས་པ་ནི་བདག་ཉིད་ཕན་པ་མ་ཡིན་པ་དང་།བདེ་བ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྦྱོར་རོ།

关于具足断除支分的圆满成熟之偈颂：
积累善业且依止精进，
喜乐寂静与最胜善法，
具足佛子诸支分，
此为真实圆满之相。
其圆满之因是积累善根。依止精进堪能修持是自性。喜乐寂静与最胜善法是业。
关于九种自性圆满之偈颂：
如是九种事物圆满自性，
具足成熟他众之能力，
法性相续增长之体性，
恒时成为众生最胜亲友。
其殊胜自性有二种：成为成熟他众之导师，以及恒时以法身增长。正因如此，故成为众生最胜亲友。
关于众生圆满成熟差别之十一偈颂：
如同伤口与食物，
堪能流脓与消化成熟，
如是此依止二方寂静，
同样示现堪能观察之成熟。
此说明圆满成熟之自性，如同伤口成熟时适合流脓，食物成熟时适合消化，如是众生之依止犹如伤口与食物，适合如流脓般息灭违品之方，以及如消化般观察对治之方，此即依止之圆满成熟。此处应知二方即是违品之方与对治之方。
第二偈颂：
令有情离系而成熟，
圆满成熟极成熟随顺成熟他，
善巧成熟令证悟成熟及，
恒时成熟令向上成熟所说。
此说明圆满成熟之差别：令离烦恼而成熟是离系成熟；以三乘遍一切处令成熟是圆满成熟；因超胜外道之圆满成熟故为极成熟；随所化众生而说法故为随顺成熟；恭敬令成熟是善巧成熟；以证悟令成熟是证悟成熟；以无颠倒义恒时令成熟是恒时成熟；以不退失义渐次向上令成熟是向上成熟。如是此八种是令他圆满成熟之差别。
第三、四偈颂：
如是佛子以利益心于此，
安住令一切众生圆满成熟，
如是父母与亲友等，
于子与亲眷等不善安住。
如是悲主为与乐及利故，
欲于他众生起慈如是，
若诸人不欲于自生慈时，
何况说示他极可爱众生。
此二者说明什么？说明菩萨以何等意乐令众生圆满成熟之意乐，为令趣入利益安乐故，超胜父母亲友之意乐，以及超胜世间爱惜自身之意乐。世间爱惜自身是令自身趣入非利非乐。

།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱོར་བ་གང་གིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་དག་།གཞན་ལ་མི་སྦྱིན་པ་ནི་ཡོང་མེད་དེ། །ཕན་འདོགས་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གཞན་སྨིན་བྱེད། །མཉམ་པར་སྦྱིན་པའི་ཡོན་ཏན་ངོམས་མི་འགྱུར། །སྦྱིན་པ་རྣམ་ པ་གསུམ་གྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ།རང་གི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཐམས་ཅད་སྦྱིན་པ་དང་། མི་མཉམ་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པ་དང་། ངོམས་པ་མེད་པར་སྦྱིན་པས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚེ་འདི་དང་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་ཏེ། ཕོངས་པ་མེད་ པར་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་།དེས་བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བསྟན་པ་རང་བཞིན་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད། །བདག་ དགའ་བག་ཡོད་འདི་ལ་གཞན་འགོད་ཅིང་།།ཕན་རྣམ་གཉིས་འདོགས་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། །རྒྱུ་མཐུན་ཡོན་ཏན་བརྒྱུད་པས་གཞན་སྨིན་བྱེད། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བསྟན་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། རང་བཞིན་གྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པའི་ ཕྱིར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་།དགེ་བ་བཅུའི་ལས་ཀྱི་ལམ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་འཚེ་བ་མེད་པ་ནི་ལྷག་པར་འཚེ་བ་མེད་པ་སྟེ། ས་གཉིས་པ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །བདག་ཉིད་དེ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བག་ཡོད་ པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་སོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་འགོད་པས་ཚེ་འདི་དང་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་གཉིས་བྱེད་པས་སོ། །གཞན་ལ་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཡོན་ཏན་དག་བརྒྱུད་ པས་བྱེད་དེ།དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པ་དག་ཕན་ཚུན་མཐུན་པས་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཟོད་པ་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གཞན་གནོད་བྱེད་ལ་ཕན་བྱེད་བློ་ལྡན་པ། །གནོད་ བྱེད་དྲག་པོ་དག་ཀྱང་རབ་ཏུ་བཟོད།།ཐབས་རིག་གནོད་བྱེད་བཟོད་པ་དེ་དག་གིས། །གནོད་བྱེད་དགེ་བ་ཡང་དག་ལེན་དུ་འཇུག་།གཞན་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་ཕན་པ་བྱེད་པའི་བློ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །གནོད་པ་བྱེད་པ་དྲག་པོ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། ཕན་ པ་བྱེད་པའི་བློ་ཉིད་ནི་བཟོད་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་བ་དང་མཐུན་པར་འཇུག་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་ཕྱིར་ཚེ་འདི་ལ་ཕན་འདོགས་པ་དང་། ཐབས་ཤེས་པ་གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པ་དེ་ དག་གིས་གནོད་པ་བྱེད་པ་རྣམས་དད་པར་བྱས་ནས་དགེ་བ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་སོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྒྱལ་སྲས་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་ལ་ བརྟེན་པ་སྟེ།།སེམས་ཅན་ཚོགས་རབ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ན། །ཕ་རོལ་སེམས་དགེ་གཅིག་གིས་ཕྱིར་ཡང་ནི། །བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་དུའང་སྐྱོ་མི་འགྱུར། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བས་ཏེ། ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་སེམས་དགེ་བ་གཅིག་གི་ཕྱིར་ ཡང་བསྐལ་པ་བྱེ་བ་སྟོང་ཕྲག་ཏུ་མི་སྐྱོ་བས་སེམས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

其余偈颂显示以何等加行令诸有情成熟，即以修习波罗蜜多而正说。从以何等布施令诸有情如何成熟开始的偈颂：
菩萨身及诸受用，无有不施与他者，以二种利益成熟他，平等布施德无厌。
以三种布施令诸有情成熟：施予自身及一切受用、平等布施、无厌足布施。
如何令其成熟？以今生来世利益，即令无贫乏圆满所欲故，摄受已安置于善故。
从以何等戒令诸有情如何成熟开始的偈颂：
教戒自性无上害，自乐安住令他入，二种利益异熟及，等流功德续熟他。
戒有五种：教戒、自性戒、为无上害圆满戒、为圆满十善业道无害即无上害，如第二地中所说。因自乐故为证悟戒，因安住故为恒无错乱戒。
如何令其成熟？以安置于戒而作今生来世二种利益。对他人来世利益是以异熟及等流功德相续而作，因其异熟与等流互相随顺不断故。
从以何等忍令诸有情如何成熟开始的偈颂：
于害他者行利益，具慧亦能忍猛害，善巧方便忍彼等，令害者入于正善。
因具有对害者作利益之心故，以于猛烈害者无所谓之忍而令成熟。应知利益心即是随顺圆满忍辱波罗蜜多而入。
如何令其成熟？因于害者不嗔故今生利益，以善巧方便于害者不嗔彼等令害者生信而趣入正善故来世利益。
从以何等精进令诸有情如何成熟开始的偈颂：
佛子依止胜精进，当令众生群成熟，为一他心善亦复，千俱胝劫不疲厌。
以大精进长时无厌故，即为一他心善亦于千俱胝劫无厌而令无边有情成熟故。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། སེམས་དགེ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་ཚེ་འདི་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ཕན་འདོགས་པས་སོ་ཞེས་བཤད་པར་འགྱུར་ རོ།།བསམ་གཏན་ཇི་ལྟ་བུས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཡིད་ཀྱི་དབང་ནི་བླ་ན་མེད་ཐོབ་ནས། །གཞན་གྱིས་མཆོད་འདོད་ཐམས་ཅད་ངེས་བཅོམ་སྟེ། །མཆོག་གི་བསྟན་ལ་གཞན་དག་ འདུན་བྱེད་ཅིང་།།དེ་དག་དགེ་བས་ཡང་དག་འཕེལ་བར་བྱེད། །བསམ་གཏན་གྱི་དབང་བླ་ན་མེད་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པ་གཞན་གྱིས་མཆོད་པར་འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ངེས་པར་བཅོམ་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དེ། གཞན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་འདུན་པར་ བྱེད་པ་དང་།འདུན་པར་བྱས་པ་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་སྤེལ་བའི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཤེས་རབ་ཇི་ལྟ་བུས་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དེ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ཉིད་དགོངས་དོན་ཚུལ་ལས་རབ་ངེས་ཏེ། །སེམས་ཅན་ཐེ་ཚོམ་ཤིན་ཏུ་སེལ་ བར་བྱེད།།དེ་ཕྱིར་རྒྱལ་བའི་བསྟན་ལ་དེ་གུས་པས། །རང་གཞན་དགེ་བའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་འཕེལ་བྱེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དེ་ཁོ་ནའི་དོན་གྱི་ཚུལ་དང་། དགོངས་པའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ལ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་ངེས་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཡོངས་ སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན།སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་བསྟན་པ་ལ་གུས་པས་བདག་དང་གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ཡང་དག་པར་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །མཇུག་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སྙིང་རྗེ་ཡིས་།།འགྲོ་ཀུན་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའམ་དགེ་གསུམ་ལ། །རྣམ་པ་ཆུང་དང་མཆོག་དང་འབྲིང་དག་གིས། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་འདུལ། །འདིས་ནི་སུས་འདུལ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་། གང་གིས་འདུལ་བ་སྟེ་སྙིང་རྗེ་དང་། གང་འདུལ་བ་སྟེ་འགྲོ་བ་མཐའ་དག་དང་། གང་དུ་འདུལ་བ་སྟེ་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའམ། ཐེག་པ་གསུམ་དང་། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་ཇི་ལྟ་བུ་དག་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་པ་དེ་དག་ཡོངས་སུ་བསྟན་པས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་མདོར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ ཆུང་ངུ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའིའོ།།མཆོག་ནི་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་གནས་པའིའོ། །འབྲིང་ནི་བདུན་པ་ལ་གནས་པའི་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཇིག་རྟེན་ཡོད་པ་ཇི་སྲིད་པ་དེ་དང་མཉམ་པར་འཇུག་པས་ཏེ། གཏན་དུ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་ གོ།།ཡོངས་སུ་སྨིན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གསུམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ། །དཀའ་སྤྱོད་དཔག་མེད་བརྒྱ་ཕྲག་དང་། དཔག་མེད་དགེ་བ་བསགས་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དུས་དང་ནི། ། དཔག་མེད་སྒྲིབ་པ་ཟད་པའི་ཕྱིར། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་འཐོབ། །རིན་ཆེན་སྣོད་ནི་ཕྱེ་བ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡང་དག་བསྟན། །ངལ་བརྒྱས་རྨད་བྱུང་དཀའ་སྤྱད་དགེ་ཀུན་བསགས། །བསྐལ་མཆོག་དུས་རིང་འགྲོ་བའི་སྒྲིབ་ཀུན་ཟད། ། སར་གཏོགས་སྒྲིབ་པ་ཕྲ་བཅོམ་སངས་རྒྱས་ཏེ། །དེ་ནི་མཐུ་ཆེ་རིན་ཆེན་སྣོད་ཕྱེ་བཞིན། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། དཔེའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་བསྟན་ཏོ་། །དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་བརྒྱ་ཕྲག་ཇི་སྙེད་དང་། དགེ་བའི་ཚོགས་ཇི་སྙེད་དང་། དུས་ཇི་སྲིད་དང་། ཉོན མོངས་པ་དང་།ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཇི་ཙམ་སྤངས་པས་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའོ། །སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །རིན་པོ་ཆེའི་སྣོད་ཕྱེ་བ་ནི་དེའི་དཔེའོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དེའི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ མཚན་ཉིད་མཐུ་དང་བཅས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།གསུམ་པ་ནི་དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་བཤད་པར་གྱུར་པའོ།

因此，如何令其成熟呢？以正确引导心向善，利益今生和来世，如是宣说。从以何种禅定如何令众生成熟开始，偈颂说：
获得无上意根已，摧毁他人求供养，令他趣向胜教法，以善令其增长进。
获得无上禅定力，摧毁一切他人无实供养的欲求而令其成熟，令他人趣向佛陀教法，通过增长善法令已趣向者成熟。从以何种智慧如何令其成熟开始，偈颂说：
通达实义密意理，善为众生除疑惑，故于佛教生敬信，增长自他功德善。
菩萨以通达实相之理和密意之理的智慧令其成熟。如何令其成熟呢？为断除众生诸疑惑。因此，他们对教法生起恭敬，以此增长自他功德。结尾偈颂：
如是菩萨以悲心，令众趣善或三乘，以小中胜诸方便，尽世间时而调伏。
此中显示谁调伏即菩萨，以何调伏即大悲，调伏何者即一切众生，于何处调伏即趣向善趣或三乘，以何种方式令其成熟，及时间多久，略说令其成熟之殊胜性。其中小品即住于胜解行地的菩萨，胜品即住于第八地等的菩萨，中品即住于第七地的菩萨。与世间同住即永远的意思。
成熟品终
一切智性有两偈颂，第三为其解释：
无量百种苦行及，积累无量诸善根，无量时间精进修，为尽无量诸障碍。
远离一切诸障染，获得一切种智性，如同开启珍宝器，如是显示真佛性。
百种稀有苦行积善根，长劫时久尽众障，地中微细障断证佛果，如开大力珍宝器。
从圆满成就、本性和比喻方面显示佛性。以若干百种苦行、若干善资粮、若干时间、断除若干烦恼障和所知障而圆满成就，此为圆满成就。远离一切障垢获得一切种智性是其本性。开启珍宝器是其比喻。关于佛性不二相及其力量有两偈颂，第三为其解释。

།ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཆོས་ནི་གང་ཡང་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ནི་ཆོས་དཀར་རང་བཞིན་ཡང་། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་བརྗོད་མ་ཡིན། །རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུ་ མཚན་ཕྱིར།།དེ་ནི་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་བཞིན། །དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །དེ་ནི་སྤྲིན་དང་འདྲ་བར་འདོད། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཐ་དད་པའི་རང་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་དེ་རྣམ་པར་དག་པས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སངས་རྒྱས་ཉིད་ ཡིན་ལ་ཆོས་གང་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བ་རྣམས་དེའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་ནི་ཆོས་དཀར་པོའི་རང་བཞིན་ཡང་ཡིན་ལ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོར་ཡོངས་སུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར།དེ་དག་གིས་དེ་བསྟན་པར་བྱ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་། སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཉིད་ནི་མཐུ་ཡིན་ཏེ། བསྟན་པའི་ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་ དང་།གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་ཀྱི་ཞིང་ལ་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་རྣམས་རབ་ཏུ་བསྐྲུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀུན་ལྡན་པའམ་ཡང་ན་ཆོས་ཀུན་བྲལ་བ་སྟེ། །རིན་ཆེན་ཆོས་རབ་ཆེ་ཡངས་འབྱུང་ཕྱིར་རིན་ཆེན་ཆོས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་བཞིན། །སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེགས་བཤད་མི་ཟད་ ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་འབེབས་པས་ན།།འབྱུང་པོའི་ལོ་ཏོག་དཀར་པོ་ཤིན་ཏུ་ཆེ་འཕེལ་རྒྱུ་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པ་འདིས་ནི་དོན་དེ་ཉིད་སྟོན་ཏེ་། ཆོས་རིན་པོ་ཆེ་རབ་ཏུ་ཆེ་ཞིང་ཡངས་པ་འབྱུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་བཞིན་ནོ། ། སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་ལེགས་པར་བཤད་པ་མི་ཟད་པའི་ཆོས་ཀྱི་ཆར་ཆེན་པོ་འབེབས་པས་ན་ཞེས་བྱ་བར་འདིར་ཚིག་རྣམ་པར་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འབྱུང་པོ་རྣམས་ཀྱི་དཀར་པོའི་ལོ་ཏོག་ཤིན་ཏུ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྤྲིན་དང་འདྲའོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་སྐྱབས་བླ་ན་མེད པ་ཡིན་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔའོ།།རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་ཚོགས་ཀུན་དང་། །ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་ཐམས་ཅད་དང་། །རྒ་དང་འཆི་བ་དག་ལས་ཀྱང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ། །འདིས་ནི་མདོར་ན་ཉོན་མོངས་པ་དང་ལས་དང་སྐྱེ་བའི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་ པའི་དོན་གྱིས་སྐྱབས་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།འཚེ་བ་དག་ནི་ཐམས་ཅད་དང་། །ངན་སོང་དང་ནི་ཐབས་མིན་དང་། །འཇིག་ཚོགས་ཐེག་པ་དམན་དག་ལས། །དེ་ཕྱིར་སྐྱབས་ཀྱི་དམ་པའོ། །གཉིས་པ་འདིས་ནི་འཚེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱ་ཆེར་བསྟན་ཏོ། །དེ་ ལ་འཚེ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་ལོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མིག་ཐོབ་པོ། །འོན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རྣ་བ་ཐོབ་པོ། །སེམས་འཁྲུགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་རང་གི་སེམས་ཐོབ་པོ། །ནད་འགོ་བ་རྣམས་ནི་ཞི་བར་གྱུར་ཏོ། །ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་ གང་ཡིན་པའོ།།ངན་སོང་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་འོད་ཀྱིས་དེར་སོང་བ་རྣམས་ཐར་པར་བྱས་པའི་ཕྱིར་དང་། དེར་མི་འགྲོ་བ་ལ་འགོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་མ་ཡིན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ལྟ་བ་ལས་སློང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་ཚོགས་ ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་ཟློ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐེག་པ་དམན་པ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པ་ཉིད་ནི་མ་ངེས་པའི་རིགས་ཅན་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་བགྲོད་པ་གཅིག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་སྐྱབས་ནི་དཔེ་མེད་མཆོག་ཏུ་འདོད། ། སྣ་ཚོགས་འཇིགས་འགྱུར་འཇིག་ཚོགས་ཀུན་དང་ཐེག་པ་དང་། །ངན་སོང་རྣམ་མང་སྡུག་བསྔལ་ཐབས་མིན་སོང་བ་རྣམས། །སྐྱེ་དང་འཆི་དང་ཉོན་མོངས་ངན་སོང་ཀུན་ལས་སྲུང་། །གསུམ་པ་འདིས་ནི་གང་གིས་ན་སྐྱབས་དེ་ཉིད་དཔེ་མེད་ཅིང་མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་དོན་དེ་ཉིད ཀྱིས་སྟོན་ཏོ།

一切诸法即是佛性，实无任何法，此即白法自性，然彼不可言说。因珍宝法之缘故，彼如同珍宝源，因善业果实之缘故，彼如同云彩。
由于真如无有差别之自性，以及佛性亦由彼清净所分别故，一切诸法即是佛性，而无有任何遍计所执法之自性。由于波罗蜜多等诸善法转为彼之自性故，此佛性即是白法自性，而由于波罗蜜多等非圆满成就波罗蜜多之自性故，彼等亦不能显示彼性，此即是不二之相。
如同珍宝源及云彩之性即是力用，因为教法珍宝从彼中显现，以及于所化众生相续田中生长善业果实故。佛性或具一切法或离一切法，如同珍宝法广大源故似珍宝法源，于众生降下无尽善说大法雨故，因是众生白善增长之因故如云。
此第三偈颂即显示彼义，因是珍宝法广大显现之因故如珍宝源。于众生降下无尽善说大法雨故，此处应知词句如是安立。因是众生白善极大增长之因故如云。
关于彼佛即是无上依怙有五偈：常时从一切烦恼聚，一切恶行，以及老死中，佛性普遍救护。此中略说从烦恼、业、生等一切烦恼中救护之义故为依怙。
从一切损害，恶趣与邪方便，以及萨迦耶见小乘中，因此是最胜依怙。第二偈广说从损害等处救护。
其中从一切损害中救护即是：以佛力故盲者得眼，聋者得耳，心乱者得自心，疫病止息等。从恶趣中救护即是以佛光使已堕者解脱，安置未堕者。从邪方便中救护即是令离外道见。从萨迦耶见中救护即是以二乘令般涅槃。从小乘中救护即是使不定种性者趣入大乘一道。
彼佛性依怙被认为无比最胜，从种种怖畏萨迦耶见一切与乘，众多恶趣痛苦邪方便行者，从生死烦恼一切恶趣中守护。第三偈显示彼依怙以何因无比最胜即无上之义。

།སངས་རྒྱས་ཆོས་ཀྱིས་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་སྐུ་གང་ཡིན། །དམ་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་རབ་འདུལ་མཁྱེན་པ་གང་། །འགྲོ་བ་ཀུན་ལ་ཐུགས་རྗེ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གང་། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དེ་འདིར་ནི་སྐྱབས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བཞི་པ་འདིས་ནི་རྒྱུ་གང་དག་གིས་ སྐྱབས་དེ་དེ་ལྟར་བླ་ན་མེད་པ་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏེ།རང་གི་དོན་གྱི་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་གྱི་དོན་མཐར་ཐུག་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་དམ་པའི་ཆོས་ལ་སེམས་ཅན་འདུལ་ བའི་ཐབས་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར་དང་།ཐུགས་རྗེས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཇི་སྲིད་སེམས་ཅན་གྱི། །གནོད་དང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཀུན། །བཟློག་ཅིང་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་སྐྱབས་ཆེན་ཉིད་དུ་འདོད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པ་འདིས་ནི་དུས་ཇི་སྲིད་ ཅིག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཇི་རྙེད་ཅིག་གི་གང་གི་དོན་དུ་སྐྱབས་ཡིན་པ་དེ་མདོར་བསྟན་ཏོ།།གང་གི་དོན་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གནོད་པ་ཐམས་ཅད་བཟློག་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐམས་ཅད་འབྱོར་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པ་སྟེ། གང་ལ་ཉོན་མོངས་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་ས་བོན་དུས་རིང་རྟག་ལྡན་པ། །སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་རབ་ཏུ་བཅོམ་གྱུར་ཞིང་། །གནས་གྱུར་ཆོས་དཀར་ཡོན་ཏན་མཆོག་རབ་ལྡན་པ་ཐོབ་པ་སངས་རྒྱས་ཉིད། །དེ་ནི་མི་རྟོག་རབ་དག་ཤིན་ཏུ་ཡུལ་ཆེན་ཡེ་ཤེས་ལམ་གྱིས་འཐོབ། །འདིས ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་བོན་དང་བྲལ་བ་དང་།གཉེན་པོ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་ལྡན་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ལམ་རྣམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པས་དེ་ཇི་ལྟར་འཐོབ་པ་ཡང་བསྟན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་དང་། དེའི་རྫས་ལ་ ཐོབ་པ་ཤེས་བྱ་མཐའ་ཡས་པའི་ཡུལ་ཅན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལམ་འཐོབ་པས་སོ།།དུས་རིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོག་མ་མེད་པའི་དུས་ནས་སོ། །སྤོང་བ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྣམ་པ་ཀུན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སའི་རྣམ་པ་དག་གིས་སོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་དེ་ནི་དེར་བཞུགས་ནས། །རི་དབང་མཐོ་སྟེང་བཞུགས་ བཞིན་འགྲོ་ལ་གཟིགས།།ཞི་བར་མངོན་དགའི་འགྲོ་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ན། །སྲིད་ལ་མངོན་དགའི་སྐྱེ་བོ་གཞན་ཅི་སྨོས། །གཉིས་པ་འདིས་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་དུ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་གནས་པ་ནི་རིའི་དབང་པོ་མཐོན་པོ་ལ་བཞུགས་པ་བཞིན་དུ་འཇིག་རྟེན་ཆེས་ཤིན་ཏུ་དམན་ པ་ལ་གཟིགས་སོ།།གཟིགས་ནས་ཀྱང་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལའང་ཐུགས་རྗེ་ན། དེ་དག་ལས་གཞན་པ་ལ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། གནས་ལ་འཇུག་དང་རབ་འཇུག་མི་འཇུག་དང་། །ལྡོག་དང་ཀུན་འཇུག་གཉིས་དང་གཉིས་མིན་དང་། །མཉམ་དང་ཁྱད་འཕགས་ཀུན་འགྲོ་ བདག་ཉིད་ནི།།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་གྱུར་འདོད། །གསུམ་པ་འདིས་ནི་དེའི་ཕན་ཡོན་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ། གནས་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་ཏོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་ འཇུག་པས་ན་འཇུག་པའོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལས་ཁྱད་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་མཆོག་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་རབ་ཏུ་འཇུག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ལ་མི་འཇུག་པས་མི་འཇུག་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ལྡོག་པས་ཟློག་པའོ། །གཏན་དུ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འཇུག་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་འཇུག་ པའོ།།མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བ་སྟོན་པར་འཇུག་པས་གཉིས་སུ་འཇུག་པའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་འདུས་བྱས་དང་འདུས་མ་བྱས་ཉིད་གཉིས་སུ་མི་འཇུག་པ་ནི་གཉིས་མ་ཡིན་པར་འཇུག་པའོ། །ཉན་ཐོས་ དང་རང་སངས་རྒྱས་དག་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འདྲ་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་དུ་འཇུག་པའོ།།སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་མི་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་འཇུག་པའོ། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བའི་ འཇུག་པའོ།

具足佛法圆满身相者，于正法中善调伏众生智者，于一切众生圆满大悲者，即是佛陀于此为最胜皈依处。此第四颂显示何因缘故彼皈依处为无上，就自利究竟而言，佛陀之法力、无畏等功德圆满故。就利他究竟而言，于正法中知晓调伏众生方便故，大悲圆满故。
只要世间众生，一切损害与圆满，为遮止及成就故，佛为大皈依处。此第五颂略说何时、几许众生、为何义故为皈依处。'为何义故'者，为遮止一切损害及成就一切圆满故。
关于所依转依，第六颂：于彼烦恼所知障种子长时恒具，断除极为广大一切种悉皆摧毁，获得转依白法最胜功德即是佛陀，以无分别极净广大境界智慧道而证得。此说远离违品种子、具足对治圆满而转依，以及以二种道获得彼转依之方式，即获得出世间极为清净智慧道，及获得缘取无边所知境界智慧道。'长时'即无始以来。'断除极为广大一切种'即以地的种种。
如来安住彼处已，如住山王高处观众生，于乐寂静众生亦生大悲，何况于乐轮回众生。此第二颂显示彼转依殊胜于余，安住彼处如同安住于高山之王，观察极为低劣世间。观已，于声闻缘觉亦生大悲，何况其余众生。
入处及善入不入，还灭普入二非二，平等殊胜遍行性，如来转依许如是。此第三颂显示彼之功德差别，'入处'即显示何为转依。诸如来之转依为利他而入故为入，超胜一切法故最胜而入为善入，不入烦恼因故为不入，从烦恼中还出故为还灭，因永恒故普遍而入为普入，示现现证菩提及示现涅槃而入故为二入，不住生死涅槃故不入有为无为二者为非二入，以解脱相同故与声闻缘觉平等而入，以力无畏等佛法不同故殊胜而入，示现一切乘故为遍行而入。

།ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །དེ་བཞིན་དེ་ཡང་རྟག་ཏུ་ཀུན་སོང་འདོད། །ཇི་ལྟར་ནམ་མཁའ་གཟུགས་གྱུར་ཀུན་ཏུ་སོང་། །དེ་བཞིན་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་ཚོགས་ཀུན་སོང་། །བཞི་པ་འདིས་ནི་བསྟན་པ་དང་བཤད་པ་ཕྱེད་སྔ་མ་དང་ཕྱེད་ཕྱི་མ་དག་གིས་དེའི་ རང་བཞིན་གྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཉིད་ནམ་མཁའ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་སོང་བ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་དུ་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡི་སྣོད་ཆག་ན། ། ཟླ་བའི་གཟུགས་བརྙན་མི་སྣང་བ། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ངན་པ་ལ། །སངས་རྒྱས་གཟུགས་ཀྱང་མི་སྣང་ངོ་། །ལྔ་པ་འདིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཡང་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་མི་སྣང་བ་དཔེས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །ཇི་ལྟར་མེ་ནི་གཞན་དུ འབར།།གཞན་དུ་ཞི་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་ཡང་། །སྣང་དང་མི་སྣང་ཤེས་པར་བྱ། །དྲུག་པ་འདིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་གདུལ་བ་དག་ཡོད་ན་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བས་དེ་སྣང་ལ་། བཏུལ་ནས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བས་དེ་མི་སྣང་བ་མེ་འབར་བ་དང་ ཞི་བ་དང་ཆོས་མཐུན་པས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། ཇི་ལྟར་རྔ་དག་མ་བརྡུངས་པར། །སྒྲ་ནི་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་རྒྱལ་བ་གཟོ་མེད་པར། །བཤད་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་ འབྱུང་།།ཇི་ལྟར་ནོར་བུ་འབད་མེད་པར། །རང་གི་འོད་ནི་སྟོན་པ་ལྟར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱང་གཟོ་མེད་པར། །དེ་བཞིན་མཛད་པ་ངེས་པར་སྟོན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་རྔ་མ་བརྡུངས་པའི་སྒྲ་དང་། ནོར་བུའི་འོད་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ་པར་སྒྲུབ་པོ།།ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བྱ་བ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་སྣང་། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །རྒྱལ་བའི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཇི་ལྟར་མཁའ་ལ་རྟག་ཏུ་ནི། །བྱ་བ་ཉམས་ཞིང་འབྱུང་བ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་ ཕྲིན་ལས་སྐྱེ་ཞིང་འབྲི།།འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཛད་པ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་འཆད་པ་མེད་པ་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་བྱ་བ་གཞན་དང་གཞན་འབྱུང་བ་དང་འཇིག་པ་དེ་དང་འདྲའོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཟབ་པ་ ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་གོ།།སྔ་མ་ཕྱི་མར་ཁྱད་མེད་ཀྱང་། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་པ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་སངས་རྒྱས་འདོད། །དག་པ་མ་ཡིན་མ་དག་མིན། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མར་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཕྱིས་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་མ་དག་པ་ ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།དྲི་མ་དང་བྲལ་བས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་རྣམ་དག་ན། །བདག་མེད་མཆོག་གི་བདག་ཐོབ་པས། །སངས་རྒྱས་དག་པའི་བདག་ཐོབ་ཕྱིར། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་གྱུར། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཀྱི་མཆོག་སྟོན་ཏེ། ཅིའི་ ཕྱིར་ཞེ་ན།བདག་མེད་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །བདག་མེད་པ་མཆོག་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པའོ། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་གྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་ཡིན་ནོ། །དེ་རྣམ་པར་དག་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་མཆོག་གི་བདག་ཉིད་དག་པ་འཐོབ་ པོ།།དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་དག་པའི་བདག་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་བདག་ཏུ་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། དགོངས་པ་འདི་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་བདག་གི་མཆོག་རྣམ་པར་འཇོག་གོ། །དེ་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཡོད་མིན་ཞིང་། །མེད་པར་ཡང་ནི་མི་བརྗོད་དོ། ། དེ་ལྟས་སངས་རྒྱས་དེ་སྐད་འདྲི། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད། །རྒྱུ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ནི་ཡོད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དེའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཞེས་ཀྱང་མི་བརྗོད་དོ།

如同虚空恒常遍及一切，如是彼亦恒常遍及一切。如同虚空遍及一切色相，如是彼亦遍及一切众生。
第四颂以前半和后半分别显示其自性佛遍及一切，与虚空相应而示。佛遍及一切众生，应从佛摄受一切众生圆满成就而了知。
如同水器若破裂，月影不复显现。如是于恶劣众生，佛身亦不显现。
第五颂以喻证成虽遍一切，于非法器众生不见佛身。
如同火焰于此燃，于彼熄灭一般，如是于诸佛，应知有显现与不显现。
第六颂以火焰燃烧与熄灭相应而证成，佛于有所化众生则现，调伏后入涅槃则不现。
关于佛事业任运成就相续不断，有四颂：如同鼓未击，声音遍发出，如是胜者无作为，教说遍发起。如同如意宝无勤，自然显现光明般，诸佛亦无作为，如是定显事业。
此二颂以未击之鼓声和如意宝光相应而证成佛事业任运成就。
如同虚空中，世间事业相续不断显现，如是无漏界中，佛事业亦相续不断。如同虚空中恒常，事业衰减复生起，如是无漏界中，佛事业亦生灭。
此二颂显示佛事业相续不断，佛事业相续不断故，如虚空无断而世间事业生灭相续。
关于无漏界甚深有十六颂：前后虽无别，离一切障垢，如是即佛所许真如，非清净非不清净。
因前后无差别故非清净，后离一切障垢故非不清净，因离垢故。空性若清净，得无我最胜我，因佛得清净我，成就大我性。
于彼无漏界显示诸佛最胜自性。何以故？因为是无我最胜自性故。无我最胜即是清净真如。彼依自性义为诸佛之我。彼若清净，诸佛即得无我最胜自性清净。
因此，由得诸佛清净我故成就大我性。此密意即于无漏界安立诸佛最胜我性。
是故佛非有，亦不说为无。因此如是问佛，许为不可说之理。
正因此故，不说佛为有，因真如是无人法相故。佛性即是彼之自性故亦不说为无。

། དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སངས་རྒྱས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ནོངས་ཕན་ཆད་ཡོད་དམ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་འདྲི་བ་ལ་ལུང་མ་བསྟན་པའི་ཚུལ་དུ་འདོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་དང་། །མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ལྟར། །སངས རྒྱས་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ།།ཡོད་དང་མེད་པར་མི་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ལྕགས་ལ་ཚ་བ་ཞི་བ་དང་། མིག་ལ་རབ་རིབ་ཞི་བ་ནི་གདུང་བ་དང་རབ་རིབ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པའང་མ་ཡིན་ལ། ཞི་བའི་མཚན་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་མེད་པའང་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་ རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་གདུང་བ་དང་རབ་རིབ་ལྟ་བུ་འདོད་ཆགས་དང་མ་རིག་པ་དག་ཞི་བ་ནི་ཡོད་པར་མི་བརྗོད་དེ།སེམས་དང་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ནི་དེས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས། །མཁའ་ལྟར་ལུས་ནི་མེད་ཕྱིར་དང་། །སྔོན་གྱི་ལུས་རྗེས་འབྲང་བའི་ཕྱིར། །གཅིག་མིན་མང་པོ་ཉིད་མ་ཡིན། ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་སྔོན་གྱི་ལུས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བས་ནི་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ་། ནམ་མཁའ་ལྟར ལུས་མེད་པས་ན་མང་པོ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ།།སྟོབས་སོགས་སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་ལ། །བྱང་ཆུབ་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་འདྲ། །འགྲོ་བའི་དགེ་བའི་ལོ་ཏོག་ལ། །སྤྲིན་ཆེན་དང་ཡང་འདྲ་བར་འདོད། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་རབ་རྫོགས་ཕྱིར། །ཟླ་བ་ཉ་བ་ལྟ་བུར་འདོད། །ཡེ་ཤེས་ སྣང་བ་བྱེད་པའི་ཕྱིར།།ཉི་མ་ཆེན་པོ་འདྲ་བར་འདོད། །རིན་པོ་ཆེའི་འབྱུང་གནས་དང་། སྤྲིན་ལྟ་བུ་ཉིད་དང་། ཟླ་བ་ཉ་བ་ཉིད་དང་། ཉི་མ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི། །འོད་ཟེར་དཔག་ ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་།།རྟག་ཏུ་བྱ་བ་གཅིག་ལ་འཇུག་།འཇིག་རྟེན་ལ་ཡང་སྣང་བར་བྱེད། །དེ་བཞིན་ཟག་མེད་དབྱིངས་ན་ཡང་། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་འདྲེས་ཤིང་། །མཛད་པ་གཅིག་ནི་མཛད་པ་ལ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་མཛད་པར་འདོད། །གཅིག་གིས་ནི་འོད་ཟེར་འདྲེས་པར་བྱ་ བ་གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱི་དཔེས་ཕྲིན་ལས་འདྲ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ།འོད་ཟེར་རྣམས་ཀྱི་བྱ་བ་གཅིག་ཉིད་ནི་སྨིན་པ་དང་སྐེམས་པ་ལ་སོགས་པར་བྱ་བ་མཐུན་པ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་པས་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པའི་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་ འོད་ཟེར་གཅིག་བྱུང་ན་འོད་ཟེར་ཀུན་འབྱུང་བ།དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་བར་ཤེས་པར་བྱ། །དུས་གཅིག་ཏུ་འོད་ཟེར་ཐམས་ཅད་འབྱུང་བ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དུས་གཅིག་ཏུ་འཇུག་པར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་། འཇུག་ལ་བདག་གིར་བྱ་བ་མེད། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་། །འཇུག་ལ་བདག་གིར་མཛད་མི་མངའ། །ཉི་མའི་འོད་ཟེར་གཅིག་བཏང་བས། །འགྲོ་འདི་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་ཅིག་ཅར་སྣང་། །བདག་གིར་བྱ བ་མེད་པ་དང་།།ཤེས་བྱ་ཅིག་ཅར་སྣང་བར་བྱེད་པ་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་བརྡ་ཕྲད་པར་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་རྣམས། །སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པར་འདོད། །དེ་བཞིན་སངས་རྒྱས་ཡེ་ཤེས་རྣམས། །སེམས་ཅན་གྱི་ནི་ ཉེས་པས་བསྒྲིབས།།ཇི་ལྟར་འོད་ཟེར་རྣམས་རབ་ཏུ་སྣང་བར་བྱ་བ་ལ་སྤྲིན་ལ་སོགས་པས་བསྒྲིབས་པ་དེ་བཞིན་དུ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཀྱང་སེམས་ཅན་རྣམས་སྙིགས་མ་ལྔ་ཤས་ཆེ་བའི་ཉེས་པས་སྣོད་དུ་མ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྒྲིབས་སོ།

由于存在于真如性相中的缘故。因此，对于佛陀涅槃后是否存在等这类有无的提问，应当以不予记说的方式来理解。
如同铁的热性消失，眼睛的翳障消除一样，佛陀的心与智慧，不可说有也不可说无。如同铁的热性消失和眼睛的翳障消除，是因为没有灼热和翳障的性相，所以不能说是有；又因为具有寂灭的性相，所以也不能说是无。同样地，诸佛的心与智慧中，贪欲和无明等如同灼热和翳障般的烦恼寂灭，不可说是有，因为心和智慧已得解脱的缘故；也不可说是无，因为具有如是解脱的性相的缘故。
诸佛在无漏界中，如同虚空无有身故，以及随顺前身的缘故，非一非多。诸佛在无漏界中，由于随顺前身，故非是一；又因如虚空无有身故，也非是多。
对于力等佛法，如同菩提宝藏，对于众生善业苗稼，犹如大云。由于福德智慧圆满故，犹如满月。由于智慧放光明故，犹如大日。宝藏、大云、满月、大日这两个偈颂的含义易于理解。
如同日轮的，无量光芒交融，恒常趣入一事，于世间作光明。如是无漏界中，无量诸佛交融，成办一种事业，应知作智慧光明。其一以光芒交融一性的比喻显示事业相同，光芒的作用相同是从成熟和干燥等作用相同而可知。其二显示在无漏界中化身等事业的一性。
譬如日光一生起，则诸光芒皆生起。如是诸佛的，智慧生起应当知。显示如同一时生起一切光芒般，一切诸佛的智慧同时趣入。
如同日光，趣入而无执著，如是佛智慧，趣入而无执著。如同放出一道日光，于此世间作光明，如是于一切所知，佛智慧同时显现。关于无执著和同时显现一切所知，按次第配合两个偈颂，义理已经明了。
如同日光，为云等所遮蔽，如是佛智慧，为众生过失所遮蔽。如同光芒于显现时为云等所遮蔽，同样地，佛的智慧也为众生五浊炽盛的过失所遮蔽，因为他们不堪为法器。

།ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་དབང་གིས་ན། ། གོས་ལ་ཚོན་བཀྲ་མི་བཀྲ་བ། །དེ་བཞིན་འཕེན་པའི་དབང་གིས་ན། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་བཀྲ་མི་བཀྲ། །ཇི་ལྟར་མདུད་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་གོས་ལ་ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཚོན་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ། ཁ་ཅིག་ཏུ་ནི་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྤྱོད་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཁྱད པར་ལས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་བཀྲ་བ་ཉིད་དུ་འགྱུར་ལ།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཁྲ་བོ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །དྲི་མེད་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་གནས་པ་དང་། །ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ འདི་བཤད་པ།།མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་རི་མོ་འདྲི། །དྲི་མེད་པའི་དབྱིངས་ལ་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟབ་པ་རྣམ་པ་འདི་གསུམ་བཤད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིས་ནི་མཚན་ཉིད་ཟབ་པའོ། །ལྔ་པས་ནི་གནས་པ་ཟབ་སྟེ། གཅིག་པ་ཉིད་དང་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་ མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཟབ་པའོ།།མཚན་ཉིད་ཟབ་པ་དེ་ཡང་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། བདག་མཆོག་གི་མཚན་ཉིད་དང་། ལུང་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་མཚན་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཕྲིན་ལས་ཟབ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་ ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེའི་གནས་ཉིད་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་དང་།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། མཐར་ཐུག་པར་གཤེགས་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྲིན་ ལས་དང་།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། ཡེ་ཤེས་མི་འཇུག་པའི་ཕྲིན་ལས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འདྲ་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཕྲིན་ལས་ལས་བརྩམས་ཏེ་བཤད་དོ། །ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དེ་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བ་ལ་ཟབ་མོའི་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བ་སྟོན་པ་དེ་ནི་དཔེར་ན་ནམ་མཁའ་ལ་ཚོན་གྱིས་འདྲི་བ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ། །ཁྱད་པར་མེད་ཀྱང་དག་གྱུར་པ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་ཉིད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །འགྲོ་ཀུན་དེ་ཡི་སྙིང་པོ་ཅན། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་ཐམས་ཅད་ལ་ཁྱད་པར་མེད་ལ། དེ་བཞིན་ གཤེགས་པ་ཡང་དེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཅན་ཞེས་བྱ་བ་འབྱོར་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཅིག་གོ། །ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པས་ནི། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡི་ཟིལ་གྱིས་གནོན། ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་པ་ཡིས། །ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཡང་ཟིལ་གྱིས་གནོན། །དེ་ཡིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །དེ་ཡིས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཡི། །འབྱོར་པའི་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་མཐུ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སངས་རྒྱས རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འབྱོར་པ་ནི། །གང་གི་གང་དུ་ཇི་ལྟར་དང་། །ཇི་ཙམ་དུས་གང་འཇུག་པ་ནི། །བསམ་ཡས་དཔག་ཏུ་མེད་པར་འདོད། །གསུམ་པ་འདིས་ནི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ཟབ་པའི་ཁྱད་པར་དག་གིས་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་བསམ་གྱིས་ མི་ཁྱབ་པ་ཡིན།ཇི་ལྟར་ཚད་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྨྲས་པ། དེ་གང་ཟག་གང་གི་དོན་དང་། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་དུ་དང་། ཇི་ལྟར་ཏེ་ཅི་འདྲ་བ་དག་གིས་དང་། མང་ཉུང་ཅི་ཙམ་པ་དང་། དུས་གང་གིས་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ ཁྱད་པར་གྱིས་འབྱོར་པའི་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏོ།།དབང་པོ་ལྔ་རྣམས་གཞན་གྱུར་ན། །དོན་ཀུན་འཇུག་དང་ཐམས་ཅད་ཀྱི། །ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་། །འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དབང་པོ་ལྔ་གཞན་དུ་གྱུར་ན། །དབང་པོ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་དོན་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇུག་ པའི་འབྱོར་པ་དམ་པ་དང་།དེ་ལ་ཡང་སོ་སོར་ཡོན་ཏན་བརྒྱ་ཕྲག་བཅུ་གཉིས་འབྱུང་བ་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ་རྣམས་ལ་གཉིས་འཐོབ་བོ།

就像因为打结的缘故，衣服有的染色鲜艳有的不鲜艳；同样，因为愿力的缘故，解脱智慧有的明显有的不明显。就像因为打结的差别，衣服有的地方染色鲜艳，有的地方不鲜艳，同样，由于往昔愿力行为力量的差别，诸佛的解脱智慧是明显的，声闻缘觉的解脱智慧则不明显。
在无垢法界中说明佛陀的特征、安住和甚深事业，如同在虚空中画图。在无垢法界中说明诸佛这三种甚深。四个偈颂说明特征甚深。第五偈说明安住甚深，因为既不安住于一性也不安住于异性。其余诸偈说明事业甚深。
特征甚深又是从清净特征、殊胜我特征、不可言说事物特征、解脱特征等方面来说明。事业甚深是从菩提分等珍宝处的事业、成熟众生的事业、趣向究竟的事业、说法的事业、示现等作为的事业、智慧趣入的事业、无分别的事业、种种智慧的事业、智慧不趣入的事业、解脱相同而智慧殊胜的事业等方面来说明。
那无漏法界因为无戏论而如同虚空，在其中显示甚深的差别，应当知道就像在虚空中作画一样。
真如于一切中虽无差别而清净，即是如来性，因此一切众生具如来藏。真如于一切中无差别，如来也是其清净本性，因此一切众生称为具有如来藏。关于圆满的差别有十一偈。
声闻的圆满能胜伏世间，独觉地的圆满能胜伏声闻，彼尚不及菩萨圆满的百分之一，彼又不及如来圆满的百分之一。这两偈以殊胜威力的差别显示诸佛的圆满。
诸佛的圆满，何者于何处如何、多少何时趣入，认为是不可思议无量。第三偈以种类差别和甚深差别来显示。
怎样是不可思议？怎样是无量？答：即是为何补特伽罗的利益、于何世界、以何种方式、多少数量、何时趣入。其余诸偈以转变的差别显示圆满的差别。
五根若转变，能趣入一切境，生起一千二百功德，获得殊胜圆满。五根若转变，五根一切都能趣入五境的殊胜圆满，于此又各自生起一千二百功德的殊胜圆满，获得这两种圆满。

།ཡིད་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། །འབྱོར་དང་མཐུན་སྤྱོད་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་ལ། །འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཡིད་གཞན་ དུ་གྱུར་ན་འབྱོར་པ་དང་མཐུན་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་རྙེད་པར་འགྱུར་ཏེ།དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱོར་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་འཇུག་གོ། །དོན་བཅས་འཛིན་པ་གཞན་གྱུར་ན། །ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་དག་།བསྟན་ཕྱིར་ཞིང་ ནི་དག་པ་ལ།།འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །དོན་གཞན་དུ་གྱུར་པ་དང་། འཛིན་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན་ཞིང་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་རྟོག་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། །དུས་རྣམས་ རྟག་ཏུ་ཡེ་ཤེས་དང་།།ལས་རྣམས་ཀུན་ལ་ཐོགས་མེད་ལ། །འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ཡེ་ཤེས་དང་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །རྟེན་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ན། །སངས་ རྒྱས་དྲི་མེད་གནས་ལ་ནི།།མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་ཡི། །འབྱོར་པའི་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །རྟེན་གཞན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །འཁྲིག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་ནི། ། སངས་རྒྱས་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། །མོ་མཐོང་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ། །འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །འཁྲིག་པ་གཞན་དུ་གྱུར་ན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བདེ་བར་གནས་པ་དང་། བུད་མེད་མཐོང་ན་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་གཉིས་ལ་འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས གཞན་གྱུར་ན།།བསམས་པའི་དོན་ནི་འབྱོར་པ་དང་། །འགྲོ་གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ། །འབྱོར་པ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ནམ་མཁའི་འདུ་ཤེས་རྣམ་པར་གྱུར་ན་གཉིས་ཁོ་ན་ལ་སྟེ། གང་གིས་ན་ནམ་མཁའི་མཛོད་དུ་འགྱུར་བ་བསམས་པའི་དོན་འབྱོར་པ་དང་། ཇི་ལྟར་འདོད་ པ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་།ནམ་མཁར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་འགྲོ་བ་དང་། གཟུགས་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལ་འབྱོར་པའི་མཆོག་འཐོབ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་དྲི་མེད་པའི། །གནས་ན་གཞན་གྱུར་དཔག་མེད་པས། །བསམ་ཡས་བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཡི་། །འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་ འདོད།།དེ་ལྟར་སྒོ་འདིས་ན་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ནི་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡང་དཔག་ཏུ་མེད་ལ། དེ་ལ་ཡང་ཕྲིན་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་སྒྲུབ་པའི་འབྱོར་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་རྒྱུ་ ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནོ།།འདི་ན་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཕྱོགས་རྒྱལ་བའི་ལེགས་བཤད་པས། །དགེ་བ་འཕེལ་བའི་འཇིག་རྟེན་རྣམ་དག་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །དགེ་བ་མ་བསགས་དགེ་བ་འཕེལ་བར་མཆོག་ཏུ་འགྲོ། །དེ་ལྟར་མ་སྨིན་སྨིན་པ་རྟག་འགྲོ་མ་ལུས་མིན། །འདིས་ ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་ཅི་འདྲ་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པ་དེ་སྟོན་ཏེ།དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཆོག་ཏུའོ། །དགེ་བའི་རྩ་བ་མ་བསགས་པ་རྣམས་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་བསགས་པར་རོ། །མ་སྨིན་པ་ནི་དགེ་བའི་རྩ་བ་འཕེལ་བའི་མཆོག་ཏུ་འགྲོ་བས་སྨིན་པར་འགྲོའོ། ། སྨིན་པ་ནི་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའི་མཆོག་ཏུ་འགྲོའོ། །དེ་ལྟར་དུས་རྟག་ཏུ་འགྲོ་ཡང་འཇིག་རྟེན་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་མ་ལུས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་འཇིག་རྟེན་ཕྱོགས་ཕྱོགས་བརྟན་རྣམས་རྟག་པར་དུས་ཀུན་དུ། །བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ཐོབ་དཀའ་ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྡན་རྨད་བྱུང་ཅན། །རྟག བརྟན་སྐྱབས་མེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱབས་གང་ཡིན་པ་ཐོབ་པ་དེ།།ཡ་མཚན་ཆེ་ལ་ཚུལ་བཟང་སྤྱད་ཕྱིར་ཡ་མཚན་ཆེ་བའང་མེད། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལ་ཡ་མཚན་ཆེ་བ་དང་། ཡ་མཚན་ཆེ་བ་མེད་པའི་མཚན་ཉིད་བསྟན་ཏོ། ། རྟག་པར་དུས་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། །རྟག་ཏུ་དང་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་རོ། །ཚུལ་བཟང་སྤྱད་པ་ནི་དེ་དང་མཐུན་པའི་ལས་སྤྱད་པའོ།

当意识转变时，将获得与圆满相应的无分别智慧极其清净的殊胜成就。意识转变时，将获得与圆满相应的无分别智慧极其清净的殊胜成就，与此同时一切圆满智慧都会随之而来。
当对境和能取转变时，将获得为显示如意受用而清净刹土的殊胜成就。当对境转变和能取转变时，将获得清净刹土的殊胜成就，由此能如意显示一切受用。
当分别念转变时，将获得于一切时中智慧和事业无碍的殊胜成就。当分别念转变时，将获得于一切时中对一切智慧和事业无碍的殊胜成就。
当所依转变时，将获得诸佛无垢界中不住涅槃的殊胜成就。当所依转变时，将获得于诸佛无漏界中不住涅槃的殊胜成就。
当贪欲转变时，将获得安住佛陀安乐及见女无烦恼的殊胜成就。当贪欲转变时，将获得安住佛陀安乐以及见到女人无烦恼二者的殊胜成就。
当虚空想转变时，将获得如意圆满及分辨众生色相的殊胜成就。当虚空想转变时，将获得二种殊胜成就，即成为虚空藏而如意圆满，以及为了随意往来和成就虚空而能分辨众生和色相。
如是诸佛无垢界中，无量转变成就无量不可思议事业。如是由此门中，诸佛无漏界的转变无量，于此成就不可思议事业的圆满也应知是无量的。
以上七偈颂说明佛陀成熟众生的因。此中世间各方佛陀善说，增长善业的世间清净趣向殊胜。未积善者增长善业趣向殊胜。如是未成熟者成熟，恒常趣向非尽。这说明了成熟的因是什么样的：已积集善根者趣向解脱殊胜，未积集善根者趣向积集善根，未成熟者由增长善根趣向成熟，已成熟者趣向极清净殊胜。如是恒时趣向，然因世间无边故亦不能尽。
如是世间各方坚固者恒时一切时中，获得难得大菩提具最胜功德稀有者。恒固无依者之所依获得彼，于此大稀有善行故亦非稀有。此说明了菩萨圆满成熟的稀有与非稀有之相。恒时一切时中即是常时不间断。善行即是与此相应的行为。

།དེ་ནི་ཅིག་ཅར་ལ་ལར་སྒོ་མང་བརྒྱ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །ལ་ལར་སྐྱེ་བ་མི་སྣང་ལ་ལར་སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་སྣ ཚོགས་དང་།།ལ་ལར་བྱང་ཆུབ་ཐམས་ཅད་ལ་ལར་དེ་ནི་མྱ་ངན་འདས་སྟོན་ཀྱང་། །དེ་ནི་གནས་དེ་ལས་ཀྱང་རྣམ་པར་གཡོ་མི་མངའ་ལ་ཐམས་ཅད་མཛད། །གསུམ་པ་འདིས་ནི་ཅིག་ཅར་སྒོ་མང་པོ་ནས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་ཐབས་ལ་སྦྱོར་བའི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ། ཇི་ལྟར་གང་ལ་གནས་ཏེ་ སེམས་ཅན་རྣམས་འདུལ་བའོ།།སྐྱེ་བོའི་སྤྱོད་པ་སྣ་ཚོགས་ནི་སྐྱེས་པའི་རབས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ། །གནས་དེ་ལས་ཀྱང་མི་གཡོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ལས་སོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་འདི་སྙམ་ལུས་ཅན་འདི་ནི་བདག་གིས་སྨིན་བྱས་ཤེའམ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་སྨིན་ བྱ་གཞན་ཡང་ད་ལྟར་སྨིན་པར་བྱེད་སྙམ་དུ།།འདུ་མཛད་མི་མངའ་བར་ཡང་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་རྟག་པར་སྒོ་གསུམ་ནས། །དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བོ་རབ་ཏུ་སྨིན་པར་འགྱུར་བ་ཉིད། །བཞི་པ་འདིས་ནི་ད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྦྱར་བའི་རྒྱུ་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏེ། སྒོ་གསུམ་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་གྱིས་སོ། །ཇི་ལྟར་ཉི་མ་འབད་མེད་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ་འོད་ཟེར་དག་།རབ་འབྱམ་གསལ་བ་མང་པོས་ལོ་ཏོག་རྣམ་སྨིན་བྱེད་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་ཆོས་ལྡན་ཉི་མ་འང་རབ་ཞི་བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་འོད། །རབ་འབྱམ་དག་གིས་ཕྱོགས་ཕྱོགས་ཀུན་ཏུ སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་མཛད།།ལྔ་པ་འདིས་ནི་མངོན་པར་འདུ་མཛད་པ་མི་མངའ་བར་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པའི་དཔེ་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་མར་མེ་གཅིག་ལས་མར་མེའི་ཚོགས་རབ་མང་། །དཔག་མེད་གྲངས་མེད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད། །དེ་བཞིན་སྨིན་པ་གཅིག་ལས་སྨིན་པའི་ཚོགས་རབ་ མང་།།གྲངས་མེད་དཔག་མེད་འབྱུང་ཡང་དེ་ལ་ཟད་པ་མེད། །དྲུག་པ་འདིས་ནི་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་མཛད་པ་བསྟན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་འདི་ན་ཆུ་ཡིས་ངོམས་པར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཆུ་ཆེན་མང་པོ་རབ་ཏུ་འབབ་པས་འཕེལ་བར་ཡང་ནི་མི་འགྱུར་བ། །དེ་ བཞིན་སངས་རྒྱས་ཁམས་ཀྱང་དག་པ་འཇུག་པ་རྟག་རྒྱུན་མི་འཆད་པས།།ངོམས་པ་མི་མངའ་འཕེལ་བར་མི་འགྱུར་དེ་འདིར་རྨད་དུ་བྱུང་བའི་མཆོག་།བདུན་པ་འདིས་ནི་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་འཇུག་པ་ལ་རྒྱ་མཚོ་དཔེར་བརྗོད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གོ་སྐབས་ཡོད་པའི་ ཕྱིར་ངོམས་པ་ཡང་མི་མངའ་ལ།ལྷག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་འཕེལ་བ་ཡང་མི་མངའ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་དེ་བཞིན་ཉིད། །སྒྲིབ་གཉིས་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དེ། །དངོས་པོ་ཤེས་པ་དེ་ལ་དམིགས། །དངང་ ཟད་མི་ཤེས་མཚན་ཉིད་དོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཉོན་མོངས་པ་དང་། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་གཉིས་རྣམ་པར་དག་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། དངོས་པོ་དང་དེ་ལ་དམིགས་པ་ཤེས་པ་དག་ལ་དབང་ཟད་མི་ཤེས་པའི་ མཚན་ཉིད་དོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ཐམས་ཅད་ནས། །བསྒོམས་པ་ལས་ནི་ཡང་དག་འབྱུང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །གཉིས་བསྐྱེད་མི་ཟད་འབྲས་བུ་ཅན། །གཉིས་པ་འདི་ནི་རྒྱུའི་དོན་དང་འབྲས་བུའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། ཐམས་ཅད་ནས་དེ་ བཞིན་ཉིད་ཤེས་པ་བསྒོམས་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་རྒྱུའོ།།ཐམས་ཅད་ནས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་སྒོ་ཐམས་ཅད་ནས་སོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་གཉིས་བསྐྱེད་པ་མི་ཟད་པ་ཉིད་ནི་འབྲས་བུའོ། །སྐུ་དང་གསུང་དང་ཐུགས་ སྤྲུལ་པའི།།སྦྱོར་བའི་ཐབས་ཀྱི་ལས་ཅན་ཏེ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་སྒོ་དང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན། །གསུམ་པ་འདི་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱི་དོན་དང་ལྡན་པའི་དོན་ལས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། སྐུ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྤྲུལ་པ་ནི་ཕྲིན་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ དག་དང་།བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པ་ནི་ལྡན་པའོ།

他在同一时间于百千门中转法轮，在某处示现不生，在某处示现种种众生行，在某处示现一切菩提，在某处示现涅槃，然而他并未从彼处动摇而成办一切。
第三颂显示同时从多门令众生成熟的方便之因，即如何安住于何处调伏众生。种种众生行即以种种本生差别。所谓不动于彼处，即不动于无漏界。
诸佛并无'我已令此有情成熟'或'此应当成熟，其他现在正在成熟'等造作，然而恒常于一切方向以三门中的善法令众生成熟。
第四颂显示无造作而令成熟之因，'三门'即三乘。
如同太阳无勤于一切方向放射无量光明，令庄稼成熟；如是具法之日亦以寂静法光于一切方向令众生成熟。
第五颂显示无造作而令成熟的譬喻。
如同一盏灯能点燃无量无数的灯，彼亦无有穷尽；如是一个成熟能生无量无数的成熟众，亦无有穷尽。
第六颂显示从一至一令成熟。
如同此大海不会因水而满足，亦不会因众多大河流入而增长；如是佛界虽有清净相续不断入，亦无满足亦不增长，此乃最胜稀有。
第七颂以大海为喻说明已成熟者解脱趣入，由于法界有容纳余地故无满足，由于无有增上故不增长。
关于法界清净有四颂：
诸法如是性，离二障为相，于事智所缘，无尽智为相。
此颂是从体性义而说，即一切法如是性离烦恼障和所知障二障清净为相，于事物及缘彼之智无尽智为相。
如是性智从一切，修习而得正生起，于诸众生一切时，生二无尽果为性。
第二颂是从因义和果义而说，从一切处修习如是性智是法界清净之因。'从一切'即从一切法门。于一切众生一切时生起利益安乐二种无尽即是果。
身语意化现，具有方便业，三昧陀罗尼，无量二相应。
第三颂是从事业义和相应义而说，身等三种化现是事业。具足三昧、陀罗尼门和福德智慧二种无量资粮是相应。

།རང་བཞིན་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །སྤྲུལ་པ་དག་གིས་ཐ་དད་འཇུག་།འདི་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་གི་།ཆོས་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པར་བཤད། །བཞི་པ་འདི་ནི་འཇུག་པའི་དོན་ལས་ བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཇུག་པས་ཐ་དད་དུ་འཇུག་པ་ཅན་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་དབྱེ་བ། །རང་བཞིན་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། །གཞན་ནི་ སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་ཏེ།།དང་པོ་གཉིས་པའི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རང་བཞིན་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་གང་གིས་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པར་མཛད་པའོ། ། སྤྲུལ་པ་ནི་གང་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ཁམས་ཀུན་དུ། །འཁོར་ཡོངས་སྡུད་དང་ཞིང་དང་མཚན། །སྐུ་དང་ཆོས་རྫོགས་ལོངས་སྤྱོད་དང་། །མཛད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་དོ། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ འཁོར་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་དང་། མཚན་དང་། སྐུ་དང་། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་། མཛད་པ་དག་གིས་ཐ་དད་པ་ཡིན་ནོ། །རང་བཞིན་སྐུ་ནི་མཉམ་པ་དང་། །ཕྲ་ཞིང་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། །དགྱེས་དགུར་ལོངས་སྤྱོད་ལྡན་པ་ལ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་འབྱོར་རྒྱུར་འདོད་དོ། ། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་ནི་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་དང་། ཤེས་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཕྲ་བ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དེ་དང་འབྲེལ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་དགྱེས་པར་ལོངས་སྤྱོད་བསྟན་པར་བྱ་བ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་འབྱོར་པའི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དཔག་མེད་པ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུར་ནི་འདོད་པ་སྟེ། །དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་གཉིས་ལ་གནས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པའི་བྱེ་བྲག་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ།།སྤྲུལ་པ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དོན་གཉིས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དེ་ཡང་རང་བཞིན་གྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་དང་། གཉིས་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །བཟོ་དང་སྐྱེ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །མྱ་ངན་འདས་པ་རྟག་ སྟོན་པས།།སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འདི་ནི། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཐབས་ཆེན་ནོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་གདུལ་བའི་དོན་དུ་པི་ཝང་ལེན་པ་ལ་སོགས་པ་བཟོ་དང་། སྐྱེ་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་སྟོན་པ་དག་གིས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ ཐབས་ཆེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར།།གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །སྐུ་བསྡུས་པར་ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་རང་གཞན་གྱི་། །དོན་འདི་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟན། །སྐུ་གསུམ་དག་གིས་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱི་སྐུ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ལ།སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གིས་ཀྱང་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་རྟེན་དང་བཅས་པར་བསྟེན་ཏེ། གཉིས་པོ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱིས་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བའི་ཕྱིར་དང་། དེ་གཉིས་ཀྱང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་སྐད་སྔར་བཤད་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་དག་ རྟེན་དང་དགོངས་པ་དང་།།ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །རང་བཞིན་དང་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད། །རྒྱུན་གྱིས་དེ་དག་རྟག་པ་ཉིད། །སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་ཁྱད་པར་མེད་དེ། རྟེན་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་ དད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགོངས་པས་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་ནི་ཕྲིན་ལས་ཐུན་མོང་བའི་ཕྱིར་རོ།

自性法身圆满受用和化身以差别而入。此乃诸佛清净之法界清净所说。
第四此乃从入义而作，以自性、受用圆满和化身入故而有差别。
关于佛身之详细分类有七偈颂。诸佛身之分类，自性、受用圆满以及其他化身，第一是第二之所依。
诸佛身有三种：自性即法身圆满转依之相；受用圆满即于眷属坛城中圆满受用法；化身即作有情利益。
受用圆满于一切界，眷属摄受及刹土、相好、身及法圆满受用和事业等有差别。其中受用圆满于一切世界中以眷属坛城、佛土、相好、身及法圆满受用和事业等而有差别。
自性身平等及微细，与彼相应，随意受用具足，是受用圆满之因。一切诸佛之自性身以无差别故平等，以难知故微细，与受用圆满身相应，于随意显示受用是受用圆满之因。
无量佛化现，即是化身，二种圆满利益，一切种类住于二者。诸佛化身即无量佛化现差别。受用圆满是自利圆满之相，化身是他利圆满之相。二种圆满利益依次安住于自性身和受用圆满身二者。
工巧、受生、大菩提、涅槃常时示现，此佛化身是大解脱方便。彼化身为所化众生常时示现工巧如弹琵琶等、受生、现证菩提及涅槃等，因是大解脱方便故，应知是他利圆满之相。
以三身摄诸佛身应当了知，以三身示现自他二利及所依。以三身摄诸佛一切身应当了知，彼三身亦示现自他二利及所依，因二者以自他二利而分，彼二者亦依止于彼，如前所说。
彼等所依、意乐及事业平等性，自性及相续不断，以相续彼等即常性。诸佛三身以三种方式无差别：以所依无差别故，因法界无别；以意乐无差别故，因佛意无别；以事业无差别故，因事业共同。

།སྐུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གང་གིས་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་རྣམས་སྐུ་རྟག་པའོ་ཞེས་བརྗོད་པ་རྟག་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་ སྟེ།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པའི་ཕྱིར་རང་བཞིན་གྱིས་རྟག་པ་ཉིད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པས་ཏེ། ཆོས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ནི་རྒྱུན་གྱིས་ཏེ། །མི་སྣང་བར་བྱས་ནས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྤྲུལ་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་སྟེ། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་མི་གཡོ་སྟེ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན། །མཉམ་པ་ཉིད་དང་སོ་སོར་རྟོག་།བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་འོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་མི་གཡོ་བའོ། །ཡེ་ཤེས་གསུམ་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་དང་གཡོ་བའོ། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ང་ཡི་མེད། །ཡོངས་སུ་མ་ཆད་རྟག་ཏུ་ལྡན། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་མ་རྨོངས་ལ། ། རྟག་ཏུ་དེ་ལ་མངོན་ཕྱོགས་མིན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྟག་ཏུ་ང་ཡི་བ་མེད་པ་དང་། ཡུལ་གྱི་སྒོ་ནས་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པ་དང་། དུས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རྟག་ཏུ་ལྡན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་མ་རྨོངས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། རྣམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར དེ་དག་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་འབྱུང་གནས་ཆེན་པོ་འདྲ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་ཕྱིར་སྟེ་། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ལྟ་བུའོ།།དེ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ཀྱང་ཡིན་ལ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་ཀྱང་བྱའོ། །སྒོམ་པ་དག་པས་སེམས་ཅན་ལ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འདོད། །མི་གནས་ཞི་ བར་ཞུགས་པ་ནི།།མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པར་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་སྒོམ་པ་དག་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་པའི་དུས་ན་མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་ཞུགས་པ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་འདོད་དོ།།དུས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་བྱམས་པ་དང་། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དག་དང་ལྡན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མོས་པ་བཞིན། །སངས་རྒྱས་སྐུ་ནི་ངེས་པར་སྟོན། །དུས་ཐམས་ཅད་དུ་བྱམས་པ་ཆེན་པོ་དང་། ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བ་ བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་ངེས་པར་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར་སེམས་ཅན་ཁ་ཅིག་གིས་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཁ་དོག་སྔོན་པོར། ཁ་ཅིག་གིས་ནི་ཁ་དོག་སེར་པོར་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཤེས་བྱ་ཀུན་ལ་རྟག་མི་ཐོགས། ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ཀྱི། །གཏེར་དང་འདྲ་བ་ཁོ་ན་ཡིན། །འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་ནི། །འབྱོར་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་མཛད་པ། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡི། །ཆོས་ཆེན་ཆར་ནི་རབ་ཏུ་འབེབས། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། ། བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་རྣམས་ཀུན་ཏུ་སྣ་ཚོགས་ཤིང་། །དཔག་མེད་བསམ་ཡས་སྤྲུལ་པ་ཡིས། །སེམས་ཅན་དོན་ནི་སྒྲུབ་པ་འོ། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་དུ་སྤྲུལ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་དག་གིས་སེམས ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་མཛད་པའོ།

对于这三身，依次应当了知如来诸身常住的三种常住性：法身因为自性常住故为自性常住性；报身因为相续不断故，即因为圆满受用法相续不断的缘故；化身则因相续，即因为隐没后又再再显现诸化身的缘故。
关于佛智的分类有十颂：镜智不动摇，三智依止彼，平等性及妙观察，唯事业成就。诸佛智慧有四种：镜像智、平等性智、妙观察智及成所作智。镜像智是不动的，其余三智依止于彼且是动的。
镜智无我执，遍及无间断，于诸所知境，无迷且非向。镜像智恒时无我执，从境界方面无有遍及，从时间方面恒时具足，因永离障碍故于一切所知无迷，因无相故亦非趣向彼等。
是诸智因故，如大智源泉，即圆满报身，现智影像故。因是平等性智等彼等一切相之因故，犹如一切智慧之源泉。彼既是圆满报身佛，又因显现智慧影像故称为镜像智。
由修习清净，于诸有情中，平等性智许，入无住涅槃，许为平等智。菩萨证悟时于诸有情获得平等性智，由修习清净故，在证得菩提时入无住涅槃，此即许为平等性智。
恒时具大慈，及具大悲心，随诸有情欲，决定示佛身。恒时具足大慈及大悲，随诸有情意乐而决定显示佛身，如是有些有情见如来为蓝色，有些见为黄色等。
妙观察智慧，于诸所知境，恒时无障碍，如定陀罗尼，唯是藏所似。于众会中者，示现诸圆满，永断一切疑，降大法雨故。妙观察智如偈颂所说。
成所作智慧，于诸界差别，无量难思议，化现作有情，利益事业故。成所作智于一切世界以无量难思议种种化现作诸有情利益事业。

།སངས་རྒྱས་སྤྲུལ་པ་དེ་རྟག་ཏུ། །མཛད་པ་གྲུབ་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །གྲངས་དང་ཞིང་གིས་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །བསམ་མི་ཁྱབ་པར་ཤེས་པར་བྱ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྲུལ་པ་དེ་ནི་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་མཛད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་གྲངས་དང་ཞིང་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་བསམ་ གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འཛིན་པའི་ཕྱིར་དང་སེམས་མཉམ་ཕྱིར། །ཡང་དག་ཆོས་རབ་སྟོན་ཕྱིར་དང་། །བྱ་བ་སྒྲུབ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་བཞི་པོ་ཡང་དག་འབྱུང་། །དེ་ལ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ནི་ཐོས་པའི་ཆོས་རྣམས་ལའོ། །སེམས་མཉམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སངས་རྒྱས་གཅིག་པ་ཉིད་དང་། དུ་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །ཐ་དད་རིགས་དོན་ཡོད་ཕྱིར་དང་། །རྫོགས་དང་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་གཅིག་མིན་དྲི་མེད་གནས། །ཐ་ དད་མིན་ཕྱིར་མང་པོའང་མིན།།སངས་རྒྱས་ནི་གཅིག་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་མི་འདོད་དོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རིགས་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། སེམས་ཅན་སངས་རྒྱས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མཐའ་ཡས་པ་དེ་ལ་གཅིག་ཁོ་ན་ཞིག་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། གཞན་དག་ནི་མངོན་པར་ རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཅིའི་ཕྱིར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་མི་རྒྱ་བའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་གཞན་གྱི་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་དོན་མེད་པར་ཡང་འགྱུར་རོ། །དོན་མེད་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་ སངས་རྒྱས་གཅིག་ཁོ་ན་མ་ཡིན་ནོ།།སུ་ཡང་རྒྱས་ཉིད་ལ་མི་འགོད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་ཡང་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚོགས་མེད་པར་ཡང་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མི་རུང་ལ། སངས་རྒྱས་གཞན་མེད་པར་ཡང་ཚོགས་མི་ རུང་བའི་ཕྱིར་ཐོག་མའི་སངས་རྒྱས་འགའ་ཡང་མེད་པས་ཐོག་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་སངས་རྒྱས་གཅིག་ཏུ་རིག་པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཐ་དད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྐུ་མང་པོ་ཉིད་དུ་ཡང་མི་འདོད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི། ཐབས་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །མེད་པ་གང་ཡིན་དེ་ཉིད་ནི། །ཡོད་པ་ཡི་ནི་དམ་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་དམིགས་པ། །དམིགས་པ་ཡི་ནི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་དམ་པ་ཡིན་ལ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མི་དམིགས་པའི་མཆོག་ཡིན་ནོ། །སྒོམ་པ་རྣམ་པར་མི་ལྟ་བའི། །སྒོམ་པ་དམ་པར་འདོད་པ་སྟེ། །ཐོབ་པར་ལྟ་བ་མེད་རྣམས་ཀྱི། །ཐོབ་པ་ཡང་ནི་དམ་པར་འདོད། །སྒོམ་པ་མི དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་སྒོམ་པ་དམ་པ་ཡིན་ལ།ཐོབ་པའི་མི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་ཐོབ་པ་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །བླ་མ་རིང་དང་མཚན་མ་དང་། །བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ལྟ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་ལས་ནི་རིང་ཞེས་བྱ། །གང་དག་སངས་རྒྱས་ཉིད་ ལ་བླ་མ་ཡ་མཚན་གྱི་ཆོས་དང་ལྡན་པར་ལྟ་བ་དང་།དེ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པར་བྱ་བ་དུས་རིང་བར་ལྟ་བ་དང་། མཚན་མ་སྟེ་སེམས་ཀྱི་དམིགས་པར་ལྟ་བ་དང་། བདག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ཡིན་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱའོ་ཞེས་བདག་ཉིད་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་སུ་ལྟ་བའི་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ང་རྒྱལ་ཅན་དེ་ལྟ་བུ་དེ་དག་ནི་དམིགས་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར།བྱང་ཆུབ་ལས་རིང་བ་ཞེས་བྱའོ། །ཇི་སྐད་བཤད་པ་འདི་དག་ཀུན། །རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ལྟ་བ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོགས་མེད་རྣམས། །བྱང་ཆུབ་ཐོབ་ཅེས་ངེས་པར་བརྗོད། །འདི་དག་ཐམས་ཅད་ནི་རྟོག་པ་ ཙམ་ཞེས་བྱ་བར་ལྟ་བ་རྣམས་ནི་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟོག་པ་མེད་པ་རྣམས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་ན་དོན་དུ་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པ་དང་འདྲ་བར་ངེས་པར་བརྗོད་དོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཕན་ཚུན་མཛད་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་བཞིའོ།

应当了知佛陀的化身常时以事业成就的差别、数量和刹土等各方面都是不可思议的。佛陀的化身应当了知在一切时中以事业作为的差别、数量和刹土方面都是不可思议的。
为了受持、心平等、善说正法以及成办事业的缘故，四种智慧如实生起。其中为了受持是对所闻法。为了心平等是以自他平等性对一切众生。其余的意思显而易见。
关于佛陀非一非多的偈颂：由于种姓差别有意义，圆满和无始的缘故，清净住处非是一佛，由于无差别故也非多。
不承许说佛陀唯一。为什么呢？因为种姓差别的缘故。对于无量具有佛种姓的众生，若仅一位成就圆满正觉，其他则不能成就圆满正觉，这是为什么不能成就圆满正觉呢？
其他菩萨的福德智慧资粮也将成为无义。无义是不合理的，因此由于非无义的缘故，佛陀也非唯一。
由于不安立任何人于佛果，佛陀利益众生的事业也不会圆满，这是不合理的。没有资粮也不能成佛，没有其他佛陀也不会有资粮，因此没有最初佛陀，由于无始的缘故，了知佛陀非一。
由于在无漏界中法身无差别的缘故，诸佛身也不承许为多。
趣入佛果方便的四个偈颂：所谓无即是有之殊胜，一切种无所缘即是所缘之最胜。遍计所执性中所谓无的即是圆成实性中有的殊胜，遍计所执性一切种无所缘即是圆成实性无所缘的最胜。
无所观想的修行即是殊胜修行，无所得见者的所得也是殊胜。无所缘的修行即是殊胜修行，无所得即是殊胜所得。
上师久远及相好，以及我之精进见，具慢菩萨如是等，谓离菩提为遥远。若有菩萨观佛果具有上师稀有法，见其圆满需时久远，以及见相即心的所缘，以及见我以精进成办而获得佛果的菩萨具慢者如是等，由于有所缘故，称为远离菩提。
如上所说此等一切，观为唯是分别者，无分别菩萨等众，决定说为得菩提。此等一切观为唯是分别者，由于对唯分别也无分别的缘故，无分别菩萨等在获得无生法忍的阶段，如同实际获得菩提般决定宣说。
关于诸佛互为一事业的四个偈颂。

།ཀླུང་དག་ས་ཡི་འོག་ཏུ་མ་སོང་བ། །གནས་རྣམས་ཐ་དད་ཆུ་ཡང་ཐ་དད་པ། །ཆུ་ཡང་ཆུང་ཞིང་བྱ་བ་ཐ་དད་བྱེད། །ཆུར་གནས་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ཉེར་སྤྱད་འགྱུར། །རྒྱ་མཚོར་སོང་བར་གྱུར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །གནས་རྣམས་གཅིག་ཅིང་ཆུ་ཡང་ཆེ་ལ་གཅིག་།བྱ་བ་གཅིག་ཅིང་ཆུ་ལ་ གནས་པ་ཡི།།སྲོག་ཆགས་མང་པོའི་རྟག་ཏུ་ཉེར་སྤྱད་ཆེ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་མ་ཞུགས་བརྟན་པ་རྣམས། །རྟེན་ཀྱང་ཐ་དད་བློ་གྲོས་ཐ་དད་ཅིང་། །རྟོགས་ཆུང་རང་གི་བྱ་བ་ཐ་དད་ལ། །སེམས་ཅན་ཉུང་དོན་རྟག་ཏུ་ཉེར་སྤྱད་འགྱུར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ཞུགས་ན་དེ་དག་ཀུན། །རྟེན་ཀྱང་གཅིག་ ཅིང་རྟོགས་པ་ཆེ་ལ་གཅིག་།མཛད་པ་གཅིག་ཏུ་འདྲེས་ཤིང་རྟག་པར་ཡང་། །སེམས་ཅན་ཚོགས་ཆེའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་ཆེ། །དེ་ལ་ཀླུང་གི་གནས་ཐ་དད་པ་ནི་རང་གི་སྣོད་ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱེད་པ་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲ་མོའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ ཞེས་བྱ་བ་ནི།།ཆུང་ངུ་རྣམས་ཀྱི་ཉེ་བར་སྤྱད་པའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་ལ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་དཀར་པོའི་ཆོས། །དཔེ་མེད་ལྡན་ཕྱིར་ཕན་བདེའི་རྒྱུ་ཡི་ཕྱིར། །བདེ་དགེ་དམ་པ་མི་ཟད་འབྱུང་གནས་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དགེ་བླང་བའི་རིགས།།དེ་ལྟར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་དཀར་པོའི་ཆོས་དཔེ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དང་། གཞན་གྱི་དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདེ་བར་གནས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་བདེ་བ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ མེད་པ་མཆོག་ཟད་མི་ཤེས་པའི་འབྱུང་གནས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བློ་དང་ལྡན་པས་དེར་སྨོན་པ་ཡོངས་སུ་གཟུང་བའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བླང་བའི་རིགས་སོ།།བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།སྡོམ་ནི་དང་པོ་སྒྲུབ་སྐྱབས་རིགས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་སེམས་བསྐྱེད་དང་། །རང་གཞན་ དོན་དང་དེ་ཉིད་དོན།།མཐུ་དང་ཡོངས་སྨིན་བྱང་ཆུབ་བོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྐབས་འདི་དང་པོ་ནས་བཟུང་སྟེ། རིལ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ལེའུའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་སྦྱར་བར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །མོས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །སྐྱེ་དང་མ་སྐྱེས་འཛིན་དང་གཟུང་ གྱུར་དང་།།གྲོགས་བླངས་བདག་ཉིད་དང་ནི་ནོར་པ་དང་། །མ་ནོར་གཞན་དང་མངོན་སུམ་མ་ཡིན་གཞན། །སྒྲས་བྱུང་ཚོལ་བ་དང་ནི་ལྟ་བ་པའོ་། །སྐྱེས་པ་ནི་འདས་པ་དང་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །མ་སྐྱེས་པ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་ནང་གི་སྟེ། གང་གིས་དམིགས་པ་ལ་མོས་པར་བྱེད་པའོ། ། གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྡེ་གང་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་དུ་མོས་པའོ། །གྲོགས་པོ་ལས་བླངས་པ་ནི་རགས་པའོ། །བདག་ཉིད་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཕྲ་བའོ། །ནོར་པ་ནི་དམན་པ་སྟེ་ལོག་པར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ནོར་བར་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །མངོན་སུམ་པ་ནི་ཉེ་བ་སྟེ། རྐྱེན་ཉེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན སུམ་མ་ཡིན་པ་ནི་རིང་བ་སྟེ་བཟློག་པའོ།།སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ཚོལ་བ་པ་ནི་བསགས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །ལྟ་བ་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཕྲོགས་དང་འདྲེས་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་མ་འདྲེས། །དམན་དང་རྒྱ་ཆེ་བསྒྲིབས་དང་མ་བསྒྲིབས་དང་། ། བརྩོན་དང་མ་བརྩོན་བསགས་དང་མ་བསགས་པ། །བརྟན་ཞུགས་རིང་དུ་སོང་བའི་མོས་པའོ། །འཕྲོགས་པ་ནི་ཆུང་ངུའོ། །འདྲེས་པ་ནི་འབྲིང་པོའོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པ་ནི་ཆེན་པོའོ། །དམན་པ་ནི་ཐེག་པ་གཞན་ལའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལའོ། །བསྒྲིབས་པ ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བར་བྱ་བ་ལ་སྒྲིབ་པ་དང་བཅས་པའོ།།མ་བསྒྲིབས་པ་ནི་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །བརྩོན་པ་ནི་རྟག་ཏུ་དང་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརྩོན་པ་ནི་དེ་དག་དང་བྲལ་བའོ། །བསགས་པ་ནི་རྟོག་པར་རུང་བའོ། །མ་བསགས་པ་ནི་བཟློག་པའོ། །བརྟན་པར་ཞུགས་པ་ནི་ས་ ལ་ཞུགས་པའོ།།རིང་དུ་སོང་བ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །མོས་པའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ།

未流入地下的河流，处所各异水亦异，水量微小作用各异，成为水中微小生物所受用。若流入大海则一切，处所同一水大且一，作用同一而住水中，恒常受用众多生物。
未入佛地诸坚固者，所依各异智慧各异，证悟微小作用各异，恒常利益少数有情。若入佛地彼等一切，所依同一证悟大且一，事业融为一体而且，恒常受用广大众生。
其中河流处所各异者，是因自身容器各异故。作用各异者，是因所作各异故。微小受用者，即是小者之受用。其余义理易解。
为令趣入佛地之偈颂：如是佛地白法，因具无比故为利乐因故，因是善乐无尽源故，具慧应当发菩提心。
如是佛地以自利圆满故具无比白法，以他利圆满故为利乐之因，以安乐殊胜故为无罪最胜无尽乐之源，故具慧者应当以发愿趣入之门而发菩提心。
菩提品终。
总摄：初为成就皈依性，如是发心与，自他利及真实义，力及遍熟菩提也。
此菩提品从初开始，应当了知是随顺菩提品而作全面安立。
分别胜解有二偈：已生未生能取所取，从友自身及错误，无错他与非现前他，声生寻求及见者。
已生者，是过去与现在。未生者，是未来。能取者，是内在的，即由何者缘取对境而起胜解。所取者，是外在的，即缘取何境而起胜解。从友所得者，是粗大的。从自身生者，是微细的。错误者，是下劣的，因为是颠倒胜解故。无错者，是殊胜的。现前者，是近的，因为缘近故。非现前者，是远的，即相反。声生者，是从闻所生。寻求者，是从思所生。见者，是从修所生，因为是观察故。
夺及杂染与无染，下劣广大有障无障，精进不进积未积，入住远行之胜解。
夺者，是小的。杂染者，是中等的。无违品染者，是大的。下劣者，是于其他乘。广大者，是于大乘。有障者，是于殊胜进趣有障碍。无障者，是无障碍。精进者，是因为恒常恭敬而修习故。不精进者，是离彼等故。已积者，是堪能观察。未积者，是相反。入住者，是入地。远行者，是于余地。

།ཡིད་ལ་མི་བྱེད་མང་བ་དང་། །ལེ་ལོ་རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་དང་། །གྲོགས་ངན་དགེ་བ་ཞན་པ་དང་། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་ཡིད་ལ་བྱེད། །སྐྱེས་པ་ལ་ནི་མེད་ལ་མི་བྱེད་ པ་མང་བ་བར་དུ་གཅོད་དོ།།མ་སྐྱེས་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོའོ། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་གྱུར་པ་ལ་ནི་རྣལ་འབྱོར་འཁྲུགས་པ་སྟེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲོགས་པོ་ལས་བླངས་པ་ནི། གྲོགས་པོ་ངན་པ་སྟེ་ལོག་པར་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་མོས་པ་ལ་ནི་དགེ་བའི་ རྩ་བ་ཉམ་ཆུང་བའོ།།མ་ནོར་བ་ལ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བར་དུ་གཅོད་དེ། དེ་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་མེད་པ་དང་ཐོས་པ་ཉུང་། །ཐོས་དང་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་།ཞི་བ་ཙམ་གྱིས་ང་རྒྱལ་དང་། །དེ་བཞིན་མ་འདྲིས་ཡིན་པར་འདོད། །མངོན་སུམ་པ་ལ་ནི་བག་ མེད་པ་སྟེ།དེ་ནི་བག་ཡོད་པས་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཐོས་པ་ཉུང་བ་སྟེ། ངེས་པའི་དོན་གྱི་མདོ་སྡེ་མ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོལ་བ་པ་ལ་ནི་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་དང་བསམ་པ་ཉུང་ངུས་ཆོག་པར་འཛིན་པའོ། །ལྟ་བ་པ་ལ་ནི་བསམ་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ དང་།ཞི་གནས་ཙམ་གྱིས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་བྱེད་པའོ། །འཕྲོགས་པ་དང་། འདྲེས་པ་དག་ལ་ནི་མ་འདྲེས་པ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །མི་སྐྱོ་བ་དང་དེ་བཞིན་སྐྱོ། །སྒྲིབ་པ་དང་ནི་མི་བརྩོན་པ། །ཚོགས་མ་བསགས་པ་མོས་པ་ཡི། །བར་དུ་གཅོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །དམན་པ་ ལ་ནི་འཁོར་བ་ལས་མི་སྐྱོ་བའོ།།རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ནི་སྐྱོ་བའོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་ལ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །བརྩོན་པ་ལ་ནི་མི་བརྩོན་པའོ། །བསགས་པ་ལ་ནི་མ་བསགས་པ་བར་དུ་གཅོད་དོ། །མོས་པའི་ཕན་ཡོན་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། བསོད་ནམས་ཆེ་དང་འགྱོད་པ་མེད། །ཡིད་བདེ་བ་དང་བདེ་བ་ ཆེ།།ཆུད་མི་ཟ་དང་བརྟན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་དང་། །ཆོས་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དང་། །བདག་དང་གཞན་དོན་ཐོབ་པའི་མཆོག་།མངོན་ཤེས་མྱུར་བ་དེ་དག་ནི། །མོས་པ་ཡི་ནི་ཕན་ཡོན་ཡིན། །སྐྱེས་པ་ད་ལྟར་བྱུང་བའི་ནི་བསོད་ནམས་ཆེན་པོའོ། །འདས་པའི་ནི་འགྱོད་པ་ མེད་པ་སྟེ།ཡིད་ལ་གཅགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཛིན་པ་དང་གཟུང་བར་གྱུར་པའི་ནི་ཡིད་བདེ་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་གྲོགས་པོས་བསྐྱེད་པའི་ནི་ཆུད་མི་ཟའོ་། །བདག་ཉིད་མོས་པའི་ནི་བརྟན་པའོ། །མ་ནོར་བ་དང་། །མངོན་དུ་བ་དང་། ཐོས་པ་ལས་ བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་ནས་འབྲིང་གི་བར་གྱི་ནི་ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའོ།།ཆེན་པོའི་ནི་ཆོས་མངོན་པར་རྟོགས་པའོ། །ཐེག་པ་དམན་པའི་ནི་བདག་གི་དོན་ཐོབ་པའོ། །རྒྱ་ཆེན་པོའི་ནི་གཞན་གྱི་དོན་ཐོབ་པའི་མཆོག་གོ། །མ་བསྒྲིབས་པ་དང་། བརྩོན་པ་ལ་སོགས་པ་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་རྣམས་ཀྱི་ ཕན་ཡོན་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་དོ།།འདོད་པ་ཅན་ནི་དེ་ཁྱི་འདྲ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་པའི་རུས་སྦལ་བཞིན། །རང་དོན་བྱེད་པའི་དེ་བྲན་འདྲ། །གཞན་དོན་བྱེད་པའི་རྒྱལ་པོ་བཞིན། །ཇི་ལྟར་ཁྱི་ནི་རྟག་ཏུ་ལྟོགས་ཤིང་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉེན་ཆོག་མི་ཤེས། །ཇི་ལྟར་རུས་སྦལ་དེ་ནི་ཆུ་ ཡི་ནང་ན་ཀུན་ནས་བསྐུམས་ཤིང་འདུག་།ཇི་ལྟར་བྲན་ནི་རྟག་ཏུ་འཇིགས་ཤིང་སྐྲག་པའི་ལུས་ཀྱིས་རྣམ་པར་རྒྱུ། །ཇི་ལྟར་རྒྱལ་པོ་ཡང་ནི་བཀའ་ཡིས་ཡུལ་ལ་དབང་བསྒྱུར་གནས་པ་ལྟར་། །དེ་བཞིན་གཡེམ་དང་གནས་དང་རང་གཞན་ཕན་བྱ་དོན་བྱེད་པའི། །མོས་པ་སྣ་ཚོགས་དག་གིས་རྟག ཏུ་ཁྱད་པར་ཤེས་པར་བྱ།།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དེ་ལ་དེ་མཆོག་ཚུལ་བཞིན་རིག་ནས་ནི། །འདི་ན་བརྟན་པས་དེ་ལ་དེ་ཉིད་རྟག་པར་རབ་ཏུ་ཚོལ། །ཡང་འདོད་པ་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མོས་པ་ནི་ཁྱི་དང་འདྲའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རུས་སྦལ་བཞིན་ནོ། །རང་གི་དོན་དང་ལྡན་ པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་བྲན་དང་འདྲའོ།།གཞན་གྱི་དོན་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་རྒྱལ་པོ་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་ཉིད་གཞན་གྱིས་བསྟན་ནས། གཞན་གྱིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།

多有不作意，懈怠瑜伽乱，恶友善根弱，非理作意等。对于已生起者无有不作意众多为障碍，对于未生起者是懈怠。对于所取能取者是瑜伽散乱，因为如实执著的缘故。从友人处所得者是恶友，因为令入邪执的缘故。对于自身信解者是善根微弱。对于无错谬者是非理作意为障碍，因为与彼相违的缘故。
放逸与少闻，以闻思少足，唯以止生慢，如是未熟习。对于现前者是放逸，因为彼是由不放逸所作的缘故。从闻所生者是少闻，因为未闻了义经的缘故。对于寻求者是以闻为足和以少思为足。对于见者是以思为足和以止为足而生起增上慢。对于夺取和混杂者是未熟习为障碍。
不厌如是厌，障碍与不勤，未积资信解，当知为障碍。对于下劣者是不厌离轮回。对于广大者是厌离。对于无障者是障碍。对于精进者是不精进。对于已积者是未积为障碍。
信解功德有五偈：大福德无悔，悦意及大乐，不虚与坚固，如是殊胜行，诸法现证悟，自他利得胜，神通速疾成，此等信解益。已生现在者是大福德。过去者是无悔，因为无执著的缘故。能取所取者是大悦意，因为具足三摩地的缘故。善友所生者是不虚。自身信解者是坚固。无错谬、现前、闻所生等乃至中等者是殊胜行。大者是现证诸法。小乘者是获得自利。广大者是获得殊胜利他。无障、精进等白分诸功德是速得神通。
具欲者如犬，等持如龟类，自利者如仆，利他如国王。如犬恒饥渴痛苦逼迫不知足，如龟彼于水中蜷缩而住，如仆恒时惊惧身形游走，如王以令于境受用而住。如是淫欲、安住、自他利行事，当知以种种信解恒时差别。于此大乘彼胜如理知已，此中坚者于彼真实恒时求。复次具欲者的信解如犬。具世间等持者如龟。具自利者如仆。具利他者如王。此义由他示已，由他令正受大乘信解。

།མོས་པ་ལ་ཞུམ་པ་དགག་པར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། གང་ཕྱིར་སེམས་ཅན་མིར་ གྱུར་པ།།ཚད་མེད་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཐོབ་དེའི་ཕྱིར། །ཞུམ་པ་དང་དུ་བླང་མི་བྱ། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་ཞུམ་པར་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་མིར་གྱུར་པས་འཐོབ་པ་དང་། དཔག་ཏུ་མེད་པས་འཐོབ་པ་དང་། རྟག་ཏུ་འཐོབ་པའོ། །མོས་པའི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།གཞན་དག་ལ་ནི་ཟས་བྱིན་པའི། །བསོད་ནམས་འཕེལ་བ་ཇི་ལྟ་བར། །བདག་ཉིད་ཟ་བའི་མ་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་གཞན་དོན་རྟེན་གྱི་ཆོས། །བསྟན་ལས་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ཡི། །བསོད་ནམས་ཆེར་འབྱུང་ཐོབ་པ་ལྟར། །རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་གྱི་ཆོས། ། བསྟན་ལས་ཐོབ་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཁ་ཟས་བྱིན་པའི་བསོད་ནམས་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བ་ལྟར། རང་གི་དོན་གྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་བདག་ཉིད་ཟ་བ་མ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་རྟེན་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་དེ་དང་དེ་དག ལས་གསུངས་པའི་བསོད་ནམས་འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པ་ལྟར་རང་གི་དོན་གྱི་རྟེན་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའི་ཆོས་བསྟན་པ་ལས་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མོས་པའི་འབྲས་བུ་ཡོངས་སུ་བསྡུ་བར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ལྟར་འཕགས་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ནི་ཡངས་གྱུར་ལ། །བློ་དང་ལྡན་[(]བས་[,]པས་[)]རྟག་ཏུ་མོས་པ་ཆེ་བསྐྱེད་ ན།།བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་རྒྱུན་མི་འཆད་དང་དེ་འཕེལ་དང་། །ཡོན་ཏན་དཔག་ཏུ་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོར་འགྱུར། །གང་ལ་དང་གང་ཞིག་དང་མོས་པ་ཇི་ལྟ་བུས་འབྲས་བུ་གང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་བློ་གྲོས་དང་ལྡན་པས་མོས་པ་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་མི་ འགྱུར་བ་རྒྱ་ཆེན་པོས་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཕེལ་བ་དང་།མོས་པ་དེ་ཉིད་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ལས་བྱུང་བ་ཡོན་ཏན་མཚུངས་པ་མེད་པས་བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཡོངས་སུ་འཛིན་ཏོ། །མོས་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །། ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྐབས་ལས། དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞིའོ། །སྡེ་སྣོད་དག་གིས་གསུམ་མམ་གཉིས་ཀྱང་རུང་། །བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ་རྒྱུ་ནི་དགུས་འདོད་དོ། །དེ་ནི་བག་ཆགས་རྟོགས་དང་ཞི་བ་དང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད། །སྡེ སྣོད་གསུམ་ནི།།མདོ་སྡེ་དང་། འདུལ་བ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ཉིད་ཐེག་པ་དམན་པ་དང་། ཐེག་པ་མཆོག་གི་བྱེ་བྲག་གིས་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་འགྱུར་ཏེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་སྡེ་སྣོད་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡེ་སྣོད་དོ། །གསུམ་པོའམ། གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཅིའི་ ཕྱིར་སྡེ་སྣོད་ཅེས་བྱ་ཞེ་ན།སྨྲས་པ། བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཤེས་བྱའི་དོན་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་གསུམ་ཡིན་ཞེ་ན། རྒྱུ་དགུས་ཏེ། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོར་ནི་མདོ་སྡེ་སྟེ། གང་ཞིག་དོན་གང་ལ་ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་དེ་ལ་དེ་ངེས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། མཐའ་གཉིས་ལ་སྦྱོར་བའི་གཉེན་པོར་ནི་འདུལ་བ་སྟེ། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་བཀག་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་པའི་བསོད་ནམས་ལ་རྗེས་སུ་སྦྱོར་བའི་མཐའ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ཡོངས་སུ་སྤྱད་པ་རྗེས་སུ་གནང་བའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་དུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བའི་མཐའོ་། །རང གི་ལྟ་བ་མཆོག་ཏུ་འཛིན་པའི་གཉེན་པོར་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ།ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེས་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་བཤད་དོ། །འདུལ་བས་ནི་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ལྷག་པའི་སེམས་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པ་ནི་འགྱོད་ པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་མངོན་པ་བས་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་མདོ་སྡེས་ནི་ཆོས་དང་དོན་བཤད་དོ། །འདུལ་བས་ནི་ཆོས་དང་དོན་སྒྲུབ་པ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པ་ འདུལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པས་དེ་གཉིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

反对对信解生怯懦的偈颂：'由于众生成为人，在无量刹那刹那中，证得圆满菩提故，不应接受怯懦心。'以三种因不应怯懦，即：由成为人而能获得，由无量而能获得，由恒时能获得。
关于信解功德差别的两个偈颂：'如同施食与他人，功德增长之情形，自己食用非如是，同样利他依止法。从经典所说法中，获得广大诸功德，如是自利依止法，宣说则不能获得。'如同为利他而布施食物能生功德，而为自利而自己食用则不然。同样，为利他而宣说大乘法教，能从大乘经典中获得广大功德，而为自利宣说声闻乘法则不能获得。
总结信解果报的偈颂：'如是圣者大法广阔已，具慧者若常生大信解，广大功德相续不断增，以无量功德成就大士位。'说明何处、何人、以何种信解获得何种果报：对广大的大乘法，具慧者以不退失的广大信解，能获得三种果报：广大功德增长、信解本身增长，以及由此因缘获得无与伦比的功德，成就佛果大士位。信解品终。
从求法品中，关于寻求所缘的四个偈颂：'三藏或二藏皆可，由摄故因许有九。彼能断除习气证，寂灭通达得解脱。'三藏即：经藏、律藏、论藏。这三藏以小乘和大乘的差别又分为二种：声闻藏和菩萨藏。
为何称为藏呢？答：由摄故，即摄持一切所知义故。为何是三藏？由九种因：经藏是对治疑惑，为令于某义生疑者决定而说故。律藏是对治二边，通过禁止有过失的行为来对治贪著欲乐边，通过允许无过失的行为来对治自我折磨边。论藏是对治执著自见，因为宣说无倒法相故。
又经藏宣说三学。律藏成就增上戒学和增上心学，因为持戒者由无悔等次第能得定故。论藏成就增上慧学，因为如实分别义故。又经藏宣说法和义，律藏成就法和义，因为精进于调伏烦恼而证悟二者故。

།ཆོས་མངོན་པས་ནི་ཆོས་དང་དོན་འབྲེལ་པའི་གཏམ་རྣམ་པར་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ། རྒྱུ་དགུ་པོ་འདིས་སྡེ་སྣོད་གསུམ་དུ་འདོད་དོ། །དེ་ཡང་འཁོར་བ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱ་བའི་ཆེད་ཡིན་ཏེ། དེས་ཇི་ལྟར་རྣམ་ པར་གྲོལ་བར་བྱེད་ཅེ་ན།དེས་ནི་བག་ཆགས་རྟོགས་དང་ཞི་བ་དང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་བྱེད། །ཐོས་པས་ནི་སེམས་ལ་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒོ་ནས་སོ། །བསམས་པས་ནི་རྟོགས་པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་སོ། །བསྒོམས་པས་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་དང་། ལྷག་ མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་སོ།།མདོ་དང་ཆོས་མངོན་འདུལ་བ་དག་།མདོར་ན་དོན་ནི་རྣམ་བཞིར་འདོད། །བློ་དང་ལྡན་པས་དེ་ཤེས་ནས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཐོབ་། །མདོ་སྡེ་དང་། ཆོས་མངོན་པ་དང་། འདུལ་བ་དེ་དག་ནི་མདོར་བསྡུ་ན། སོ་སོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་ རྣམ་པ་བཞི་བཞི་སྟེ།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་དེ་རྣམས་ཤེས་ནས་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་འཐོབ་བོ། །ཉན་ཐོས་ཀྱིས་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གི་དོན་ཤེས་པས་ཀྱང་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་བོ། །གནས་རྣམས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །ཆོས་དོན་སྨོས་ཕྱིར་མདོ་ཡིན་ནོ། །མངོན་ དུའི་ཕྱིར་དང་ཡང་ཡང་དང་།།ཟིལ་གནོན་རྟོགས་ཕྱིར་མངོན་པའི་ཆོས། །ཇི་ལྟར་ན་སོ་སོ་རེ་རེ་ཞིང་དོན་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ཞེ་ན། གནས་དང་། མཚན་ཉིད་དང་། ཆོས་དང་དོན་སྨོས་པའི་ཕྱིར་མདོ་སྡེ་སྟེ། དེ་ལ་གནས་ནི་ཡུལ་གང་དུ། གང་གིས་གང་གི་ཕྱིར་བཤད་པའོ། །མཚན་ ཉིད་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དང་།དོན་དམ་པའི་བདེན་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཆོས་ནི་ཕུང་པོ་དང་། ཁམས་དང་། སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟས་དང་། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་སོ། །དོན་ནི་དགོངས་པའོ། །མངོན་དུ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡང་དང་ ཡང་གི་ཕྱིར་དང་།ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཆོས་མངོན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མངོན་དུ་ཕྱོགས་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། བདེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དང་། རྣམ་པར་པའི་སྒོ་ལ་སོགས་པ་ སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པའི་ཆོས་ནི་ཆོས་མངོན་པ་སྟེ། ཆོས་རེ་རེ་ལ་ཡང་གཟུགས་ཅན་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པ་དང་། བསྟན་དུ་ཡོད་པ་ལ་སོགས་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་མང་དུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཆོས་ནི། ཆོས་ མངོན་པ་སྟེ།བརྩད་པ་དང་བརྩད་པའི་གཞི་ལ་སོགས་པས་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་མདོ་སྡེའི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་ན་ཆོས་མངོན་པའོ། །ལྟུང་དང་འབྱུང་དང་ལྡང་བ་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་དང་གང་ཟག་དང་། །བཅས་པ་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། ། རྣམ་པར་ངེས་ཕྱིར་འདུལ་བ་ཉིད། །ལྟུང་བ་དང་། འབྱུང་བ་དང་། ལྡང་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་སྒོ་ནས་འདུལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟུང་བའི་རིས་ལྔའོ། །ལྟུང་བ་རྣམས་འབྱུང་བ་ནི་མི་ཤེས་པ་དང་། བག་མེད་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་མང་བ་དང་། མ་གུས་པ ལས་སོ།།ལྡང་བ་ནི་བསམ་པས་ཡིན་གྱི་ཆད་པའི་ལས་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། བཤགས་པ་དང་། བསླབ་པ་བྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཆད་པའི་ལས་ཁས་ལེན་པ་དང་། བསླབ་པ་བཅས་པ་ལ་རྣམ་གྲངས་ཀྱིས་གནང་བའི་ཕྱིར་གློད་པ་དང་། དགེ་ འདུན་ཚོགས་པས་བསླབ་པའི་གཞི་བག་ཡངས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་བག་ཡངས་སུ་བྱས་པ་དང་།དགེ་སློང་དང་དགེ་སློང་མ་དག་ཕོ་སྨོས་ཀྱི་མཚན་གྱུར་པ་ན་ལྟུང་བ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ནི་རྟེན་ཡོངས་སུ་གྱུར་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་གྱིས་རྣམ་པ་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། ཡང་དག་ པར་སོ་སོར་རྟོག་པ་དང་།བདེན་པ་མཐོང་བས་ལྟུང་བ་ཕྲ་མོའི་ཡང་ཕྲ་མོ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །ཡང་དོན་རྣམ་པ་བཞིས་འདུལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་ལས་ནི་གང་ལ་བརྟེན་ནས་བསླབ་པ་འཆའ་བའོ། །བཅས་པ་ལས་ནི་ནམ་གང་ཟག་གི་ཉེས་པ་ གསོལ་བ་ན།སྟོན་པས་དགེ་འདུན་བསྡུས་ཏེ་བསླབ་པ་འཆའ་བར་མཛད་པའོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་ནི་གང་བསླབ་པའི་གཞི་བཅས་པ་ལ་མདོར་བསྟན་པ་སྟེ་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའོ།

阿毗达磨善于确立与法和义相关的论述，由这九种因缘而被认为是三藏。这也是为了从轮回中解脱，如何使其解脱呢？由此通过熏习、了悟、寂静和证悟而得解脱。通过闻法以熏习心相续，通过思维以获得了悟，通过修习以奢摩他获得寂静，以毗婆舍那获得证悟。
经、对法、律，总之其义分为四种。智者了知此后，获得一切种智。经藏、阿毗达磨藏和律藏，总之每一藏各有四种含义，菩萨了知这些后获得一切种智。声闻即使仅了知一偈颂的含义也能获得漏尽。
由于宣说处所及相状，以及法义故为经。由于现前及重复，以及降伏了悟故为对法。如何每一藏各有四种含义呢？由于宣说处所、相状、法和义故为经藏。其中处所是指在何处、由谁、为何而说。相状是指世俗谛相和胜义谛相。法是指蕴、界、处、食、缘起等。义是指密意。
应知由于现前、重复、降伏和了悟故为阿毗达磨。趣向涅槃之法即是阿毗达磨，因为宣说诸谛、菩提分及解脱门等。重复宣说之法即是阿毗达磨，因为对每一法都从有色无色、有见等差别而多加阐述。降伏之法即是阿毗达磨，因为以诤论及诤论基等降伏他论。由此能了悟经藏义故为阿毗达磨。
由堕及生起、出离、决定出离、补特伽罗、制定、分别及决定故为律。应知由堕罪、生起、出离和决定出离而为律藏。其中有五类堕罪。诸堕罪生起是由无知、放逸、烦恼多及不恭敬。出离是由意乐而非惩罚羯磨。决定出离有七种：忏悔、给与学处等惩罚羯磨的承诺、为制定学处开许方便而开放、僧众集会为学处基础开许而开许、比丘比丘尼转变性别时特殊堕罪依止转变、以法律仪别择殊胜即正确抉择、以见谛获得微细堕罪皆无的法性故为获得法性。
复次应知由四种义为律：由补特伽罗即依何人制定学处；由制定即何时众生过失启请时，佛陀集合僧众而制定学处；由分别即对所制定学处基础略说而详细分析。

། རྣམ་པར་ངེས་པ་ལས་ནི་དེ་ལ་ལྟུང་བའམ། ལྟུང་བ་མེད་པ་ནི་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེས་ངེས་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམིགས་ པ་རྙེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་མོ།།དམིགས་པ་ཆོས་དང་ནང་དང་ནི། །ཕྱི་དང་གཉིས་ནི་ཡིན་པར་འདོད། །དོན་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཉིས་པོ་རྙེད། །གཉིས་པོ་དག་ནི་མི་དམིགས་པས། །དམིགས་པ་ཆོས་ནི་བཤད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ ནང་དང་ཕྱིའོ།།དེ་ལ་འཛིན་པར་གྱུར་པའི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ནི་ནང་སྟེ་དམིགས་པ་ཆོས་སོ། །གཟུང་བར་གྱུར་པ་ནི་ཕྱིའོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་གཉིས་སོ། །དེ་ལ་ནང་དང་ཕྱིའི་དམིགས་པ་གཉིས་ནི་དོན་གཉིས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྙེད་དེ། གལ་ཏེ་གཟུང་བའི་དོན་ལས་ འཛིན་པའི་དོན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་བའམ།འཛིན་པའི་དོན་ལས་གཟུང་བའི་དོན་ཐ་མི་དད་པར་མཐོང་ནའོ། །ཕྱི་ནང་གི་དམིགས་པ་གཉིས་པོ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་རྙེད་པ་ནི་དེ་གཉིས་ཉིད་མི་དམིགས་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་བཤད་བཞིན་དོན། །རབ་དང་ དོན་དུ་སྣང་བ་ནི།།བརྗོད་ལས་ཡིན་པར་རབ་འཛིན་ཕྱིར། །སེམས་ནི་མིང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། །ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཤེས་གསུམ་གྱིས། །ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པར་འགྱུར། །དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ། །སྔར་བཤད་དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ ནི།།ཐོས་པ་དང་། བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་གསུམ་གྱིས་འགྱུར་རོ། །དེ་ལ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་སེམས་ཀྱིས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་དག་གིས་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་དེ་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར། ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་རྙེད་དེ། ཡིད་ཀྱི་ བརྗོད་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་རྟོག་པ་དག་གིས་སོ།།རབ་ཏུ་དང་བ་ནི་མོས་པ་སྟེ། ངེས་པའོ། །རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དུ་སྣང་བ་ནི་བརྗོད་པ་ལས་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་ རྙེད་དེ།གལ་ཏེ་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་ལས་དོན་འདི་སྣང་གི། །དམིགས་པ་གཉིས་རྙེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་ནའོ། །སེམས་མིང་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པས་དེ་རྙེད་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཉིས་ མི་དམིགས་པས་རྙེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟར་གཉིས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་རྙེད་པ་སྔར་བཤད་པ་དེ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།རིགས་གསུམ་པ་དང་བྱ་བ་བྱེད། །མི་གནོད་རྟེན་བཅས་གཞན་ཡིན་ཏེ། །མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་དང་གཞན། །འདུན་པ་དྲག་པོར་བྱེད་པ་དང་། །དམན་དང་རྫོགས་རྟེན་རྣམ་པ་གཉིས། །བརྗོད་དང་བཅས་དང་བརྗོད་མེད་ཉིད། །ཤེས་པ་དང་ནི་མཚུངས་ ལྡན་པ།།རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་བདག་བཅས་པ་དང་། །དེ་ནི་འདྲེས་ལ་དམིགས་པ་དང་། །མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དེ་། །རྣམ་པ་ལྔ་དང་རྣམ་བདུན་ཉིད། །འདི་ཡི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ལྔ། །རྣམ་པ་བསྒོམ་དང་ལྡན་པ་ནི། །བཞི་དང་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་ནོ།

从《抉择分》中，对于其中有罪或无罪是如何的这一问题进行确定。关于寻求所缘境的获得有三偈颂。
所缘境是法、内、外以及二者，这是所承许的。通过二义获得二者，由于二者不可得。
所说的法所缘境是什么呢？身等是内和外。其中，能取的身等是内，是法所缘境。所取是外。这些的真如性是二者。其中，内外二所缘境是由二义依次获得的，即若见所取义与能取义无别，或见能取义与所取义无别。内外二所缘境一切的真如性的获得，应知是从这二者的不可得而了知。
由意言所说义，清净及显现为义，由执著言说故，心住于名故。由闻等三智，获得法所缘境。获得三种所缘境，如前所说依止于彼。
法所缘境的获得是由闻所生智、思所生智、修所生智三者而成。其中，由等持心以意言所说义而生净信，由于执取彼故，以闻所生智获得彼。'由意言'即是由正分别。'清净'是胜解，即决定。'执取'是指详细分别。
由于显现为义是从言说而执取的缘故，以思所生智获得彼。若见唯从意言显现此义，而非如所说从获得二所缘境的其他，即是如此。由于心住于名，应知以修所生智获得彼，即如所说由不可得二者而获得。
因此，如前所说获得三种所缘境，应知是真实依止于获得法所缘境。
关于寻求作意有五偈颂。三种性及作业，无害有依他，胜解安住作及他，猛利欲作及，下劣圆满所依二种，有寻及无寻，与智相应，瑜伽行者有我及，彼缘于杂染，及缘于无杂染，五种及七种，此之遍知五，具修相，四及三十七。

།དེ་ནི་ལམ་གཉིས་རང་བཞིན་ཏེ། ། ཕན་ཡོན་གཉིས་དང་ནོད་པ་དང་། །སྦྱོར་བ་པ་དང་དབང་སྒྱུར་དང་། །ཆུང་དང་རྒྱ་ཆེའི་བདག་ཉིད་དེ། །རྣལ་འབྱོར་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་བྱེད་འདི། །ཐམས་ཅད་བདག་ཉིད་ཡིན་པར་འདོད། །རྣལ་འབྱོར་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅོ་བརྒྱད་དེ། རིགས་ངེས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པ་དང་། རྟེན རྣམ་པར་དབྱེ་བ་དང་།མོས་པ་འཇོག་པར་བྱེད་པ་དང་། འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དང་། །འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ངེས་པ་དང་། སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་ ཞུགས་པ་དང་།ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དང་། ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ནོད་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །དབང་སྒྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཆུང་ངུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དེ་ལ་རིགས་ངེས་ པ་ནི་ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་ངེས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།བྱ་བ་བྱེད་པ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ནི། གནོད་པ་དང་བཅས་པ་ཁྱིམ་ན་གནས་པའི་རྟེན་ཅན་དང་། གནོད་པ་མེད་པ་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་རྟེན་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །མོས་པ་འཇོག་ པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་རྗེས་སུ་དྲན་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ།།འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཉེར་བསྡོགས་དང་དངོས་གཞིའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། རྟོག་པ་དང་བཅས་དཔྱོད་པ་དང་ བཅས་པ་སྟེ་རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་།རྟོག་པ་ཡང་མེད། དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའོ། །ཤེས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པར་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་རྒྱུ་དང་། རྣལ་འབྱོར་མི་ཤེས་པ་དང་བཅས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་། བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། མདོ་དང་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་། ཉེ་བར་གཏོད་པ་དང་། ཇི་སྙེད་གཟུང་བ་དང་། ཇི་སྙེད་བསྟན་པ་ལ་དམིགས་པའོ། །མ་འདྲེས་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། མིང་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚིག ལ་དམིགས་པ་དང་།ཡི་གེ་ལ་དམིགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །དེ་ལ་གཟུགས་ཅན་གྱི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ ནི།ལུས་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི་ཚོར་བ་དང་། སེམས་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ངེས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དང་། ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ དང་།ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་དང་། དེ་རབ་ཏུ་རིག་པ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་གཞི་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་དོན་དེ་ཉིད་ལ། མི་རྟག་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། སྟོང་པ་དང་བདག་མེད་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ལམ་མོ། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་རབ་ཏུ་རིག་པ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཐོང་བའོ། །སྒོམ་པའི་རྣམ་པ་ལ་ཞུགས་པ་ནི། རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་དང་། རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་བཞི་བསྒོམ་པ་ནི། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པའི རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་།ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། མཐོང་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པ་ནི། མི་སྡུག་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ དང་།མི་རྟག་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་དག་གི་དུས་ནའོ། །འཐོབ་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། རྟེན་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། བསལ་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། གཉེན་པོའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་ བ་དག་གི་དུས་ནའོ།།ཆོག་པར་འཛིན་པའི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྒོམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འདུན་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་ནའོ།

这是两种道的自性，具有两种利益和获得，以及加行、自在、小和广大的本质，这是瑜伽师们的作意，认为是一切的本质。
瑜伽作意有十八种：决定种姓、作所作事、依止差别、安立胜解、引发欲乐、依止三摩地、与智相应、缘杂染、缘清净、遍知决定、入修相、止观道自性、利益作意、领受、加行作意、自在作意、小作意和广大作意。
其中决定种姓是指决定为声闻等种姓。作所作事是指积集资粮。依止差别是指有碍的在家依止和无碍的出家依止。安立胜解是指具足念佛。引发欲乐是指具足信心。依止三摩地是指具足近分定和根本定，即有寻有伺、无寻唯伺、无寻无伺。
与智相应是指瑜伽的因和具有瑜伽的智慧，依次是闻所生、思所生和修所生。缘杂染有五种：经、应颂、记说、所取、所说。缘清净有七种：缘名、缘句、缘字、缘补特伽罗无我、缘法无我、缘有色法、缘无色法。
其中缘有色法是指缘身。缘无色法是指缘受、心、法。遍知决定是对所遍知事、所遍知义、遍知、遍知果及其通达。其中所遍知事是苦，所遍知义即是无常、苦、空、无我。遍知是道，遍知果是解脱，其通达是见解脱智。
入修相是修四相和修三十七相。其中修四相是：修补特伽罗无我相、修法无我相、修见相、修智相。其中修三十七相是：在念住时修不净相、苦相、无常相、无我相；在正断时修得相、依相、除相、对治相；在引发欲乐时修对治知足作意。

།རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱི་གཉེན་པོ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་འབད་པར་བྱེད། བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་ན་སྟེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། རྒོད་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནའོ། །ཞུམ་པའི་གཉེན་པོ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། གང་གི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་པ་ན་སྟེ། འདི་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་བཞི་པོ་དག་གི་དུས་ན་རིག པར་བྱའོ།།སེམས་གནས་པ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཇི་ལྟར་ཡིད་ཆེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་འབད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་མི་བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སེམས་གནས་པའི་རྣམ་པ་ བསྒོམ་པ་དང་།རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་དབང་པོ་དག་གི་དུས་ནའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལྔ་པོ་དེ་དག་ཉིད་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི་སྟོབས་དག་གི་དུས་ནའོ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་རབ་ཏུ་སྣང་བའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། དེ་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། སྤྲོ་བ་དང་། ཡིད་བདེ་བ་དང་། ལས་སུ་རུང་བ་དང་། སེམས་གནས་པ་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་བདུན་དག་གི་དུས་ནའོ། །ཐོབ་པར་ངེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ས་ཤེས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། གཞན་ལ་གོ བར་བྱེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་།འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ཞུགས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཡོ་བྱད་བསྙུངས་པའི་ཚུལ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། སྔོན་བསྒོམས་པས་ཐོབ་པའི་ལམ་གོམས་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་། ཆོས་ལ་གནས་པའི་རྒྱུ་མཚན་མི་ བརྗེད་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་དང་།མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སེམས་གནས་པས་གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པ་བསྒོམ་པ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་གི་དུས་ནའོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་བསྒོམ་བ་ལམ་གྱི་རང་བཞིན་དག་ལ་ནི་བཤད་པ་གང་ཡང་མེད་དོ། །ཕན་ཡོན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་ པ་གཉིས་ཏེ།གནས་ངན་ལེན་སེལ་བ་དང་། ལྟ་བའི་མཚན་མ་སེལ་བའོ། །ནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་སངས་རྒྱས་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལས་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་གྱི་གདམས་ངག་ནོད་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །སྦྱོར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལ་གྲངས་ ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གིས་མདོ་ལ་སོགས་པ་ལ་མིང་དང་།ཚིག་དང་ཡི་གེའི་གྲངས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །གནས་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གིས་གནས་རྣམ་པ་གཉིས་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཚད་ཡོད་པར་གནས་པ་ནི་ཡི་གེ་རྣམས་སོ། །ཚད་མེད་པར་གནས་པ་ ནི་མིང་དང་ཚིག་དག་གོ།།ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི། གང་གིས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ནས་གཉིས་སུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། མིང་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དོན་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་བརྟེན་ནས། མིང་དུ་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའོ། །ཡི་ གེ་ནི་ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།རིམ་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་གང་གི་མིང་འཛིན་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་དོན་འཛིན་པ་ལ་འཇུག་པ་ཉེ་བར་རྟོག་པར་བྱེད་པའོ། །རྟོགས་པ་སྦྱོར་བ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་ཏུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གློ་བུར་བ་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། སྣང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ རྟོགས་པ་དང་།དོན་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མི་དམིགས་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་རྟོགས་པ་དང་། གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། བསམ་པ་དམན་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཡངས་ཤིང་བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ བསམ་པ་རྟོགས་པ་དང་།ཇི་ལྟར་རྟོགས་པའི་ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྟོགས་པའོ། །དབང་བསྒྱུར་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་ པར་དག་པ་དང་།ཡོན་ཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པའོ།

修持对治散乱和怀疑的作意是在何时呢？是在精进用功之时，这是按次第而言。修持对治掉举的禅定相是在何时呢？是在摄持心意之时。修持对治沉没的禅定相是在何时呢？是在正确安住之时。这些都是按次第在四神足时应当了知。
修持对出世间圆满的心住所生起的信解相，如同修持信解相一样修持精进相，修持不忘失法的相，修持心住相，修持择法相，这是在诸根的时候。
彼等五种作意断除违品，是在诸力的时候。
修持正等觉光明相、择法相、精进相、喜相、轻安相、心住相、平等性相，是在七觉支的时候。
修持决定获得相、了知遍净地相、令他了解相、入圣者欢喜戒相、修持少欲行相、修持由先前修习所得道的熟习相、修持不忘失住法因相、修持由心住无相而转依相，是在道支的时候。
关于止观修习的道之自性，则未作任何说明。
功德作意有二种：即除遣随眠和除遣见相。
领受是从诸佛菩萨处领受法流教授。
加行作意有五种：数寻思加行即是对经等中的名、句、文字数目进行寻思。住寻思加行即是对二种住处进行寻思：有量住即是诸文字，无量住即是名句。遍计寻思加行即是依二而遍计二：依名遍计而遍计义，依义遍计而遍计名。文字则不应遍计。次第寻思加行即是了知以执持名为先而趣入执持义。
通达加行有十一种应当了知：通达暂时性、通达显现因相、通达义不可得、通达所缘不可得、通达法界、通达补特伽罗无我、通达法无我、通达下劣意乐、通达广大殊胜意乐、通达如所通达法安立、通达法安立。
自在作意有三种：烦恼障极清净、所知障极清净、功德现证极清净。

།ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སོ། །རྟག་ཏུ་གཉིས་བྲལ་འཁྲུལ་པའི་རྟེན་གང་ཡིན་དང་གང་ཞིག་རྣམ་ཀུན་དུ། །བརྗོད་པར་ནུས་མ་ཡིན་ཞིང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ ཉིད་དེ་ཁོ་ན།།ཤེས་བྱ་སྤང་བྱ་རང་བཞིན་དྲི་མེད་འདོད་གང་རྣམ་པར་སྦྱང་བྱ་སྟེ། །དེ་ནི་ནམ་མཁའ་གསེར་དང་ཆུ་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་དག་འདོད། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྟག་ཏུ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་གཏན་མེད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།འཁྲུལ་པའི་རྟེན་ནི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། དེས་དེར་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྗོད་དུ་མེད་ཅིང་སྤྲོས་པ་མེད་པའི་བདག་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་དང་པོ་ནི་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་སྤང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་གློ་བུར་ གྱི་དྲི་མ་ལས་རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ཡིན་ཏེ།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་གོ། །རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ནམ་མཁའ་དང་གསེར་དང་ཆུ་ལྟ་བུར་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ཏེ། ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་མ་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། དེ་ དག་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་དག་པར་མི་འདོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།འགྲོ་བ་དག་ན་དེ་ལས་གཞན་ཡང་ཅུང་ཟད་ཡོད་མིན་ལ། །འགྲོ་བ་མ་ལུས་པ་ཡང་དེ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་བློ། །ཡོད་པ་ཀུན་ནས་སྤངས་ཏེ་མེད་ལ་མངོན་ཞེན་གང་ཡིན་པ། །འཇིག་རྟེན་རྨོངས་ པའི་རྣམ་པ་ཚབས་ཆེན་འདི་གོ་ཇི་ལྟ་བུ།།འཇིག་རྟེན་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དེ་ལྟ་བུ་ལས་གཞན་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དེ། ཆོས་ཉིད་དང་ཆོས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ བཅོ་ལྔའོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་བརྗོད། །སྒྱུ་མ་བྱས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་བརྗོད། །འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཤིང་དང་བོང་བ་ལ་སོགས་པ་སྒྱུ་མའི་སྔགས་ཀྱིས་བཏབ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་དེ་ལ་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་རྟ་དང་གླང་པོ་ཆེ་དང་གསེར་ལ་སོགས་པའི་གཟུགས་དེའི་ངོ་བོར་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དེ་ལ་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཀུན་བརྟགས་ པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་མེད་པ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དོན་དམ་འདོད། །ཇི་ལྟར་དེ་ནི་དམིགས་པ་ལྟར། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཉིད། །ཇི་ལྟར་དེ་ལ་དེ་མེད་པ་སྟེ་། སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་ལ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པ་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ལ་དོན་དམ་པར་འདོད་དོ།།ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ལས་ཀུན་བརྟགས་པ་དེ་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པར་དམིགས་སོ། །དེ་མེད་ན་ནི་དེ་ཡི་རྒྱུ། །གསལ་བར་དམིགས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་བཞིན་ གནས་ནི་གཞན་གྱུར་ན་།།ཡང་དག་མ་ཡིན་རྟོག་པ་དམིགས། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མ་བྱས་པ་དེ་མེད་ན་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པའི་དོན་ཡང་དག་པ་གསལ་བར་དམིགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་ན་གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དོན་ཡང་དག་པར་ དམིགས་སོ།།ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མ་འཁྲུལ་བ། །དེ་ཡི་རྒྱུ་ལ་འདོད་དགུར་སྤྱོད། །དེ་བཞིན་སྡོམ་བརྩོན་མ་འཁྲུལ་བ། །གནས་གཞན་གྱུར་ལ་དགྱེས་དགུར་སྤྱོད། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་མ་འཁྲུལ་བ་དེའི་རྒྱུ་ཤིང་ལ་སོགས་པ་ལ་འདོད་དགུར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་པ་དེ་བཞིན་དུ། འཕགས་པ་འཁྲུལ་པ་མི་ མངའ་བ་ཡང་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ལ་འདོད་དགུར་རང་དབང་དུ་སྤྱོད་དོ།

关于寻求法性真实义的两个偈颂。永远离二、迷乱所依何者以及于一切相中，
不能言说且无戏论自性之真实性。所知应断自性无垢所欲清净者，
彼如虚空、黄金、清水，从烦恼中清净。
真实性永远离二，是遍计所执自性，因为完全没有所取能取之相。迷乱所依是依他起，因为彼于此遍计故。不可言说且无戏论自性是圆成实自性。其中第一真实性是应当遍知的。第二是应当断除的。第三是应当从暂时垢染中清净的，自性本来清净。凡是自性清净者，如同虚空、黄金、清水般从烦恼中清净，因为虚空等既非自性不净，也非不承认它们从暂时垢染中解脱而清净。
世间中除此之外别无少许存在，而一切众生对此皆有愚痴心。完全舍弃一切有而执著于无，世间愚痴相如此重大怎能理解？
世间中除如是法界相外别无少许，因为法性与诸法无别。余义易解。
关于寻求真实性如幻的十五个偈颂。如同幻化般，说非真实遍计。如同所作幻化，如是说二种迷乱。
如同迷乱因缘木石等被幻咒所加持般，应知非真实遍计即是依他起自性的识。如同彼幻化中显现马象金等形相般，应知非真实遍计中显现二取迷乱即所取能取性是遍计所执自性。
如同彼中无彼，如是许为胜义。如同彼所缘，如是即世俗。如同彼中无彼，即幻化中无象等，如是依他起中无遍计所执二相，许为胜义谛。如同彼幻化显现为象等相般，如是从非真实中遍计，缘为世俗谛。
如同彼无时，其因明显可得，如是转为他位时，可得非真实分别。如同幻化无时，其因木等真实明显可得般，如是转依时因无二取迷乱而可得非真实分别之真实义。
如同世间无迷乱，随欲受用其因。如是持戒者无迷乱，于转依中随意受用。如同世间无迷乱者随意自在受用其因木等般，如是圣者无迷亦随意自在受用转依。

།དེ་ལྟ་བུ་ནི་དེ་ལ་ཡོད། །དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟས་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ལ་ཡོད་པ་མེད་མ་ཡིན། །མེད་པ་ཡོད་པ་ ཉིད་མ་ཡིན།།སྒྱུ་མ་དག་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་མེད་པའང་བརྗོད། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །མེད་པ་ནི་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན་ཏེ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ ཡོད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པར་ཡང་བརྗོད་དོ། །དེ་ལ་དེ་ལྟར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པར་ཡིན་ལ། གླང་པོ་ཆེ་ལ་སོགས་པར་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དེ་ལྟ་བུར་ཡོད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །དེ་བཞིན་གཉིས་ སྣང་དེ་ལ་ཡོད།།དེ་ཡི་དངོས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་ལྟར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ། །ཡོད་དང་མེད་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད། །དེ་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ནི་ཡོད་དོ། །གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་ནི་མེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ ཏུ་རྟོག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཉིད་བརྗོད་དོ།།དེ་ལ་ཡོད་པ་མེད་མ་ཡིན། །མེད་པ་ཡོད་པ་ཉིད་མ་ཡིན། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་དག་ལ་ནི། །ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་ཆེ་བའང་བརྗོད། །དེ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་སུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་ པའོ།།མེད་པ་ཉིད་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཡང་བརྗོད་དེ། གཉིས་པོ་སྣང་བར་ཡོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་ཀྱི་དངོས་པོར་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་སོ། །སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་སྐུར་པ་ ཡི།།མཐའ་རྣམས་དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཐེག་པ་དམན་པས་འགྲོ་བ་དག་།དགག་པར་བྱ་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དག་གཅིག་ཏུ་ཆད་པ་དང་། ཁྱད་པར་མེད་པ་འདིར་ཡང་འདོད་ཅེ་ན། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པའི་མཐའ་དགག་པར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་དང་།ཐེག་པ་དམན་པས་འགྲོ་བ་དགག་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་ཡིན་ཏེ། མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སྒྲོ་འདོགས་པར་མི་བྱེད་དོ། །ཡོད་པ་ལ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་སྐུར་བ་འདེབས་པར་མི་བྱེད་དོ། །དེ་གཉིས་ཁྱད་པར་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་ནས་ཡོད་པས་ཡིད་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། དེ་ ལྟ་བས་ན་ཐེག་པ་དམན་པས་ངེས་པར་མི་འབྱུང་ངོ་།།འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་དང་འཁྲུལ་པ་ནི། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་དང་། །གཟུགས་ཅན་མིན་རྣམས་རིག་པར་འདོད། །མེད་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་ཀྱང་མེད་འགྱུར། །གཟུགས་སུ་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ་རྣམ་པར་རིག་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་ པར་རིག་པ་ཡིན་ལ།གཟུགས་སུ་འཁྲུལ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །གཟུགས་ཀྱི་རྣམ་པར་རིག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཅིག་ཤོས་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཡང་མེད་དེ། རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྱུ་མའི་གླང་པོའི་གཟུགས་ འཛིན་པ།།འཁྲུལ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས། །ཀེང་རུས་ཀྱི་ནི་གཟུགས་འཛིན་པ། །འཁྲུལ་ཕྱིར་གཉིས་སུ་བརྗོད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ཇི་བཞིན་གཉིས་མེད་ཀྱང་། །གཉིས་པོ་དག་ཏུ་ཉེ་བར་དམིགས། །སྒྱུ་མའི་གླང་པོ་ཆེའི་ གཟུགས་འཛིན་པའི་འཁྲུལ་པ་ལས་གཟུང་བ་དང་།།འཛིན་པ་གཉིས་སུ་བརྗོད་དེ། དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཇི་ལྟ་བར་མེད་ཀྱང་གཉིས་སུ་རྣམ་པར་དམིགས་སོ། །ཀེང་རུས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དེར་འཛིན་པ་ཡང་འཁྲུལ་པ་ལས་གཉིས་སུ་བརྗོད་དེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །འཁྲུལ་པའི་མཚན་ ཉིད་ཆོས་གང་ཡིན།།དེ་བཞིན་ཡོད་དང་དེ་བཞིན་མེད། །ཡོད་མེད་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་དང་མེད་དང་སྒྱུ་མ་འདྲ། །འཁྲུལ་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དང་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ།

如是彼中有，彼之事物无，是故幻等法，说为有与无。此偈颂义已了知。
彼中有非无，无非是有性，于幻等法中，说无有差别。彼中有非无者，如是有者彼非无。无非有性者，如大象等无者彼非有。幻等有无彼等说无差别。彼中如是有者即大象等为无，大象等无者即如是非有故。
如是二现彼中有，彼之事物实非有，如是色等诸法中，说为有性及非有。如是非真分别中二现是有，二之事物是无。是故非真分别体性色等中说有与无性。
彼中有非无，无非是有性，于色等法中，说有无差别。彼中有性非无者，即二现者。无性非有者，即二事物无性者。色等中说有无无差别者，二现有者即二事物非无故。
为遮增益及损减，诸边际故而宣说，为遮下乘诸众生，是故如是而许可。何故有无一向断及无差别此中许？如其次第为遮遣增益损减边际故，及为遮遣下乘行故而许可。了知无为无性已不作增益，了知有为有性已不作损减。了知彼二无差别已不以有而生厌，是故不由下乘出离。
迷乱因及迷乱者，色之识别及，非色诸识别许，无故余亦无。色中迷乱因识别者即是色之识别，色中迷乱者即是非色识别许可。以色之识别无故，余非色识别亦无，以无因故。
幻象形相执取者，以迷乱故说为二，彼中如实无二故，二者皆为所缘取。骷髅之形相执取，以迷乱故说为二，彼中如实无二故，二者皆为所缘取。由幻象形相执取迷乱故说所取能取二，彼中二者如实虽无而现为二种所缘。骷髅形相意作意彼执取亦由迷乱说为二如前。
迷乱相状诸法者，如是有及如是无，有无无差别故，如有无及幻化。迷乱相状不相顺品之体性诸法者，彼等即是有无及如幻。

།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཡང་དག་པ་མ་ ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ།།གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པ་ཉིད་དུ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སྒྱུ་མའི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་ སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །གཉེན་པོའི་ཆོས་ནི་གང་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་མེད་དང་དེ་བཞིན་ཡོད། །དེ་བཞིན་མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་མེད། །སྒྱུ་མ་དང་ཡང་འདྲ་བར་བསྟན། །གཉེན་པོའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་བསྟན་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་མེད་པ་དང་།སྒྱུ་མ་ལྟ་བུར་བསྟན་ཏོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་བཟུང་བ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་བཤད་པ་དེ་ལྟར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཇི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པ་དང་། བལྟམས་པ་དང་། ། མངོན་པར་འབྱུང་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་སོགས་པ་ཀུན་ཏུ་བསྟན་པ་དེ་བཞིན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་མཚན་ཉིད་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཡང་ཡོད་པ་ལྟ་བུར་སྣང་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དཔེའི་དོན་དུ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྒྱུ་མའི རྒྱལ་པོ་སྒྱུ་མ་ཡིན།།རྒྱལ་པོ་གཞན་གྱིས་ཕམ་པ་ལྟར། །གང་དག་གིས་ནི་ཆོས་མཐོང་བའི། །རྒྱལ་སྲས་དེ་དག་ང་རྒྱལ་མེད། །གཉེན་པོའི་ཆོས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་སྒྱུ་མའི་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་བྱང་བ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ཀྱང་དཔེའི་དོན་ཀྱིས་རྒྱལ་པོ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་འགྲུབ་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་གཉེན་པོ་དེ་དག་གིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཕམ་པར་བྱེད་པ་ནི། །རྒྱལ་པོས་རྒྱལ་པོ་འབེབས་པ་ལྟ་བུར་བལྟ་ བར་བྱ་སྟེ།དེ་ཤེས་པས་ཕྱོགས་གཉིས་ཀ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འགྱུར་རོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་སངས་རྒྱས་མཆོག་རྣམས་ཀྱིས་དེ་དང་དེ་ལས་འདུས་བྱས་དག་།གསུངས་པ་སྒྱུ་མ་རྨི་ལམ་སྨིག་རྒྱུ་གཟུགས་བརྙན་དང་འདྲ་མིག་ཡོར་དང་། བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ དང་ནི་ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་འདྲ་སྤྲུལ་དང་འདྲར་ཤེས་བྱ།།དྲུག་དང་དྲུག་དང་གཉིས་དང་དྲུག་ཚན་གཉིས་དང་གསུམ་པོ་རེ་རེར་འདོད། །གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་རྣམས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་གསུངས་པ་དེ་ལ་ཆོས་རྣམས་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ནི་ནང་ གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ།བདག་དང་སྲོག་ལ་སོགས་པ་མེད་བཞིན་དུ་དེ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ་། །རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ནི་ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་སྟེ། དེ་ཉེ་བར་སྤྱད་པའི་དངོས་པོར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨིག་རྒྱུ་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་གཉིས་ཏེ། འཁྲུལ་བར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ཡང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་ནི་ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མིག་ཡོར་ལྟ་བུ་ནི། ནང་གི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམས་ཀྱི་གྲིབ་མ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། །ཕྱིའི་སྐྱེ་མཆེད་དྲུག་ཁོ་ན་སྟེ། དེའི་དབང་གིས་འབྱུང་བས་སོ་། །དྲུག་ཚན་ གཉིས་སུ་འདོད་པ་ནི་དྲུག་ཚན་གཉིས་སུ་འདོད་པ་ཡིན་ནོ།།བྲག་ཅ་ལྟ་བུ་ནི་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །ཆུ་ཟླའི་གཟུགས་ལྟ་བུ་ནི། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དང་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཆུ་ལྟ་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲུལ་པ་ལྟ་བུ་ནི། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་ པར་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་ལེན་པ་ཡིན་ཏེ།བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་བྱ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡང་དག་མིན། །ཡང་དག་མ་ཡིན་མིན་མི་རྟོག་།རྟོག་མིན་མི་རྟོག་མ་ཡིན་པ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ ཅད་ཡིན་པར་བརྗོད།།ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྟོག་པ་ནི། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་ཡིན་པའོ།

为什么呢？因为如实存在于非真实分别性中故是有，因为能取所取性如实不存在故是无。由于有和无这两者无差别的缘故，既非有亦非无。幻相的性质也与此相同，因此是如幻。
对治法是什么，如实不存在和如实存在，因为如实不存在故无相，显示与幻相相同。
佛陀所说的对治法，如念住等，也显示为无相和如幻。为什么呢？因为不如凡夫所执取那样存在，因为如所说那样存在，因为不如世尊所显示的入胎、诞生、出家、现证正觉等一切那样存在，因此是无相。虽然不存在却显现为似有，因此是如幻。
为譬喻义的偈颂：'幻化王是幻，如王被他胜，若人见法者，菩萨无我慢。'
所有对治法如同幻化王，因为是为了断除一切烦恼，因为能主宰清净。所有烦恼也以譬喻义如同王，因为能主宰烦恼的成就。因此，对治法战胜烦恼，应当视如王胜王，由于了知此义，菩萨对两方面都无我慢。
诸佛最胜佛，从彼彼宣说诸有为，如幻如梦如阳焰如影像相似，如眩翳，如回声及如水月影相似化现应当知。六和六和二和六组二和三各自认为。
于此，世尊说诸法如幻乃至如化，其中诸法如幻是内六处，因为虽无我及命等却如是显现故。如梦是外六处，因为无有受用事故。如阳焰是心和心所二法，因为能令迷乱故。
又如影像唯是内六处，因为是往昔业的影像故。如眩翳唯是外六处，因为是内六处的影子相似故，由其力而生起故。认为是两个六组是认为是两个六组。如回声是所说诸法。如水月影是依止三昧的诸法，因为三昧以清净性如水故。如化是随意受生于有，因为于一切事业无烦恼而修行故。
遍求所知的偈颂：'非真实分别非真实，非非真实亦不分别，非分别非不分别，说是一切所知。'非真实分别是不随顺出世间智慧的分别。

།ཡང་དག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། །ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་དེའི་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ ཆ་དང་མཐུན་པའི་བར་གང་ཡིན་པའོ།།མི་རྟོག་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལས་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ནི་དེ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །ཀུན་ ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རང་གི་ཁམས་ལས་གཉིས་སྣང་ཞིང་། །མ་རིག་ཉོན་མོངས་ལྷན་ཅིག་ཏུ། །འཇུག་པའི་རྣམ་རྟོག་རང་འབྱུང་སྟེ། །རྫས་གཉིས་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཡི་། །རང་གི་ཁམས་ལས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རང་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལས་སོ། །གཉིས་སུ་སྣང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པར་སྣང་བའོ། །མ་རིག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་དང་། །ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། འདི་དག་ལ་མ་རིག་པ་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡོད་པས་ན་འདི་དག ནི་མ་རིག་པ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །རྫས་གཉིས་སྤངས་པ་ནི། གཟུང་བའི་རྫས་དང་། འཛིན་པའི་རྫས་ཏེ། དེ་ལྟར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཡི་། །རང་གི་དབྱིངས་ལ་གནས་ ལྡན་ཕྱིར།།དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་མེད་པར། །འཇུག་སྟེ་པགས་དང་མདའ་བཞིན་ནོ། །དམིགས་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དམིགས་པ་རྙེད་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་སྔར་བཤད་ཟིན་ཏོ། །རང་གི་དབྱིངས་ལ་གནས་ལྡན་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ལ། རང་གི་དབྱིངས་ནི་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་གནས་པ་ནི་མིང་ལ་སེམས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གོམས་པས་སྒོམ་པའི་ལམ་དང་ངོ་། །གནས་ཡོངས་སུ་གྱུར་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་ཉིད་གཉིས་སུ་སྣང་བ་མེད་པར་འཇུག་སྟེ། པགས་པ་དང་མདའ་བཞིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ པགས་པ་དེ་ཉིད་ཁེངས་པ་དང་བྲལ་བས་མཉེན་པོར་འགྱུར་བ་དང་།མདའ་དེ་ཉིད་མེས་བསྲོས་པ་དང་དྲང་པོར་འགྱུར་བ་དེ་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་བསྒོམས་པ་དག་གིས་སེམས་དང་། ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཐོབ་ན་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དེ་དག་ཉིད་ཡང་ གཉིས་སུ་སྣང་བར་མི་འཇུག་སྟེ།དེ་ལྟར་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡོངས་སུ་བཙལ་བར་བྱའོ། །རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ནི་གཉིས་སུ་སྣང་བ་སྟེ། །དེ་བཞིན་ཆགས་སོགས་སྣང་བ་འམ། །དད་ལ་སོགས་པར་སྣང་བར་འདོད། །ཉོན་མོངས་ དགེ་ཆོས་ཡོད་མ་ཡིན།།སེམས་ཙམ་པོ་འདི་གཟུང་བར་སྣང་བ་དང་། འཛིན་པར་སྣང་བ་དང་། གཉིས་སུ་སྣང་བར་འདོད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་དེ་ཉིད་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པར་སྣང་བའམ། དད་པ་ལ་སོགས་པ་དགེ་བའི་ཆོས་སུ་སྣང་བར་འདོད་ལ།དེ་དག་ཏུ་སྣང་བ་ལས་ གཞན་པ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དམ།དགེ་བ་དད་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་དེ། དཔེར་ན་གཉིས་སུ་སྣང་བ་ལས་གཞན་པ་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མེད་པ་བཞིན་ནོ། །སེམས་ནི་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་། །རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་ འཇུག་།དེ་ལ་སྣང་སྟེ་ཡོད་དང་མེད། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་མ་ཡིན་ནོ། །སེམས་འདི་ཉིད་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་འདོད་ཆགས་སུ་སྣང་བའམ། ཞེ་སྡང་དུ་སྣང་བའམ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ཆོས་སུ་སྣང་བ་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་དང་། ཅིག་ཅར་དད་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་སྟེ། རྣམ་པ སྣ་ཚོགས་ཅན་དུ་འཇུག་གོ།།ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་དགེ་བའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་སེམས་ལ་སྣང་བ་ཡོད་པའམ། མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེར་སྣང་བ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ།གཅིག་གིས་ནི་བསྟན་ཏོ། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་བཤད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་གདགས་ཕྱིར་ནི་མཚན་གཞི་དང་། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་མཚོན་པ་དག་།རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡང་དག་བཤད། །འདིས་ནི་བསྟན་ཏོ།

既不是真实的，也不是非真实的，这是随顺决定分别支分的中间。无分别是真如和出世间智慧。既非分别也非无分别是出世间后得世间智慧，一切所知仅此而已。
关于遍寻烦恼和清净有两个偈颂：'从自界中现二相，与无明烦恼俱行，分别自然而生起，远离二种实体性。'
'从自界中'是指从自种子阿赖耶识中。'现二相'是指能取所取显现。'与无明和烦恼俱行'是说，由于这些与无明和烦恼同时运行，所以它们是与无明和烦恼俱行的。'远离二种实体'是指所取的实体和能取的实体，如此应当遍寻烦恼。
'由获得殊胜所缘，安住自界具足故，彼即无有二相现，趣入如皮与箭喻。'
'获得殊胜所缘'是指获得法的所缘，这已如前所说。'安住自界具足故'中，自界是诸分别的真如。安住于此是因为心安住于名。'具足故'是指由修习道。
转依的分别即无二相而趣入，如皮和箭一样。就像皮革失去僵硬而变柔软，箭经火炙而变直一样，通过修习止观，当获得心解脱和慧解脱时，转依的那些分别也不再现为二相，如此应当遍寻清净。
关于遍寻唯识有两个偈颂：'心现为二种相，如是现为贪等，或现为信等法，无有烦恼善法。'此唯心被认为显现为所取、能取和二相。同样，它被认为显现为贪等烦恼，或显现为信等善法，除了这些显现之外，并没有贪等烦恼法的特征或信等善法的特征，就像除了二相显现之外没有二者的特征一样。
'心现种种相状，趣入种种行相，于彼显现有无，是故非是诸法。'此心显现为各种贪或嗔或其他法的种种显现，同时趣入信心、精进等行相，即种种行相。烦恼和善法状态的心中有显现或无显现，并非烦恼和善法等诸法的本质，因为除了彼显现外无其特征。
关于遍寻相有八个偈颂：一个是宣说，其余是解释。'诸佛为利益，有情而宣说，所相与能相，及所表差别。'这是宣说。

།སེམས་ནི་ལྟ་ བཅས་གང་ཡིན་དང་།།དེ་ཡི་གནས་སྐབས་མི་འགྱུར་བ། །འདི་ནི་མདོར་ན་མཚན་གཞི་སྟེ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་ཚད་མེད་དོ། དེ་ལ་སེམས་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་གཟུགས་སོ། །ལྟ་བ་ནི་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །དེའི་གནས་སྐབས་ནི་སེམས་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པའི་ཆོས་ རྣམས་སོ།།མི་འགྱུར་བ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སོགས་པ་འདུས་མ་བྱས་ཏེ། དེ་དང་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྟག་ཏུ་དེ་བཞིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མཚན་གཞི་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་དེ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་ན་ནི་ཚད་མེད་དོ། །ཇི་ལྟར་བརྗོད་དོན་འདུ་ཤེས་ཀྱི། །རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡི་བག་ ཆགས་དང་།།དེ་ལས་ཀྱང་དོན་སྣང་བ་ནི། །ཀུན་བརྟགས་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་ནི་མདོར་བསྡུ་ན་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ དང་།བརྗོད་པ་དེའི་བག་ཆགས་དང་། བག་ཆགས་དེ་ལས་ཀྱང་ཐ་སྙད་ལ་མི་མཁས་པ་རྣམས་ལ་བརྗོད་པའི་དོན་གྱི་འདུ་ཤེས་མེད་པར་དོན་དུ་སྣང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་བརྗོད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་དོན་དུ་འདུ་ཤེས་པ་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྗོད་པའི་དོན་གྱིས་འདུ་ཤེས་སོ། ། དེའི་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ན་ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། རྒྱུ་བག་ཆགས་གང་ལས་ཡིན་པ་དེ་གཉི་ག་འདིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བཞེད་དོ། །མིང་དང་དོན་ནི་ཇི་ལྟ་བར། །དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་གང་། །ཡང དག་མིན་རྟོག་རྒྱུ་མཚན་ནི།།ཀུན་བརྟགས་པ་ཡིན་མཚན་ཉིད་དོ། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་མིང་དང་དོན་ཇི་བཞིན་པར་ནི་མིང་དང་དོན་ཇི་ལྟ་བར་རོ། །དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བ་ནི་དོན་དང་མིང་དུ་སྣང་བའོ། །གལ་ཏེ་མིང་ཇི་ལྟ་བར་དོན་ནམ། དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་དུ་སྣང་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན། པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པའི་དམིགས་པ་འདི་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཀུན་བརྟག་པར་བྱ་བ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། མིང་དང་དོན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་པས་སོ། །རྣམ་གསུམ་རྣམ་གསུམ་སྣང་བ་ཅན། །འཛིན་དང་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ནི། ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་དོ། །འདི་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དང་། རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཡོད་པས་ན། རྣམ་པ་གསུམ་དང་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ཅན་ནོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་ནི་གནས་སུ་སྣང་བ་དང་། དོན་དུ་སྣང་བ་དང་། ལུས་སུ་སྣང་བའོ། །ཡང་རྣམ་པ་གསུམ དུ་སྣང་བ་ནི་ཡིད་དང་།འཛིན་པ་དང་། རྣམ་པར་རྟོག་པར་སྣང་བ་སྟེ། ཡིད་ནི་རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ལྔའི་ཚོགས་སོ། །རྟོག་པ་ནི་ཡིད་ཀྱི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་དང་པོ་ནི་གཟུང་བའི་མཚན་ཉིད་དོ། །གཉིས་ པ་ནི་འཛིན་པའི་མཚན་ཉིད་དེ་།དེ་ལྟར་ན་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་འདི་ནི་གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །མེད་དང་ཡོད་ཉིད་གང་ཡིན་དང་། །ཡོད་དང་མེད་པ་མཉམ་ཉིད་དང་། །མ་ཞི་ཞི་དང་རྣམ་མི་རྟོག་།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་ པའི་མཚན་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེའི་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པ་དང་མེད་པ་དེ་དག་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར། ཡོད་པ་དང་མེད་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་ པའི་གློ་བུར་བ་དག་གིས་མ་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ཞི་བ་ཉིད་ཀྱང་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་སྤྲོས་པ་མེད་པས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། རང་ གི་མཚན་ཉིད་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་བཤད་ཟིན་ཏོ།

心与有见及，彼之位不变，此为略标事，若广分无量。其中心是识与色。见是心所法。其位是心不相应法。不变是虚空等无为，因为彼及彼之了别恒时如是趣入故。如是标事略摄为五种。若广分则无量。
如所说义想，因缘彼习气，复从彼现义，是遍计所相。相略摄有三种，即遍计所相等。其中遍计所相有三种：如所说义之想之因缘，及彼说之习气，复从彼习气于不善言说者前无所说义想而现为义者。其中如所说义而想为义之心所是如所说义之想。其所缘者即是因缘。如是所遍计者及因习气所从者，此二者于此许为遍计所相。
如名与义中，现为义名者，邪分别因缘，是遍计所相。复有异门，如名与义即如名与义。现为义与名即现为义与名。若如名而现义，或如义而现名，此邪分别之所缘是遍计所相，因为所遍计唯此名与义而已。
三种三种现，能取所取相，邪分别即是，依他起所相。此中有三种及现为三种故，具三种及三种现。其中现为三种是：现为处所，现为义，现为身。复现为三种是：现为意，现为执，现为分别，意即恒时染污者，执是五识聚，分别是意识。其中初现为三种是所取相，第二是能取相，如是此邪分别是依他起所相。
无有及有性，有无平等性，未寂寂灭及，无分别即是，圆成实所相。圆成实相是真如，彼是一切遍计法之无性。由彼无性故亦是有性。由有无不异故，亦是有无平等性。由客尘烦恼未寂故是未寂性。由自性清净故是寂灭性。无分别是由无戏论故非分别境界。此说真如相有三种：自相、杂染相、清净相及无分别相。已说三种相。

།རྒྱུ་མཐུན་ཆོས་ལ་དམིགས་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པ་དང་། །དོན་ ཡོད་པ་དང་མེད་པར་མཐོང་།།མཚོན་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། གཞི་དང་། བསྐྱེད་པ་དང་། མེ་ལོང་ལྟ་བུ་དང་། སྣང་བ་དང་རྟེན་ཏོ། །དེ་ལ་གཞི་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་ཆོས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཐུགས་སུ་ཆུད་ནས་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཐུགས་སུ་ཆུད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཐུན་པ་ཡིན་ ནོ།།བསྐྱེད་པ་ནི་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུ་ནི་སེམས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་གནས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏེ། གོང་དུ་མིང་ལ་གནས་པར་བཤད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོ། །སྣང་བ་ནི་དོན་ཡོད་པ་དང་། མེད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་རབ་སྟེ། གང་གིས་ ཡོད་པ་ལ་ཡང་ཡོད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་ལ།མེད་པ་ལ་ཡང་མེད་པ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མཐོང་བའོ། །རྟེན་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའོ། །དེ་ནི་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར། །འཕགས་རིགས་ཤིན་ཏུ་དྲི་མེད་པ། །མཉམ་དང་ཁྱད་འཕགས་འབྲི་མེད་ཅིང་། །འཕེལ་ མེད་པ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདོད།།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་ནི་འཕགས་པའི་རིགས་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ན་དེ་ལས་གཞན་པའི་འཕགས་པ་དག་དང་ངོ་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་རིགས་དྲི་མ་མེད་པ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་ རྒྱས་དག་དང་མཉམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ནི་ཉོན་མོངས་པ་དག་ཆགས་དང་བཅས་ཏེ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐུའི་ཁྱད་ པར་གྱིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཕྱིར་རོ།།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་འཁོར་གྱི་དཀྱིལ་འཁོར་དག་ཏུ་ཆོས་ཀྱི་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྲིན་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་ནི་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པ་ལ་སོགས་ པ་སྤྲུལ་པ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མཛད་པ་རྗེས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱོགས་འགག་པ་ནི་འབྲི་བ་ཡང་མེད་ལ། རྣམ་པར་བྱང་བའི་ཕྱོགས་སྐྱེ་བ་ན་འཕེལ་བ་ཡང་མེད་དོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣལ་འབྱོར་གྱིས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་ནི་མཚོན་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་མཚན་གཞི་དང་། མཚན་ཉིད་དེ་མཚོན་པར་བྱེད་དོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། ས་བོན་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །གནས་དོན་ལུས་སུ་སྣང་བ་དག་།གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཟག་མེད་དབྱིངས། །དེ་ནི་རྟེན་ཀུན་འགྲོ་བ་ཅན། །ས་བོན གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར།།ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་དང་དོན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཏེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའོ། །དེ་ནི་རྟེན་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཅན་ཏེ། ཉན་ཐོས་དང་རང་ སངས་རྒྱས་དང་སངས་རྒྱས་ལ་མངའ་བ་ཡིན་ནོ།།ཡིད་དང་འཛིན་དང་རྣམ་པར་རྟོག་།གྱུར་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་ལས་དག་ལ། །དབང་གི་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །གྱུར་པའི་དོན་ནི་ཡིད་དང་འཛིན་པ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་བཟློག་པ་སྟེ། གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་ཞིང་དང་ཡེ་ཤེས་དང་ལས་དག་ལ་དབང་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ།

缘于同类法，如理作意行，安住心界中，见有义无义。瑜伽有五相，即基、生、如镜、显现及所依。其中基即是同类法，佛陀证悟后所说之法，即是与其证悟相应之同类法。
生即是如理作意。如镜即是安住心界之三摩地，即如前所说安住名之所在。显现即是见有无之出世间智慧，即如实见有之为有，如实见无之为无。所依即是转依。
彼成为平等，圣种极无垢，平等胜殊胜，无减亦无增，是为其性相。成为平等者，即无漏界中诸圣种与其他圣者相等。诸佛无垢圣种，以解脱平等性而与声闻缘觉平等。
以五种殊胜而超胜：以清净殊胜故，烦恼有染得清净故；以遍净殊胜故，清净刹土故；以身殊胜故，得法身故；以受用圆满殊胜故，于眷属坛城中法受用圆满相续不断故；以事业殊胜故，以住兜率天等化身成办众生利益故。
于彼中，烦恼分灭时无有减少，清净分生时亦无增长。如是此五种瑜伽相为能表，以此表所依及性相。
于寻求解脱有六偈：由种子转依，处义身显现，转依无漏界，彼依遍行者。由种子转依者，即阿赖耶识转依故。处义身显现诸识转依即是无漏界，即解脱。彼依遍行者，即声闻缘觉及佛所具有。
意执分别转，故成无分别，刹土及智业，四种自在相。转依之义即是遮止意、执著及分别，依次于无分别、刹土、智慧及业得四种自在。

།དབང་དེ་མི་གཡོ་ལ་སོགས་པའི། །ས་གསུམ་ལ་ནི་རྣམ་བཞི་སྟེ། །གཅིག་ལ་རྣམ་གཉིས་དེ་ལས་གཞན། །དབང་རེ་རེར་ནི་འདོད་པ་ཡིན། །དབང་དེ་ཡང་ས་མི་གཡོ་བ་ལ་སོགས་པ་ གསུམ་ལ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ས་མི་གཡོ་བ་གཅིག་ལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཕྱིར་ཞིང་ལ་དབང་ངོ་། །དེ་ལས་གཞན་པའི་ས་ལ་ནི་དབང་རེ་རེ་ སྟེ།།ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ལ་ནི་སོ་སོར་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཁྱད་པར་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ལ་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ལས་རྣམས་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ལས་ལ་དབང་ངོ་། །བློ་དང་ལྡན་པས་སྲིད་གཏོགས་བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉི་ག་འང་རིག་འགྱུར་ ལ།།དེ་ཡང་མཉམ་པར་ཤེས་ནས་དེ་ནི་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཉིད་འཇུག་།དེ་ནས་དེ་ལ་ཡིད་གནས་ཕྱིར་ན་དེ་ལ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་མི་སྣང་བ་གྲོལ་བ་ཡིན་ཏེ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་དང་བྲལ་བའོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་སྲིད་པ་གསུམ་དུ་ གཏོགས་པ་བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉི་ག་རིག་པར་གྱུར་ལ།བདག་མེད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེ་ཡང་ཀུན་བརྟགས་པའི་གང་ཟག་མེད་པ་བཞིན་དུ། ཀུན་བརྟགས་པའི་ཆོས་མེད་པར་ཤེས་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པར་ཤེས་ནས་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། འདི་ནི་འཛིན་པ་ཙམ་མོ་ཞེས་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་ལ་འཇུག་གོ། །དེ་ནས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡིད་གནས་པའི་ཕྱིར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དེ་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །དེ་མི་སྣང་བ་ནི་གྲོལ་བ་མཆོག་ཏུ་དམིགས་པ་དང་བྲལ་བ གང་ཡིན་པ་སྟེ།གང་ཟག་དང་ཆོས་དག་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོགས་ཀྱིས་གཞི་དང་བསྐྱེད་ཡོད་ན། །མིང་ཙམ་དུ་ནི་མཐོང་བར་འགྱུར། །མིང་ཙམ་མཐོང་སྟེ་དེར་མཐོང་ན། །དེ་ཡང་ཕྱིས་ནི་མི་མཐོང་ངོ་། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་ཚོགས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚོགས་ བསགས་པའི་སྔོན་གྱི་ཚོགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་སོ།།གཞི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐོས་པའོ། །བསྐྱེད་པ་ཡོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །མིང་ཙམ་དུ་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མངོན་པར་བརྗོད་པ་ཙམ་དུ་སྟེ། དོན་དང་བྲལ་བར་རོ། །མིང་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་དུ་སྟེ།མིང་ནི་གཟུགས་ཅན་མ་ཡིན་པའི་ཕུང་པོ་བཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེར་མཐོང་ན་དེ་ཡང་ཕྱིས་མི་མཐོང་བ་ཉིད་དེ། དོན་མེད་ན་དེའི་རྣམ་པར་རིག་པ་མི་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་མི་དམིགས་པའི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ནི་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས། །བདག་ལྟའི་ཞགས་པས་ཟིན་པར་ནི། །རབ་ཏུ་འཇུག་པར་འགྱུར་ཏེ་དེ། །ནང་དུ་གནས་ཕྱིར་ལྡོག་པར་འདོད། །རྣམ་གྲངས་གཞན་ཡང་སེམས་འདི་ནི་སྐྱེ་བ་རྣམས་སུ་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་གོ། །བདག་ཏུ་ལྟ བའི་ཞགས་པས་ཟིན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྒྱུ་སྟོན་ཏེ།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཟིན་པས་ན་དེའི་ཕྱིར་གནས་ངན་ལེན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནང་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ལྡོག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་དེ་སེམས་ཁོ་ན་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དམིགས་པ་མི་དམིགས་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རང་དང་རང་གི་བདག་ཉིད་དུ། །མེད་ཕྱིར་རང་གི་ངོ་བོ་ལ། །མི་གནས་ཕྱིར་དང་འཛིན་བཞིན་དེ། །མེད་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་འདོད། །རང་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་ཆོས་རྣམས་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རང་གི་བདག་ཉིད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་འགགས་པ་རྣམས་ཡང་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་ངོ་བོ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདི་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ གསུམ་དང་སྦྱར་བར་རིག་པར་བྱའོ།

此等自在于不动等三地中有四种，一地有二种，其余地各有一种自在。此等自在于不动等三地中应知有四种，不动地一地有二种，即无功用分别故为无分别，及佛土清净故为土自在。其余地各有一种自在，即于善慧地得殊胜无碍智故为智自在，于法云地于神通业无碍故为业自在。
具慧者了知三有所摄二种无我，了知彼等平等后，由执取门而趣入真实。此后由住心于彼故，彼亦不现。彼不现即是解脱，远离最胜所缘。另一种解脱差别即菩萨了知三有所摄二种无我，了知二种无我如遍计所执补特伽罗无，遍计所执法亦无，故了知平等，非一切种皆无。由'此唯是执取'之执取门而趣入唯识真实。此后由住心于唯识真实故，唯识真实亦不现。彼不现即是解脱，远离最胜所缘，因不缘补特伽罗及法故。
若有资粮基及生起，则见唯名，见唯名已见彼时，后亦不见。另一差别即'由资粮'是由积累资粮之前行资粮力。'基'即闻法。'有生起'即如理作意。'见唯名'即唯言说，离义。'见唯名'即唯识，因名是四无色蕴。'见彼时后亦不见'即无义时不见其识故。是故此是无所缘解脱。
心具随眠，为我见索所执，趣入后，由住内故许还灭。另一差别即此心于诸生中具随眠而趣入。'为我见索所执'是说随眠之因，由二种我见所执故具随眠。'由住内故还灭'即彼心唯住于心故，因不缘所缘故。
遍求无自性有二偈：由无自及自体故，不住自性故，及正执时彼无故，许无自性。由无自故无自性即诸法依缘故。由无自体故无自性即已灭者不复生为彼体故。由不住自性故无自性即是刹那故。如是此三种无自性应知配合有为三相。

།འཛིན་པ་བཞིན་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་དང་། བདག་གམ། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གཞན་དུ་འཛིན་པ་དེ་ ལྟར་ངོ་བོ་ཉིད་འདི་མེད་པས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཆོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དོ།།ཕྱི་མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས། །ངོ་བོ་ཉིད་ནི་མེད་པ་ཡིས། །སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་གཟོད་ནས་ཞི། །རང་བཞིན་མྱ་ངན་འདས་པ་གྲུབ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་ནི་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་སྟེ། གང་ ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དེ་ནི་མ་སྐྱེས་པའོ།།གང་མ་སྐྱེས་པ་དེ་ནི་མ་འགགས་པའོ། །གང་མ་སྐྱེས་པ་དང་། མ་འགགས་པ་དེ་ནི་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བའོ། །གང་གཟོད་མ་ནས་ཞི་བ་དེ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཕྱི་ མ་ཕྱི་མའི་རྟེན་ཡིན་པས་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ལ་སོགས་པ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འཕགས་པ་སྟེ། ཐོག་མ་དང་ནི་དེ་ཉིད་གཞན་ཉིད་དང་། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་དང་གཞན་དུ་འགྱུར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་ཁྱད་ པར་ལ།།སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད། །ཆོས་བརྒྱད་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པར་བཟོད་པ་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པའོ། །དེ་ཐོག་མ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ཐོག་མ་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །དེ་ཉིད་དང་གཞན་ཉིད་ནི་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་རྣམས་ལ་སྟེ། འཁོར་བ་ན་ཆོས་གང་དག་སྔར་སྐྱེས་ པ་དེ་དག་ཉིད་སྐྱེ་བ་ནི་མེད་དེ།དེའི་ངོ་བོར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་དག་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། སྔོན་མེད་པའི་རྣམ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ལ་སྟེ། དེ་ལ་ནི་ནམ་ཡང་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །རང་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་གྱི་དབང་ལའོ། །གཞན་ དུ་འགྱུར་བ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ལ་སྟེ།དེ་ལ་ནི་གཞན་དུ་འགྱུར་བར་སྐྱེ་བ་མེད་དོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ནི་སྤངས་པ་ལ་སྟེ། ཟད་པ་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེ་བར་མི་བལྟའོ། །ཁྱད་པར་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རྣམས་ལ་སྟེ། དེ་དག་ལ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་ སྐྱེ་བ་མེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ཆོས་དེ་དག་ལ་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པར་བཤད་དོ། །ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ། ཆོས་དང་བདག་མེད་གྲོལ་བ་རྣམས། །མཚུངས་ཕྱིར་རིགས་ནི་ཐ་དད་ཕྱིར། །བསམ་གཉིས་ཐོབ་ཕྱིར་སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར། ། མཐར་ཐུག་ཕྱིར་ན་ཐེག་གཅིག་ཉིད། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཐ་མི་དད་པས་ན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། བགྲོད་པར་བྱ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམས་བདག་མེད་པ་འདྲ་བས་བདག་མེད་[(]བ་[,]པ[)་] མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ།འགྲོ་བ་པོས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །ཉན་ཐོས་ལ་སོགས་པའི་རིགས་སུ་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བས་ན་རིགས་ ཐ་དད་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ།འདིས་འགྲོ་བས་ན་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སོ། །བསམ་པ་གཉིས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཉན་ཐོས་དེའི་ རིས་སུ་ངེས་པ་སྔོན་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་སྤྱད་པ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཐུས་དེ་བཞིན་གཤེགས་པས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་ཁྱད་པར་ཕྱོགས་ཙམ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཐ་མི་དད་པར་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ལྟར་ན་བསམ་པ་ གཅིག་པ་ཉིད་ཐོབ་པས་སངས་རྒྱས་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་གཅིག་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དོ།

由于无有如是执著，故无自性，'由于无有彼故'是指由于无有自性。如同凡夫们执著恒常、安乐、清净、我或其他遍计所执相的自性一样，由于此自性不存在，因此也认为诸法无自性。
由于是后后之所依，以无自性故，无生无灭本来寂，自性涅槃成就。由无自性而成就无生等，凡是无自性者即是无生。凡是无生者即是无灭。凡是无生无灭者即是本来寂静。凡是本来寂静者即是自性般涅槃。如是，由于无自性等这些是后后之所依，故由无自性而成就无生等。
关于寻求无生法忍的偈颂为：'初及自性与他性，自相自他之变异，烦恼及与差别中，说无生法之安忍。'于八法中安忍无生即是无生法忍。其中初者是轮回，于彼无有初生。自性与他性是指前后诸法，于轮回中任何先前已生之法，彼等自身不生，因为不以彼自性而生故。也非他法，因为不以先前无有之相而生故。自相是指遍计所执自性，于彼永无生。无自生是指依他起。变异是指圆成实，于彼无有变异生。烦恼是指断除，于得尽智者不见烦恼生。差别是指诸佛法身，于彼等无有差别生。如是，说于彼等诸法中安忍无生法。
关于寻求一乘性的七偈：'法与无我解脱等，由同故及种性异，得二意乐及化现，究竟故故唯一乘。'由声闻等法界无别故，由法界相同故是一乘性，因为是所趋故为乘。由声闻等补特伽罗无我相同故，由无我相同故是一乘性，因为是能趋者故为乘。由解脱相同故是一乘性，因为是趋故为乘。由声闻等种性不定者由大乘出离故，由种性差别故是一乘性，因为由此趋故为乘。由得二种意乐故是一乘性，因为诸佛于一切有情获得自意趋故，以及声闻决定种性者往昔修习菩提资粮者，由佛力而如来摄受之差别，为获得少分故，由不异相续胜解门而自获得佛意趋故。如是，由获得一意乐故，诸佛与声闻相同故是一乘性。

།སྤྲུལ་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། ཇི་སྐད་དུ། ང་ནི་ལན་བརྒྱ་ཕྲག་དུ་མར་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པས་ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། གདུལ་བྱ་ རྣམས་ཀྱི་དོན་དུ་དེ་ལྟར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཐར་ཐུག་པའི་ཕྱིར་ཡང་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། གང་ཕན་ཆད་བགྲོད་པར་བྱ་བ་མེད་པ་དེ་ནི་ཐེག་པ་ཡིན་པས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཁོ་ན་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་མདོ་དེ་དང་དེ་ལས་ནི་དགོངས་པ་དེ་དང་དེས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ ཉིད་དུ་གསུངས་པར་རིག་པར་བྱའི།།ཐེག་པ་གསུམ་མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་དགོངས་པ་དེ་དང་དེས་ཐེག་པ་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་བཤད་ཅེ་ན། ཁ་ཅིག་དག་ནི་དྲང་ཕྱིར་དང་། །གཞན་དག་ཡང་དག་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་ རྣམས་ཀྱིས་ནི།།མ་ངེས་རྣམས་ལ་ཐེག་གཅིག་བཤད། །ཁ་ཅིག་དྲང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་རིགས་ཅན་མ་ངེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །གཞན་དག་ཡང་དག་པར་བཟུང་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ཅན་མ་ངེས་པ་གང་དག་ཡིན་པའོ། །ཉན་ ཐོས་མ་ངེས་རྣམ་གཉིས་ཏེ།།ཐེག་དོན་མཐོང་དང་མ་མཐོང་བའི་། །དོན་མཐོང་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། །འདོད་ཆགས་བྲལ་མིན་འདི་དམན་པའོ། །ཉན་ཐོས་མ་ངེས་པ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཐེག་པའི་དོན་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ཐེག་པ་ཆེན་ པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ།།ཐེག་པའི་དོན་མ་མཐོང་བ་ནི་བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དོན་མཐོང་བ་ཡང་འདོད་པ་དག་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བའོ། །དོན་མཐོང་བ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་བཤད་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དམན་པ་ཡིན་ཏེ།རྟོག་བ་བུལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་གཉིས་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ། །སྲིད་པ་དག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར། །བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བསྒྱུར་བ་ཡི། །སྐྱེ་བ་དང་ནི་ཡང་དག་ལྡན། །དོན་མཐོང་བ་དེ་གཉིས་ནི་འཕགས་པའི་ལམ་ཐོབ་པ་སྲིད་པ་ དག་ཏུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར།།བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བའི་སྐྱེ་བ་དང་ལྡན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འཕགས་པའི་ལམ་དེ་སྐྱེ་བར་བསྒྱུར་བ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པར་བསྒྱུར་བ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་ནི་སྨོན་ལམ་དབང་གིས་ན། །སྐྱེ་བ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་ པར་བྱེད།།ཅིག་ཤོས་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་། །ལྡན་ཕྱིར་སྤྲུལ་པས་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། །དེ་གཉིས་ལ་གཅིག་སྟེ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བ་འཛིན་ཏོ། །ཅིག་ཤོས་ནི་ཕྱིར་མི་འོང་བ་དང་ལྡན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སྤྲུལ་པ་དག་ གིས་འཛིན་ཏོ།།དེ་གཉིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་ནི། །རང་སེམས་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་ལྡན་པས། །མྱ་ངན་འདས་ལ་མངོན་དགའི་ཕྱིར། །རྟོགས་པ་བུལ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་གཉི་ག་ཡང་རང་གི་ཉན་ཐོས་ཀྱིས་སེམས་སྐྱོ་བ་དང་ལྡན་པ་ཡང་དང་ཡང་དུ་ཀུན་ཏུ་འབྱུང་བས་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ ལ་ལྷག་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་རྟོགས་པ་བུལ་བ་ཡིན་པར་འདོད་དེ།ཡུན་རིང་མོ་ཞིག་ན་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་བྱས་མ་ཡིན་དེ་སངས་རྒྱས། །མེད་པར་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་དོན་གཉེར། །བསམ་གཏན་དོན་བརྩོན་དེར་བརྟེན་ནས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ འཐོབ་པར་འགྱུར།།བདེན་པ་མཐོང་བ་འདོད་ཆགས་དང་མ་བྲལ་བ་དོན་མ་བྱས་པ་སློབ་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་དུས་སུ་སྐྱེས་ནས་སྤྲུལ་པ་དོན་དུ་གཉེར་བས་བསམ་གཏན་གྱི་དོན་དུ་བརྩོན་པར་འགྱུར་ཞིང་སྤྲུལ་པ་དེ་ལ་ཡང་བརྟེན་ནས་རིམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་དམ་ པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་ངོ་།།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གནས་སྐབས་གསུམ་ལ་གནས་པ་དེ་ལ་དགོངས་ནས། དཔལ་ཕྲེང་གི་མདོ་ལས་མེའི་དཔེས་ཉན་ཐོས་སུ་གྱུར་ནས། རང་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ། །ཕྱིས་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་ཡང་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་ཏེ། གང་གི་ཚེ་སྔོན་བདེན་པ་མཐོང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། །གང་གི་ཚེ་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་དུས་སུ་བདག་ཉིད་ཀྱིས་བསམ་གཏན་བསྐྱེད་ནས་སྐྱེ་བའི་ལུས་བོར་ཏེ། སྤྲུལ་པའི་ལུས་འཛིན་པ་དང་། གང་གི་ཚེ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པའི་གནས་སྐབས་སོ།

由于化现的缘故是一乘，如所说：'我于百千次中以声闻乘而般涅槃'，为了所化众生而如是显示的缘故。
由于究竟的缘故也是一乘，因为超越彼处再无所趣，故唯佛乘是一乘。
因此应当了知在诸经中以彼彼密意宣说一乘，并非无有三乘。
复次，诸佛以何密意宣说一乘呢？有些是为了引导，其他是为了摄受，诸佛对不定种性者宣说一乘。
'有些是为了引导'是指不定声闻种性者。'其他是为了摄受'是指不定菩萨种性者。
不定声闻有二种：见乘义与未见乘义。见义者离贪与未离贪，此为劣者。
应知不定声闻有二种：见乘义者是见谛而由大乘出离者；未见乘义者是未见谛而由大乘出离者。
见义者又分为已离欲贪者与未离欲贪者。所说的二种见义者是劣者，应知是钝根者。
彼二者得圣道已，为转生诸有故，具足不可思议所转之生。
应知彼二种见义者得圣道已，为转生诸有故，具足不可思议所转生。圣道转为生是不可思议的，因此是不可思议转。
其一由愿力故，成办诸生；其余由具不还果故，以化身成办。
彼二者中，其一即未离贪者，由愿力随欲受生。其余由具不还果力故以化身受生。
彼二者由数数生起自声闻心，具足厌离，以于涅槃极生喜故，许为钝悟。
彼二者由数数生起自声闻心，具足厌离，以于涅槃极生喜故，许为钝悟，因为经长时方能现证圆满菩提。
未作利益彼佛陀，无佛时生求化事，精进禅定依彼已，当得殊胜菩提果。
见谛未离贪未作利益学人者，生于无佛之时，由求化事而精进修禅，依止彼化身已，渐次当得殊胜菩提。
世尊依三种阶段而说，如《吉祥鬘经》中以火喻说：'成为声闻已，当成独觉，后亦当成佛。'即先前见谛位时，无佛时自生禅定舍弃生身而取化身时，以及证得殊胜菩提位时。

།རིག་པའི་གནས་ཡོངས་སུ ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།རིག་པའི་གནས་ལྔ་དག་ལ་བརྩོན་པར་མ་བྱས་པར། །འཕགས་མཆོག་གིས་ཀྱང་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་ཉིད་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གཞན་དག་ཚར་བཅད་རྗེས་གཟུང་དང་། །བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་བྱ་ཕྱིར་དེ་ལ་དེ་བརྩོན་བྱེད། །རིག་པའི་གནས་ནི་རྣམ་ པ་ལྔ་སྟེ།ནང་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པའོ། །དེ་དག་གང་གི་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བཙལ་བར་བྱ་བ་དེ་སྟོན་ཏེ། བྱེ་བྲག་མེད་པར་ནི་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བྱེ་བྲག་ཏུ་ནི་གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་ནི་གཞན་དེ་དག་ལ་མ་མོས་པ་རྣམས་ཚར་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །གསོ་བ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པ་ནི་གཞན་དེ་དག་ལ་མོས་པ་རྣམས་ལ་ཕན་གདགས་པའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ། །ནང་རིག་པ་ནི བདག་ཉིད་ཀུན་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ལོ།།ཁམས་བརྟས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གང་དག་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་པ་དེ་ དག་ཁོ་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གིས་བསྟན་ཏོ།།དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། རྒྱུ་དམིགས་ནས་ནི་དགའ་བ་དང་། །རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་དྲན་པ་དང་། །འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་དང་། ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་བཞིན་མོས་པའོ། །དེ་དག་ཀྱང་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་ བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནས་བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་བར་དག་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་རྒྱུ་དམིགས་ནས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། རེ་ཞིག་དང་པོ་ཁོ་ནར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རིགས་ལ་གནས་པ་བདག་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱི་རིགས་མཐོང་བ་དང་། རྒྱུ་ དམིགས་ནས་དགའ་བས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁམས་བརྟས་པར་བྱེད་དོ།།རིགས་ལ་གནས་པ་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པས་དེའི་འོག་ཏུ་རྟེན་ལ་དེ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་བདག་ཉིད་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མཐོང་བ་དང་འདི་སྙམ་དུ་འདི་སྐད་བདག་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡོད་པས་ན།།གདོན་མི་ཟ་བར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་དོ། །སེམས་བསྐྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ རྣམས་ཀྱིས་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའམ་འབྲས་བུ་ཐུན་མོང་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འདི་དག་གི་འབྲས་བུ་ནི་གཞན་དང་ཐུན་མོང་དུ་གྱུར་ཅིག་།གཞན་དུ་མ་གྱུར་ཅིག་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ལ་རབ་ཏུ་ སྦྱོར་བ་ནི།།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཐབས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་རྟོགས་པར་འགྱུར་བས་དེའི་འོག་ཏུ་ཇི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་པ་བཞིན་དུ་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟར་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་རྣམས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་སངས་རྒྱས་པ་དེ་བཞིན་དུ་བདག་ཀྱང་མོས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཡང་གོ་རིམས་ནི་དེ་ལྟ་བུར་རིག་པར་བྱའོ། །མཐུ་ནི་རྣམ་པ་བཞི དག་གིས།།དགའ་དང་ངེས་པར་མི་སྐྱོ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ། །སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་བཞི་ཡིན་ནོ། །མཐུས་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དག་པར་མཐོང་ནས་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཐུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་སྤོང་བ་དང་།ཚོགས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། རང་དང་གཞན་ལ་ཕན་པ་དང་། ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་། རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་འབྱིན་པ་ཉིད་དོ།

寻求智慧处的偈颂。
若不勤修五明处，即使是圣者也不能成就一切智。因此，为了降伏他人、摄受他人，以及通达自身一切，应当勤修这些。
智慧处有五种：内明、医方明、因明、声明和工巧明。
菩萨为何要寻求这些，现在解释：总的来说，是为了获得一切智。具体而言，寻求因明和声明是为了降伏那些不信解者；寻求医方明和工巧明是为了利益那些信解者；寻求内明是为了通达自身。
关于增长种性的十三偈颂：为了圆满波罗蜜多，这些偈颂专门阐述了与波罗蜜多相应的、能增长种性的作意。
其中第一偈颂是：'见因而生喜，随念所依止，欲共同果报，如菩提胜解。'
这些是从见因生喜作意直至执持自身殊胜决定作意。
其中，见因生喜作意是：首先，安住在菩萨种性中的人见到自身具有诸波罗蜜多的种性，由见因生喜而增长波罗蜜多种性。
安住种性是发起无上正等正觉之心，此后是随念所依止作意，即菩萨如实见到自身是诸波罗蜜多所依的菩提心，并作是念：'由于我有菩提心，必定能圆满这些波罗蜜多。'
发心即是以诸波罗蜜多精进于自他二利，或者是欲求共同果报作意，即发愿：'愿这些波罗蜜多的果报与他人共同，不要独自成就。'
精进于自他二利是通达无染污方便的真实义，此后是如菩提胜解作意，即作是念：'如同诸佛世尊圆满波罗蜜多而现证圆满菩提、将证圆满菩提、已证圆满菩提那样，我也如是胜解。'
一切处都应如是了知次第。
'四力能生起，欢喜及不厌，对治诸违缘，四种修行相。'
由力生喜作意是见到四种力而生喜。四种力是：断除违品、圆满资粮、利益自他、以及在后世能产生异熟果报和等流果报。

།སེམས་ཅན་དང་། རང་གི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ངེས་པར་ སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་།སྡུག་བསྔལ་འབབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ངེས་པར་སྐྱོ་བ་མེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་ཐོབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་ལ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་ བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་འཆགས་པ་དང་།གཉེན་པོ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། དེའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་བཤད་པའི་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ལ་གསོལ་བ་གདབ་པ་དང་། དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བའོ། ། རབ་དང་ཡང་དག་ནོད་པ་དང་། །གཞན་ལ་སྦྱིན་པར་འདུན་པ་དང་། །གོ་ཆ་དང་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། །མངོན་པར་དགའ་དང་བྱ་བའི་ཡིད། །མོས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་ལ་རབ་ཏུ་དང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཆོས་ཡོངས་སུ ཚོལ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཡང་དག་པར་ནོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།ཆོས་དེ་ཉིད་ལ་མི་སྨོད་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ལས་བརྩམས་ནས། སྦྱིན་པར་འདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །གཞན་དག་ལ་ཆོས་དང་དོན་རབ་ཏུ་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ ལས་བརྩམས་ཏེ་གོ་ཆ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གོ་ཆ་གྱོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨོན་ལམ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཀྱེ་མ་བདག་ནི་ སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པས་ཡང་དག་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་དགའ་བའི་ཕྱིར་ཏེ།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་གདམས་ངག་རྗེས་སུ་སྟོན་པ་དང་སྦྱར་བར་བྱའོ། །ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དག་གིས་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱིན་སོགས་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་ནི། །མཐུ་ཐོབ་པ་དང་ཡོངས་སྨིན་དང་། །མཆོད་པ་དང་ནི་བསྟེན་པ་ལ། །ཡང་དག་སྤྲོ་བ་མཆོག་དང་བརྩེ། །སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ དྲུག་པོ་སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་བར་དང་།དེ་བཞིན་དུ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ལ་མཐུ་ཐོབ་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ཁོ་ནས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྦྱོར་བས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། མཆོད་པ་སྟེ། སྦྱིན་པས་རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟིའི་མཆོད་པ་དང་། ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འདོམས་པའི་དོན་དུ་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པ་ལ་སྤྲོ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྩེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞིས་ཡིན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ སོགས་པ་སྒྲུབ་པས་བྱམས་པ་དང་།སེར་སྣ་ལ་སོགས་པ་དང་འགྲོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་བ་དང་། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། དེ་དག་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་མོས་པའི་སྒོ་ནས་བཏང་སྙོམས་སུ་བྱེད་པ་ ཡིན་ནོ།།མ་བྱས་ངན་པར་བྱས་པ་ལ། །ངོ་ཚ་འགྱོད་དང་ཡུལ་ལ་དགའ། །སྐྱོ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་དང་། །འགོད་དང་བརྗོད་པའི་བློ་གྲོས་སོ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་ཆོས་ལས་བརྩམས་ཏེ། ངོ་ཚ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མ་བྱས་པའམ། ཡོངས་སུ་མ་ རྫོགས་པའམ།ལོག་པར་བྱས་པ་དག་ལ་ངོ་ཚ་བའོ། །ངོ་ཚ་ནས་ནི་འཇུག་པ་དང་ལྡོག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཡུན་མི་རིང་བར་འགྱོད་པར་བྱེད་དོ། །མགུ་བ་ལས་བརྩམས་ཏེ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དམིགས་པ་ལ་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེམས་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་ པར་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐྱོ་བ་མེད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་སྐྱོ་བ་ལ་དགྲ་བོའི་འདུ་ཤེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འགོད་པར་འདུན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་བསྟན་བཅོས་ལ་འགོད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

从众生和自己的佛法圆满开始，无厌倦作意是为了对一切众生的邪行和一切痛苦降临无有厌倦地积极行持。为获得殊胜菩提，对治违品和对治法的四种修行作意是:对布施等的违品悭吝等个别忏悔，对治法布施等随喜，为此向佛祈请说法，将这些回向菩提。
净信、如实领受、欲施予他人、铠甲、发愿、欢喜及作意。从生起信解力开始，对波罗蜜多的法义生起净信作意。从寻求正法开始，如实领受作意是以不诽谤法的方式来受持。从说法开始，欲施予作意是为了向他人宣说法义。从修行开始，铠甲作意是为圆满布施等而披上铠甲。发愿作意是为了遇到圆满的因缘。欢喜作意是欢喜地想:'啊!我以布施等修行而如实修持'。这三种作意应当与教授相应。
具足方便的业作意是以一切分别念于一切时中作意修习布施等。对布施等六种:获得力、成熟、供养及依止，最胜精进和慈悲。精进作意有四种:对六种布施等，从布施的布施乃至智慧的布施，如是对戒等六种获得力，唯以波罗蜜多摄受事业令众生成熟，供养即以布施获得利养恭敬供养，以其余修行供养，为无倒教授波罗蜜多而依止善知识的精进作意当知。
慈悲作意是以四无量心:以布施等修行而修慈心，与悭吝等相处而对众生生起悲心，对具足布施等的众生生起喜心，以无烦恼信解门对他们修习舍心。
对未作恶作感到惭愧忏悔，喜乐境，厌离视为怨敌，忏悔及言说智慧。从知惭法开始，惭愧作意是对未行布施等、未圆满或错误行持感到惭愧。知惭后为取舍而速疾忏悔。从欢喜开始，对布施等所缘喜乐作意是为了摄持不散乱心。无厌倦作意是以布施等加行而视厌离为怨敌。忏悔意乐作意是积极造作记录具波罗蜜多的论典。

། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ལས་བརྩམས་ཏེ་བརྗོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བསྟན་བཅོས་དེ་ཉིད་འཇིག་རྟེན་ལ་སྣོད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་བརྗོད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྦྱིན་སོགས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །རྟེན་ཡིན་དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་མིན། ། གཉིས་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་།རྟེན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པའི་རྟེན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་གྱི། དབང་ཕྱུག་ལ་སོགས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་སེར་སྣ་དང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་མི མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་གཉེན་པོ་དག་ལ་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དུ་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པ་ཡིས། །དགའ་དང་དོན་ཆེན་མཐོང་བ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་དང་། །དེ་འཛིན་རྐྱེན་དང་ཕྲད་འདོད་པ། །བསགས་པ་རྗེས་སུ་དྲན་པས་དགའ་ བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བསགས་ན་བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་བསགས་པར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ངོ་བོའི་དོན་གྱིས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་ པའི་དོན་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་རྣལ་འབྱོར་སྒོམ་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་ སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་ཐབས་ལ་མཁས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འཛིན་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཆོས་དང་དོན་འཛིན་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྐྱེན་དང་ཕྲད་པར་འདོད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན། །སྤོང་བའི་མཐུ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །ངོ་མཚར་ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ། །འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཉིད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་བདུན་སྤོང་བའི་མཐུ་ཐོབ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་ལོག་པར་འཛིན་པ་རྣམ་པ་ བདུན་ནི་མེད་པ་ལ་ཡོད་པར་འཛིན་པ་དང་།ཉེས་པ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འཛིན་པ་དང་། འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་པ་དང་། བདེ་བར་ལོག་པར་འཛིན་ པ་གཉིས་དང་།ཆོས་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་ཏུ་ལོག་པར་འཛིན་པ་དང་། མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མ་ཞི་བར་ལོག་པར་འཛིན་པ་སྟེ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་བཞི་སྟོན་ཏོ། །ངོ་མཚར་ལ་འདུ་ ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རྒྱ་ཆེ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ཡུན་རིང་བའི་འདུ་ཤེས་དང་། ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བའི་འདུ་ཤེས་སོ། །ངོ་མཚར་མེད་པ་ལ་ཡང་འདུ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི་ཡིད་ལ་བྱེད་དེ། ངོ་མཚར་མེད་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཡུན་རིང་བ་ཉིད་ཡིན་ན་འབྲས་བུ་སངས་རྒྱས་ཉིད་མངོན་པར་འགྲུབ་པ་དང་། གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་ཡོད་ན་རང་དང་གཞན་ལ་སེམས་མཉམ་པར་འཇོག་པ་དང་། དེ་དག་པས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་བརྒྱ་བྱིན་ལ་སོགས པ་ལས་མཆོད་པ་ལ་སོགས་པ་རྙེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ལན་ལ་རེ་བ་མེད་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ལས་མངོན་པར་འཕགས་པའི་ལུས་དང་ལོངས་སྤྱོད་འཐོབ་ཏུ་ཟིན་ཀྱང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་དོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙོམས་པ་དང་། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་དང་། ། གཞན་གྱི་ཡོན་ཏན་ལན་རེ་དང་། །གསུམ་དུ་སྨོན་དང་རྒྱུན་དུའོ། །སྙོམས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པ་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ལན་རེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། གཞན་དག་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་ལ་འཇུག་པས་སོ།

从世间智慧本身开始的作意，是为了显示论典如实对应世间根器而作的缘故。
布施等是圆满菩提之所依，而非自在天等。对二者之过失与功德，各别如实了知。
所依作意是获得菩提之所依是布施等，而非自在天等的缘故。各别如实了知作意是对悭吝与布施等违品与对治，了知其过失与功德的缘故。
由忆念所积集，而生欢喜及见大义，瑜伽无分别，及欲持彼缘相会。
由忆念所积集而生欢喜作意，是因为见到布施等积集则积集福德智慧二资粮的缘故。见大义作意，是因为见到布施等菩提分法之体性义能获得大菩提的缘故。
欲求作意有四种：瑜伽欲求作意，是因为欲修止观瑜伽的缘故。无分别欲求作意，是因为为圆满波罗蜜多而欲求善巧方便的缘故。欲求执持作意，是因为欲求执持波罗蜜多之法与义的缘故。欲求与缘相会作意，是因为造作清净愿的缘故。
断除七种颠倒执著，获得其力，于稀有与非稀有，有四种想。
由波罗蜜多断除七种颠倒执著力的作意中，七种颠倒执著是：执无为有，执有过失为有功德，执有功德为无功德，于诸行执为常与乐二种颠倒，于诸法执为我的颠倒，于涅槃执为不寂静的颠倒，为对治彼等而说空性等三三摩地及四法印。
于稀有之四种想作意是：于诸波罗蜜多有广大想、长久想、无希报想、不观异熟想。于非稀有亦作意四种想：四种非稀有是：波罗蜜多若是广大与长久则能成就佛果，若有此二者则于自他心平等安住，较彼更殊胜的帝释等虽得供养等亦无希报，虽得超胜一切世间的身与受用亦不观异熟。
于诸有情平等，及见大士，他人功德希报，三种发愿及相续。
平等作意，是因为以布施等于一切有情平等趣入而作的缘故。见大士作意，是因为见到诸波罗蜜多是利益有情的缘故。希报作意，是由他人趣入布施等功德的缘故。

།སྨོན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་དག་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་གནས་གསུམ་དུ་སྨོན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་སའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཐར་ཐུག་པ་དང་། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པར་སྨོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུན་དུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དུས་དོན་ཡོད་པར་བྱེད་པར་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་ རྒྱས་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར།།ཚུ་རོལ་མི་གནས་སེམས་པ་དང་། །དེས་དམན་དར་བའི་སེམས་ཅན་ལ། །མི་དགའ་བ་དང་རབ་དགའ་བའོ། །ཡང་དག་པའི་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚུ་རོལ་དུ་མི་གནས་པའི་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དགའ་བ་ ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི།སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དམན་པ་རྣམས་ལའོ། །དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། སེམས་ཅན་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་དར་བ་རྣམས་ལའོ། །སྒོམ་པ་བཅོས་དང་ཡང་དག་ལ། །མ་དད་པ་དང་དད་པ་དང་། །དང་དུ་མི་ལེན་ཡིད་བྱེད་དང་། །ལུང་བསྟན་ ངེས་པར་དགའ་བའོ།།མ་དད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྟར་བཅོས་པ་བསྒོམ་པ་ལའོ། །དད་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཡང་དག་པ་ལའོ། །དང་དུ་མི་ལེན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། །སེར་སྣ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་འདུལ་བར་མངོན་པར་ འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ལུང་བསྟན་པ་འཐོབ་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ངེས་པའི་ས་ལ་གནས་པ་འཐོབ་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །ཕྱི་མའི་ཚེ་ལ་མཐོང་བའི་ ཕྱིར།འཇུག་སེམས་མཉམ་པར་ལྟ་བའི་ཕྱིར། །མཆོག་ཆོས་རྣམས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིས། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་འཛིན་ཕྱིར། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་འཇུག་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཕན་ཆད་འགྲོ་བ་གང་དུ་སོན་ཡང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་གདོན་མི་ཟ་བར་ བྱ་དགོས་སོ་སྙམ་དུ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཉམ་པ་ཉིད་དུ་ལྟ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དང་བདག་ལྷན་ཅིག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྟག་ཏུ་བྱ་བར་མོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་ཉིད་མཆོག་ཏུ་ངེས་པར་འཛིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་མཆོག་གི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པས་བདག་ཉིད་གཙོ་བོའི་ངོ་བོར་ཡང་དག་པར་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཕྱིན་བཅུའི་རྒྱུས་བྱུང་བ། དགེ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་འདི་དག་།རྟག་ཏུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཁམས་ནི་བརྟས་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་སྟེ་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།།ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱས་དང་ལྷག་པའི་བསམ་དང་ཆེན་པོ་ནི། །བརྟན་པའི་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་དག་གི་ནི་སྤང་དང་བཅས་པ་དང་། །སྤང་བ་མེད་དང་དེ་བཞིན་དབང་འབྱོར་ པའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོལ་བ་ནི། །སྐུ་མེད་པ་དང་བཅས་དང་སྐུ་ཐོབ་དང་། །སྐུ་ཡོངས་རྫོགས་དང་ང་རྒྱལ་མང་བ་དང་། །ང་རྒྱལ་ཕྲ་དང་ང་རྒྱལ་མེད་པར་འདོད། །ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་གསུམ་སྟེ། རྒྱས་པ་ནི་ཐོས་པ་ལ་མོས་པ་རྒྱས་ པས་སོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་གྱིས་སོ། །ཆེན་པོ་ནི་དབང་འབྱོར་པ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །སྤང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་དང་པོའོ། །སྤང་བ་མེད་པ་ནི་གཉིས་པའོ། །དབང་འབྱོར་པ་ནི་གསུམ་པའོ། །སྐུ་མེད་པ་ནི་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་ ཀྱི་སྐུ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྐུ་དང་བཅས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པ་ནི་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །སྐུ་ཐོབ་པ་ནི་ས་བདུན་པོ་དག་ལའོ། །སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ། །ང་རྒྱལ་མང་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལའོ། །ང་རྒྱལ་ཕྲ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་དག་ ལའོ།།ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ལའོ།

发愿作意是：为了对众生的诸波罗蜜在三处发愿，即为了到达菩萨地的究竟、佛地的究竟以及为了利益众生而发愿。
相续作意是：为了以布施等使时间有意义而作意。
为了修持佛陀教法，此岸不住之思维，对于劣于此的众生，不欢喜与极欢喜。
正确的修持作意是：为了无颠倒地修持而作此岸不住的作意。
不欢喜作意是：对于在布施等方面低劣的众生。
欢喜作意是：对于在布施等方面兴盛的众生。
对于伪装与真实的修持，不信与信仰，不接受的作意，以及对授记决定欢喜。
不信作意是：对于如波罗蜜般伪装的修持。
信仰作意是：对于真实的。
不接受作意是：为了以布施等调伏吝啬等违品而作意。
欢喜作意有两种：对获得圆满波罗蜜授记的欢喜作意，以及对获得决定波罗蜜地位的欢喜作意。
为了后世见到，为了入心平等观察，由于趣入殊胜法，为了执持最胜我。
为了后世见到而趣入的作意是：为了认为既然是菩萨，无论转生何处都必定要行布施等而作意。
平等观察作意是：为了与其他菩萨一起恒常修持波罗蜜而胜解。
执持最胜我作意是：由于趣入波罗蜜殊胜法而真实见到自身为主尊的本性。
由十波罗蜜因所生，这些善法作意，恒常令菩萨之，界得以增长。这是总结偈颂，义理易懂。
遍求法的分类有两个偈颂：广大与增上意乐及广大，坚固的遍求是所许，彼等有障碍及，无障碍以及自在。
诸菩萨的寻求是：有身与无身及得身，圆满身及慢心多，细微慢心及无慢所许。
遍求法有十三种：广大是由于对闻法的胜解广大。
增上意乐是由法门相续。
广大是获得自在者的。
有障碍是第一种。
无障碍是第二种。
自在是第三种。
无身是闻思所生，因为远离法身。
有身是信解行的修所生。
得身是在七地中。
圆满身是在余地中。
慢心多是在信解行地中。
细微慢心是在七地中。
无慢是在余地中。

།རྒྱུ་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་བཙལ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བསྟན་བཅོས་གཟུགས་དང་གཟུགས་མིན་ལ། །མཚན་དང་དེ་བཞིན་ནད་མེད་དང་། །མངོན་ཤེས་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་དང་། །དེ་ཟད་མི་ཤེས་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ། ། ཆོས་ནི་གཟུགས་ལ་ནི་མཚན་གྱི་རྒྱུའོ། །གཟུགས་མ་ཡིན་པ་ལ་ནི་ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་སྟེ། ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ མ་ལུས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་རྒྱུན་མི་འཆད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཚངས་པས་ཞུས་པའི་མདོ་ལས། ཆོས་བཞི་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དཀོན་པའི་དོན་གྱིས་རིན་ པོ་ཆེའི་འདུ་ཤེས་དང་།ཉོན་མོངས་པའི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་སྨན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། ཆུད་མི་ཟ་བའི་དོན་གྱིས་ནོར་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་། སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་ཞི་བའི་དོན་གྱིས་མྱ་ངན་ལས་འདའ་བའི་འདུ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་ཞེས་གསུངས་སོ། ། མཚན་རྣམས་ནི་མཛེས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རིན་པོ་ཆེ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་བས་ན་དེའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ལ་རིན་པོ་ཆེར་འདུ་ཤེས་སོ། །ནད་མེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྨན་དུ་འདུ་ཤེས་སོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དབང་ཕྱུག་གི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ནོར་དུ་འདུ་ཤེས་སོ། ། དེ་དག་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་འདུ་ཤེས་ཏེ། ཟད་པས་འཇིགས་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཀྱིས་ནི་མེད་དང་ཡོད་པ་དང་། །སྒྲོ་འདོགས་སྐུར པའི་རྟོག་དང་གཅིག་ཉིད་དུ་མ་ཉིད།།རང་དང་ཁྱད་པར་རྟོག་དང་མིང་དོན་ཇི་བཞིན་དུ། །མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྟོག་པ་ཡང་དག་སྤང་བར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམ་པ་བཅུ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། མེད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས།འདི་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཉིད་དུ་ཡོད་པར་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །སྒྲོ་འདོགས་ པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་ཤཱ་རིའི་བུ་གཟུགས་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།སྐུར་པ་འདེབས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །གཅིག་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་ རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གཟུགས་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་གང་གི་གཉེན་པོར་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་གཟུགས་གཞན་མ་ཡིན་ཏེ། གཟུགས་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་སྟོང་པ་ཉིད་གཟུགས་སོ་ཞེས་ གསུངས་པ་ཡིན་ནོ།།རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མིང་ཙམ་མོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཁྱད་པར་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་གཟུགས་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་ཡང་མེད། འགག་པ་ཡང་མེད། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ ཡང་མེད།རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་མེད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །མིང་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དོན་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་གང་གི་གཉེན་པོར་མིང་ནི་བཅོས་མ་སྟེ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཇི་ལྟ་བར་མིང་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ གང་གི་གཉེན་པོར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔས་མིང་དེ་དག་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མི་མཐོང་ངོ་།།ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་མ་མཐོང་ན་མངོན་པར་མི་ཞེན་ཏོ་ཞེས་བྱ་བ་གསུངས་པ་ཡིན་ཏེ། དོན་ཇི་ལྟ་བར་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།

关于寻求二因法的偈颂：
论典中关于色与非色，
相好以及无病痛，
神通自在力，
及其无尽之因。
法对于色是相好之因。对于非色是无病之因，因为能息灭烦恼病故。也是神通自在之因。也是彼等无尽之因，因为即使在无余涅槃时也相续不断故。
因此，在《梵天所问经》中说：'具足四法的菩萨能寻求正法：以稀有义而作珍宝想，以息灭烦恼病义而作药想，以不空义而作财富想，以息灭一切苦义而作涅槃想。'
相好能庄严故如珍宝，因此由于是其因故对法作珍宝想。由于是无病之因故作药想。由于是神通自在之因故作财富想。由于是彼等无尽之因故作涅槃想，因为无有尽灭之怖畏义故。
关于寻求分别的偈颂：
诸佛子应当断除无与有，
增益损减分别及一多，
自性差别分别及如名义，
执著分别皆当断。
菩萨应断除十种分别：无的分别，为对治此，在《般若波罗蜜多经》中说：'于此菩萨有菩萨性。'有的分别，为对治此说：'不见真实随逐菩萨'等。增益分别，为对治此说：'舍利子，色以色自性空。'损减分别，为对治此说：'非以空性。'一性分别，为对治此说：'色之空性即非色。'异性分别，为对治此说：'色亦不异于空性，色即是空性，空性即是色。'自相分别，为对治此说：'色即唯是名。'差别分别，为对治此说：'于色无生无灭，无染无净。'如名执著义的分别，为对治此说：'名是假立'等。如义执著名的分别，为对治此说：'菩萨不见彼等名，不见则不执著'，此是如义之意。

།དེ་ལྟར་བློ་གྲོས་དགེ་བ་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་བསྟེན་ནས། །དེ་ བཞིན་ཉིད་བཅས་གཉིས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་བཙལ་བ།།དེ་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར། །དེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་གང་། །མཇུག་སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་སྟོན་ཏེ། ཐབས་ཀྱིས་ཆེ་ བའི་བདག་ཉིད་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དྲག་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དང་།ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་ཆོས་ཉིད་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་བཅས་པ་ནི་བདེན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་གྱི་དོན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །རང་ གི་དོན་གྱི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་རྒྱ་མཚོ་བཞིན་དུ་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་གང་བའི་ཕྱིར་རོ་།།ཆོས་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཆོས་སྟོན་པ་ལ་སེར་སྣ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བརྟན་པ་རྣམས་ནི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚེགས་ཆེས་རྙེད་ཅིང་སྙིང་པོ་མེད་པ་ དག་།རབ་དགའི་ཡིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་རྣམས་རྒྱ་ཆེན་རྟག་གཏོང་ན། །ཆོས་ཡངས་སྐྱེ་དགུ་རྣམས་ལ་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཕན་བྱེད་ཚེགས་ཆེས་རྙེད་མིན་ཞིང་། །ཤིན་ཏུ་བཏང་ཡང་ཟད་མེད་འཕེལ་འགྱུར་བ་ལྟ་ལན་ཅིག་མ་ཡིན་སྨོས་ཅི དགོས།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེས་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་ཅིང་ཟད་པར་འགྱུར་བས་སྙིང་པོ་མེད་པ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་བ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་རྟག་ཏུ་གཏོང་ན། ཆོས་གང་ཞིག་ཚེགས་ཆེན་པོས་རྙེད་པ་མ་ ཡིན་ཞིང་།ཤིན་ཏུ་བཏང་ཡང་ཟད་པ་མེད་ལ། འཕེལ་བར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཆོས་ལ་དོན་མེད་པ་ཉིད་དང་དོན་ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གང་ཕྱིར་སོ་སོ་རང་རིག་བྱ་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་མ་བསྟན། །ཐུགས་རྗེའི་བདག་ཉིད་སྦྲུལ་ ཆེན་ལྟ་བུས་རིགས་བཤད་དབུགས་འདྲའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས།།སྐྱེ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་དྲངས་ཏེ་ཉིད་ཞི་ཞལ་གྱི་སྒོ། །རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱ་ཆེན་ཐུན་མོང་ཟད་མི་ཤེས་ལ་ཡང་དག་བཀོད། །དེ་ལ་སྦྲུལ་ཆེན་པོ་ལྟ་བུ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དེ་དག་ཉིད་ཀྱི་ཞི་བ་ཞལ་གྱི་སྒོ་ ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྟེ།ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་བག་ཆགས་དང་བཅས་པ་རྣམ་པར་དག་པས་རྣམ་པར་དག་པ་རྒྱ་ཆེ་བ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་བ་དང་། གཏན་དུ་བའི་ཕྱིར་ཟད་མི་ཤེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟས་རྣལ་འབྱོར་ཅན་གྱིས་སྒོམ་པ་གང་ ཡིན་དེ་ནི་དོན་མེད་མིན།།དེ་ལྟས་བདེ་བར་གཤེགས་ཀྱི་བསྟན་པ་གང་ཡིན་དེ་ཡང་དོན་མེད་མིན། །གལ་ཏེ་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་དོན་མཐོང་འགྱུར་ན་སྒོམ་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །གལ་ཏེ་མ་ཐོས་པར་ཡང་སྒོམ་འཇུག་འགྱུར་ན་བསྟན་པ་དོན་མེད་འགྱུར། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་བསྒོམ་པ་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།དེའི་དབང་གིས་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྟན་པ་ཡང་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རིགས་པར་བཤད་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་སྐྱེ་བོ་ཀུན་ནས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། ། བསྒོམ་པ་དང་། བཤད་པ་ཇི་ལྟར་ན་དོན་མེད་པར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྟོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སེམས་དཔའ་མཆོག་གི་སྟོན་པ་ནི། །ལུང་དང་རྟོགས་དང་དབང་འབྱོར་པས། །ས དང་གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་དང་།།ནམ་མཁའ་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན། །དེ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ལས་ནི་ས་ཆེན་པོ་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་ཐམས་ཅད་ལས་ནི་ཤིང་དང་སིལ་སྙན་ལ་སོགས་པའི་བར་ལས་ཀྱང་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་ བར་ཟད་དོ།

如是依靠善慧精进力，寻求如是二谛法性，因此恒常成为众生之导师，彼如海洋般充满功德。
此总结偈颂显示遍寻求三种殊胜自性：方便殊胜自性是因为具有猛烈精进力，以及遍寻求世俗谛和胜义谛法性。'如是'即是真谛之异名。利他殊胜自性是因为成为众生之导师。自利殊胜自性是因为如海洋般充满功德。
遍寻求法品终。
遮止吝法偈颂：诸坚固者以大艰难获得生命受用且无实义，以极喜心常行广大布施予诸苦恼众生。法广大利益一切众生非以大艰难获得，且极施亦无尽增长，何况一次。
诸菩萨以悲心将以大艰难获得且会耗尽无实义的生命受用，常行广大布施予诸苦恼众生。何况法非以大艰难获得，且极施亦无尽而增长。
法无义与有义二偈：由于应自证悟故，世尊未说法。大悲本性如大龙所说气息般诸法，引导众生自性法入寂灭门，广大清净共同无尽善立。
其中如大龙即是诸佛。彼等寂灭门即是法身，以烦恼障和所知障及习气清净故广大清净，与一切佛共同，永恒故无尽。
是故瑜伽者所修非无义，是故善逝教法亦非无义。若仅闻即见义则修行无义，若未闻亦入修则教法无义。
是故诸瑜伽者之修行非无义，因由其力能自证悟法故。教法亦非无义，因以如理所说诸法引导众生入自法性故。修行与教说如何非无义，以半偈显示。余义可知。
导师分别偈：最胜菩萨之导师，以教证及自在力，从一切地及色相，乃至虚空中出现。
其中从自在力者，即是入大地者所有。从一切色相者，即从树木乐器等中亦出现。余义可知。

།སྟོན་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱ་ཆེ་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་དང་། །གཟུང་འོས་དེ་ཉིད་གཉིས་སྟོན་པ། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི་། །སྟོན་པ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་ནི་འཕགས་པ་ཚངས་པས་ཞུས་ པའི་མདོ་ལས།ཆོས་བཞི་པོ་དམ་པའི་ཆོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་སྦྱངས་པ་དང་། སྐྱེས་བུ་དམ་པའི་ལས་བྱེད་པ་དང་། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ རྣམས་ནི་[(]ཆེས་[,]ཆོས་[)]ཀྱི་སྦྱིན་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་འབྱེད་དོ་ཞེས་གང་གསུངས་པའི་དོན་བཞི་སྟོན་པ་ཡིན་ཏེ།གཅིག་གིས་ནི་མང་དུ་ཐོས་པའི་ཕྱིར་སྟོན་པ་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་ཤེས་རབ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་ཐེ་ཚོམ་སྤོང་བ་སྟེ། གཞན་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། ། གསུམ་པས་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལས་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཟུང་བར་འོས་པའོ། །བཞི་པས་ནི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །སེམས དཔའ་མཆོག་གི་སྟོན་པ་ནི།།འཇམ་ཞིང་རྒྱགས་བྲལ་མི་སྐྱོ་བ་། །གསལ་ཞིང་སྣ་ཚོགས་རིགས་པ་དང་། །འགོ་ཞིང་ཟང་ཟིང་མེད་ཀུན་འགྲོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པ་འདི་ལ་འཇམ་པ་ནི་གཞན་གྱིས་བརྒལ་བ་ལ་ཚིག་རྩུབ་མོ་མི་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱགས་པ་དང་ བྲལ་བ་ནི་བསྟོད་དམ་གྲུབ་ན་རྒྱགས་པར་མི་འགྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་སྐྱོ་བ་ནི་དུབ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ཟད་པར་སྟོན་པས་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྣ་ཚོགས་ནི་མི་ཟློས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ ཕྱིར་རོ།།འགོ་བ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི། དད་པའི་ལྷག་པར་བྱ་བ་དོན་དུ་མི་གཉེར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཅར་ལ་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྒྱལ་སྲས་ཚིག་ནི་མི་ཞན་ པ།།སྙན་ཞིང་ལེགས་བཤད་གྲགས་པ་དང་། །ཅི་རིགས་པ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །རན་ཞིང་དེ་བཞིན་ཡངས་པ་ཡིན། །མི་ཞན་པ་ནི་གྲོང་ཁྱེར་པ་སྟེ། འཁོར་ལ་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པ་ནི་སྙན་ཞིང་འཇེབས་པའོ། །ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་རྣམ་པར་གསལ་བ་སྟེ། ཡི་གེ་ ལེགས་པར་ངེས་པར་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲགས་པ་ནི་རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །གྲགས་པ་བརྗོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་མཉན་པར་འོས་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི་བརྟེན་པ་མེད་པ་སྟེ། རྙེད་པ་དང་། བཀུར་སྟི་དང་། ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རན་པ་ནི་མི་མཐུན་པ་མེད་པ་སྟེ། རན་པ་ལ་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡངས་པ་ནི་གཏུགས་པ་མེད་པའོ། །ཡི་གེ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། བསྟན་དང་དེ་བཞིན་བཤད་པ་དང་། །ཐེག་དང་མཐུན་དང་བདེ་བ་དང་། ། གྲགས་པ་དང་ནི་ཅི་རིགས་དང་། །ངེས་པར་འབྱུང་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར། །བསྟན་པ་ནི་ཚིག་དང་ཡི་གེ་རིགས་པ་སྟེ། རིགས་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བཤད་པ་ནི་འབྲེལ་པ་སྟེ། བསྟན་པ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་དང་མཐུན་པ་ནི་མཐུན་པ་སྟེ། ཐེག་པ་གསུམ ཅར་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ནི་རུང་བ་སྟེ། སྒྲ་ཉམ་ང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲགས་པ་ནི་འབྱོར་པ་སྟེ། དོན་གྲགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་འདོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་རིགས་པ་ནི་འཕྲོད་པ་སྟེ། གདུལ་བྱ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་འཚམ་པ་སྟེ། མྱ་ངན་ལས་ འདས་པའི་ཆེད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།།མཐུན་པ་ནི་འགྲུས་སྐྱོང་གི་ཡན་ལག་གི་ཚོགས་ཏེ། སློབ་མའི་འཕགས་པའི་ལམ་དང་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于圆满导师的两个偈颂：广大能断疑，应持及二谛，此乃菩萨之，圆满导师也。
此偈颂出自《圣梵天所问经》，阐述四种意义：具足受持正法、修习自身智慧、行持圣者事业、如实宣说烦恼及清净等四法的菩萨摩诃萨，能作广大法布施。其中第一，因多闻故成为广大导师；第二，因具大智慧故能断疑，即能断除他人疑惑；第三，因无过失业故堪能受持；第四，以二谛显示烦恼相及清净相二种真实义。
最胜菩萨之导师：柔和离慢不疲厌，明晰种种具理趣，流畅无染遍一切。第二偈颂中：柔和是对他人质难不出粗语；离慢是受赞或成就时不生骄慢；不疲厌是无有疲倦；明晰是完全宣说故无师匮乏；种种是不重复；具理趣是不违正理；流畅是文字语言通顺；无染是不求信心增上；遍一切是通达三乘。
圆满语言偈颂：佛子语不弱，悦耳善说闻，相应无所染，适中复广大。不弱即城邑语，能遍及眷属；悦耳即悦意动听；善说即明了，因善巧确定解说文字；闻即了知，因说明显著；相应即堪能听闻，因契合所化；无染即无所依，因不依赖利养恭敬及偈颂；适中即无不调，因适度而不厌；广大即无穷尽。
关于圆满文字的两个偈颂：教说及解释，契乘顺安乐，名闻及相应，出离与随顺。教说即文字语言如理，因不违正理；解释即相关，因不违教说；契乘即相顺，因不违三乘；安乐即适宜，因无刺耳声；名闻即圆满，因以显著义诵读；相应即契合，因随顺所化；出离即适当，因为涅槃故；随顺即道分资粮聚，因随顺声闻圣道。

།དེ་མདོར་སེམས་དཔའ་མཆོག་རྣམས་ཀྱི། །ཡི་གེ་ཕུན་ཚོགས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །བདེ་གཤེགས་གསུང་ནི་མཐའ་ཡས་ཏེ། །ཡན་ལག་ དྲུག་ཅུ་བསམ་མི་ཁྱབ།།ཡན་ལག་དྲུག་ཅུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ནི། གསང་བ་པའི་བདག་པོས་བསྟན་པ་ལས། སངས་རྒྱས་ཀྱི་གསུང་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་བསྟན་པ། ཞི་བའི་བློ་གྲོས་གཞན་ཡང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་གསུང་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ཅུ་དང་ལྡན་པར་འབྱུང་སྟེ། མཉེན་པ་དང་། འཇམ་པ་དང་། ཡིད་དུ་འོང་བ་དང་། ཡིད་དུ་འཐད་པ་དང་། དག་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་ལ་མཉེན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་དགེ་བའི་རྩ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇམ་པ་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་རེག་ན་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་དུ འོང་བ་ནི་དོན་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་དུ་འཐད་པ་ནི་ཡི་གེ་བཟང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་གོང་ན་མེད་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་མེད་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་བག་ལ་ཉལ་དང་། བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གསལ་བ་ནི་ ཚིག་དང་ཡི་གེ་རབ་ཏུ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙན་ཅིང་འཇེབས་པ་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་བློ་གྲོས་ངན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལྟ་བ་འཇོམས་པའི་སྟོབས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉན་པར་འོས་པ་ནི་སྒྲུབ་པས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཚུགས་པ་ནི་ཕས་ཀྱི་རྒོལ་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་མི་ བརྫི་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྙན་པ་ནི་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུལ་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་རྩུབ་པ་ནི་བསླབ་པ་བཅའ་བའི་ཐབས་བདེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་བརླང་བ་ནི་དེ་ལས་འདས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།རབ་ཏུ་དུལ་བ་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ཆར་གྱིས་འདུལ་བ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣར་སྙན་པ་ནི་རྣམ་པར་གཡེང་བའི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལུས་སིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཚིམ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གིས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།སྙིང་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་དང་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི་ལོག་པར་ངེས་པ་སེལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པ་ནི་སྒྲུབ་པ་ལ་འགྱོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ་བ་ནི། །ཐོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རིག་པར་བྱ་བ་ནི་བསམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་རྟེན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་གསལ་བ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་དཔེ་མཁྱུད་མེད་པར་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་ ཐོབ་པ་རྣམས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མངོན་པར་དགའ་བར་བྱེད་པ་ནི་རང་གི་དོན་རྗེས་སུ་མ་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱིས་དགའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཤེས་པར་བྱེད་པ་ནི། བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རིག་པར་བྱེད་པ་ནི་ བསམ་དུ་རུང་བའི་ཆོས་ཡང་དག་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།རིགས་པ་ནི་ཚད་མ་དང་མི་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་གདུལ་བ་ལ་ཇི་ལྟར་རིགས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟློས་པའི་སྐྱོན་མེད་པ་ནི་དོན་མེད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེང་གེའི་སྒྲའི་ཤུགས་ནི་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ ཐམས་ཅད་སྐྲག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།གླང་པོ་ཆེའི་སྒྲ་སྐད་ནི་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲུག་གི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་བརྗིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀླུའི་དབང་པོའི་སྒྲ་ནི་གཟུང་བར་འོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་ཟའི་གླུ་དབྱངས་ནི་སྙན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀ་ལ་པིང་ཀའི་སྒྲ་དབྱངས་ནི་རྣོ་བ་དང་འཇིགས་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ཚངས་པའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་བསྒྲགས་པ་ནི་ཐག་རིང་པོར་གྲག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤང་ཤང་ཏེའུའི་སྒྲ་དབྱངས་སུ་གྲག་པ་ནི་གྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བའི་བཀྲ་ཤིས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷའི་དབང་པོའི་སྒྲ་དབྱངས་ལྟར་སྙན་པ་ནི་མི་འདའ་བར་བྱ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྔའི་ སྒྲ་ནི་བདུད་དང་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་བའི་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

简而言之，这是最胜菩萨们的殊胜文字。善逝佛语无边际，具足不可思议六十支。
关于不可思议六十支，如密主所说，佛语具有六十种相。寂慧，如来之语具足六十种相：柔软、温和、悦意、称心、清净等等广说。
其中，柔软是为显示有情界善根故。温和是因现见法即得安乐故。悦意是因义理善妙故。称心是因文字优美故。清净是因获得出世间无上果故。
无垢是因远离一切烦恼习气及随眠故。明晰是因文字语句广为传诵故。和悦动听是因具有摧毁一切外道恶慧见解力量功德故。堪闻是因修行必定出离故。不屈是因不为一切他论者所折服故。
悦耳是因令人欢喜故。调柔是因是贪等对治故。不粗暴是因立戒方便安乐故。不躁急是因示现越此出离正方便故。极调柔是因示现三乘调伏故。
悦耳是因是散乱对治故。令身安适是因生起三摩地故。令心满足是因以毗婆舍那生起极喜故。令心欢喜是因断除疑惑故。生喜乐是因消除邪定故。
无热恼是因修行无悔故。应遍知是因为闻所生智圆满所依故。应了知是因为思所生智圆满所依故。明了是因无需依止师长而说法故。
令欢喜是因已得自利者应欢喜故。令极欢喜是因未得自利者应欢喜故。令遍知是因正说不可思议法故。令了知是因正说可思议法故。
合理是因不违量故。相关是因随所化机而说故。无重复过失是因非无义故。狮子吼势是因令一切外道众惊怖故。
象王音是因广大故。雷音是因威严故。龙王音是因堪受持故。乾闼婆歌音是因悦耳故。迦陵频伽音是因锐利而可畏故。
梵音宣说是因远闻故。命命鸟音声是因为一切成就之吉祥前行故。帝释音声悦耳是因不应违越故。鼓声是因为战胜一切魔众与论敌之前行故。

།མ་ཁེངས་པ་ནི་བསྟོད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམའ་བ་ནི་སྨད་ཀྱང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྗེས་སུ་ཞུགས་པ་ནི་ཐམས་ ཅད་ལུང་བསྟན་པའི་མཚན་ཉིད་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྗེས་སུ་ཞུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཚིག་ཟུར་ཆག་མེད་པ་ནི་བསྙེལ་ཏེ་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཚང་བ་མེད་པ་ནི་གདུལ་བའི་བྱ་བ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པ་ནི་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ལ་མི་བརྟེན་པའི་ ཕྱིར་རོ།།མི་ཞན་པ་ནི་བསྙེངས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་ནི་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཁྱབ་པ་ནི་རིག་པའི་གནས་ཐམས་ཅད་ལ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབ་དང་བཅས་པའི་ཆེད་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་གི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།རྒྱུན་ཆགས་པ་ནི་རྒྱུན་མ་ཆད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲེལ་པ་ནི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སུ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ནི། གསུང་གཅིག་ལས་སྒྲའི་རྣམ་པར་རིག་པ་རྣམ་པ་དུ་མ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། དབང་པོ་ཐམས་ཅད་ཚིམ་པར་བྱེད་ པ་ནི་གཅིག་ལས་དོན་དུ་མའི་རྣམ་པར་རིག་པ་ཉེ་བར་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མ་སྨད་པ་ནི་དམ་བཅས་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འགྱུར་བ་ནི་དུས་ལ་བབ་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་རྟབས་པ་ནི་རྟབ་རྟབ་པོར་མི་གསུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་ཀུན་ཏུ་གྲག་པ་ནི་འཁོར་ ཉེ་བ་དང་རིང་བས་མཚུངས་པར་ཐོས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་དང་ལྡན་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་དཔེའི་ཆོས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྟོན་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། ངག་ཚིག་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་དང་། །བསྟན་དང་རྣམ་ འབྱེད་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་།།ལན་མང་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ནི། །མགོ་སྨོས་རྣམ་སྤྲོས་གོ་རྣམས་ལ། །བརྗོད་པ་ནི་ངག་གིས་སོ། །འདོགས་པ་ནི་ཚིག་ཤིན་ཏུ་རིགས་པ་དག་གིས་སོ། །རབ་ཏུ་འཇོག་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྲེལ་པ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །གསལ་བར་བྱེད་པ་ནི་བཤད་པ་ལ་ངེས་པའི་སྟོབས་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར་ལན་མང་དུ་བྱེད་པ་དང་ལྡན་པར་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །སྟོན་པ་ནི་མགོ་སྨོས་པས་གོ་བ་རྣམས་ལའོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་ནི་རྣམ་པར་སྤྲོས ན་གོ་བ་རྣམས་ལའོ།།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་སྟོན་པ་འདི། །འཁོར་གསུམ་གྱིས་ནི་དག་པ་སྟེ། །འདི་ནི་ཉེས་པ་བརྒྱད་དག་དང་། །བྲལ་བ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །འཁོར་གསུམ་གྱིས་དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གང་གི་སྟོན་པ་སྟེ། ངག་དང་ཚིག་ དག་དང་།ཇི་ལྟར་སྟོན་པ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པ་དང་། གང་དག་ལ་སྟོན་པ་སྟེ། མགོ་སྨོས་པ་དང་རྣམ་པར་སྤྲོས་ན་གོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་སོ། །ཡང་སྟོན་པ་འདི་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉེས་པ་བརྒྱད་དང་བྲལ་བར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལེ་ལོ་དང་ནི་མི་ འགོ་བ་།།སྐབས་མི་འབྱེད་དང་མ་ངེས་དང་། །ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་མི་གཅོད་དང་། །དེ་དང་བྲལ་བ་བརྟན་མི་བྱེད། །ཉེས་པ་བརྒྱད་པོ་དེ་དག་ཀྱང་ལེ་ལོ་དང་། མི་འགོ་བ་དང་། གོ་སྐབས་མི་འབྱེད་པ་དང་། དོན་ངེས་པ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཐེ་ཚོམ་མི་གཅོད་པ་ཉིད་ དང་།།དེ་དང་བྲལ་བ་བརྟན་པོར་མི་བྱེད་པ་སྟེ། ངེས་པར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །སྐྱོ་བ་དང་ནི་སེར་སྣ་ཉིད། །འདི་དག་གཏམ་གྱི་ཉེས་པར་འདོད། །དེ་དག་མེད་ཕྱིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི། །བཤད་པ་བླ་ན་མེད་པར་འགྱུར། །སྐྱོ་བ་དང་ནི་གང་གིས་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྟོན་པར་ མི་བྱེད་པའོ།།སེར་སྣ་ཉིད་ནི་ཟད་པར་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

不骄傲是因为即便受到赞扬也无有烦恼。不卑下是因为即便受到诽谤也无有烦恼。随顺一切音声是因为完全随顺一切授记相的特征。言语不缺漏是因为不会遗忘而不说。无有缺失是因为随时随地都在度化众生。不怯懦是因为不依赖利养恭敬。不怯弱是因为远离畏惧。极为欢喜是因为不厌倦。周遍是因为具足一切明处的智慧。具有方便是因为成办一切众生的利益。相续不断是因为无有间断。相关联是因为以种种方式安住。圆满一切音声是因为从一音中显现种种音声的了知。令一切根满足是因为从一音中显现种种义理的了知。不受诽谤是因为如实履行誓言。不变异是因为适时善加运用。不急躁是因为说法不慌不忙。遍闻于众会是因为远近大众都能平等听闻。具足一切殊胜相是因为将一切世间义理转为譬喻法。
说明佛陀伟大本质的四颂：'语言文字极应理，教说分别断疑惑，多次宣说具足者，略说广说能了知。'宣说是以语言。安立是以极为应理的文字。安立、分别、相关是依次以教说、分别、断除疑惑。明显是为了在解说时生起决定力而多次宣说。教导是对于略说即能了知者。善为开示是对于广说方能了知者。
诸佛的此教说，以三轮而清净，应当了知此即，远离八种过失。所谓三轮清净是：以何教说即语言文字，如何教说即教说等诸相，对谁教说即略说及广说能了知者。复次应知此教说依次远离八种过失：'懈怠与不行，不开显不定，不能断疑惑，不令离坚固。'此八种过失即是懈怠、不行、不开显、义理不确定、不能断除疑惑、不令远离坚固，'确定'是词尾。'厌倦及悭吝，此等说过失，以离彼等故，佛说无上圆。'厌倦即不再反复教说。悭吝即不完全开示。

།དོན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དད་དང་དགའ་དང་བློ་རྣམས་ཀྱི། །རྒྱུ་ཕྱིར་ཆོས་འདི་དགེ་བ་ཡིན། །དོན་རྣམ་གཉིས་ལྡན་གཟུང་སླ་དང་། །ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ ཚངས་སྤྱོད་སྟོན།།གཞན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་ལྡན་པ་དང་། །ཁམས་གསུམ་ཉོན་མོངས་རྣམ་སྤོང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་དག་དྲི་མ་དག་པ་སྟེ། །ཚངས་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་ཡིན་པར་འདོད། །ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་སྟོན་པའི་ ཆོས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཐོས་པ་དང་།བསམས་པ་དང་། བསྒོམས་པ་དག་གིས་དད་པ་དང་དགའ་བ་དང་། བློའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཐོག་མ་དང་། བར་དང་ཐ་མར་དགེ་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་དད་པ་ནི་མོས་པ་དང་ཡིད་ཆེས་པའོ། །དགའ་བ་ནི་རིགས་པས་ངེས་པར་བརྟགས་པའི་ སྒོ་ནས་ཐོབ་པ་ཉིད་དུ་ནུས་པར་རིག་ནས་རབ་ཏུ་དགའ་བའོ།།བློ་ནི་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པའི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པའོ། །དོན་རྣམ་པ་གཉིས་དང་ལྡན་པས་དེའི་ཕྱིར་དོན་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་དང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཟུང་ སླ་བས་དེའི་ཕྱིར་ཚིག་འབྲུ་བཟང་པོ་ཡིན་ཏེ།ཚིག་དང་ཡི་གེ་གྲགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་བཞི་ལྡན་གྱི་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་ལ་མ་འདྲེས་པ་ནི་གཞན་དག་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བ་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོངས་སུ་བྱང་བ་ནི་དྲི་མ་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒོ་ནས་ཟག་པ་ཟད་པ་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུད་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།གཞུག་པ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །མཚན་ཉིད་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་གཞན། །གཉེན་པོ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །བསྒྱུར་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་སྟེ། །ཉན་ཐོས་དང་ནི་ངོ་བོ་ཉིད། །དེ་བཞིན་ཉེས་པ་གདུལ་བ་དང་། །བརྗོད་པ་ཟབ་པ་ཉིད་ལ་ ནི།།ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་བཤད་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་དང་། །བསྒྱུར་བ་ལ་ ལྡེམ་པོར་དགོངས་པའོ།།དེ་ལ་གཞུག་པ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉན་ཐོས་རྣམས་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱ་བའི་དོན་དུ་མི་སྐྲག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ ནི་ཀུན་བརྟགས་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉེན་པོ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་ཉེས་པ་རྣམས་གདུལ་བར་བྱ་བ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་ དུ།སྒྲིབ་པ་བརྒྱད་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཐེག་པ་མཆོག་ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བཤད་པའི་ཞར་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་འཆད་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་བུའོ། །བསྒྱུར་བ་ལ་ལྡེམ་པོར་དགོངས་པ་ནི་བརྗོད་པ་ཟབ་མོ་ལ་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེགས་པར་གནས། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ཡིན་ཏེ། སྙིང་པོ་མེད་ལ་སྙིང་པོར་ཤེས། །ཞེས བྱ་བ་ནི་གང་དག་གིས་བློ་རྣམ་པར་གཡེང་བ་མེད་པ་ལ་སྙིང་པོར་འཛིན་པ་སྟེ།གཙོ་བོར་སེམས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ་།སྙིང་པོ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྣམ་པར་གཡེང་བའོ། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་ལ་ལེག་པར་གནས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་། གཙང་བ་ དང་།བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ལས་བཟློག་སྟེ། ཕྱིན་ཅི་ལོག་མི་རྟག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པས་ནི་རབ་ཉོན་མོངས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཡུན་རིང་པོར་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་ངལ་བས་ཤིན་ ཏུ་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ།

关于圆满义利的两个偈颂：由于信心、欢喜和智慧的因缘，此法是善妙的。具足二种义利易于受持，并具足四种功德宣说梵行。
具足不共他法，断除三界烦恼圆满，自性清净垢染清净，认为梵行具足四种功德。
宣说具足四种功德的清净梵行之法，依次第由闻思修而成为信心、欢喜和智慧的因，故于始中终皆是善妙。
其中信心是胜解与信仰。欢喜是通过如理观察而了知能获得后生起的极大欢喜。智慧是心等持时如实了知。
由具足二种义利故为善义，即具足世俗谛和胜义谛故。易于受持故为善句，即词句文字明显故。
具足四种功德的梵行中，不共是因为不与他共。圆满是因为圆满断除三界烦恼。清净是因为以自性清净门而无漏。遍净是因为以垢染清净门而漏尽者相续清净。
关于密意分别的两个偈颂：引入密意、相密意、对治密意、转变密意。声闻与自性、过失所化及甚深所说，密意有四种。
应当了知佛陀的教说有四种密意：引入密意、相密意、对治密意、转变密意。
其中引入密意是针对声闻，为了令入教法而不畏惧，故说色等是实有。相密意是针对遍计所执等三自性，说一切法无自性、无生等。对治密意是针对调伏过失，如所说八障对治胜乘及功德，将在后文两个偈颂中解释。转变密意是针对甚深所说，如所说：'了知无实为实性，安住颠倒为善住，由诸烦恼极烦恼，当得无上大菩提。'
其中密意是：'了知无实为实性'是指以不散乱心执为实性，即主要思维的意思。实性是心的散乱。'安住颠倒为善住'是指远离常乐我净的执著，于颠倒无常等不退失而善住。'由诸烦恼极烦恼'是指长期行持苦行的疲惫而极为烦恼。

།དགོངས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མཉམ་པ་ཉིད་དང་དོན་གཞན་དང་། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་དུས་གཞན་དང་། །གང་ཟག་གི་ནི་བསམ་པ་ལ། །དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །དགོངས་པ་རྣམ་པ་བཞི་ལ་མཉམ་ པ་ཉིད་ལ་དགོངས་པ་ནི།འདི་ལྟར་ང་ཉིད་དེའི་ཚེ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་ མེད་པ་མ་སྐྱེས་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དོན་ལ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཞན་ལ་དགོངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དུས་ གཞན་ན་སྙམ་དུ་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ།།གང་ཟག་གི་བསམ་པ་ལ་དགོངས་པ་ནི། འདི་ལྟར་དགེ་བའི་རྩ་བ་དེ་ཉིད་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་བསྔགས་ལ་ཆུང་དུས་ཆོག་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག་ལ་ནི་སྨད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ཤིན་ཏུ་རྒྱས་པ་བསྡུས་པ་ལས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་པོ་ ཕན་ཡོན་དང་བཅས་པ་བླངས་ཏེ།སྨྲས་པ། སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ལེ་ལོ་ཅུང་ཟད་ཆོག་འཛིན་དང་། །ང་རྒྱལ་འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པ་དང་། །འགྱོད་དང་མ་ངེས་ལྡོག་པ་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་སྟེ། །དེ་ཡི་གཉེན་པོར་ཐེག་མཆོག་ གསུངས།།དེས་དེའི་བར་དུ་གཅོད་པ་ཡི། །ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་སྤོངས་བར་འགྱུར། །གང་ཞིག་ཚིག་གམ་དོན་སྒོ་ནས། །ཚིགས་བཅད་གཉིས་འཛིན་རབ་སྦྱོར་བ། །སེམས་ཅན་བློ་ལྡན་མཆོག་དེ་ཡིས། །ཡོན་ཏན་རྣམ་བཅུ་ཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །ཁམས་ནི་ཟད་པར་ བརྟས་པ་དང་།།འཆི་བའི་ཚེ་ན་རབ་དགའ་མཆོག་།ཇི་ལྟར་འདོད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །ཀུན་ཏུ་ཚེ་རབས་དྲན་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་དང་ཕྲད་པ་དང་། །དེ་ལས་ཐེག་མཆོག་ཐོས་པ་དང་། །མོས་པ་བློ་དང་བཅས་པ་དང་། །སྒོ་གཉིས་བྱང་ཆུབ་མྱུར་འཐོབ་ པའོ།།སངས་རྒྱས་ཆོས་ལ་བརྙས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། དེ་ལ་མ་ངེས་པ་ལྡོག་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མ་ངེས་པ་རྣམས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་ལྡོག་པའོ། །ཐེག་པ་མཆོག་གསུངས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྟན་པ་ ཡིན་ནོ།།སངས་རྒྱས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི་འདི་ལྟར་ང་ཉིད་དེའི་དུས་ན་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམ་པར་གཟིགས་སུ་གྱུར་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ལ་བརྙས་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གངྒཱའི་ ཀླུང་གི་བྱེ་མ་འདི་སྙེད་དང་མཉམ་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་ན་གཟོད་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟོགས་པ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།ལེ་ལོའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་བདེ་བ་ཅན་དུ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་དག་དེར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ བྱ་བ་དང་།དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ཟླ་འོད་དྲི་མེད་ཀྱི་མཚན་སྨོས་པ་ཙམ་གྱིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ངེས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ལ་ལར་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྨད་ལ། གཞན་དུ་ནི་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདོད་ཆགས་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་གི་འབྱོར་པ་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། ། ང་རྒྱལ་སྤྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ལ་ལའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྷག་པར་བསྔགས་པ་ལྟ་བུའོ། །འགྱོད་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། གང་དག་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་མཐོ་རིས་སུ་འགྲོ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ལྟ་བུའོ།།མ་ངེས་པ་ལྡོག་པའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོར་གསུངས་པ་ནི། ཉན་ཐོས་ཆེན་པོ་རྣམས་སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་ལུང་བསྟན་པ་བཤད་པ་དང་། ཐེག་པ་གཅིག་ཏུ་བཤད་པ་ལྟ་ བུའོ།

《分别意趣偈》
平等性与异义，如是复有异时，补特伽罗意乐，当知意趣有四。
于四种意趣中，平等性意趣者，如说'我于尔时即是毗婆尸佛'等，因为法身无差别故。
异义意趣者，如说'一切法无自性、无生'等，因为义理非如言说故。
异时意趣者，如说'若有发愿往生极乐者，彼等当得往生'等，是思及他时故。
补特伽罗意乐意趣者，如对某些人赞叹善根，而对某些知足少欲者则呵责等。
从《大乘广大经略》中摘取两偈及其功德而说：
轻蔑佛法及，懈怠知足少，我慢贪行与，追悔不定退，是为诸有情，能障碍之法，为对治彼故，宣说最胜乘。由此能断除，一切诸过失。
若人从文义，善持此二偈，彼具慧有情，当得十种德：界得坚固及，临终最欢喜，随意得受生，一切生忆念，值遇诸佛及，从彼闻胜乘，具信解智慧，二门速证觉。
'轻蔑佛法及'等五偈中，不定退者，谓菩萨不定种性者从大乘退转。宣说最胜乘者，即是宣说大乘。
为对治轻蔑佛陀障碍而说者，如说'我于尔时即是毗婆尸佛'等。
为对治轻蔑正法障碍而说者，如说'须供养如恒河沙数诸佛，方能生起大乘证悟'等。
为对治懈怠障碍而说者，如说'若有发愿往生极乐者，彼等当得往生'，又如说'仅称念无垢月光如来名号，即决定无上正等正觉'等。
为对治少欲知足障碍而说者，如世尊于某处呵责布施等，于他处则赞叹等。
为对治贪行障碍而说者，如佛世尊赞叹佛刹庄严等。
为对治我慢行障碍而说者，如世尊特别赞叹某些佛陀之圆满等。
为对治追悔障碍而说者，如说'若有损恼诸佛菩萨者，彼等皆当往生善趣'等。
为对治不定退障碍而说者，如授记大声闻成佛及宣说一乘等。

།ཁམས་ཟད་པར་བརྟས་པ་ནི། ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་རྟེན་ཅན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་བརྟས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེའི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ་བའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་གཉིས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དང་། གཟུངས་ ཀྱི་སྒོའོ།།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་ནི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་གཉིས་སོ། །ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དེ། རིམ་གྱིས་གོང་ནས་གོང་དུ་ཁྱད་པར་འཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དེ་ལྟར་བློ་བཟང་སྐྱོ་བ་མེད་ལྡན་བརྩེ་བ་ཅན། ། སྙན་པར་རབ་གྲགས་ཆོ་ག་བཟང་ཤེས་ལྡན་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཡིན་པ་སྟེ། །བཤད་པས་སྐྱེ་བོའི་ནང་ན་ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ། །རྒྱུ་ལྔས་ལེགས་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། ཉི་མ་བཞིན་དུ་ལྷམ་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། འཇིག་རྟེན་འདུན པར་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཡ་མཚན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱུ་ལྔ་ནི། གང་གིས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། ཡང་དང་ཡང་དུ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། ཚིག་གཟུང་བར་འོས་བ་དང་། གདུལ་བ་དང་འཚམ་པར་འཆད་པ་ཡིན་ནོ། །བཤད་པའི་སྐབས་ རྫོགས་སོ།། །།སྒྲུབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། བློ་ལྡན་གཉིས་ལ་ལོག་ཉིད་དང་། །ཡང་དག་ཉིད་རྣམས་སྤངས་གསུམ་གྱིས། །གང་ཟག་དང་ནི་ཆོས་དག་ལ། །བདག་མེད་རྣམ་གཉིས་ཀུན་ཤེས་ནས། །ཇི་སྐད་དུ། དོན་ཀུན་ཤེས ཤིང་ཆོས་ཀུན་ཤེས་ནས་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་ཞུགས་པ་ཡིན།མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན། མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད་པ་ཡིན་ཞེས་འབྱུང་བ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལ་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ ཕྱིར་རོ།།གཉིས་ལ་ལོག་པ་ཉིད་དང་ཡང་དག་པ་ཉིད། སྤངས་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དག་ཡོད་པ་ལ་སྨོན་པ་མེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་དག་གོ། ། འཇིག་རྟེན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་པོ་འདི་དག་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་ལོག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཡང་དག་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཤེས་པས་ནི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །གཟིངས་དང འདྲ་བ་ཉིད་དུ་རིག་།ཐོས་པས་ཆོག་པར་འཛིན་སྤོང་བ། །དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད། །དེ་ལྟར་དོན་ཤེས་པ་ནི་མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཟིངས་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཤེས་ཤིང་ཐོས་པ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་སྤོང་བར་བྱེད་དེ་། དེས་ན་ཆོས་ཤེས་པ་ཡིན ནོ།།སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་ཤེས་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་གཉིས་རྟོགས་ནས། །ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་རྫོགས་བྱའི་ཕྱིར། །མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རབ་ཏུ་སྒྲུབ། །སོ་སོའི་སྐྱེ་བོའི་དོན་དང་ཆོས་ཤེས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དེས་དེ་བཞིན་དུ་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་བདག་མེད་པ་གཉིས་ རྟོགས་ནས།ཤེས་པ་དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དེ། དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེས་ནི་ས་དང་པོར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེའི་བདག་ཉིད། །ཀུན་དང་མཉམ་པར་འཇིག་རྟེན་ལས། ། འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་འཐོབ། །དེ་ནས་དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཐེག་པ་ཆེས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དང་པོ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་མཉམ་པར་རོ། ། དེའི་བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དེའི་ས་པ་རྣམས་དང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་མཐུན་པར་ཞུགས་པ་ཡིན་ཏེ། དེའི་ས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །མཐོང་བས་སྤང་བྱའི་ཉོན་མོངས་རྣམས། །ཐམས་ཅད་ཡང་དག་ཟད་བྱས་ནས། །ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་སྤང་བྱའི ཕྱིར།།སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྣམ་འཇོག་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི། །ཡེ་ཤེས་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དེ་བཞིན་ས་ནི་ལྷག་མ་ལ། །མཐུན་པ་ཡི་ནི་ཆོས་སྤྱོད་དོ།

耗尽界的增长是：大乘所依的一切界增长，由于远离其障碍而获得对一切大乘的信解。
二门是三昧门和陀罗尼门。
现世有两种利益。来世有八种，应知是由逐渐获得殊胜而上进的。
说法利益偈颂：'如是具足善慧无厌且慈悲，名声广大善知仪轨具足者，菩萨即是善说法者也，说法于众中如日般照耀。'
由五因成为善说法者，及如日照耀的利益，因为以令世间欢喜的方式而成为稀有故。
五因是：以无颠倒、反复、无染心、应受持的语言、契合所化而说法。
说法品终。
修行分别有六偈：'智者于二颠倒性，及正性皆以三断，于诸补特伽罗法，了知二种无我已。'
如说：'了知一切义及了知一切法已，趣入随顺法，随顺而趣入，行随顺之法。'这是在说明，其中补特伽罗和法二种无我的了知，是因为无所取和能取。
于二者的颠倒性和正性，三种断除是：对遍计所执无自性以空性三昧，对依他起和圆成实自性存在以无愿和无相。
这三种世间三昧，因为能引发出世间智慧故非颠倒性，因为非出世间故也非正性。
'由了知义故知晓，一切诸法如筏喻，断除以闻为足执，故说为了知诸法。'
如是了知义，即是了知经等一切法如筏喻，并断除仅以听闻为满足的执著，因此是了知法。
'以凡夫之智慧，如是了知二已，为圆满彼智故，修行随顺正法。'
凡夫的义和法二种了知，如是了知所说二种无我已，为圆满彼智慧故而修行，如是即是趣入随顺法。
'其后彼于初地中，菩萨即成彼体性，与一切平等获得，无上出世间智慧。'
其后彼获得无上出世间智慧，是说因为无有更殊胜的其他乘故。在欢喜初地中与一切菩萨平等。'彼体性'是指彼地的诸位。如是即是随顺趣入，因为与彼地菩萨平等故。
'断尽一切见所断，所有一切诸烦恼，为断所知诸障故，精进修习于修道。'
此偈颂义易解。
'安立无分别智慧，与彼智慧同行故，如是于余诸地中，修行随顺之正法。'

།ལྷག་མས་ནི་མཐུན་པའི་ཆོས་སྤྱོད་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། རྣམ་པར་ འཇོག་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་རྣམ་པར་འཇོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ལྷན་ཅིག་སྤྱོད་པ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྗེས་སུ་འབྲེལ་བར་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཕན་ཚུན་བར་ཆད་མེད་པས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་བག་ཡོད་པར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་བཞི་སྟེ།བློ་ལྡན་གང་དུ་སྒྲུབ་པའི་ཡུལ། །ལེགས་པར་རྙེད་དང་གནས་བཟང་དང་། །ས་བཟང་བ་དང་གྲོགས་བཟང་དང་། །རྣལ་འབྱོར་བདེ་བའི་ཡོན་ཏན་ལྡན། །མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་ལ་སོགས་པ་འཁོར་ལོ་བཞིས་བག་ཡོད་པར་བྱ་བ་སྟོན་ཏེ། དེ་ལ་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་པ་སྟོན་ཏོ།།ལེགས་པར་རྙེད་པ་ནི་ཆོས་གོས་དང་། བསོད་སྙོམས་ལ་སོགས་པའི་འཚོ་བའི་ཡོ་བྱད་རྣམས་ཚེགས་ཆུང་ངུས་རྙེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་བཟང་བ་ནི་རྐུན་པོ་ལ་སོགས་པ་སྐྱེ་བོ་ངན་པ་དག་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ བཟང་བ་ནི་ནད་མེད་པའི་ས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།གྲོགས་བཟང་པོ་ནི་གྲོགས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྟ་བ་མཐུན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣལ་འབྱོར་བདེ་བ་ནི་ཉིན་པར་འདུ་འཛི་ཉུང་ཞིང་ལྗན་ལྗིན་ཉུང་བའི་ཕྱིར་དང་། མཚན་མོ་སྒྲ་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐོས་མང་ དང་།།བདེན་མཐོང་སྨྲ་མཁས་བརྩེ་བ་ཅན། །སྐྱོ་མེད་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ནི། །ཆེན་པོ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱ། །གཉིས་པ་འདིས་ནི་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། ལུང་དང་རྟོགས་པ་དང་། ཚིག་ཏུ་སྨྲ་བ་དང་། ཟང་ཟིང་མེད་པའི་སེམས་དང་། སྙོམ་ལས་མེད་ པ་ཉིད་ཀྱི་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དམིགས་པ་བཟང་དང་སྟོན་པ་བཟང་། །ཐབས་བཟང་བ་དང་ངེས་འབྱུང་དང་། །སྦྱོར་བ་བཟང་པོའི་བདག་ཉིད་ཀྱི། །ཡང་དག་སྨོན་ལམ་ཡིན་པར་བཤད། །གསུམ་པ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་ཚུལ་ བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་བསྡུས་པ་སྟོན་ཏེ།དམ་པའི་ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཚོགས་བསགས་པ་དང་། ཞི་གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་དུས་སུ་སྒོམ་པ་དང་། གོང་དུ་བྱ་བ་ཡོད་པས་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པ་དང་། རྟག་ཏུ་དང་གུས་པར་ བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།དགའ་དང་དལ་བར་སྐྱེ་བ་དང་། །ནད་མེད་[(]བ་[,]པ་[)]དང་ཏིང་འཛིན་དང་། །རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བྱེད་རྒྱུ་ནི། །སྔོན་ཆད་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད། །བཞི་པ་འདིས་ནི་རྒྱུ་རྣམ་པ་ལྔས་སྔོན་བསོད་ནམས་བྱས་པ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དགའ་བའི་རྒྱུ་ ཉིད་ནི་གང་གིས་ན་མི་མཐུན་པའི་ཡུལ་དུ་གནས་ན་ཡང་དགའ་བ་མ་ཡིན་ནོ།།དལ་བར་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། གང་གིས་ན་སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་འཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །ནད་མེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱུ་ཉིད་ནི། གང་གིས་ན་བདག་ ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་སྨོན་ལམ་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ་།།ཉོན་མོངས་པ་ཁོ་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ངེས་བར་འབྱུང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པ། །གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ ཀྱིས་དེ་དག་ལས།།ངེས་འབྱུང་ཆགས་སོགས་ཡིན་པར་དགོངས། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདོད་ཆགས་ལས་མ་གཏོགས་པར་འདོད་ཆགས་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་ང་མི་སྨྲ་སྟེ། ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དག་ ཀྱང་དེ་དང་འདྲའོ་ཞེས་གང་གསུངས་པ་དེའི་དགོངས་པ་སྟོན་ཏེ།གང་གི་ཕྱིར་ཆོས་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་ཆོས་མེད་པ་དེའི་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པའི་མིང་འཐོབ་ ལ།དེ་ཡང་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་དེ་ལ་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མ་གཏོགས་པར། །གང་ཕྱིར་ཆོས་མེད་དེ་ཡི་ཕྱིར། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བསྟན་པ་ལ། །བློ་ལྡན་དགོངས་པ་དེ་ཡིན་འདོད། ། མ་རིག་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ནི་གཅིག་གོ་ཞེས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བསྟན་པ་དེར་ཡང་དགོངས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་དེ་དག་ཉེ་བར་བཏགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

其余的是显示随顺的法行，即'安立与无分别'是指安立诸地的智慧和无分别。'共同行持'是指相随而行，因为彼此之间无有间断。
关于修行应当谨慎的四个偈颂：'智者修行之处所，善得资具胜住处，善妙地处善友伴，瑜伽安乐具功德。'以四轮显示于顺缘处所等住持应当谨慎。其中此偈显示住于顺缘处所。'善得'是指法衣、乞食等生活资具容易获得。'胜住处'是指无有盗贼等恶人居住。'善妙地处'是指无病之地。'善友伴'是指同伴戒律见解相顺。'瑜伽安乐'是指白天少有喧闹嘈杂，夜晚声音微小等。
'菩萨多闻及，见谛善巧说，具悲无厌倦，应知是胜者。'第二偈显示殊胜士夫，因为具足教证、善说、无私心、无懈怠等功德。
'善妙所缘善导师，善巧方便定出离，具足善妙加行性，说为真实之发愿。'第三偈显示以如理作意摄持自身真实发愿，因为缘于正法、积集资粮、适时修习止观等因缘、因有上进故不以少许为足、恒时恭敬修行。
'欢喜闲暇得生及，无病三昧与，辨别所作因，即是昔所修福德。'第四偈以五种因显示往昔所修福德：欢喜之因是若住不顺处则不生欢喜；闲暇生之因是能获得依止胜士；无病、三昧、智慧之因是能成就自身真实发愿。
唯以烦恼出离烦恼的三个偈颂：'除法界之外，因无有诸法，故诸佛观彼，出离即贪等。'显示世尊所说'我不说离贪外能出离贪，瞋痴亦复如是'之密意。因为除法性外无有诸法，故除法界外无有诸法，因此贪等法性亦得贪等名，彼亦是从贪等出离，应知此是其密意。
'除法界之外，因无有诸法，于显示杂染，智者许彼意。'于'无明与菩提为一'等显示杂染处，密意也正是如此，因为是于无明与菩提之法性假立彼等。

།གང་ཕྱིར་ཆགས་སོགས་དེ་ཉིད་ལ། །ཚུལ་བཞིན་འཇུག་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། ། དེ་ལས་རྣམ་གྲོལ་འགྱུར་དེས་ན། །དེ་ཡིས་དེ་དག་ལས་ངེས་འབྱུང་། །འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་ཚུལ་བཞིན་དུ་འཇུག་ན་དེ་དག་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་དག་གི་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ཡིན་པས་འདི་ལ དགོངས་པ་ནི་དེ་ཡིན་ནོ།།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཆེད་དུ་དམྱལ་བའི་སྲིད་པར་གནས་པ་ཡིས། །སྡུག་བསྔལ་མི་བཟད་ཅིས་ཀྱང་རྒྱལ་སྲས་གནོད་བྱེད་མིན། །ཇི་སྲིད་ཡོན་ཏན་ སྐྱོན་གྱིས་ཐེག་པ་དམན་ཞུགས་པའི།།རྣམ་རྟོག་དགེ་བ་སྣ་ཚོགས་བློ་ལྡན་གནོད་བྱེད་ཡིན། །བློ་དང་ལྡན་པ་དམྱལ་བར་གནས་པ་དུས་ཀུན་ཏུ། །བྱང་ཆུབ་དྲི་མེད་ཡངས་པའི་བར་དུ་གཅོད་བྱེད་མིན། །ཐེག་པ་གཞན་ལ་རབ་བསིལ་རྣམ་རྟོག་བདག་ཕན་པ། རབ་ ཏུ་བདེ་བར་གནས་ཀྱང་བར་དུ་གཅོད་པར་བྱེད།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ལ་གཅིག་གིས་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་གཉིས་པ་ཡིན་ཏེ། གཉི་གའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་ལ་སྐྲག་པ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ བཞི་སྟེ།ཆོས་མེད་པ་དང་དམིགས་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་མེད་རྣམ་དག་།སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་འདྲ་བ་དང་། །དེ་བཞིན་ནམ་མཁའ་འདྲར་ཤེས་བྱ། །ཇི་ལྟར་ཚུལ་བཞིན་བྲིས་པའི་རི་མོ་ལ། །མཐོན་དམན་མེད་ཀྱང་སྣང་བ་དེ་བཞིན་དུ། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ རྟོག་ལ་རྣམ་ཀུན་ཏུ།།གཉིས་པོ་རྟག་ཏུ་མེད་ཀྱང་སྣང་བར་འགྱུར། །ཇི་ལྟར་ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དངས་པ་ན་། །དངས་པ་ཉིད་དེ་དེ་ལས་སྐྱེ་མིན་གྱི་། །དེ་ནི་དེ་ལ་དྲི་མ་བྲལ་བར་ཟད། །དེ་བཞིན་རང་སེམས་དག་ལ་ཚུལ་དེ་ཉིད། །སེམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་བཞིན་འོད་གསལ་ འདོད།།དེ་ནི་གློ་བུར་ཉེས་པས་མ་རུང་བྱས། །ཆོས་ཉིད་སེམས་ལས་གཞན་པ་སེམས་གཞན་ནི། །འོད་གསལ་མ་ཡིན་རང་བཞིན་ལ་བརྗོད་དོ། །ཆོས་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ་ཆོས་དམིགས་ཀྱང་དམིགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱིས་པ་རྣམས་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ལ། ཆོས་ ཀྱི་དབྱིངས་རང་བཞིན་གྱིས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་མེད་ལ།ཕྱིས་རྣམ་པར་དག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་སྐྲག་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྒྱུ་མ་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བ་དང་། ནམ་མཁའ་དང་འདྲ་བར་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་པས་དེས་མི་སྐྲག་པ་ འགོག་པར་བྱེད་དོ།།དེ་བཞིན་དུ་རི་མོའི་མཐོན་དམན་དང་འདྲ་བ་དང་། ཆུ་རྙོག་པ་ལས་དངས་པ་དང་འདྲ་བར་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི། སེམས་ཆུ་དང་འདྲ་བར་བསྒྲུབ་སྟེ། ཇི་ལྟར་ཆུ་རང་བཞིན་གྱིས་ དངས་པ་ལས་གློ་བུར་གྱི་རྙོག་པས་རྙོགས་པ་ཡིན་པ་དེ་བཞིན་དུ།སེམས་རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་འདོད་པ་ལས་གློ་བུར་གྱི་ཉེས་པས་མ་རུང་བར་བྱས་སོ་། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པ་སེམས་གཞན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་ ནི།།རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་མི་བརྗོད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ནི་འདིར་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །འདོད་ཆགས་ལས་སྐྱེས་པའི་ལྟུང་བ་དགག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ སེམས་ཅན་ལ།།བུ་གཅིག་པ་ལ་བྱ་བ་བཞིན། །རྐང་གི་ཁོང་ནས་བྱམས་པ་ཆེ། །དེ་ལྟས་རྟག་ཕན་བྱེད་པར་འདོད། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བྱེད་ཕྱིར། །དེ་ལ་ཆགས་སྐྱེས་ལྟུང་མི་འགྱུར། །འདི་ཡི་ཞེ་སྡང་རྣམ་ཀུན་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་དང་འགལ་བར་ འགྱུར།།ཇི་ལྟར་ཕུག་རོན་རང་གི་བུ་མཆོག་བྱམས། །རང་གི་བུ་དེ་ཉེ་བར་འཁྱུད་ནས་འདུག་།དེ་འདྲ་བ་ལ་ཁོང་ཁྲོ་འགལ་བ་ལྟར། །བརྩེར་བཅས་ལུས་ཅན་བུ་ལའང་དེ་དང་འདྲ། །གང་ཕྱིར་བྱམས་པ་དེ་ཕྱིར་ཁོང་ཁྲོ་འགལ། །གང་ཕྱིར་ཞི་བ་དེ་ཕྱིར་གནོད་སེམས་ འགལ།།གང་ཕྱིར་དོན་བྱེད་དེ་ཕྱིར་སྒྱུ་སེམས་འགལ། །གང་ཕྱིར་སིམ་བྱེད་དེ་ཕྱིར་འཇིགས་བྱེད་འགལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདོད་ཆགས་སུ་དགོངས་ཏེ། སེམས་ཅན་ལ་ཕན་པར་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ། དེ་དག་ལ་དེས་བྱས་པའི་ལྟུང་བ་འགོག་པར་བྱེད་དོ།

由于对贪等彼性，如理趣入之故，由此而得解脱，因此从彼等中必定出离。如果如理趣入贪欲等彼等自性，则将从彼等中获得解脱。因此，完全了知彼等即是从彼等中出离，此中密意即是如此。
断除声闻和独觉作意的两个偈颂：'为众生故住于地狱之有，难忍痛苦决不损害菩萨。乃至功德过失入下乘者，种种善妙分别损害智者。具慧者常住地狱时，不能障碍无垢广大菩提。于其他乘极清凉分别自利，虽极安乐而作障碍。'这两个偈颂中，第二个是能成立，两者的意义都已明了。
遮遣对无自性和自性清净的怖畏的四个偈颂：'无法及所缘，无烦恼清净，如幻等相似，应知如虚空。如同善画之图画，虽无高低而显现，如是于邪分别中，二者恒无而显现。如同浑浊水澄清，澄清非从彼生起，彼即离垢而已矣，如是自心净亦然。心恒许为自性光明，彼为客尘过失所染，法性心外之他心，非光明性说自性。'
无法而又有法所缘，是愚者怖畏之处；法界自性无烦恼，后得清净亦是怖畏处。依次如幻等相似，及如虚空而成立，由此遮止不怖畏。如是类似图画高低，及如浑浊水澄清，也是依次而言。第三偈颂以心如水而成立：如水自性清澈而为客尘所浊，如是心自性光明而为客尘过失所染。除法性心外的其他心，即依他起相，不说为自性光明。因此应知此处之心唯是法性心。
遮遣贪欲所生过失的四个偈颂：'菩萨于众生，如对独子般，从心生大慈，故恒欲作利益。为利诸众生，于彼生贪非过，此之嗔恚于，一切众生相违。如鸽爱己最胜子，拥抱己子而安住，如是嗔恚相违彼，慈悲有情子亦然。由慈故嗔恚相违，由寂故害心相违，由利他故诳心相违，由安乐故怖畏相违。'菩萨对众生的慈爱即是所说的贪欲，因为是利益众生的因缘，由此遮止彼等所作过失。

།ཕུག་རོན་དཔེར་བརྗོད་པ་ནི། དེ་འདོད་ཆགས་མང་བའི་ཕྱིར་བུ་ལ་བྱམས་པ་ཡང་ཤིན་ཏུ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཁོང་ཁྲོ་བ་འགལ་ལོ། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་གང་གི་ཕྱིར་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དང་། གནོད་པ་ཞི་བ་དང་། དོན་སྒྲུབ་པ་དང་། དགའ་བ་སྐྱེད་པས་སིམ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་པ་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཁོང་ཁྲོ་བ་ཡང་འགལ་ལ། དེའི་སྔོན དུ་འགྲོ་བ་ཅན་གྱི་གནོད་པའི་སེམས་ལ་སོགས་པ་ཡང་འགལ་ལོ།།སྒྲུབ་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། སྨན་བཟང་པོ་ལ་ནད་པ་བཞིན། །འཁོར་བ་ལ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད། །ནད་པ་ལ་ནི་སྨན་པ་བཞིན། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །བྲན་མ་གྲུབ་པ་ཇི་ བཞིན་དུ།།བདག་ཉིད་ལ་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཟོང་ལ་ཚོང་པ་ཇི་བཞིན་དུ། །འདོད་པ་དག་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །གོས་ལ་བཙོ་བླག་མཁན་བཞིན་དུ། །ལས་ལ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །བུ་གཞོན་པ་ལ་ཕ་བཞིན་དུ། །སེམས་ཅན་མི་འཚེ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །མེ་དོན་གཉེར་བ་ གཙུབ་ཤིང་ལྟར།།རྟག་པར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཡིད་བརྟན་བཞིན་དུ་ལྷག་པའི་སེམས། །མ་རྫོགས་པ་ལ་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སྒྱུ་མ་མཁན་ལྟར་ཤེས་བྱ་ལ། །ཤེས་རབ་ཀྱིས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ཇི་ལྟར་གང་དུ་སྒྲུབ་པར་འདོད། །ཇི་ ལྟར་གང་དང་གང་དུ་སྒྲུབ་པ་དེ་སྟོན་པར་བྱེད་དེ།ཇི་ལྟར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨན་བཟང་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནད་པ་ལ་སོགས་པ་ལྟར་རོ། །གང་དུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཁོར་བ་ལ་སོགས་པར་ཏེ། སོ་སོར་བརྟགས་ནས་འཁོར་བ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར་དང་། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་ཉོན་མོངས་པའི་ ནད་ཀྱིས་ཐེབས་པ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་།རང་གི་སེམས་ལེགས་པར་འཆོས་པའི་ཕྱིར་དང་། སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་འཕེལ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་དང་། སེམས་ཅན་གནོད་པར་བྱེད་པ་དག་གིས་མི་འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྒོམ་པ་ལ་བར་ཆད་མེད་པར་བརྩོན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རོ་མྱོང་བར་མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཤེས་བྱ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་རོ་། །སྒྲུབ་པའི་འཁོར གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་བརྩོན་འགྲུས་རྒྱ་ཆེན་ལྡན། །གཉིས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱ་ལ་རབ་བརྩོན་དེ། །རིམ་གྱིས་དྲི་མེད་མི་རྟོག་བློ་མཆོག་གིས། །སྒྲུབ་པ་བླ་ན་མེད་པར་རབ་ཏུ་འགྲོ། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་མི་ རྟོག་པས་སྒྲུབ་པ་པོ་དང་།བསྒྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། སྒྲུབ་པ་ལ་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉིས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱ་ལ་རབ་བརྩོན་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དང་བདག་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །། གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་སྟེ། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་ངེས་འབྱུང་ཞིང་། །མོས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་པ། །ཇི་ལྟར་ཆུ་ཡིས་རྒྱ་མཚོ་བཞིན། །དགེ་ཆོས་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་དག་རྫོགས། ། མོས་པ་རྣམ་པར་འཕེལ་བྱེད་པ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཆེན་པོའི་གནས་སྐབས་སུ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་བཞིན་དུ་ནི་ཚོགས་བསགས་པའི། །རྒྱལ་སྲས་གཟོད་ནས་དག་པ་པོ་། །ལེགས་པར་ཤེས་ཤིང་སེམས་དགེ་བ། །སྒོམ་པ་ལ་ནི་རབ་ཏུ་སྦྱོར། ། གཟོད་མ་ནས་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པ་ཡོངས་སུ་སྦྱངས་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་འཛིན་པའི་སྒོ་ནས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ལྟ་བ་དྲང་པོར་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལེགས་པར་ཤེས་པ་ནི་ཐོས་པ་མང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་དགེ་བ་ནི་སྒྲིབ་པ་དང་བྲལ བའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཚེ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱུན་ལ་ནི། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལས་ཞི་གནས་དང་། །ཡེ་ཤེས་ཡངས་པ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །གདམས་ངག་རྒྱ་ཆེན་རྙེད་པར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།

以鸽子为例说明，因为它贪欲多，所以对子女的慈爱也极大。菩萨具有慈悲，与对众生生起嗔恨相违。菩萨们因为具足慈爱等功德，对众生生起慈爱，平息伤害，成办利益，生起欢喜而使之安乐，因此与嗔恨相违，与嗔恨的前行——害心等也相违。
关于修行差别的五个偈颂：如同病人对良药，趣入轮回而修行；如同医生对病人，对诸众生而修行；如同未成熟婢女，对于自己而修行；如同商人对货物，对于欲望而修行；如同染工对衣服，对业精勤而修行；如同父亲对幼子，对众生无害修行；如同求火钻木者，恒常精进而修行；如同可靠的上心，对未圆满而修行；如同幻术师对境，以智慧而修行。
这是菩萨如何何处修行之意。'如何'是指如同良药等对病人等。'何处'是指在轮回等处。即是经观察而依止轮回的缘故，以悲心不舍被烦恼病所染的众生的缘故，为善调自心的缘故，以布施等波罗蜜依次增长受用的缘故，为清净身等业的缘故，为不被害众生所扰的缘故，为无障碍精进修习善法的缘故，为不贪著三昧味的缘故，为对所知无颠倒的缘故。
关于三轮清净修行的偈颂：如是恒具广大勤，精进成熟二种事，渐以无垢无分别，最胜智慧趣无上。以法无我智无分别故，于修行者、所修及修行无分别故，应知三轮清净。'精进成熟二种事'是指众生和自己。修行品终。
教授差别解说五十一偈：无数劫中定出离，增长广大胜解心，如水注入大海般，以诸善法而圆满。'增长广大胜解心'是指已达大的阶段故。余义易解。如是积集资粮已，本来清净菩萨子，善知且具善妙心，精勤修习而安住。本来清净是指清净菩萨戒故，以不颠倒理解大乘而成正见故。善知是指多闻故。善妙心是指离障故。尔时于法流中，为得诸佛止观及广大智慧故，获得广大教授。此偈颂义易解。

།དེ་ནས་དང་པོར་སྡོམ་བརྩོན་དེ། །མདོ་ཡི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ ཆོས།།མི་གཉིས་དོན་ནི་རྣམ་འབྱེད་པ། །མདོ་སོགས་མིང་ལ་སེམས་འཇོག་གོ། །དེ་ནས་དེ་ནི་རིམ་བཞིན་དུ། །ཚིག་རབ་དབྱེ་ལ་དཔྱོད་བྱེད་ཅིང་། །སོ་སོའི་ནང་ན་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དེ་ཡི་དོན་ཡང་རྣམ་པར་དཔྱོད། །དོན་དེ་དག་ནི་ངེས་གཟུང་ནས། །ཆོས་ལ་ཀུན་ནས་སྡོམ་ པར་བྱེད།།དེ་ཡི་དོན་ནི་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར། །དེ་ནས་དེ་ནི་སྨོན་པར་བྱེད། །དང་པོར་མདོའི་སྡེ་དང་། དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་མདོ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ས་བཅུ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་སེམས་འཇོག་པར་བྱེད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གསུམ་པོ་འདིས་ནི་སེམས་དྲུག་བསྟན་ཏེ།རྩ་བའི་སེམས་དང་། རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་དང་། རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་དང་། ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། སྡོམ་པའི་སེམས་དང་། སྨོན་པའི་སེམས་སོ། །དེ་ལ་རྩ་བའི་སེམས་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་ པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་མིང་ལ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།རྗེས་སུ་དཔྱོད་པའི་སེམས་ནི། གང་གིས་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་མིང་གི་སྒོ་ནས་དམིགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཚིག་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བའོ། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པའི་སེམས་ནི། གང་གིས་དོན་དང་ཡི་གེ་དཔྱོད་པར་ བྱེད་པའོ།།དེ་ལ་དོན་ནི་རྣམ་པ་བཞིས་དཔྱོད་པར་བྱེད་དེ། བགྲང་བ་དང་། འཇལ་བ་དང་། རྟོག་པ་དང་། སོ་སོར་རྟོག་པས་སོ། །དེ་ལ་བགྲང་བ་ནི་གྲངས་འཛིན་པ་སྟེ། དཔེར་ན་གཟུགས་ནི་སྐྱེ་མཆེད་བཅུ་དང་། གཅིག་གི་ཕྱོགས་སོ། །ཚོར་བ་ནི་ཚོར་བ་དྲུག་གི་ ཚོགས་སོ།།ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པའོ། །འཇལ་བ་ནི་གྲངས་དང་ལྡན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ལ་སྒྲོ་འདོགས་པ་དང་། སྐུར་པ་འདེབས་པ་མེད་པར་འཚམ་པར་འཛིན་པའོ། །རྟོག་པ་ནི་ཚད་མས་རྟོག་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པ་ནི་བགྲང་བ་དང་། གཞལ་བ་ དང་།བརྟགས་པའི་དོན་ལ་ལྟ་བའོ། །ཡི་གེ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྤྱོད་པར་བྱེད་དེ། ཡི་གེ་ཚོགས་པ་རྣམས་དོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དང་། སིལ་བུ་རྣམས་དོན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ངེས་པར་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་གང་གིས་ཇི་ལྟར་རྗེས་སུ་དཔྱད་པ་འམ། རྣམ་པར་ དཔྱད་པ་དེའི་རྒྱུ་མཚན་ངེས་པར་འཛིན་པའོ།།སྡོམ་པའི་སེམས་ནི་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་དཔྱད་པའི་དོན་རྩ་བའི་སེམས་ལ་བསྡུས་ཏེ། ཀུན་ནས་སྡོམ་པའི་རྣམ་པར་འབྱུང་བའོ། །སྨོན་པའི་སེམས་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དོན་ཏམ། དེ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་དོན་ཏམ། དགེ་ སྦྱོང་གི་ཚུལ་གྱི་འབྲས་བུའི་དོན་ཏམ།ས་ལ་འཇུག་པའི་དོན་ཏམ། ཁྱད་པར་དུ་འགྲོ་བའི་དོན་ཀྱང་རུང་། གང་གི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་དེ་ལ་འདུན་པ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའོ། །འདི་སེམས་ཁོ་ན་དམིགས་པར་སྣང་བ་འབྱུང་གི་།སེམས་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དམིགས་ པ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་སེམས་ཙམ་དུ་ཤེས་ཀྱང་རུང་།མ་ཤེས་ཀྱང་རུང་སྟེ། དམིགས་པ་ནི་སེམས་ཡིན་ཏེ། གཞན་མ་ཡིན་པས་སེམས་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་དམིགས་པར་རྣམ་པར་གཞག་གོ།

其后，首先那位持戒者，对经等法类，辨别无二义理，于经等名号专注。其后彼者循序渐进，观察词句分别，于各自内容如理，并且详细观察其义。确定彼等义理后，于法全面摄持。为获得彼等义理，其后彼即发愿。
首先于经部、应颂部等法类中，于经等名号如'十地经'等，于如是等处专注其心。此三偈颂宣说六心：根本心、随观察心、详细观察心、决定执持心、摄持心、发愿心。
其中根本心是缘于经部等诸法之名号。随观察心是随行于经部等名号所缘诸法之词句分别。详细观察心是观察义理和文字。
其中义理以四种方式观察：数数、度量、思维、别别思维。其中数数是执持数量，如'色是十处及一分处，受是六受聚'等。度量是于具数法相无增无减如理执持。思维是以量思维。别别思维是观察所数、所量、所思之义。
以二种方式观察文字：聚集文字具有义理，分散文字无有义理。决定执持心是确定执持如何随观察或详细观察之因相。摄持心是将如何详细观察之义摄归根本心，生起周遍摄持之相。
发愿心是为禅定之义，或圆满彼义，或沙门行果之义，或入地之义，或殊胜进趣之义，随为何义精进，与欲心俱生。
此唯心所缘显现，除心之外别无所缘，无论知晓或不知晓唯心，所缘是心而非他者，故安立六心为所缘。

།ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པས་རྒྱུན་ཆགས་སུ། །བཙལ་བྱ་སོ་སོར་བརྟག་པར་བྱ། །ཡིད་ ལ་བྱེད་པ་བརྗོད་མེད་པ།རོ་གཅིག་པས་ཀྱང་དཔྱད་པར་བྱ། །ཆོས་ཀྱི་མིང་ནི་བསྡོམས་པའང་འདི། །ཞི་གནས་ལམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །ལྷག་མཐོང་ལམ་ནི་དེ་དོན་རྣམས། །རྣམ་པར་དཔྱོད་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ནི་དེ། །བསྡོམས་ པ་ཡིན་པར་རྣམ་ཤེས་བྱ།།ཞུམ་པའི་སེམས་ནི་རབ་གཟུང་སྟེ། །རྒོད་པ་ཡང་ནི་ཞི་བར་བྱ། །དེ་ནས་དམིགས་པ་དེ་ལ་ནི། །མཉམ་པར་གྱུར་ན་བཏང་སྙོམས་གཞག་།དེ་ལ་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དང་། །གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱར་བར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདིས་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཅུ་ གཅིག་བསྟན་ཏེ།རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པ་དང་། ཞི་གནས་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ལྷག་མཐོང་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཟུང་དུ་འབྲེལ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རབ་ཏུ་ འཛིན་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་།ཞི་གནས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། རྟག་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པའོ། །དམིགས་པ་ལ་ནི་སེམས་གཏད་ནས། །དེ་རྒྱུན་རྣམ་པར་གཡེང་ མི་བྱ།རྣམ་གཡེང་མྱུར་དུ་རྟོགས་བྱས་ནས། །དེ་ལ་སླར་ནི་གླན་པར་བྱ། །བློ་ལྡན་གོང་ནས་གོང་དུ་ཡང་། །སེམས་ནི་ནང་དུ་བསྡུ་བར་བྱ། །དེ་ནས་ཡོན་ཏན་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སེམས་གདུལ་ལོ། །རྣམ་གཡེང་ཉེས་པ་མཐོང་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མི་དགའ་ ཞི་བར་བྱ།།བརྣབ་སེམས་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོགས། །ལངས་པ་དེ་བཞིན་ཞི་བར་བྱ། །དེ་ནས་སྡོམ་བརྩོན་ཅན་གྱིས་ནི། །སེམས་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་བཅས། །རང་གི་ངང་གིས་འབྱུང་བ་འཐོབ། །དེ་གོམས་པ་ལས་འདུ་མི་བྱེད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པོ་འདིས་ནི་སེམས་ གནས་པ་རྣམ་པ་དགུས་གནས་པའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ།རྣམ་པ་དགུ་ནི། སེམས་འཇོག་པར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་འཇོག་པར་བྱེད། ངེས་པར་འཇོག་པར་བྱེད། ཉེ་བར་འཇོག་པར་བྱེད། འདུལ་བར་བྱེད། ཞི་བར་བྱེད། ཉེ་བར་ཞི་བར་བྱེད། རྒྱུད་གཅིག་ཏུ་བྱེད། མཉམ་ པར་འཇོག་པར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་དེ་ཡི་ལུས་དང་སེམས། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ཆེ་ཐོབ་ནས། །ཡིད་ལ་བྱེད་དང་བཅས་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡིས་དེ་ནི་འཕེལ་བྱས་ནས། །འཕེལ་བ་རིང་དུ་འགྲོ་བ་ཡིས། །དངོས་གཞིའི་གནས་པ་དེས་འཐོབ་པོ། །མངོན་ཤེས་དོན་ དུ་གཉེར་བས་ཏེ།།སྦྱངས་ན་ལས་སུ་རུང་བའི་མཆོག་།བསམ་གཏན་ལས་འཐོབ་མངོན་པར་ཤེས། །མངོན་པར་བསྒྲུབས་པའི་སྒོ་ནས་དེ། །སངས་རྒྱས་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ལ། །མཆོད་པའི་ཕྱིར་དང་མཉན་པའི་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཁམས་ནི་རྣམས་སུ་འགྲོ། །འདིས་ནི་སངས་ རྒྱས་དཔག་མེད་ལ།།བསྐལ་དཔག་མེད་པར་བསྙེན་བཀུར་བྱས། །དེ་ལ་བསྙེན་བཀུར་བྱས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་ལས་རུང་མཆོག་ཏུ་འགྱུར། །བསམ་གཏན་ལས་སུ་རུང་བ་མཆོག་ཏུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བསྐལ་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲངས་ མེད་དཔག་ཏུ་མེད་པར་གྱུར་པར་རོ།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་རྣམས་ཀྱི་ལྷག་མའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །དེ་ནས་དེ་དག་སྔོན་རོལ་དུ། །ཕན་ཡོན་ལྔ་ནི་འཐོབ་འགྱུར་ཏེ། །དེས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣོད། །བླ་ན་མེད་པ་ཉིད་འགྱུར་འདིའི། །ལུས་ལས་གནས་ངན་ ལེན་པ་ཀུན།།སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཟད་འགྱུར། །ལུས་དང་སེམས་ནི་ཀུན་ཏུ་ཡང་། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་གང་བར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཡོངས་སུ་ཆད་པ་མེད་རྟོགས་འགྱུར། །ཡང་དག་པ་ཡི་རྒྱུ་མཚན་ནི། །མ་བརྟགས་པ་དག་རབ་ཏུ་ མཐོང་།།དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་རབ་རྫོགས་དང་། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །བློ་དང་ལྡན་པས་རྣམ་ཀུན་དུ། །རྟག་ཏུ་རྒྱུ་ཡོངས་འཛིན་པར་བྱེད། །དེ་ནས་དག་པའི་སྔོན་རོལ་དུ་ཕན་ཡོན་ལྔ་འཐོབ་པར་འགྱུར་ཏེ། དག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པའི་ སའོ།།དེ་དག་ཐོབ་པས་ན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྣོད་ཉིད་འཐོབ་སྟེ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

以意识持续不断地寻求，应当各别观察。应当以无言说的作意，以一味而作观察。法的名称总集，应当了知为止观道。胜观之道即是彼等义，应当了知为观察。双运之道即是彼，应当了知为总集。应当摄持怯弱之心，也应当止息掉举。其后于所缘境，若得平等则应住舍。于彼应当恒常作意，恭敬而作修习。
此四偈颂宣说十一种作意：有寻有伺、无寻唯伺、无寻无伺、止观作意、胜观作意、双运作意、摄持因缘作意、止息因缘作意、舍心因缘作意、恒常修习作意、恭敬作意。
于所缘境系住其心，不应散乱其相续。速疾觉知散乱已，应当重新收摄。智者应当渐次地，摄心于内。其后为见功德故，调伏心于等持。为见散乱过患故，应当止息不喜。贪欲及不悦等，生起时亦应止息。其后具戒精进者，心有功用造作。自然生起而获得，由修习故无功用。
此四偈颂宣说以九种住心安住之方便：九种即是：安住、相续安住、决定安住、近住、调伏、寂静、近寂、专注一境、平等安住。
其后彼之身心，获得极大轻安，应知具足作意。由彼增长彼已，由远行增长故，由彼获得根本住。为求神通故，修习得胜堪能。由禅定获得神通。由成就彼故，为供养无量佛，为听闻教法故，前往诸世界。由此于无量佛，无量劫中承事。由于承事彼故，心成最胜堪能。成为禅定最胜堪能。无量劫者，即是无数无量。此等偈颂余义易解。
其后于彼等之前，将获五种胜利：由此成为清净，无上之法器。身中一切习气，于刹那刹那尽。身心一切时中，充满极大轻安。于诸法显现中，通达无有间断。真实之因缘相，不观察而明见。如是为圆满法身，及为清净故，具慧者于一切时，恒常摄持因缘。其后于清净之前获得五种胜利，清净即是增上意乐清净地。由获得彼等故得清净法器，无上即是无上乘故。

།དེ་བཞིན་ཆོས་སྐུ་རབ་རྫོགས་དང་། །རྣམ་པར་དག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའོ། ། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་ནི་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཕན་ཡོན་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས། གསུམ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ལ། གཉིས་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདིའི་བར་དུ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ལམ་ཡང་དག དག་པར་འགྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ནས་དེ་འདྲར་གྱུར་པ་ཡི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཉམ་གཞག་པས། །ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་མ་གཏོགས་པར། །དོན་ཀུན་རབ་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་བྱའི་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་ཀུན་ཏུ་རྩོམ་། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ འཕེལ་ནས་ནི།།སེམས་ཙམ་ལ་ནི་གནས་པར་འགྱུར། །དེ་ནས་དོན་ཀུན་སྣང་བ་ནི། །སེམས་སུ་རབ་ཏུ་སྣང་བར་འགྱུར། །དེ་ཚེ་དེ་ཡི་གཟུང་བ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་སྤངས་འགྱུར། །དེ་ནས་དེ་ལ་འཛིན་པ་ཡི། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས། །དེ་ཚེ་བར་ ཆད་མེད་པ་ཡི།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མྱུར་དུ་རེག་།དེའི་འོག་ཏུ་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པ་རྣམས་ཏེ། ནམ་ཞིག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟ་བུ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡིད་ཀྱི་བརྗོད་པ་ལས་མ་གཏོགས་པ་དོན་ཐམས་ཅད་མ་མཐོང་གི་།འདིའི་ཡིད་ ཀྱི་བརྗོད་པ་ཁོ་ན་རང་གི་མཚན་ཉིད་དང་།སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་དུ་སྣང་བར་མཐོང་བ་ན་། དེ་ནི་འདིའི་དྲོ་བར་གྱུར་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། གང་གི་དབང་དུ་མཛད་ནས་ཆུ་བོ་ཚ་སྒོ་ཅན་གྱི་མདོ་ལས། སྣང་བ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོགས་པའི་བཟོད་པའི་ཚིག་བླ་ དགས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི་སྣང་བ་འདི་ཡིན་ནོ།།དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་དེ་ཉིད་སྤེལ་བའི་ཕྱིར་མི་གནས་པའི་བྱེད་པས་བརྩོན་འགྲུས་བརྟན་པོ་རྩོམ་པར་བྱེད་པ་དེ་ནི་འདིའི་རྩེ་མོའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་འཕེལ་ནས་སེམས་ཙམ་ལ་གནས་ཏེ། འདི་ནི་སེམས་ཁོ་ནར་ཟད་དོ་ ཞེས་བྱ་བར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ནས་དོན་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ནི་སེམས་ཁོ་ནར་ཟད་ཀྱི། དོན་སེམས་ལས་གཞན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཚེ་ནི་འདིའི་གཟུང་བའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤངས་ལ། འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་འབའ་ཞིག་ལུས་ སོ།།དེ་ནི་འདིའི་བཟོད་པའི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚེ་བར་ཆད་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་ཡང་མྱུར་དུ་རེག་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཆོག་གི་གནས་སྐབས་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་དེ་འདིའི་བར་ཆད་མེད་པ་ཞེས་བྱ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་དེ་ཡི་མཇུག་ ཐོགས་སུ།།འཛིན་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་སྤང་། །འདི་དག་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ནི། །དྲོ་བར་གྱུར་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །དེ་ལྟར་ན་འདི་དག་ནི་ངེས་པར་འབྱེད་པའི་ཆ་དང་མཐུན་པར་དྲོ་བར་གྱུར་པ་ལ་སོགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནས་དེས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས། །འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་བླ་མེད་ པས།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་དྲི་མ་མེད། །འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་འཐོབ། །དེ་ཡན་ཆད་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་གྱི་གནས་སྐབས་ཡིན་ཏེ། བླ་ན་མེད་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་བླ་ན་མེད་པས་སོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དྲི་མ་ མེད་པ་ནི་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདིས་ནི་རྡུལ་དང་བྲལ་བ་དང་། དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འཛིན་པ་གཉིས་དང་བྲལ་བ་ནི་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་འདིའི་གནས་ཡོངས་གྱུར་པ་སྟེ། །ས་ནི་དང་པོ་ ཡིན་པར་འདོད།།འདིའི་དེ་བསྐལ་པ་དཔག་མེད་ཀྱིས། །ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།

'如是为圆满法身，为得清净故'这句话是说，在菩萨十地时是圆满，在佛地时是清净。这五种功德中，三种是与止相应，二种是与观相应，应当了知。到此为止，是世间道清净成就。
其后如是成就的菩萨入等持时，除了意言之外，一切境相皆不能见。为增长法光明故，精进坚固普遍修持。法光明增长之后，则安住于唯心。其后一切境相，皆显现为心。此时彼之所取分别已断。其后唯余能取分别。此时无间三昧速得现前。
其后是顺决择分，即当菩萨如是等持其心时，除意言外一切境相皆不见时，唯见此意言显现为自相与共相，这是暖位阶段。如《热河经》中所说：'所谓显现，是法决择忍的异名'，即是指此显现。
为增长此法光明，以无住之行发起坚固精进，这是顶位阶段。法光明增长后安住唯心，是因为了悟'唯是心而已'之故。
其后一切显现为境者唯是心，除心之外别无他境，如是了知时，彼时已断所取分别，唯余能取分别。这是忍位阶段。
此时速得无间三昧，这是世第一法位阶段。为何称此为无间？因为此后即断能取分别。这些依次即是暖位等。
其后彼以出世间无上智慧，获得无分别、无垢染、离二取之境界。此上是见道位阶段。无上是指无上智慧。无分别是因为远离所取能取分别。无垢染是因为断除见所断烦恼，此说明了离尘离垢。离二取是因为远离所取与能取。
此是彼之转依，被认为是初地。此经无量劫后，将得究竟清净。此偈颂义理易解。

།ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་མཉམ་པ་ཉིད། །རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་དེ་ཡི་ཚེ། །རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །བདག་དང་མཚུངས་ པའི་སེམས་འཐོབ་སྟེ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདག་མེད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་དང་ནི་དོན་བྱ་དང་། །ལན་མི་རེ་ལ་འདི་སེམས་སྙོམས། །རྒྱལ་སྲས་གཞན་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཆོས་ལ་བདག་མེད་པས་ཆོས་མཉམ་པ་ཉིད་རྟོགས་ནས་མཚུངས་པ་ཉིད་རྣམ་པ་ལྔས་རྟག་ཏུ་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཚུངས་པའི་སེམས་ཉིད་འཐོབ་སྟེ།བདག་མེད་པའི་མཚུངས་པ་ཉིད་དང་། སྡུག་བསྔལ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་རྒྱུད་དག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྤང་བར་བྱ་དགོས་པར་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལན་མི་རེ་བ་མཚུངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལས་བཞིན་དུ་གཞན་ལས་ལན་མངོན་པར་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དང་མཚུངས་པ་ཉིད་ ཀྱིས་ནི།ཇི་ལྟར་དེ་དག་གི་མངོན་པར་རྟོགས་པ་དེ་བཞིན་དུ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་འདུས་བྱས་རྣམས། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་པར། །ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་པ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་མཐོང་། །དེས་ནི་ཁམས་གསུམ་པའི་ འདུས་བྱས་རྣམས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་མཐོང་སྟེ།ཡེ་ཤེས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཟུང་བ་མེད་པ་དང་། འཛིན་པ་མེད་པའི་དོན་གྱིས་སོ། །དེ་དག་མེད་པའི་ངོ་བོ་ནི། ། མཐོང་བའི་སྤང་བྱ་རྣམས་ལས་གྲོལ། །དེ་ནས་དེ་ཚེ་མཐོང་བའི་ལམ། །ཐོབ་པ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པ་དེའི་ངོ་བོ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་མཐོང་བས་སྤང་བར་བྱ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཐོང་ངོ་། །མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས ཤིང་།།དེ་བཞིན་ཡོད་པའི་སྟོང་ཉིད་དང་། །རང་བཞིན་སྟོང་པ་ཉིད་ཤེས་པས། །སྟོང་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་སྟོང་པ་ཤེས་པ་ཞེས་བྱའོ། །མེད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ དེ།རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བཞིན་དུ་ཡོད་པའི་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གཞན་གྱི་དབང་སྟེ། དེ་ནི་ཇི་ལྟར་བརྟགས་པ་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱི། རང་གི་མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཡོད་དོ། །རང་བཞིན་གྱིས་སྟོང་པ་ཉིད་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།མཚན་མེད་གཞི་ནི་རྣམ་རྟོག་རྣམས། །ཡང་དག་ཟད་པ་ཡིན་ཞེས་བྱ། །སྨོན་པ་མེད་པར་གྱུར་པ་སྟེ་། །ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་གོ། །མཚན་མ་མེད་པའི་གཞི་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་རྣམས་ཡང་དག་པར་ཟད་པ་ཡིན་ལ། སྨོན་པ་མེད་པའི་གཞི་དམིགས་པ་དེ་ནི་ ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དམིགས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ།།རྒྱལ་སྲས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་པར་། རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་ནི། །རྟག་ཏུ་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་། ལྷན་ཅིག་ཏུ་ནི་ཐོབ་པར་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་ པའི་ཆོས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཐམས་ཅད་མཐོང་བའི་ལམ་དེ་དང་ལྷན་ཅིག་འཐོབ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

通达法界平等性之时，即能恒常对一切众生，获得与自身等同之心。对于众生无我性，及其痛苦与所作事，不求回报心平等，与诸菩萨子相同。
由于诸法无我故通达法平等性，以五种相等性恒常对一切众生获得与自身等同之心：以无我相等性及苦相等性，于自他相续中无我性与痛苦无有差别故。以所作相等性，即自他皆须断除痛苦故。以不求回报相等性，即如于自身般不欲从他人获得回报故。以与其他菩萨相等性，即如彼等之证悟般而证悟故。
彼以极为清净智慧，以无二之义，见三界诸有为法，皆为非真实分别。彼见三界有为法唯是非真实分别，极为清净智慧乃出世间故。无二之义者，即无所取及无能取之义。
见彼等无之体性，解脱见所断诸惑。尔时即说已获得，所谓见道之果位。见无所取能取之体性法界，见解脱见所断诸烦恼。
了知无之空性已，如是有之空性及，自性空性皆了知，是故说为知空者。彼菩萨由知三种空性故称为知空者。无之空性即遍计所执自性，以自相无故。如是有之空性即依他起，彼非如所计般存在，然以自相而有。自性空性即圆成实自性，以是空性之体性故。
无相之基即谓是，诸分别之真实尽。已成无愿即是彼，非真实之诸分别。无相之基即是诸分别真实穷尽，应知无愿之所缘即是非真实分别之所缘。
菩萨子菩提分法，一切种种诸行相，恒常与彼见道位，同时获得如是许。应知菩萨菩提分法念住等一切种种行相皆与彼见道同时获得。

།གང་ཞིག་བློ་ཡིས་འགྲོ་བ་འདུས་བྱས་ཙམ། །བདག་མེད་སྡུག་བསྔལ་རྒྱས་པ་ཙམ་ཤེས་ཏེ། །དོན་མེད་རང་བཞིན་བདག་ལྟ་རྣམས་སྤངས་ ནས།།བདག་ཉིད་ཆེ་ལྟ་དོན་ཆེན་རྙེད་པ་གང་། །འདི་ན་བདག་ལྟ་མེད་པར་བདག་ཏུ་བལྟ་། །སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་གྱུར་། །རང་ལ་ཕན་བྱས་བདག་ལ་ཇི་ལྟ་བར། །དོན་ཀུན་བྱེད་ལ་ལན་ཀྱང་རེ་བ་མེད། །གང་ཞིག་གྲོལ་བ་མཆོག་གིས་སེམས་གྲོལ་ལ། འཆིང་བ་མི་བཟད་ཡུན་ཡང་རིང་པོར་བཅིངས། །སྡུག་བསྔལ་མཐར་ཐུག་པ་ནི་མ་མཐོང་ཡང་། །རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ཉིད་དང་བྱེད་པ་ཉིད། །འདི་ན་འཇིག་རྟེན་ཚེ་གཅིག་རང་སྡུག་བཀུར་མི་ནུས། །འཇིག་རྟེན་གནས་པ་སྲིད་དུ་གཞན་སྡུག་བསྔལ། །བསྡོམས་པ་སྨོས་ཅི་དགོས་ཏེ་བསམ་དུ་མེད། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན། །རྒྱལ་སྲས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་དང་། །བྱམས་པ་གང་ཡིན་སྦྱོར་དང་མི་སྐྱོ་གང་། །དེ་ནི་སྲིད་པ་དག་ན་ངོ་མཚར་ཆེ། །སེམས་ཅན་བདག་དང་མཚུངས་ཕྱིར་དེ་ལྟའང་མིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་མཐོང་བའི་ལམ་ཐོབ་པའི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་བརྗོད་དེ།དོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་ཉིད་ཆེན་པོའི་ལྟ་བ་དོན་ཆེན་པོ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་མཉམ་པའི་སེམས་ རྙེད་པའི་ཕྱིར།བདག་ཏུ་ལྟ་བ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། དེ་ནི་དོན་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དོན་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །དོན་མེད་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་མེད་པར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི་དོན་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པའོ། །རང་གི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པའི་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་ཡང་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་སྐྱེས་པས་ཤིན་ཏུ་སྡུག་བསྔལ་བར་གྱུར་པའོ།།གྲོལ་བ་མཆོག་ནི་ཐེག་པ་བླ་ན་མེད་པས་སེམས་ཅན་མཐོང་བའི་ལམ་གྱིས་སྤང་བར་བྱ་བ་རྣམས་ལས་གྲོལ་ལ་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུད་ལས་བྱུང་བའི་འཆིང་བ་མི་ཟད་ པ་ཡུན་རིང་པོས་ཀྱང་བཅིངས་པའོ།།སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར། སྡུག་བསྔལ་གྱི་མཐར་ཐུག་པ་མ་མཐོང་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་མཐར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རབ་ཏུ་ཡང་སྦྱོར་ལ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པའི་དོན་བྱེད་པ་ཉིད་ དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལས་བཟློག་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་གནས་པ་ཇི་སྲིད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་བསྡོམས་པ་བཀུར་བར་ནུས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། །ཕན་པ་དང་བདེ་བར་འདོད་པ་ གང་ཡིན་པ་དང་།དེའི་དོན་དུ་སྦྱོར་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། དེར་སྦྱོར་བ་ལ་མི་སྐྱོ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་ན་ཤིན་ཏུ་ངོ་མཚར་ཡང་ཆེ་ལ། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་བདག་དང་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་ངོ་མཚར་ཡང་མི་ཆེའོ། །དེ་ནས་འདི་ནི་ལྷག་མ་ཡི། །ས་རྣམས་ སྒོམ་བའི་ལམ་འདི་ལ།།ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་དག་།བསྒོམ་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བར་བྱེད། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་དེ། །སངས་རྒྱས་ཆོས་ནི་སྦྱོང་བར་བྱེད། །གཞན་ནི་ཇི་བཞིན་རྣམ་འཇོག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །གྲངས་མེད་གཉིས་ ནི་རྫོགས་པ་ཡིས།།སྒོམ་པ་ཡི་ནི་ཚར་ཕྱིན་ཏེ། །སྒོམ་པ་ཐ་མ་ཐོབ་ནས་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དབང་བསྐུར་བ། །རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན། །རྟོགས་པས་མི་ཤིགས་ཐོབ་ནས་ནི། །གནས་གཞན་གྱུར་པ་མཐར་ཐུག་པ། །སྒྲིབ་པ་ཀུན་གྱི་དྲི་མེད་དང་། །གང་ ལ་གནས་ནས་སེམས་ཅན་ཀུན།།ཕན་ཕྱིར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་བྱེད་པ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་འཐོབ། །འདི་དག་གིས་ནི་སྒོམ་པའི་ལམ་བསྟན་ཏེ། ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ནི་གང་གིས་ན་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ ཆོས་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པ་འཇིག་རྟེན་པ་སྟེ། གང་གིས་ན་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།

凡是以智慧了知众生仅是因缘和合、无我、充满痛苦，舍弃无意义的我执本性，获得大我见之大义者。
此处无我执而观我，无痛苦而极为痛苦，如同利益自己一样利益他人，做一切事而不求回报。
凡是以最胜解脱而心得解脱，却被难忍的束缚长久束缚，虽未见到究竟苦，却精进修行并实践。
此处世间众生一生尚且无法承担自己的痛苦，更何况要说世间住世期间所有他人的痛苦总和，难以想象。菩萨则与此相反。
菩萨对众生的欢喜、慈爱、精进和不厌倦，在世间是极为稀有，但因众生与自己平等，又不足为奇。
这五个偈颂说明了获得见道的菩萨的殊胜本质：无意义的我执本性即是烦恼性的萨迦耶见。大我见之大义是因为获得了视一切众生如己的心，这种我见是一切利他的因，所以是大义。无无意义我执本性的我见即是大义。无自身相续所生的痛苦却因一切众生相续所生而极为痛苦。
最胜解脱即是通过无上乘见道而从所断中解脱，却被一切众生相续所生的无尽束缚长久束缚。因众生界如虚空无边际，虽未见到痛苦的究竟，为了终结众生的痛苦而精进修行，为无量众生做利益。
菩萨与此相反，能够承担尽世间住世期间一切众生痛苦的总和。菩萨对众生的欢喜、利乐意乐、为此而精进、精进而不厌倦，这一切在世间极为稀有，但因一切众生与自己平等，又不足为奇。
此后于余地，修道此道中，二种智慧相，为修而精进。无分别智慧，清净佛法性，如实安立智，则令众生熟。
圆满二数量，修行得究竟，获得最后修，菩萨得灌顶。以金刚三昧，证得不可坏，究竟转依处，离一切障垢。
住于此境中，为利诸众生，精进而修行，获无上正觉。
这些偈颂显示修道：二种智慧中，无分别智是用来清净自身佛法的。如实安立是出世间后得世间智，用来成熟众生。

།གྲངས་མེད་པ་གཉིས་ཀྱིས་སྒོམ་པའི་ཐ་མ་མཇུག་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་ནས་དབང་ བསྐུར་བའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་བག་ལ་ཉལ་གྱིས་མི་ཤིགས་པའི་དོན་གྱིས་རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་འཐོབ་པོ།།དེའི་འོག་ཏུ་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་མཐར་ཕྱིན་པ་དང་། གང་ལ་གནས་ནས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་ལ་སོགས་པས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཀྱི་གོ་འཕང་བླ་ན་མེད་པ་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་འཐོབ་པོ། །དེ་ལྟར་མཐོང་དཀའི ཐུབ་པ་རྟག་མཐོང་བ།།ཐོས་པ་མཉམ་མེད་ལས་བྱུང་རབ་དང་བའི། །ཤུགས་ཀྱིས་རྟག་པར་ཤིན་ཏུ་སེམས་ཚིམ་པ། །ཇི་ལྟ་བུར་ན་དོན་ཆེན་འགྱུར་མ་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་སྒོ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་ལ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རྟག་མངོན་སུམ་འདོམས་མཛད་ཅིང་། ། ཅོ་ནས་འདྲེན་བཞིན་ཉེས་པའི་ཚང་ཚིང་ནས། །ཚན་གྱིས་དྲངས་ཏེ་བྱང་ཆུབ་ལ་འགོད་དོ། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་རང་དོན་ཡང་དག་སྦྱོར་ལ་ལེགས་པར་བསྔགས་པ་དང་། །ལོག་པར་སྦྱོར་ལ་སྨོད་མཛད་གནས་དང་རྣམ་འབྱེད་ལྷུར་ལེན་མཆོག་གི་སེམས་ཅན་ལ། །གང ཞིག་སྤངས་དང་བསྟེན་པས་བདེ་གཤེགས་བསྟན་པ་འདི་ལ་རྣལ་འབྱོར་ཡོངས་འགྱུར་བ།།བར་ཆད་མཐུན་པའི་ཆོས་ནི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་རྒྱལ་རྣམས་ཚུལ་བཞིན་འདི་ན་སྟོན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདི་དག་གིས་ནི་གདམས་ངག་གི་ཆེ་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། གང་གིས་ཆོས་ ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་ལ་གདམས་ངག་འཐོབ་པ་དེས་ནི་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཐོང་བར་འགྱུར་རོ།།དེས་ན་གང་གིས་ན་ཤིན་ཏུ་དང་བའི་ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཚིམ་པར་བྱས་པ་འདི་སངས་རྒྱས་རྣམས་རྟག་ཏུ་མཐོང་བ་དེ་དོན་ཆེན་པོར་འགྱུར་བ་མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཐོས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་ གོ་བར་ཟད་དོ།།རྗེས་སུ་བསྟན་པ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་སྟོན་ཏེ། ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་དོན་ལ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་བསྔགས་པ་མཛད་པ་དང་། ལོག་པར་སྦྱོར་བ་ལ་ སྣོད་པ་མཛད་པ་དང་།ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་དུ་མཛད་ནས་གནས་པ་དང་། རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལྷུར་ལེན་བ་ལ་དེ་དག་གི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་། དེ་དག་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པའོ། །གང་ཞིག་སྤངས་པ་དང་བསྟེན་པས་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་དང་མཐུན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཞི་གནས་དང་། ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པའོ། །དེ་ནི་མཐོང་བར་རབ་དག་མི་རྟོག་བྱང་ཆུབ་ཀྱིས། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་མནན་མུན་པ་ཆེན་པོ་ཡང་། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་བསལ་ནས་ཉི་མ་ ཆེན་པོ་དག་།ཤར་བ་བཞིན་དུ་འགྲོ་བ་རྣམས་ལ་ལྷམ་མེའོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བསགས་པས་རབ་གང་ཞིང་། །ཐུབ་པ་ལས་ནི་རྟག་ཏུ་གདམས་ངག་ཆེ་ཐོབ་པའི། །སེམས་དཔའ་མཆོག་ནི་སེམས་ཀྱི་ཏིང་འཛིན་རབ་ཡངས་པ། །ཐོབ་ནས་ཡོན་ཏན་རྒྱ་མཚོའི་ཕ་རོལ འགྲོ་བར་འགྱུར།།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ། ། སྡོམ་ནི། མོས་པ་མང་བ་ཉིད་དང་ནི། །ཆོས་ཚོལ་བ་དང་བཤད་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སྒྲུབ་དང་ཡང་དག་པའི། །གདམས་ངག་རྗེས་སུ་བསྟན་པ་ཡིན། །མཇུག་ སྡུད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྟེ།།དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།། །། ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། ཇི་ལྟར་ནགས་ཚལ་དང་ནི་ལུས་ཅན་རི་བོ་དང་། །ཆུ་བོ་རྣམས་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཀུན་ནས་ས་ཡིན་པ། །དེ་བཞིན་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ རྣམས་གསུམ་པོ་ཡང་།།ཀུན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་དགེ་བ་ཡིན་པར་བརྗོད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ཀུན་ནས་སློང་བའི་ཐབས་བསྟན་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དགེ་བ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་ལས་ གསུམ་གྱིས་ཀུན་ནས་བསླང་བའི་ཕྱིར་རོ།།མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱིའོ།

在修持两个无数劫最后圆满后获得灌顶的菩萨，由于分别念的随眠不可破坏的缘故，获得金刚喻定。此后，在其他处所圆满后，住于何处而于轮回中现前圆满成佛，以及示现圆满涅槃等，为众生成办广大利益，获得一切智无上果位，远离烦恼障和所知障一切垢染。
如是难见之能仁常得见，从无等闻法所生清净力，恒时极为心意满足者，如何不成为广大义利。于法门中安住之时，如来恒常现前教导，如同牵引般从过失丛林中，迅速引导安置于菩提。
诸佛恒常对于正确修持自利善加赞叹，对于邪行呵斥，对住于及辨别为主的最胜有情，由何舍离及依止而于善逝教法中瑜伽圆满，障碍及顺缘诸法一切种类诸佛如理于此宣说。
此三偈颂显示教诫之殊胜，于法门相续中获得教诫者将恒时见到佛陀。因此，以极为清净的力量令心满足，此恒常见到诸佛，成为广大义利，听闻无等法。其余义理易解。
四种随教以一偈显示：就增上戒而言，对菩萨正确修持自利加以赞叹，对邪行加以呵斥；就增上心和增上慧而言，对住于和辨别为主的修行，宣说彼等之间的障碍和顺缘一切法。'由何舍离及依止'是指障碍和顺缘，依次对应。'瑜伽'是指修习止观。
彼以见净无分别菩提，降伏一切世间大黑暗，犹如大日升起般，于诸众生光明显现。如是恒时积集善业圆满，从能仁恒时获得广大教诫，最胜菩萨获得广大心三昧，趣向功德大海彼岸。
此等偈颂之义理易解。教诫随教品终。摄颂：多种胜解及，寻求法与说，如是修行及，正确教诫随教。此为结语偈颂，义理易解。
具足方便之业差别四偈：如同林木及诸有情山岳，以及诸河依止遍及大地，如是诸智者三业，遍及布施等善业所说。此偈显示遍发起方便：布施等善业波罗蜜多，以及菩提分等一切种类由三业遍发起故。'诸智者'是指诸菩萨。

།ནགས་ཚལ་ལ་སོགས་པ་སྨོས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྤྱད་པར་བྱ་བ་དང་། ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་པོ་དང་། བརྟན་པ་དང་། མི་བརྟན་པའི་དངོས་པོ་ངེས་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར་རོ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་ བའི་ལས་ནི་ངོ་བོ་སྣ་ཚོགས་པ།།བསྐལ་པ་མང་པོས་ཚར་ཕྱིན་མངོན་བརྩོན་བདག་ཉིད་ཅན། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ནི་ལུས་དང་ངག་སེམས་རང་བཞིན་གྱི་། །ལས་རྣམས་དག་གིས་འདི་ན་ཡིད་འབྱུང་འགྱུར་བ་མེད། །ཇི་ལྟར་བདག་ལ་ཕན་འདོད་དུག་དང་མཚོན་དང་ནི། །གནམ་ལྕགས་ལྕེ་དང་ དགྲ་ལས་རང་གི་ལུས་ཟློག་པ།།དེ་བཞིན་རྒྱལ་སྲས་ཐེག་པ་དམན་པ་རྣམ་གཉིས་ལས། །ལས་རྣམས་གསུམ་གྱིས་བདག་ཉིད་ཟློག་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ལྡང་བའི་ཐབས་སྟོན་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་སྐྱོ་བ་དང་། ཐེག་པ་གཞན་དུ་ལྷུང་བ་ ལས་སློང་བའི་ཕྱིར་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།།ཡིད་འབྱུང་བ་ནི་སྐྱོ་བ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །ཐེག་པ་དམན་པ་དང་ལྡན་པའི་ལས་ནི་ཐེག་པ་དམན་པར་སེམས་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་དགེ་བའི་རྩ་བ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དགེ་བ་མ་སྐྱེས་པ་མི་སྐྱེད་ཅིང་དགེ་ བའི་ལོ་ཏོག་སྐྱེས་པ་འཇོམས་པའི་ཕྱིར་དང་།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཐོབ་པའི་གེགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དུག་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །རྟག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལས་ཅན་ལས་མིན་ཞིང་། །ལས་ཀྱི་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་མི་ལྟ་སྟེ། །དེས་ན་འདིས་ནི་ དེའི་ཐབས་ཡང་དག་བཟུང་བའི་ཕྱིར།།ལས་རྣམས་དག་པ་མཐའ་ཡས་དེ་ཡི་ཕ་རོལ་འགྲོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་པ་འདིས་ནི་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྒོ་ནས་ལས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཐབས་སྟོན་ཏེ། བྱེད་པ་པོ་དང་། ལས་དང་བྱ་བ་རྣམས་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཐའ་ ཡས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐབས་དང་ལྡན་པའི་ལས་ཀྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་བསྡུ་བའི་སྡོམ་ནི། །གྲངས་དང་དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམས་དང་། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་གོམས་བྱ་ཡོན་ཏན་དང་། །དེ་དག་རབ་དབྱེ་བསྡུ་དང་མི་ མཐུན་ཕྱོགས།།ཡོན་ཏན་ཕན་ཚུན་རྣམ་ངེས་ཡིན་ཞེས་བྱ། །གྲངས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། རེ་ཞིག་།ལོངས་སྤྱོད་དང་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དང་། །འཁོར་རྩོམ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་མངོན་མཐོ་དང་། །རྟག་ཏུ་ཉོན་མོངས་དབང་ཉིད་མི་ འགྲོ་དང་།།བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དང་པོའོ། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཞིས་ནི་མངོན་པར་མཐོ་བ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྦྱིན་པས་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའོ། །བཟོད་པས་ནི་འཁོར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ པ་སྟེ།འདི་ལྟར་དེ་བསྟན་པས་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྐྱེ་བོ་མང་པོ་དགའ་བར་འགྱུར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་རྩོམ་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། ལས་ཀྱི་མཐའ་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྔ་པས་ནི་ཉོན་མོངས་པའི་དབང་དུ་མི་འགྲོ་བ་ཉིད་དེ་། བསམ་གཏན་གྱིས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་རྣམ་པར་ གནོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དྲུག་པས་ནི་བྱ་བ་རྣམས་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་སྟེ། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མངོན་པར་མཐོ་བ་དང་། དེ་ལ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་དང་། བྱ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་དང་། རྩོམ་པའི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།སེམས་ཅན་དོན་ལ་རབ་བརྩོན་པ། །གཏོང་དང་མི་གནོད་བཟོད་པས་བྱེད། །གནས་དང་གྲོལ་བ་གཞིར་བཅས་པས། །རང་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་གཉིས་པ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གསུམ་པོ་སྦྱིན་པ་དང་།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། བཟོད་པ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཏོང་བ་དང་། མི་གནོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་བཟོད་པས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་དོ།

说到森林等，是为了确定所应当受用的、受用者、坚固和不坚固的事物。
极其艰难的事业具有种种本性，经过多劫圆满精进的自性，菩萨以身语意自性的诸业，于此不生厌离。
如同为自利而远离毒药、兵器、金刚雷电和怨敌对自身的伤害一样，菩萨以三业远离二种下乘。
这两个偈颂说明了振作的方法，即依次为不厌离大乘和从其他乘中振作起来。厌离即是厌倦的同义词。
与小乘相应的业，由于回向小乘心、断除大乘善根、不生未生善法并摧毁已生善苗、成为证得圆满佛果的障碍，故与毒等相似。
恒时无分别业非业，不观三种业的行为，因此为了正确把握其方便，无边清净诸业到达彼岸。
这第四个偈颂说明以三轮清净门显示业清净的方法，因为不执著作者、业和所作。无边即是因为无尽。
具有方便的业品终。
波罗蜜多分别摄颂：数量及其相、次第，词义、修习及功德，彼等分别摄违品，功德互定称为是。
数量分别有六偈颂，首先：圆满受用及身体，眷属事业圆满增上，恒时不随烦恼力，诸事业中无颠倒。
其中四种波罗蜜多成就四种增上：布施成就受用圆满，持戒成就身体圆满，安忍成就眷属圆满，因为通过示现此法使来世众多有情欢喜。精进成就事业圆满，因为成就一切事业。
第五使不随烦恼力，因为禅定能够降伏烦恼。第六于诸事业无颠倒，因为如实通达了知一切事业。
如是，依据增上、于彼无烦恼、事业无颠倒和事业的缘故而建立六波罗蜜多。
精进利益诸有情，以施无害忍而作，依止解脱诸所依，一切种相行自利。
这是第二颂，菩萨精进于利益有情诸事，以布施、持戒、安忍三波罗蜜多依次以布施、无害、忍受伤害而作利益有情。

།གསུམ་གྱིས་ནི་སེམས་གནས་པ་དང་། རྣམ་ པར་གྲོལ་བ་གཞི་དང་བཅས་པས་རང་གི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤྱོད་དེ་།བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དག་གིས་སེམས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མཉམ་པར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ ལྟར་ན་གཞན་གྱི་དོན་དང་རང་གི་དོན་ལས་བརྩམས་ཏེ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ།།མི་ཕོངས་པ་དང་རྣམ་པར་མི་འཚེ་དང་། །རྣམ་འཚེ་བཟོད་དང་བྱ་བས་མི་སྐྱོ་དང་། །དགའ་བྱེད་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དེ་ཡི་ཕྱིར། །གཞན་གྱི་དོན་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་ནོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གསུམ་པ་ཡིན་ཏེ། བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའི་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་དག་ལ་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་མི་ཕོངས་པ་དང་།རྣམ་པར་མི་འཚེ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཚེ་བ་བཟོད་པ་དང་། གྲོགས་བྱ་བ་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པ་དང་། རྫུ་འཕྲུལ་ལ་སོགས་པའི་མཐུས་དགའ་བར་བྱེད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་སྒོ་ནས་ལེགས་པར་བརྗོད་པ་དག་གིས་འགྱུར་རོ། །དེའི་ཕྱིར་ན་གཞན་གྱི་དོན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རང་གི་དོན་དུ་འགྱུར་ཏེ། གཞན་གྱི་དོན་ནི་རང་གི་དོན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མཐའ་དག་གི སྐབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ།།ལོངས་སྤྱོད་མངོན་པར་མི་དགའ་དང་། །རབ་གུས་གཉིས་ལ་མི་སྐྱོ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །ཐེག་ཆེན་མཐའ་དག་འདིར་ཟད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་པ་སྟེ། །སྦྱིན་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མི་ལྟ་བའི་ ཕྱིར་མངོན་པར་མི་དགའོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བསླབ་པ་དག་ལ་ཤིན་ཏུ་གུས་པ་ཉིད་དོ། །བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སེམས་ཅན་དང་སེམས་ཅན་མ་ཡིན་པས་བྱས་པའི་སྡུག་བསྔལ་དང་། དགེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་དང་ གཉིས་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་དོ།།བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དག་གིས་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གིས་བསྡུས་པའི་རྣལ་འབྱོར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་ནི་འདི་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་བསྡུས་པའི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། ། ཡུལ་རྣམས་ལ་ནི་མ་ཆགས་ལམ། །དེ་ཐོབ་རྣམ་གཡེང་སྡོམ་པའི་ལམ། །སེམས་ཅན་མི་གཏོང་འཕེལ་བ་དང་། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྔ་པའོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པ་ནི་ཡུལ་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པའི་ལམ་ཡིན་ཏེ། གཏོང་བ་ལ་གོམས་པས་དེ་ལ་ཆགས པ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་ཐོབ་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་རྣམས་ཀྱི་ལམ་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ལ་གནས་པ་ལ་ཡུལ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ལས་ཀྱི་མཐའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ཐམས་ཅད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། བཟོད་པ་ནི་སེམས་ཅན་མི་གཏོང་བའི་ལམ་སྟེ། གནོད་པ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཡིད་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ནི་དགེ་བ་འཕེལ་བའི་ལམ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་དེ་འཕེལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་ནི སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དག་གི་ལམ་ཡིན་ཏེ།དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐབས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབང་དུ་བྱས་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གོ། །བསླབ་གསུམ་དབང་དུ་མཛད་ནས་ ནི།།རྒྱལ་བས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་།ཡང་དག་བཤད་དེ་དང་པོ་གསུམ། །ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་རྣམ་པ་གཉིས། །གཅིག་ནི་གསུམ་ཅར་ལ་ཡང་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དྲུག་པའོ། །དེ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་བསླབ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པོ་གསུམ་སྟེ། ཚོགས་དང་ བཅས་པ་དང་འཁོར་དང་བཅས་པ་གཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྦྱིན་པས་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི་བཟོད་པས་གཤེ་བ་ལ་སླར་མི་གཤེ་བ་ལ་སོགས་པས་སྲུང་ངོ་། །རྣམ་པ་གཉིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ལྷག་པའི་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ ཤེས་རབ་ཀྱི་བསླབ་པའོ།

以三种方式令心安住，以及具有解脱基础的一切种类自利行为，依靠精进，依次以禅定和智慧，为了使未入定的心入定，为了使已入定的心获得解脱。如是，从利他和自利出发而有六波罗蜜多。
'不贫乏与无害，忍受伤害与不厌倦，令喜善说故，利他即是自利。'这是第三颂。菩萨的一切利他事业，依次以布施等令他人资具不匮乏，无害，忍受伤害，做助伴不厌倦，以神通等力令欢喜，以断除疑惑方式善说。因此，利他即成为菩萨的自利，因为利他即是自利，为了证得大菩提。如是，以自利他一切事业的方式而有六波罗蜜多。
'不贪著受用及，恭敬二不厌，瑜伽无分别，大乘一切尽。'这是第四颂。由布施，菩萨因不顾受用而无贪著。由受持清净戒律，菩萨对学处极为恭敬。由忍辱和精进，依次对有情和非有情所作的痛苦，以及修习善法二者无有厌倦。由禅定和智慧，有止观所摄的无分别瑜伽，大乘一切仅此而已。因此，摄集大乘的意趣而有六波罗蜜多。
'于诸境无著道，得彼防散道，不舍有情增，清净诸障他。'这是第五颂。其中布施是于诸境无著之道，因为习惯于布施而离彼贪著。戒律是防护得彼散乱之道，因为住于比丘戒律者，为得境界故，一切业际散乱皆不生起。忍辱是不舍有情之道，因为对一切加害者的痛苦心不退却。精进是善法增长之道，因为发起精进则彼增长。禅定和智慧是清净诸障之道，因为此二者能清净烦恼障和所知障。所谓道即是方便，如是，以一切道的方式而有六波罗蜜多。
'依于三学故，佛说六度圆，初三属第一，后二属二种，一者通三者。'这是第六颂。其中增上戒学是前三波罗蜜多，因为摄受具资具和具眷属。由布施不顾受用则受持戒律，由忍辱以不以骂报骂等守护已受持者。所谓二种，即增上心学和增上慧学。

།དེ་ནི་ཐ་མ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །གཅིག་པུ་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ནི་བསླབ་པ་གསུམ་ཅར་དུ་ཡང་གཏོགས་ཏེ། བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གྲོགས་སུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཚན་ཉིད་ རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ།སྦྱིན་པ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སེར་སྣ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་དང་།ཆོས་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྡན་པ་དང་། གང་ཅི་འདོད་པ་དེ་ལ་དེ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པས་བསྡུས་ནས་ཐེག་པ་གསུམ་ ལ་སྐལ་བ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་མོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །བཟོད་པ་མི་མཐུན་ ཕྱོགས་ཉམས་དང་།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །བརྩོན་འགྲུས་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་ རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ།།བསམ་གཏན་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད། །སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །ཤེས་རབ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམས་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །འདོད་ པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་རྫོགས་བྱེད།།སེམས་ཅན་རྣམ་སྨིན་བྱེད་རྣམ་གསུམ། །སྦྱིན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་ཇི་ལྟ་བར་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གིས་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་འཆལ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ ལོ་དང་།རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདོད་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་གཞན་དག་ལ་ལུས་དང་། ངག་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་སྡོམ་པ་དང་། གནོད་པར་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་དང་། གྲོགས་དང་། ཡིད་ལ་འཐད་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པས་འདོད་པ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ནི། ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པས་མགུ་བར་བྱས་ཏེ། ཐེག་པ་གསུམ་ལ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་རིམས་རྣམ་པར དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།།སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ཕྱི་མ་སྟེ་། །དམན་དང་མཆོག་ཏུ་གནས་ཕྱིར་དང་། །རགས་པ་དང་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །རྒྱུ་གསུམ་གྱིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་དེ་དག་རིམ་པར་བསྟན་ཏེ། སྔ་མ་ལ་བརྟེན་ནས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བའི་ ཕྱིར་ནི་ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་ཏོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་ན་བཟོད་པར་འགྱུར་རོ། །བཟོད་པ་དང་ལྡན་ན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་ན་ཏིང་ངེ་འཛིན་སྐྱེད་པར་བྱེད་དོ། །སེམས་མཉམ་པར་བཞག་ན་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་ སོ།།སྔ་མ་དམན་ལ་ཕྱི་མ་མཆོག་ཏུ་གནས་པའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པ་ནི་དམན་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་མཆོག་ཡིན་པ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ནི་དམན་ལ། ཤེས་རབ་ནི་མཆོག་ཡིན་པའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །སྔ་མ་ནི་རགས་ལ་ཕྱི་མ་ནི་ཕྲ་བའི་ཕྱིར་ནི་སྦྱིན་པ་ནི་འཇུག་སླ་བའི་ཕྱིར་དང་། བྱ་སླ་ བའི་ཕྱིར་རགས་ལ།ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་དེ་བས་ཆེས་འཇུག་དཀའ་བའི་ཕྱིར་དང་། ཆེས་བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་བ་ནས། དེ་བཞིན་དུ་བསམ་གཏན་ནི་རགས་ལ། ཤེས་རབ་ནི་ཕྲ་བའི་བར་དུ་ཡིན་ནོ། །ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་ པ་དང་།།བསིལ་བ་འཐོབ་དང་ཁྲོ་བཟོད་དང་། །མཆོག་སྦྱོར་བ་དང་ཡིད་འཛིན་དང་། །དོན་དམ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཤད་དོ།

这是由后两者所摄，即按次第是禅定和智慧。唯一精进波罗蜜通于三学，因为精进是一切的助伴。
关于性相分别的六偈：'布施违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
菩萨布施的性相有四种：因断除悭吝而违品已损坏，因通达法无我而具足无分别智慧，因随所欲而施予故能圆满一切所欲，因以布施摄受而随其根器安置于三乘故有三种成熟有情。
'持戒违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
'安忍违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
'精进违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
'禅定违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
'智慧违品已损坏，无分别智慧相应，圆满一切诸所欲，成熟有情有三种。'
如同布施的四种性相，持戒等这些也应当如是了知。这些的违品依次是破戒、嗔恚、懈怠、散乱和邪慧。
圆满一切所欲是指以持戒等使他人身语完全清净，对加害者生忍辱，以助伴、意乐和断除疑惑而圆满所欲。成熟有情是以持戒等令其欢喜而成熟于三乘。
关于次第分别的偈颂：'后依前而生，因为住劣胜，以及粗细故，彼等次第说。'
由三因宣说布施等的次第：因为依前生后，即不贪著受用而受持戒，具戒则生忍辱，具忍则发精进，发精进则生定，心得等持则如实了知。
因为前劣后胜，即布施是劣而持戒是胜，乃至禅定是劣而智慧是胜。
因为前粗后细，即布施因易入易行故粗，持戒因较难入难行故细，乃至禅定粗而智慧细。
关于语义分别的偈颂：'舍除贫穷苦，获得清凉乐，忍受诸嗔恚，趋入最胜道，摄持诸意乐，了知胜义谛。'

།དབུལ་བ་འདོར་བར་བྱེད་པས་ན་སྦྱིན་པའོ། །བསིལ་བ་འཐོབ་པར་བྱེད་པས་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། དེ་དང་ལྡན་པ་ལ་ཡུལ་གྱི་མཚན་མའི་ཉོན་མོངས་པའི་ ཡོངས་སུ་གདུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཁྲོ་བ་བཟོད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་སྟེ། དེས་ཁྲོ་བ་བཟོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་དང་སྦྱོར་བར་བྱེད་པས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། དགེ་བའི་ཆོས་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡིད་ནང་དུ་འཛིན་པར་བྱེད་པས་ན་བསམ་གཏན་ནོ། །འདིས་ནི་དོན་དམ་པ་ཤེས་ པས་ན་ཤེས་རབ་བོ།།སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཐམས་ཅད་སྒོམ་པ་དངོས་པོ་དང་། །དེ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །བསམ་པ་དང་ནི་ཐབས་དག་དང་། །དབང་འབྱོར་ཉིད་ལ་བརྟེན་པར་བརྗོད། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ནི་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ནས་དབང་ འབྱོར་བ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པའི་བར་རྣམ་པ་ལྔ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། རྒྱུ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རིགས་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཡིན་པའོ། ། སྨོན་ལམ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་སྔོན་གྱི་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་གང་ཡིན་པའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་སྟོབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་པ་གོམས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལ་བརྟེན་པ་ཡང་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མོས པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་ལྡན་པའི་མདོ་སྡེ་ཐམས་ཅད་ལ་མོས་པ་ཡིན་ནོ།།རོ་མྱང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དག་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་ལྟ་བའི་ཚུལ་གྱིས་རོ་མྱོང་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཐམས་ཅད་ན་སེམས་ ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་ཡིན་ནོ།།མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི། བདག་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ཁྱད་པར་མ་འོངས་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་བསམ་པ་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་ སྟེ།ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་དང་། དགའ་བའི་བསམ་པ་དང་། ཕན་པའི་བསམ་པ་དང་། མ་གོས་པའི་བསམ་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ལ་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་གྱིས་བཀང་བ་དང་།ལུས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཅིང་། དེ་བཞིན་དུ་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྦྱིན་པར་བྱེད་ལ། སེམས་ཅན་གཅིག་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཇི་སྙེད་པ་དེ་དག་ལ་རྣམ་གྲངས་འདིས་སྦྱིན་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་བསམ་པ་ལ་ངོམས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བསམ པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་བརྒྱུད་པ་དེ་ལྟ་བུ་ཡང་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་ཉམས་པར་མི་བྱེད་ཅིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུན་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དེ། བསམ་ པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།སེམས་ཅན་དེ་དག་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། སྦྱིན་པ་དེས་རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་ པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

由于能舍弃贫穷，故为布施。由于能获得清凉，故为持戒，因为具足此者无有境相烦恼的热恼故。
所谓忍耐愤怒即是忍辱，因为以此忍耐愤怒故。由于令趋入殊胜，故为精进，因为趋入善法故。由于摄持内心，故为禅定。由于以此了知胜义，故为智慧。
修习分别偈颂：'一切修习事物及，如是作意与，思维以及方便等，依止自在性而说。'
波罗蜜多修习有五种，从依止事物乃至依止自在性。
其中依止事物也有四种：依止因者，是以种姓力而于诸波罗蜜多修习串习。依止异熟者，是以圆满身体之力。依止愿者，是以往昔愿力。依止观察力者，是以智慧力而于诸波罗蜜多修习串习。
依止作意修习波罗蜜多也有四种：胜解作意是于一切具足波罗蜜多的经典生起胜解。领受作意是以见功德之理而领受已得波罗蜜多。随喜作意是随喜一切世界中一切有情的布施等。欢喜作意是欢喜自己与一切有情未来的波罗蜜多殊胜。
依止思维修习波罗蜜多有六种：无厌足思维、广大思维、欢喜思维、利益思维、无染思维、善思维。
其中菩萨布施无厌足思维是：菩萨于一有情乃至一刹那中以恒河沙数世界七宝充满而布施，及以恒河沙数身体布施，如是于恒河沙数劫中一一刹那布施，如于一有情，如是于应当成熟为无上正等正觉的一切有情界，以此方便布施，然菩萨于布施思维无有满足，如是思维即是菩萨布施无厌足思维。
菩萨如是相续布施乃至一刹那亦不退失，直至菩提座间亦不间断，如是思维即是菩萨布施广大思维。
菩萨以如是布施摄受彼等有情时，菩萨极为欢喜，而非被布施所摄受的彼等有情如是，如是思维即是菩萨布施欢喜思维。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པས་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་ཆེས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལྟར་བདག་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ལ་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལས་དེ་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལས་བྱུང་པའི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པའི་ཕུང་པོ་དེ་ལྟར་རྒྱ་ཆེ་བའི་རྣམ་པར་སྨིན་ པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འདོར་གྱི།བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའི་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལུས་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་ མ་སྙེད་ཀྱིས་ཆེའི་ཚད་བསྐལ་པ་གང་གཱའི་ཀླུང་གི་བྱེ་མ་སྙེད་དུ་རྟག་པར་ཡོ་བྱད་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ཕོངས་བཞིན་དུ།སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་མེ་མར་མུར་གྱིས་རབ་ཏུ་གང་བར་སྤྱོད་ལམ་རྣམ་པ་བཞི་བྱེད་ཅིང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་ ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐད་ཅིག་མ་གཅིག་གི་བར་སྒོམ་པར་བྱེད་ཅིང་། རྣམ་གྲངས་དེས་གང་གིས་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་འཚང་རྒྱ་བར་འགྱུར་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོ་ཇི་སྙེད་པའི་བར་གྱི་ ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕུང་པོའི་བར་དེ་སྒོམ་པར་བྱེད་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བསམ་པའི་བར་ལ་ངོམས་པ་མེད་པ་ཉིད་གང་ཡིན་པ་སྟེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ་ངོམས་མི་ཤེས་པའི་བསམ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་བརྒྱུད་པ་ ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་བརྒྱུད་པའི་བར་དེ་མི་གཏོང་ཞིང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སྙིང་པོ་ལ་འདུག་གི་བར་དུ་རྒྱུད་གཅོད་པར་མི་བྱེད་དོ་། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་ པའི་བར་ལ་རྒྱ་ཆེན་པོའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེས་དགའ་བར་འགྱུར་གྱི། རྗེས་སུ་བཟུང་བའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་ནི་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ཏེ།བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་དག་ལ་དགའ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།

菩萨如是以布施利益众生时，不应认为那些众生对自己有更大的利益，因为是他们示现无上正等正觉的缘故。如是之心即是菩萨布施的利益心。
菩萨虽从众生处如是布施而获得广大福德，但不求报恩与果报，如是之心即是菩萨修习布施波罗蜜的无染心。
菩萨如是广大布施蕴的果报，也只施与众生而非自己，与一切众生共同回向无上正等正觉。如是之心即是菩萨修习布施波罗蜜的善心。
其中，对于菩萨从修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜的无厌心是：菩萨以恒河沙数身，于恒河沙数劫中，虽常缺乏一切资具，在三千大千世界充满烈火中行四威仪，从持戒波罗蜜一刹那乃至智慧波罗蜜一刹那间修习，以此方便成就无上正等正觉所需的一切戒蕴乃至智慧蕴。菩萨对修习持戒波罗蜜的心乃至修习智慧波罗蜜的心无有满足，如是之心即是菩萨修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜的无厌心。
如是菩萨从修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜的相续不舍，直至菩提道场亦不间断。如是之心即是菩萨修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜的广大心。
当以修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜摄受众生时，菩萨更生欢喜，而非被摄受的众生如是。如是之心即是菩萨修习持戒波罗蜜乃至修习智慧波罗蜜的欢喜心。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གང་དག་ལ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་གྱིས་ཕན་འདོགས་པའི་སེམས་ཅན་དེ་དག་བདག་ཉིད་ལ་ཆེས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་པར་ཡང་དག་པར་རྗེས་སུ་ལྟ་བ་ལྟར་བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཏོ་། དེ་དག་ནི་བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་ པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཉེ་བར་རྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ།།བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་གྱིས་ཕན་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་རྒྱ་ཆེན་པོ་མངོན་པར་འདུས་བྱས་ཀྱང་ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། །བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་མ་གོས་པའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་ལྟར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནས། ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་བར་གྱི་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ དེ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་སེམས་ཅན་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་འདར་གྱི།བདག་ཉིད་ལ་ནི་མ་ཡིན་ཞིང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་དང་ཐུན་མོང་དུ་བྱས་ནས་། བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་སྔོ་བར་བྱེད་དེ། བསམ་པ་དེ་ལྟ་བུ་གང་ཡིན་པ་དེ་ ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ནས།ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པའི་བར་ལ་དགེ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་ཐབས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། འཁོར་གསུམ་ཡོངས་ སུ་དག་པར་སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟར་ཐབས་དེ་ནི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ཐམས་ཅད་མངོན་པར་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒོམ་པ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ལ་བརྟེན་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དང་། སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་དང་། སྟོན་པ་ལ་དབང་ འབྱོར་པ་ཉིད་དོ།།དེ་ལ་སྐུ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུ་གཉིས་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡིན་པར་བལྟ་བར་བྱ་སྟེ། དེས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ ཆོས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པར་བྱེད་དོ།།སྟོན་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བསྡུ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོར་དོན་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་ དབྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།།དོན་དྲུག་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་། ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་རྣམས་སོ། །དེ་ལ་སྦྱིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དོན་རྣམས་གཏོང་བར་བྱེད་པ་དང་། །རྩ་བ་སེམས་པ་ལ་བརྟེན་དང་། །ལུས་ དང་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་ཚོགས་དང་།།གཉིས་རྗེས་འཛིན་དང་རྫོགས་བྱེད་དང་། །དེ་ཡང་སེར་སྣ་མེད་ལྡན་དང་། །ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་མི་འཇིགས་གཏོང་། །སྦྱིན་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སྦྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ནི་ལེན་པ་པོ་རྣམས་ལ་དོན་གཏོང་བའོ། ། རྒྱུ་ནི་མ་ཆགས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པའི་སེམས་པའོ་། །འབྲས་བུ་ནི། ལུས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཚེ་ལ་སོགས་པས་བསྡུས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་སྟེ། གནས་ལྔའི་མདོ་ལས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །ལས་ནི། རང་དང་གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ།།ལྡན་པ་ནི། །སེར་སྣ་མེད་པ་དང་སྟེ། སེར་སྣ་མེད་པ་དག་ལ་ཡོད་དོ།

菩萨对于以如是持戒波罗蜜乃至修习般若波罗蜜而利益的众生，虽然如实观察他们是对自己最有利益者，但对自己却不是如此。这是因为他们是依止无上正等正觉的缘故。如是之心即是菩萨从修习持戒波罗蜜乃至修习般若波罗蜜的利益之心。
菩萨虽然成就从持戒波罗蜜所生乃至从般若波罗蜜所生的广大福德，但也不希求回报和异熟果报。如是之心即是菩萨从修习持戒波罗蜜乃至修习般若波罗蜜的无染之心。
菩萨如是从修习持戒波罗蜜所生乃至从修习般若波罗蜜所生的如是福德蕴的异熟果报，也唯独回向给众生，而不是自己，与一切众生共同回向无上正等正觉。如是之心即是菩萨从修习持戒波罗蜜乃至修习般若波罗蜜的善心。
依止方便修习波罗蜜有三种：以无分别智观察三轮清净的缘故。如是方便能成就一切作意。
依止自在修习波罗蜜有三种：身自在性、行自在性和说法自在性。其中身自在性应当了知是如来的两种身：法身和受用身。其中行自在性应当了知是化身，以此向一切众生示现一切种类的如法行为。说法自在性是无碍宣说六波罗蜜的一切种类。
分类摄颂有十二偈，因为布施等各自分为六义的缘故。六义是：自性、因、果、业、相应和趣入义。
其中布施的分类有两偈：'能施诸义利，根本依思心，身及受用圆，摄二及能圆，彼具无悭吝，法财无畏施，智者如是知，布施当修行。'
布施的自性是对受者施予利益。因是与无贪等俱生的思心所。果是身圆满摄于寿命等和受用圆满，如五处经中所说。业是摄受自他和圆满大菩提资粮。相应是无悭吝，即存在于无悭吝者中。

།འཇུག་པ་ནི་ཆོས་དང་ཟང་ཟིང་དང་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་སོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ཡན་ལག་ དྲུག་ཞི་བསམ་པས་ཟིན།།བདེ་འགྲོ་གནས་པ་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །རྟེན་དང་ཞི་དང་འཇིགས་པ་མེད། །བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །བརྡར་བཏགས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། །སྡོམ་པ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད།།ཡན་ལག་དྲུག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡན་ལག་དྲུག་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནས་བསླབ་པའི་གཞི་རྣམས་ལ་ཡང་དག་པར་བླངས་ཏེ། སློབ་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་ཡིན་ནོ། ཞི་བའི་བསམ་པས་ཟིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་ སྟེ།མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་བསམ་པས་ཡང་དག་པར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་འགྲོ་གནས་པ་སྦྱིན་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་བདེ་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཕྱིར་དང་། འགྱོད་པ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་རིམ་གྱིས་སེམས་གནས་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟེན་དང་ཞི་དང་ འཇིགས་པ་མེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། ཚུལ་ཁྲིམས་ནི་ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པའི་ཡོངས་སུ་གདུང་བ་ཞི་བས་ཞི་བའོ། །སྲོག་གཅོད་པ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་ཅན་གྱི་རྟེན་འཇིགས་པ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་། ཁོན་རྣམས་མི་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་འཇིགས་པ་མེད་ པའོ།།བསོད་ནམས་ཚོགས་དང་ལྡན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྡར་བཏགས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པ་སྟེ། །སྡོམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ཡོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ལ་བརྡར་ བཏགས་པས་ཐོབ་པ་ནི་སོ་སོར་ཐར་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ།།ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་ནི་བསམ་གཏན་དང་། ཟག་པ་མེད་པའི་སྡོམ་པས་བསྡུས་པའོ། །དེ་ནི་འདིའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྡོམ་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལ་ ཡོད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །བཟོད་པ་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། མི་མཇེད་ཇི་མི་སྙམ་ཤེས་དང་། །སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཕན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་བཤད། །དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན། ། དེ་ལ་དེ་ནི་རྣམ་གསུམ་འདོད། །བཟོད་པ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །མི་མཇེད་ཇི་མི་སྙམ་ཤེས་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་ནི་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་སྟེ། མི འཐིང་བའི་ཕྱིར་རོ།།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ངེས་པར་རྟོག་པའི་བཟོད་པ་ཡང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །སྙིང་རྗེས་ཆོས་ལ་བརྟེན་པའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། ཆོས་ལ་བརྟེན་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་ལེན་པ་དང་། ཐོས་པ་ཆུབ་པའོ། ། ཕན་ཡོན་ལྔར་ནི་ཡང་དག་བཤད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། མདོ་ལས་བཟོད་པ་ལ་ཕན་ཡོན་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཁོན་མི་མང་བ་ཡིན། དབྱེན་མི་མང་བ་ཡིན། བདེ་བ་དང་ཡིད་བདེ་བ་མང་བ་ཡིན། འགྱོད་པ་མེད་པར་འཆི་བའི་དུས་བྱེད་པ་ཡིན། ལུས་ཞིག ནས་ཀྱང་བདེ་འགྲོ་མཐོ་རིས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་དག་ཏུ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ནི་གཉིས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཇེད་པ་དང་། ཇི་མི་སྙམ་པ་དང་། ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དབང་དུ་བྱས་པའོ། །འདི་ནི་ལས་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། གང་ཞིག་ཕ་རོལ་ འཁྲུགས་ཤེས་ནས།།བདག་ཉིད་དེ་ལ་ཉེར་ཞི་བ། །དེ་ནི་བདག་དང་ཕ་རོལ་དང་། །གཉིས་པོ་དག་གི་དོན་བྱེད་དོ། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དཀའ་ཐུབ་གཙོ་དང་ཀུན་ཏུ་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། བཟོད་པ་ནི་དཀའ་ཐུབ་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་བཤད་ པ་ལྟ་བུའོ།།དེ་ལ་དེ་ནི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །རྣམ་གསུམ་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། །བཟོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ།

入则是以法布施、财物布施、无畏布施的差别。关于戒律的差别有两个偈颂：六支分以寂静心所摄，能施善趣住处及，依止寂静无怖畏，具足福德资粮及，假立法性而获得，住于律仪者皆有。了知如是戒律已，智者当正修行之。
所谓六支分是自性。六支分是从住于具戒到于诸学处正受学。所谓以寂静心所摄是因，因为以涅槃心而正受持。所谓'能施善趣住处'是果，因为以戒能往善趣，以及由无悔等次第而获得心住。所谓'依止寂静无怖畏'是业，戒是一切功德之所依。由息灭烦恼热恼故寂静。由断除杀生等缘之所依怖畏，及无恶作与怨敌故无怖畏。
所谓'具足福德资粮'是相应，因为一切时中正行身语意业。所谓'假立法性而获得，住于律仪者皆有'是趣入，其中以假立而获得是别解脱戒所摄，以法性而获得是禅定无漏戒所摄。此是以差别而趣入，因为以三种差别而趣入。所谓'住于律仪者皆有'是依止趣入。
关于安忍差别有两个偈颂：不报及安受知，悲心依法为所依，善说五种功德相，彼能成办二种义，苦行第一具一切，于彼许有三种相，了知如是安忍已，智者当正修行之。所谓'不报及安受知'是三种安忍的自性。对害者不报的安忍是不报安忍，因为不沉没。苦受安忍及法思择安忍亦如其次第。
所谓'悲心依法为所依'是因，依法是受持戒律及圆满闻法。所谓'善说五种功德相'是果，如经中说：'安忍有五种功德：怨敌少、诤讼少、多有安乐与悦意、无悔而死、身坏后生善趣天界。'所谓'彼能成办二种义'是就不报、安受、了知而言。此是业，如说：'若知他人起嗔恚，自身于彼而寂静，彼能成办自他二，二者之义而作故。'
所谓'苦行第一具一切'是相应，如说：'安忍是苦行中最。'所谓'于彼'是依止趣入。所谓'许有三种相'是以差别趣入，即如前所说以三种安忍差别。

།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དགེ་ ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་།།དད་དང་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །དྲན་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བྱེད་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉེན་པོ་དང་། །མ་ཆགས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །དེ་དག་ལ་ནི་དེ་རྣམ་བདུན། །བརྩོན་འགྲུས་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་ པར་བྱེད།།དགེ་ལ་ཡང་དག་སྤྲོ་བ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། དགེ་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་བྱ་བ་ལ་སྤྲོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་སྤྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་གྱི་ཐར་པའི་དོན་དུ་སྤྲོ་བ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དད་དང་འདུན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། ཞེས་ བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ།དད་པ་དང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པར་བྱེད་དོ། །དྲན་སོགས་ཡོན་ཏན་འཕེལ་བྱེད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ལ་དྲན་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ གཉེན་པོ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་ནི་སྡིག་པ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་དང་མ་འདྲེས་པར་བདེ་བར་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །མ་ཆགས་ལ་སོགས་ཡོན་ཏན་ལྡན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལྡན་པའོ། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ བརྩམས་པ་དག་ལ་སྟེ།དེ་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །དེ་རྣམ་བདུན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་ཡང་ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་བསླབ་པ་གསུམ་ལ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བརྩོན་འགྲུས་རྟག་ཏུ་བྱེད་པ་དང་། གུས་པར་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པའོ། །བསམ་གཏན་ གྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ།སེམས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། །དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ། །བདེ་བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །མངོན་ཤེས་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །བསམ་གཏན་དེ་འདྲར་ ཡོངས་ཤེས་ནས།།མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །སེམས་ནི་ནང་དུ་གནས་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དྲན་དང་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་པ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། དམིགས་པ་མ་བརྗེད་ན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་བསམ་གཏན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་ བ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། བསམ་གཏན་གྱི་འབྲས་བུ་ནི་གནོད་པ་མེད་པར་སྐྱེ་བ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་ཤེས་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། བསམ་གཏན་གྱིས་མངོན་པར་ཤེས་པ་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་། འཕགས་ པ་དང་།ལྷ་དང་། ཚངས་པའི་གནས་ལ་དབང་བསྒྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་གཙོ་བོ་སྟེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་དག་ལ་ཡོད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསམ་གཏན་པ་དག་ལ་ སྟེ།འདི་ནི་རྟེན་གྱིས་འཇུག་པའོ། །དེ་རྣམ་གསུམ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོག་པ་དང་བཅས་ཤིང་། དཔྱོད་པ་དང་བཅས་པ་དང་། རྟོག་པ་མེད་ལ་དཔྱོད་པ་ཙམ་དང་། རྟོག་པ་ཡང་མེད་དཔྱོད་པ་ཡང་མེད་པའོ། །ཡང་དགའ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། སིམ་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། བཏང་སྙོམས་དང་ ལྡན་པ་སྟེ།འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་འཇུག་པའོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་དབྱེ་བ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་བྱ་ཡང་དག་རབ་རྣམ་འབྱེད། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཤེས་རབ་འཚོ་བ་ལེགས་བཤད་དང་། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ ཡིན་ཏེ།།དེ་དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ། །ཤེས་རབ་དེ་འདྲར་ཡོངས་ཤེས་ནས། །མཁས་པ་ཡང་དག་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ཤེས་བྱ་ཡང་དག་རབ་རྣམ་འབྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། །ཤེས་བྱ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་བྱ་བ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་བསལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་ པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལོག་པ་མ་ཡིན་པའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་པ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་སོ།

精进的详细分类有两个偈颂：对善法生起真实欢喜，依靠信心和意乐，增长正念等功德，对一切烦恼的对治，具足无贪等功德，于彼等有七种。智者了知如是精进后，如实修行。'对善法生起真实欢喜'是指本体，'对善法'是为了遮除对其他事物的欢喜。'真实欢喜'是为了遮除外道为解脱而生起的欢喜。'依靠信心和意乐'是指因，信心和希求是精进的发起因。'增长正念等功德'是指果，因为精进后会生起正念、禅定等功德。'对一切烦恼的对治'是指业用，如说：'发起精进者不与罪恶不善法相杂而安住'。'具足无贪等功德'是指相应。'于彼等'是指于精进发起者，这是依处的分类。'七种'是指分类，即对增上戒等三学经常以身心精进和恭敬实行。
禅定的分类有两个偈颂：心安住内，依靠正念和精进，能生起安乐，能掌控神通境界，是诸法中最殊胜，于彼等有三种。智者了知如是禅定后，如实修行。'心安住内'是指本体。'依靠正念和精进'是指因，因为不忘失所缘而依靠精进成就禅定。'能生起安乐'是指果，因为禅定的果是无害的生起。'能掌控神通境界'是指业用，因为以禅定掌控神通，以及掌控圣者、天人和梵天的境界。'是诸法中最殊胜'是指具足殊胜性，如说：'一切法中最殊胜者是三摩地'。'于彼等有'是指于修禅定者，这是依处的分类。'三种'是指有寻有伺、无寻唯伺、无寻无伺，或者具喜、具乐、具舍，这是分类。
智慧的分类有两个偈颂：能如实分别所知，依靠禅定，从一切烦恼完全解脱，智慧生活善说，是诸法中最胜，于彼等有三种。智者了知如是智慧后，如实修行。'能如实分别所知'是指本体，'所知'是为了遮除如实分别世间事务。'如实'是指不颠倒。'依靠禅定'是指因，因为心等持时能如实了知。

།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཤིན་ཏུ་གྲོལ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྲས་བུ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ ལས་འདས་པ་དམན་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའི་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་དེས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་རབ་འཚོ་བ་ལེགས་བཤད་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་དང་། ལེགས་པར་བཤད་པ་ནི་འདིའི་ལས་ཡིན་ཏེ། དེས་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་འཚོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་བླ་ན་མེད་པར་འཚོ་བ་དང་། ཆོས་ཡང་དག་པར་འཆད་པར་ཡང་བྱེད་དོ། །ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མཆོག་ཡིན་ཏེ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་མཆོག་ཉིད་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ། ཤེས་རབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་གོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ དག་ལ་ཡོད་དེ་རྣམ་གསུམ།ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇུག་པ་སྟེ། ཤེས་རབ་ཅན་དག་ལ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དམན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོའོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སོ་སོའི་ དོན་དྲུག་ཏུ་རབ་ཏུ་ཕྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་བཤད་ཟིན་ཏོ།། །།བསྡུ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་དང་། །མཉམ་པར་གཞག་དང་གཉིས་ཀར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་གཉིས་དང་ནི། ། གཉིས་དང་གཉིས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྡུས། །དཀར་པོའི་ཆོས་ཀུན་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའོ། །དེ་ལ་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་པོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། སྦྱིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་བླངས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མཉམ པར་བཞག་པ་ནི་ཕྱི་མ་གཉིས་ཀྱིས་ཏེ།བསམ་གཏན་དང་། ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་གྱི་ཤེས་རབ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཀ་སྟེ་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུས་ཏེ། བཟོད་པ་ དང་།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་ནི་མཉམ་པར་གཞག་པ་དང་། མཉམ་པར་མ་གཞག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། ། ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ནི། སྦྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་དང་། བཤོལ་བ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེ་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། ལེན་ལ་རེ པ་ལ་ཆགས་པ་དང་།རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཆགས་པ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པའི་བག་ལ་ཉལ་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་ལ་ཆགས་པའོ། །རྣམ་པར་གཡེང་བ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཐེག་པ་དམན་པ་ལ་དགའ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་སྦྱིན་པ་པོ་དང་། ལེན་པ་པོ་དང་། སྦྱིན་པར་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་ཆགས་པ་རྣམ་པ་བདུན་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པའི་མ་ཆགས་པ་ཉིད་ལན བདུན་བཤད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟོད་པ་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ ཡིན་ཏེ།།མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་ མེད།།ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཤེས་རབ་ནི། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཆགས་པ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ཏེ། །མ་ཆགས་མི་ཆགས་ཆགས་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་སྦྱིན་པ་ལ་མ་ཆགས་པ་བཤད་པ་ལྟར་ཚུལ་ ཁྲིམས་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་བར་ལ་ཡང་དེ་དང་འདྲ་བར་རིག་པར་བྱའོ།།ཁྱད་པར་ནི་འདི་ཡོད་དེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་སྐྱིན་པར་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་ཆགས་པ་བརྗོད་པར་བྱའོ།

'完全解脱烦恼'是指果位。通过世间、出世间下等和出世间广大的殊胜分别，将从一切烦恼中获得完全解脱。
'智慧生活善说'是指以智慧生活和善说是其事业，以此在以智慧生活者中成为无上生活，并能正确宣说法。
'是诸法中最胜'是指具有最胜性，如所说:'智慧是一切法中最胜'。
'彼等有三种'是指趣入，因为智者具有此等。以三种分别趣入，即世间、出世间下等和出世间广大。
已经通过布施等各自六种义的分别而说明了分别。
摄义分别偈颂：一切白法散乱及，等持二者应当知，波罗蜜多二与二，及二摄受悉无余。
一切白法即布施等。其中散乱为前二波罗蜜多所摄，因为布施和律仪戒二者非等持故。等持为后二所摄，因为禅定和如实智慧二者是等持故。二者即等持与不等持为二波罗蜜多所摄，因为忍辱和精进波罗蜜多二者是等持与不等持故。
违品分别偈颂六首：菩萨布施即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
七种贪著是布施的违品：对受用贪著、对推延贪著、对知足贪著、对期待获得贪著、对异熟贪著、因未彻底摧毁违品贪著习气而有的违品贪著、对散乱贪著。
散乱又有二种：作意散乱是因喜乐小乘故。分别散乱是因分别施者、受者和布施故。因此，为解脱七种贪著故说七种无著性。
菩萨戒律即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
菩萨忍辱即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
菩萨精进即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
菩萨禅定即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
菩萨智慧即，无著离著无著性，亦非著性故，无著离著无著性。
如同解释布施无著一样，从持戒乃至智慧也应当如是了知。差别是：应当说对受用贪著的毁坏戒律等的贪著。

།མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་བག་ལ་ཉལ་ ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྣམ་པར་རྟོག་པའི་རྣམ་པར་གཡེང་བ་ནི་ཅི་རིགས་པར་འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་གསུམ་སྟེ། །སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་སློང་དང་ཕྲད་ན་རང་གི་སྲོག་ཀྱང་རྟག་ཏུ་གཏོང་། ། སྙིང་རྗེས་གཞན་ལས་ལན་ཀྱང་མི་རེ་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་དོན་མི་གཉེར། །སྦྱིན་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །སྦྱིན་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བའི་ཚིག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་སླའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས རྣམས་སྡོམ་དང་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཚུལ་ཁྲིམས་གསུམ་རྟག་བླངས།།མཐོ་རིས་མངོན་པར་མི་འདོད་ཡང་དག་ཐོབ་ཀྱང་དེ་ལ་ཆགས་མི་བསྐྱེད་། །ཚུལ་ཁྲིམས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་ རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་སྡོམ་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། སེམས་ཅན་དོན་བྱེད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཏེ། འདི་རྣམས་ལས་གཅིག་ནི་སྡོམ་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ནི་བརྩོན་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་ནོ། ། སངས་རྒྱས་སྲས་རྣམས་ཤིན་ཏུ་བྱ་དཀའ་དེ་བཞིན་མི་ཡི་གནོད་ཀུན་བཟོད། །མཐོ་རིས་གཉེར་དང་མི་ནུས་པས་མིན་འཇིགས་པས་མ་ཡིན་ཕན་ལྟས་མིན། །བཟོད་པ་བླ་ན་མེད་པས་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བཟོད་པ་ཡེ་ཤེས ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལ་ཇི་མི་སྙམ་པའི་བཟོད་པ་དང་། གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་མི་མཇེད་པའི་བཟོད་པ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་གོ་ཆ་སྦྱོར་བའི་བདག་ཉིད་བརྩོན་འགྲུས་དཔེ་མེད་བྱས། །རང་དང་གཞན་གྱི་ཉོན མོངས་ཚོགས་གཞོམ་བྱང་ཆུབ་དམ་པ་འཐོབ་པར་བྱེད།།བརྩོན་འགྲུས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བརྩོན་འགྲུས་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཡིན་ནོ། ། རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་ཏིང་འཛིན་མང་ལྡན་བསམ་གཏན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བསྒྲུབས། །བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་གྱིས་གནས་ཤིང་སྙིང་རྗེས་སྐྱེ་བ་དམན་ལ་བརྟེན། །བསམ་གཏན་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །བསམ་གཏན་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་ཟིན་པས འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མཐའ་ཡས་པས་བསྡུས་པའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་དེ་ཉིད་ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་མཐའ་དག་རྣམ་ཀུན་ཤེས། །མྱ་ངན་འདས་པའང་བློ་ཡིས ཆགས་རབ་མ་བསྐྱེད་འཁོར་བར་སྨོས་ཅི་དགོས།།ཡེ་ཤེས་དེ་ཉིད་ཀྱིས་ཀྱང་སྐྱེ་བོ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་བཀོད། །ཡེ་ཤེས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་འཇིག་རྟེན་དག་ན་མི་ཟད་གཞག་།ཅེས་བྱ་བ་ལ་དེ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་དོན་དམ་པས་བསྡུས་པའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་གང་ཟག་དང་། ཆོས་ལ་ བདག་མེད་པའོ།།ཤེས་བྱ་གང་ཡིན་པ་མཐའ་དག་རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་བརྡ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་དབྱེ་བ་མཐའ་ཡས་པས་ཐ་དད་པའི་ཤེས་བྱ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པས་མི་ཟད་པ་ཉིད་ དེ།ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བས་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། སྙིང་རྗེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་པོ་འདི་རྣམས་ཀྱི་བསྡུས་པའི་དོན་ནི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་བདུན་པ།།རྒྱ་ཆེ་བ་དང་ཟང་ཟིང་མེད། །དོན་ཆེ་བ་དང་མི་ཟད་པ། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་། །ཡོན་ཏན་གཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་རྩ་བ་དང་པོས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱ་ཆེ་བ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།

对不相顺的方面执着，是因为尚未真正断除其不相顺方面的随眠。分别的散乱，是因为随其所应对三轮起分别。功德差别偈颂二十三首：
诸佛子遇到乞者时常施舍自己的生命，以悲心不求他人回报也不求所欲果报。以此布施安置一切众生于三菩提，布施为智慧所摄故在世间建立无尽。此偈颂义易于理解。
诸佛子恒时受持律仪精进本性三种戒，不欲生天虽正得亦不生执着。以此戒律安置一切众生于三菩提，戒律为智慧所摄故在世间建立无尽。关于此，三种戒律是：律仪戒、摄善法戒、饶益有情戒，其中一种是律仪本性，二种是精进本性。
诸佛子极难行事如是忍受人间一切损害，非为求天非因无力非因怖畏非为利益。以无上忍安置一切众生于三菩提，忍辱为智慧所摄故在世间建立无尽。此即是安忍苦行的忍辱和不恼害加害者的忍辱，如其次第。
诸佛子以铠甲加行本性作无比精进，为摧毁自他烦恼聚而证得殊胜菩提。以此精进安置一切众生于三菩提，精进为智慧所摄故在世间建立无尽。此即是铠甲精进和加行精进。
诸佛子具足众多三昧成就一切禅定，安住殊胜禅乐以悲心依于下劣生。以此禅定安置一切众生于三菩提，禅定为智慧所摄故在世间建立无尽。关于此，具足众多三昧即是菩萨无量三昧所摄。
诸佛子遍知一切真实所知，以智慧于涅槃亦不生执着何况轮回。以此智慧安置一切众生于三菩提，智慧摄受众生故在世间建立无尽。关于此，真实即是胜义所摄的总相，即人法二无我。遍知一切所知即是以自相等无量相的差别而有差异的其他所知。
布施等诸法为无分别智慧所摄故成无尽，即使在无余涅槃中亦不穷尽故。智慧以摄受众生故成无尽，因为以悲心不舍弃众生故。此六偈颂的总义即第七偈颂：
'广大及无染，大义与无尽，当知是一切，布施等功德。'

།གཉིས་པས་ནི་ཟང་ཟིང་ མེད་པ་ཉིད་དོ།།གསུམ་པས་ནི་དོན་ཆེན་པོ་ཉིད་དེ། །སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ཆེན་པོ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཞི་པས་ནི་མི་ཟད་པ་ཉིད་དེ། དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དེ་དག་གིས་དེ་རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་བཞིར་རིག་པར་བྱའོ། །སློང་བ་མཐོང་རྫོགས་དགའ་བ་དང་། །མི་དགའ་བ་དང་སྨོན་ པ་ཡང་།།སྦྱིན་པ་པོ་ནི་བརྩེར་ལྡན་པས། །ལྷག་པར་ལྡན་པས་རྟག་ཟིལ་གནོན། །སློང་བ་པོའི་སྐྱེ་བོ་ལ་སྦྱིན་པ་པོ་མཐོང་བ་དང་། དེ་ལས་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པས་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པས་དགའ་བ་གང་ཡིན་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ མི་དགའ་བ་དང་།དེ་མཐོང་བ་དང་། ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་སྨོན་པ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སློང་བ་པོ་མཐོང་བ་དང་། དེའི་ཡིད་ལ་རེ་བ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པས་ལྷག་པར་སྐྱེ་ སྟེ།དེའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་པོ་བརྩེ་བ་དང་ལྡན་པས་ལྷག་པར་ལྡན་པའི་སྒོ་ནས་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་ཏོ། །བརྩེ་བས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ནི། །སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་ཆུང་མ་དག་།རྟག་གཏོང་ཤིན་ཏུ་དགའ་བྱེད་པ། །དེ་སྤང་ཇི་ལྟར་སྲུང་མི་འགྱུར། །དེ་དག་སྤོང་བ་ ནི་དེ་སྤང་བ་སྟེ།། གཞན་གྱི་སྲོག་དང་ལོངས་སྤྱོད་དང་ཆུང་མ་དག་གོ། །འདིས་ནི་ལུས་ཀྱི་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལས་ལྡོག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏོ། །འཕགས་པ་མི་ལྟ་སེམས་སྙོམས་ཤིང་། །མི་འཇིགས་བརྩེ་ཕྱིར་ཀུན་སྟེར་བ། །གཞན ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ཡི།།ལོག་པའི་ཚིག་ནི་ཇི་ལྟར་སྨྲ། །འདིས་ནི་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ལས་ལོག་པའི་ཡོན་ཏན་སྟོན་ཏེ། བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཏེ། ལུས་དང་སྲོག་ལ་ལྟ་བས་སམ། སྐྱེ་བོ་གཞན་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། སྐྱེ་བོ་མཛའ་བ་ལ་བྱམས་པས་སམ། འཇིགས་པས་ཏེ། རྒྱལ་ པོ་ལ་སོགས་པས་སྐྲག་པས་སམ།།ཟང་ཟིང་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱི་ཕྱིར་ཏེ། རྙེད་པའི་དོན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར་གྲང་ན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་རང་གི་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་དང་། བདག་ཉིད་དང་སྙོམས་པའི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སེམས་སྙོམས་པ་དང་། འཇིགས་པ་ལྔ་ལས་ཡང་ དག་པར་འདས་པའི་ཕྱིར་མི་འཇིགས་པ་དང་།བདོག་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བའི་ཕྱིར། སློང་བ་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྟེར་བ་ཡིན་ན་དེ་རྒྱུ་གང་གིས་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བར་འགྱུར། སྙོམས་པར་ཕན་པར་འདོད་པ་བརྩེ་བ་ཅན། །གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས། །སེམས་ ཅན་གདུལ་བ་ལ་ནི་ལེགས་བརྩོན་པ།།ངག་གི་ཉེས་རྣམ་གསུམ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་སྙོམས་པར་ཕན་པར་འདོད་པ་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་བཤེས་པ་དབྱེ་བའི་ཕྱིར་ཕྲ་མ་བྱེད་པར་འགྱུར། གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ བསལ་བའི་བསམ་པ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་བརྩེ་བ་ཅན་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བས་ཤིན་ཏུ་འཇིགས་པ་ཡང་ཡིན་ན།དེ་ཇི་ལྟར་གཞན་དག་ལ་སྡུག་བསྔལ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། ཚིག་རྩུབ་མོས་སྨྲ་བར་འགྱུར། སེམས་ཅན་རྣམས་གདུལ་བ་ལ་ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་ཡང་ཡིན་ན། དེ་ཇི་ལྟར་ཚིག་ཀྱལ་པ་སྨྲ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ངག་གི་ཉེས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཕྲ་མ་དང་། ཚིག་རྩུབ་པོ་དང་། ཚིག་ཀྱལ་པ་ལས་ཤིན་ཏུ་རིང་བ་ཡིན་ནོ། །ཐམས་ཅད་གཏོང་བ་སྙིང་རྗེ་ཅན། །རྟེན་འབྱུང་ཆོས་ལ་རབ་མཁས་པ། །དེ་ནི་ཡིད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་ཀུན། །ཇི་ལྟ་བུར ན་དང་དུ་ལེན།།བརྣབ་སེམས་དང་། གནོད་སེམས་དང་། ལོག་པར་ལྟ་བ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འདི་ནི་འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཆོས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚུལ་ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །བརྩེ་ ལྡན་གང་ཚེ་གནོད་པ་བྱེད་པ་དང་།།གཞན་ལ་ཕན་པའི་སྡུག་བསྔལ་ལ་རྟག་ཏུ། །ཕན་པའི་འདུ་ཤེས་དགའ་བ་རྙེད་གྱུར་པ། །དེ་ཡིས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ། །གནོད་པ་བྱེད་པ་ལ་བཟོད་པ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་ལ་ཕན་པའི་འདུ་ཤེས་འཐོབ་སྟེ། བཟོད་པའི་ཚོགས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

第二是无财物性。第三是大义性，因为成办众生的大义利。第四是无尽性。如是应当了知，以彼等偈颂显示彼等四种功德。
见到乞者圆满欢喜，不欢喜及发愿时，具有悲悯之施主，以胜过彼常摧伏。
乞者见到施主，从彼获得所欲而心愿圆满的欢喜，以及未见到和未圆满的不欢喜，见到彼及心愿圆满的发愿所生起者，对于菩萨而言，于一切时见到乞者，圆满其心愿，未见到和未圆满则更加增上。因此，具有悲悯之施主以胜过的方式摧伏彼等一切。
以悲悯对诸众生，常施命及受用妻，极为欢喜作布施，如何守护彼等舍。
彼等舍即是舍弃，他人的生命、受用及妻子。此说明远离身三种恶行的持戒功德。
圣者不顾心平等，无畏悲悯普施予，对他造作损害之，邪语如何能宣说。
此说明远离妄语的功德。妄语是为了自身，即观待身命，或为他人，即因爱护亲友，或因恐惧，即畏惧国王等，或为些微财物，即为利养而说。菩萨不顾自身生命，以平等心对一切众生心平等，因超越五种怖畏而无畏，因遍舍一切所有而普施一切乞者，彼以何因而说妄语？
平等欲利具悲悯，极惧他人生苦恼，善勤调伏诸众生，远离语业三种过。
菩萨平等欲利一切众生，如何为离间他人而作离间语？具有悲悯欲除他人痛苦，极为畏惧他人生起痛苦，如何为令他人生苦而说粗恶语？又善勤于调伏众生，如何说绮语？因此，彼远离离间语、粗恶语、绮语三种语过。
一切布施具悲悯，善巧缘起诸法者，彼于一切意烦恼，如何能够随顺受？
贪心、害心及邪见，依次而言。此应知是菩萨们具足对治破戒法之特法，故为清净戒律功德。
具悲何时行损害，及他利益诸苦时，常得利益想欢喜，彼于何事应忍耐？
若需对损害者修忍，菩萨于彼获得利益想，因为是积集忍辱资粮的因缘故。

།སྡུག་བསྔལ་ལ་ཡང་བཟོད་པ་བྱ་དགོས་པ་ཡིན་ན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་གཞན་ལ་ཕན་པའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་ལ་ཡང་རྟག་ཏུ་དགའ་བ་འཐོབ་པ་ན་གང་ལ་གནོད་པ་བྱེད་པའི་འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་འབྱུང་། སྡུག་བསྔལ་གྱི འདུ་ཤེས་ཀྱང་མི་འབྱུང་བ་དེས་གང་ལ་ཅི་ཞིག་བཟོད་པར་བྱ།།གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་བྲལ་བ་དང་། །བདག་པས་ཆེས་ལྷག་གཞན་ལ་རྟག་བྱམས་དང་། །དཀའ་བ་སྤྱོད་ཕྱིར་བརྩེ་བ་དང་བཅས་ལ། །བརྩོན་འགྲུས་དཀའ་བ་མིན་ལ་ཤིན་ཏུ་དཀའ། །བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྟེ། བརྩེ་བ་དང་བཅས་པ་དེ་ལ་ནི་གཞན་གྱི་དོན་དུ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེ་དཀའ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡང་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་དཀའ་བ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། གཞན་ལ་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་དང་། རྟག་ཏུ བདག་པས་ཆེས་ལྷག་པར་གཞན་དག་ལ་བྱམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཇི་ལྟར་ཤིན་ཏུ་དཀའ་བ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་གཞན་གྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བ་དང་། བདག་པས་ཆེས་ལྷག་པར་བྱམས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་གང་ཡིན་པ་དེའོ། །གསུམ་གྱི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཆུང་། །བདག་བདེ་ཞེན་པ་ ཡོངས་ཉམས་འགྱུར།།ཟད་འགྱུར་རྨོངས་དང་བཅས་པར་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བཟློག་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་བདེ་བ་ཆུང་བའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་བདག་ཉིད་བདེ་བའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འཇིག་ཚོགས་ ལ་ཞེན་པའོ།།ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཞེན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའོ། །ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཟད་པར་འགྱུར་བ་སྟེ། ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་ པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པར་དེ་ཟད་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཡང་ཅི་རིགས་པར་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པའི་རྨོངས་པས་རྨོངས་པ་དང་བཅས་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་གཏན་ནི་བདེ་བ་མང་བ་དང་། བདག་དང་གཞན་བདེ་བ་ དང་།མ་ཞེན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པ་དང་། མི་ཟད་པ་དང་། རྨོངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་མཚན་མོ་ལག་ནོམ་དང་། །ཁེབས་སྒྲོན་དེ་བཞིན་ཤེས་པ་གསུམ། །སྙིང་རྗེ་ཅན་གྱི་ཤེས་པ་ནི། །ཉི་མའི་ཟེར་བཞིན་མཚུངས་པ་མེད། །ཇི་ལྟར་མུན་ཁུང་ན་ལག་ནོམ་དག་གི་ ཤེས་པ་ཡུལ་ཆུང་བ་དང་།མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པ་དང་། མི་གསལ་བ་ལྟར་སོ་སོའི་སྐྱེ་བོ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། །ཇི་ལྟར་ཕུག་ཏུ་སྒྲོན་མས་ཤེས་པ་ཉི་ཚེ་བའི་མངོན་སུམ་དང་། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་མ་ཡིན་པ་ལྟར་ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲའོ། ། ཇི་ལྟར་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དག་གིས་ཤེས་པ་ཀུན་ནས་མངོན་སུམ་དང་། ཤིན་ཏུ་དྲི་མ་མེད་པ་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དེ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དེ་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱིན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ ཤེས་ཞིང་དག་དང་།།གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །དེ་ལ་རྟེན་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའོ། །གཞི་མཆོག་ནི་ཟང་ཟིང་སྦྱིན་པའི་ནི་ནང་གི་དངོས་པོའོ། །མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པའི་ནི་ངན་སོང་དང་འཁོར་བས་འཇིགས་པ་དག་ལ་དེ་དག་གིས་མི་འཇིགས་པའོ། །ཆོས་སྦྱིན་པའི་ ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ།།རྒྱུ་མཚན་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི་གང་གིས་འབྲས་བུ་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་དོན་དུ་གཉེར་བའོ། །རྒྱུ་ནི་སྔོན་སྦྱིན་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལ་གོམས་པའི་བག་ཆགས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་གང་གིས་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པའི་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པ་སྟེ། སྦྱིན་པ་ པོ་དང་སྦྱིན་པར་བྱ་བ་དང་།ལེན་པ་པོ་རྣམས་སུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞིང་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། སློང་བ་དང་། སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། རྟེན་མེད་པ་དང་། ཉེས་པར་སྤྱད་པ་སྤྱོད་པ་དང་། ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པའོ། །གཞི་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་ཞིང་དམ་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་དག་ མེད་ན་ལྔ་པའོ།།གང་ལ་གནས་ནས་སྦྱིན་པའི་གནས་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། མོས་པ་དང་། ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཏོ།

如果连痛苦也需要忍耐，那么菩萨对于利益他人的痛苦常生欢喜，既不生加害想，也不生痛苦想，那还有什么需要忍耐的呢？
对他人无他想，常以超胜于自己的爱护他人，为行难行而具有慈悲心的人来说，精进并非困难而是极其困难。
具有慈悲心的是菩萨，对于具有慈悲心的人来说，为利他而行难行的精进既不困难又极其困难。为何不困难呢？因为对他人无他想，且常时以超胜于自己的爱护他人。为何极其困难呢？就是这样离他想及超胜于自己的爱护的精进。
三者的禅定乐少，执著自乐将全失，将尽且具愚痴想，菩萨则与此相反。
世间人的禅定是乐少的，声闻和独觉的是自身之乐。世间人是执著于身见，声闻和独觉是执著于涅槃。世间人是将全失，声闻和独觉是将尽，因为在无余涅槃中将尽。一切都随其所应具有烦恼性和非烦恼性的愚痴。菩萨们的禅定则是乐多、自他安乐、无执著、不全失、不穷尽、无愚痴的。
如同夜晚摸索和，覆灯如是三种智，具悲心者的智慧，如同日光无与匹。
如同黑暗中摸索的认知境小、非现量且不明显，凡夫的认知也是如此。如同洞中灯光的认知是局部现量且非极清净，声闻和独觉的认知也是如此。如同日光的认知是普遍现量且极清净，菩萨们的认知也是如此，正因为这样所以是无与伦比的。
布施依所依基础，因缘以及回向和，因及智慧清净境，依处方面许为胜。
其中所依是菩萨。最胜基础，财施是内在物品，无畏施是对恶趣和轮回怖畏者给予无畏，法施是大乘法。因缘是悲心。回向是为求大菩提果。因是往昔修习布施波罗蜜多的习气。智慧是以三轮清净行布施，即不分别施者、所施物和受施者。境分五种：乞求者、受苦者、无依者、行恶者和具功德者。基础是后后为胜境。若无彼等则为第五。行布施所依的依处有三种：胜解、作意和三摩地。

།མོས་པ་ནི། ཇི་སྐད་དུ། སྒོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་མོས་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ནི་ཇི་སྐད་དུ། དེ་ཉིད་ ལས་རོ་མྱང་བ་དང་།རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་དེ་ཉིད་ལས་དབང་འབྱོར་པ་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྟེན་ལ་སོགས་པ་མཆོག་གིས་སྦྱིན་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ། །འདིར་ ནི་གང་ཞེས་བསྟན་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ་།གང་དང་། གང་ཞིག་དང་། གང་གིས་དང་། གང་གི་ཕྱིར་དང་། གང་ལས་དང་། གང་གིས་ཡོངས་སུ་ཟིན་པ་དང་། གང་ལ་དང་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་སྦྱིན་པ་དེ་ནི་སྦྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ ཡོངས་བསྔོ་དང་།།རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བཟོད་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བརྩོན་འགྲུས་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་ མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་།།རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །བསམ་གཏན་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཤེས་རབ་རྟེན་དང་གཞི་ དང་ནི།།རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་གཞི་མཆོག་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྡོམ་པའོ། བཟོད་པའི་ནི་ངན་པ་སྟོབས་ཆུང་ངུས་གསོད་པ་དག་གོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་དང་།དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤང་བའོ། །བསམ་གཏན་གྱི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཞིང་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྔ་མ་ བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྦྱིན་པ་ནི། །སེམས་ཅན་གཅིག་བདེ་བསྐལ་མང་དུ། །གནོད་པ་བྱེད་ཀྱང་དགའ་འགྱུར་ན། །དེ་ལས་བཟློག་པ་སྨོས་ཅི་དགོས། །གལ་ཏེ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནི་སེམས་ཅན་གཅིག་ཁོ་ན་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། བདག་ ལ་ནི་བསྐལ་པ་མང་པོར་གནོད་པ་བྱེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་།འོན་ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་དེ་དག་དེ་ལ་དགའ་བར་འགྱུར་ན། སེམས་ཅན་ཡང་དུ་མ་ཞིག་ལ་བདེ་བར་འགྱུར་ལ། བདག་ཉིད་ལ་ཡང་བསྐལ་པ་མང་པོར་ཕན་པ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། །ལུས་ཅན་རྣམས་ ནི་གང་ཕྱིར་ནོར་འདོད་པ།།བརྟན་རྣམས་དེ་ཉིད་ལུས་ཅན་རྣམས་ལ་གཏོང་། །སྐྱེ་བོ་རྣམས་ནི་ལུས་ཕྱིར་ནོར་འདོད་དེ། །དེ་ཉིད་བརྟན་རྣམས་བརྒྱ་ཕྲག་རྣམས་སུ་གཏོང་། །དེ་ལ་ཕྱེད་སྔ་མ་ཕྱེད་ཕྱི་མས་བཤད་དོ། །གང་ཚེ་ལུས་ཉིད་གཏོང་ཡང་ཡིད་སྡུག་མི་བསྔལ་བ། །དེ་ཚེ་རྫས་ངན་ལྟ་ ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ཞིག་དགོས།།དེ་འདིའི་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་དེ་དེས་དགའ་འགྱུར་བ། །གང་ཡིན་དེ་ནི་དེ་ཡི་ཡང་ནི་བླ་མ་ཡིན། །འདི་ལ་གང་གི་ཚེ་ལུས་ཉིད་གཏོང་བ་ན་ཡིད་སྡུག་བསྔལ་བར་མི་འགྱུར་བ་དེ་ནི་འདིའི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །དེ་སྡུག་བསྔལ་དེས་བདེ་ བར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་དེའི་ཡང་བླ་མ་ཡིན་པས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དེ་བས་ཀྱང་བླ་མ་ཡིན་ནོ།།ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ན་ཀུན་གཏོང་བས། །དོན་གཉེར་སྐྱེ་བོ་དགའ་བས་དགའ་བ་ལྟར། །དེ་ལྟར་སློང་མོ་པ་དག་བླང་བྱ་བ། །འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་དགའ་མི་འགྱུར། ། ཀུན་གཏོང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་གི་སྲོག་མན་ཆད་གཏོང་བས་སོ། འདོད་དགུ་ཐོབ་པ་དག་གིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཅི་འདོད་པ་ཐོབ་པ་དག་གིས་སོ། །བློ་ཅན་བདོག་དགུ་བཏང་བས་ནོར་མེད་པ། །བདག་ཉིད་ནོར་ལྡན་སེམས་པ་ཇི་ལྟ་བར། །སློང་བ་ལོངས་སྤྱོད་ཀུན་རྫོགས་བདག་ཉིད་ནི། ། དེ་ལྟར་ནོར་དང་ལྡན་པར་མི་སེམས་སོ།

信解是什么呢？如同在《修行分别论》中所说的信解作意的解释那样。作意是什么呢？如同在该论中所说的品味、随喜、欢喜作意的解释那样。三摩地是虚空藏等，如同在该论中所说的自在的解释那样。如是，依止等殊胜的布施是殊胜的。在此，应当了知所说的'何'，即是什么、何者、以何、为何、从何、以何所摄持、于何以及以几种方式布施，这就是布施。
持戒依止、所依、因缘、回向、因、智慧、清净田、住处而为最胜。忍辱依止、所依、因缘、回向、因、智慧、清净田、住处而为最胜。精进依止、所依、因缘、回向、因、智慧、清净田、住处而为最胜。禅定依止、所依、因缘、回向、因、智慧、清净田、住处而为最胜。智慧依止、所依、因缘、回向、因、智慧、清净田、住处而为最胜。
持戒的最胜所依是菩萨戒。忍辱的是弱小恶人杀害等。精进的是修习波罗蜜多和断除其违品。禅定的是诸菩萨三摩地。智慧的是真如。一切持戒等的田是大乘。其余应如前了知。
菩萨的布施，即使一个众生获得安乐，而自己多劫受损，仍然欢喜，更何况相反的情况？如果菩萨的布施仅令一个众生获得安乐，而自己虽然多劫受到损害，然而由于殊胜的悲心而欢喜，那么令众多众生获得安乐，且自己多劫获得利益的情况就更不用说了。
有情为何求财物，坚固者即施与有情，众生为身求财物，坚固者百倍施与他。此中前半由后半解释。当施舍身体时心不忧恼，更何况劣物何须说？此人已超越世间，以此欢喜，此即是其最上。此中当施舍身体时心不生忧恼，表明已超越世间。以彼苦而得乐，即是其最上，故比出世间更为殊胜。
如同智者此处布施一切，求者以欢喜而喜悦，如是乞者获得所欲，却不以得到所欲而欢喜。'布施一切'是指布施包括自己生命在内的一切。'得到所欲'是指获得所希求的一切。
智者舍尽所有成无财，自身有财如是思维时，乞者受用圆满自身者，如是不思为具财者。

།ཇི་ལྟར་བློ་ལྡན་འདི་ནི་སྦྱིན་པ་བཟང་པོས་ཚུལ་བཞིན་དུ། །དོན་གཉེར་ཚིམ་བྱས་དེ་ལ་ཕན་ཆེན་འདོགས་པར་སེམས་པ་ལྟར། དེ་བཞིན་སློང་མོ་བ་དག་ཤིན་ཏུ་ནོར་མང་ཐོབ་ནས་ནི། །སྦྱིན་པ་པོ་ལ་རྙེད་པའི་རྒྱུ་ཡིས་དྲིན་དུ་མི་རྩིའོ། །ཚིགས་སུ བཅད་པ་གཉིས་ཀྱི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ།།ལམ་ཀའི་འབྲས་མཆོག་ལྡན་པའི་ཤིང་ལས་ལོངས་སྤྱོད་ཇི་ལྟ་བར། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་གང་གི་ནོར་རྫས་རྒྱ་ཆེར་བླངས་ནས་ནི། །བདག་ཉིད་དོགས་དང་བྲལ་བར་རང་ཉམས་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །བཏང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དེ་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མིན།།འདི་ལ་བཏང་པ་ལ་དགའ་བའི་ལོངས་སྤྱོད་ཡོད་པས་ན་བཏང་དགའ་ལོངས་སྤྱོད་ཅན་ཏེ། དེ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །གཙོ་དང་འདི་རྒྱུ་ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། ། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་རྟེན་གྱི་དབྱེ་བ་དང་། །བར་ཆད་རྣམ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་ཡིས། །བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་ཤེས་བྱ་ཞེས་རབ་ཏུ་བསྟན། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་གཙོ་བོའི་དབྱེ་བ་དང་། དེའི་རྒྱུའི་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱི་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་དང་། རྟེན གྱི་དབྱེ་བ་དང་།བར་ཆད་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བས་བརྩོན་འགྲུས་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། བསྟན་པ་འདི་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱི་མ་རྣམས་ཀྱིས་བཤད་དོ། །དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་འཐོབ། །བརྩོན་ འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག་།དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས། །དགེ་བའི་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ན་བརྩོན་འགྲུས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཙོ་བོ་ཡིན་པར་བསྟན་ཏོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་རྗེས་འཐོབ། །ཅེས བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོའི་རྒྱུ་བསྟན་པ་སྟེ།འདི་ལྟར་བརྩོན་འགྲུས་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་འཐོབ་བོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་མོད་ལ་བདེ་གནས་མཆོག་།དངོས་གྲུབ་འཇིག་རྟེན་འདས་དང་འཇིག་རྟེན་གཏོགས། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་བསྟན་པ་སྟེ། བརྩོན་འགྲུས་ ཀྱིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་བདེ་བར་གནས་པའི་མཆོག་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་འགྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་སྲིད་གཅོད་འདོད་པ་འཐོབ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་དག་པ་རབ་ འགྱུར་ལྡན།།བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་ཚོགས་འདས་ནས་གྲོལ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱིས་ནི་བྱང་ཆུབ་མཆོག་སངས་རྒྱས། །འཇིག་རྟེན་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དངོས་གྲུབ་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་སྒོ་ནས་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་ལས་ཁོ་ ན་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་རབ་ཏུ་འགྱུར་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་དངོས་གྲུབ་གཏན་དུ་བ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་ཉམས་དང་འཕེལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་དང་། །ཐར་པའི་དབང་དང་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་གཞན། །དེ་ཉིད་རབ་ཞུགས་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་བྱེད་ དང་།།བརྩོན་འགྲུས་དོན་ཆེན་ངེས་ཚིག་གཞན་དུ་འདོད། །ཐོག་མར་གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནས་ནི། །ཚུལ་བཞིན་རབ་ཞུགས་སྦྱོར་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ། །མ་ཞུམ་མི་འཁྲུགས་ཆོག་མི་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སངས་རྒྱས་རྣམས་རབ་ གསུངས།།འདི་ནི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་ཉམས་པ་དང་། འཕེལ་བའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམས་ལ་སྟེ། གཉིས་ལ་མི་དགེ་བའི་ཆོས་ཉམས་པར་བྱེད་པ་དང་། གཉིས་ལ་དགེ་བའི་ཆོས་འཕེལ་བར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །ཐར་ པའི་དབང་གི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་དབང་པོ་རྣམས་ལ་སྟེ།།འདི་ལྟར་ཐར་པ་ལ་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཡིན་པས་སོ། །མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ་ནི། སྟོབས་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ལྟར་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་དོན་གྱིས་སྟོབས་ རྣམས་ཡིན་པས་སོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སྟེ། མཐོང་བའི་ལམ་ལ་དེ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡོངས་སུ་སྒྱུར་བར་བྱེད་པ་ནི། ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམས་ལ་སྟེ། འདི་ནི་བསྒོམ་པའི་ལམ་ལ་ གནས་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

正如具智者以善妙布施如法地满足求者的愿望，并思维对其有大利益一样。同样，乞者获得众多财物之后，却不以获得财物为由而感恩施主。两个偈颂的含义仅此而已。
如同路边果实丰硕的树木，众生广取其财物之后，自身远离顾虑而受用自分，欢喜受用者即是菩萨而非他者。此处因具有欢喜布施的受用，故称欢喜受用者，应知即是菩萨而非他者。其余义理显而易见。
主要及其因的差别、业的差别、相的差别、所依的差别，以及四种障碍对治的差别，宣说应当如是了知精进。以六种差别：主要的差别、其因的差别、业的差别、相的差别、所依的差别，以及四种障碍对治的差别，应当了知精进。此说明由后面的偈颂来阐述。
在诸善资粮中精进最胜，如是依此而后能获得，由精进能速得最胜安乐，成就出世间与世间事业。'在诸善资粮中精进最胜'，是说明精进是一切善法中最为主要的。'如是依此而后能获得'，是说明主要的因，如是依靠精进而获得一切善法。'由精进能速得最胜安乐，成就出世间与世间事业'，是说明业用，由精进能成就现法乐住的最胜和一切出世间与世间的成就。
由精进能断除轮回获得所欲，由精进能获得最极清净，由精进能超越萨迦耶见而解脱，由精进能证得无上菩提佛果。从世间和出世间成就的差别门中，以其他方式唯说精进的业用。其中'最极'是因为世间成就非永恒的缘故。
复次，退失与增长的精进，解脱自在与断除违品的其他，入于真实与圆满成办，精进大义别释为他。首先是铠甲精进，其后是如理趣入修行的精进，不怯弱、不散乱、不知足的精进，诸佛宣说一切种类。这是相的差别。其中退失和增长的精进是在正断中，二者令不善法退失，二者令善法增长。
解脱自在的精进是在诸根中，因为以解脱自在的意义是诸根的缘故。断除违品是在诸力中，因为以不被违品所压制的意义是诸力的缘故。入于真实是在诸觉支中，因为在见道中安立彼等的缘故。圆满转变是在道支中，因为此是修道中圆满转变的因缘故。

།དོན་ཆེན་པོའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་གོ་བགོས་པ་ཡིན་ནོ། །སྦྱོར་བའི་ བརྩོན་འགྲུས་ནི།དེ་བཞིན་དུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མ་ཞུམ་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྟོགས་པར་བྱ་བ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ཡང་ཞུམ་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་འཁྲུགས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། གྲང་བ་དང་ཚ་བ་ལ་སོགས་པའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་མི་ འཁྲུགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོག་མི་ཤེས་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ནི། རྟོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོ་ཆའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཉིད། མདོ་ལས། མཐུ་དང་ལྡན་པ་དང་། བརྩོན་འགྲུས་དང་ལྡན་པ་དང་། སྤྲོ་བ་ཅན་དང་། །ཕ་རོལ་གནོན་པ་བརྟན་པ་དང་། དགེ་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ་བརྩོན་པ་མ་བཏང་བ་ཞེས་འབྱུང་བ་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་བརྩོན་སྐྱེ་བོ་ལ་བརྟེན་ནས། །བསམ་བློ་ཞན་དང་རྒྱ་རབ་ཆེ་ལྡན་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་ཐ་མ འབྲིང་དང་མཆོག་གཞན་ཏེ།།དེ་ནི་དོན་ཆུང་བ་དང་དོན་ཆེན་འདོད། །འདིས་ནི་རྟེན་གྱི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབྱེ་བ་བསྟན་ཏེ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་སྐྱེ་བོ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ ཐ་མ་དང་།།འབྲིང་དང་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །བསམ་པ་དང་བློ་ཞན་པ་དང་། རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསམ་པ་དང་བློ་ཞན་པ་ནི་ཐེག་པ་གཉིས་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། བདག་འབའ་ ཞིག་གི་ཡུས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྒྱ་རབ་ཏུ་ཆེན་པོ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་དེ་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དོན་ཆུང་བ་དང་། །དོན་ཆེན་པོར་འདོད་ དེ།རང་གི་དོན་གྱི་ཡུས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྱི་སྐབས་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ལོངས་སྤྱོད་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཉོན་མོངས་ཀྱིས་ཕམ་མེད། །བརྩོན་ འགྲུས་ལྡན་པ་སྐྱོ་བས་ཕམ་པ་མེད།།བརྩོན་འགྲུས་ལྡན་པ་ཐོབ་པས་ཕམ་པ་མེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བར་དུ་གཅོད་པ་རྣམ་པ་བཞིའི་གཉེན་པོའི་དབྱེ་བ་སྟེ། །གང་གིས་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་བ་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་ གཅོད་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།།ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པ་ནི་དེ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཉོན་མོངས་པ་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ལ་ལྷག་པར་ཞེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བར་བརྩོན་པ་ལ་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། ། ཐོབ་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཅུང་ཟད་ཙམ་གྱིས་ཆོག་པར་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི་གཉེན་པོའི་བྱེ་བྲག་གིས་བརྩོན་འགྲུས་རྣམ་པ་འདི་བཞི་བཤད་དོ། །ཕན་ཚུན་རྣམ་པར་ངེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །ཕན་ཚུན་བསྡུས ཕྱིར་རབ་དབྱེའི་ཕྱིར།།ཆོས་ཉིད་ཕྱིར་དང་རྒྱུ་མཚན་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་དྲུག་རྣམ་ཀུན་ཏུ། །རྣམ་པར་ངེས་པར་ཤེས་པར་བྱ། །ཕན་ཚུན་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་མི་འཇིགས་པའི་སྦྱིན་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་ བསྡུས་ཏེ།འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །ཆོས་ཀྱི་སྦྱིན་པས་ནི་བསམ་གཏན་དང་ཤེས་རབ་དག་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་གཉིས་ཀྱིས་ཆོས་སྦྱིན་པར་བྱེད་དོ། །གཉི་གས་ནི་བརྩོན་འགྲུས་ཏེ་འདི་ལྟར་དེས་གཉིས་ཀ་སྦྱིན་པར་ བྱེད་དོ།།དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་བསྡུས་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།

大精进即是波罗蜜多的本性，为了成办自他二利之故。铠甲精进是为了修行而披铠甲。修行精进即是如是修行之故。不怯弱精进是对于广大所证之法亦无怯弱之故。不动摇精进是不被寒热等痛苦所动摇之故。不知足精进是不以少许证悟而知足之故。
此等铠甲精进等，如经中所说：'具有威力、具有精进、具有欢喜、降伏他方坚固、不舍善法'，依次对应。
依于三乘精进之人，由于思维智慧微弱及广大之故，精进有下中上差别，彼即是希求小利及大利。此说明依于所依的差别而分精进，依于三乘精进之人，依次了知为下等精进、中等精进及最胜精进。为何如此？因为具有思维和智慧微弱及极其广大之故。思维和智慧微弱是指精进于二乘者，因为只为自己着想之故。极其广大是指精进于大乘者，因为是自他二利的机会之故。正因如此，彼精进依次被认为是小利和大利，因为是为自利着想之故，及是自他二利的机会之故。
具足精进者不被受用所胜，具足精进者不被烦恼所胜，具足精进者不被厌倦所胜，具足精进者不被所得所胜。此是四种障碍的对治差别，即是使人不趣入布施等的布施等障碍有四种：贪著受用是因执著彼故，烦恼是因过分执著于割舍彼故，厌倦是因对修行布施等而生厌倦故，所得是因以少许布施等而知足故。依彼等对治的差别而说此四种精进。
相互决定分别偈：由互摄故及分别故，由法性故及因缘故，六波罗蜜多一切时，应当了知为决定。由相互摄故决定者，无畏布施摄持戒和忍辱，如是彼二能施无畏。法布施摄禅定和智慧，如是彼二能施法。二者皆摄精进，如是彼能行二种布施。摄善法戒摄一切布施等，如是对于忍辱等一切摄持，亦应如理配合。

།རབ་ཏུ་དབྱེ་བས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི། གཞན་ གྱི་རྒྱུད་ལ་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ།སྦྱིན་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྦྱིན་པ་ནས་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྦྱིན་པའི་པར་ཡིན་ནོ་། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་དོན་གང་དག་ལ་མདོ་ ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་།།མདོ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་གང་དག་ལ། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་སྣང་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་ཕན་ཚུན་བསྡུས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ངེས་པ་ནི་སྦྱིན་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ།།ལོངས་སྤྱོད་ལ་མི་ལྟ་ན་ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་སོགས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱང་སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དགེ་སློང་གི་སྡོམ་པ་ཡང་དག་པར་བླངས་ན་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ ཐམས་ཅད་གཏོང་བའི་ཕྱིར་དང་།།ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་གནས་ན་བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་ཆོས་སྡུད་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཡང་དག་པར་བླངས་པ་ནི། སྦྱིན་པ་ལ་སོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་ བཟོད་པ་ལ་སོགས་པ་ཕན་ཚུན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་དངོས་པོ་ཡིན་པ་ཡང་ཅི་རིགས་པར་སྦྱར་བར་བྱའོ།།བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་ནི། སྦྱིན་པ་དང་། སྙན་པར་སྨྲ་བ་ཉིད་དང་། དོན་ སྤྱོད་པ་ཉིད་དང་།།དོན་མཐུན་པ་ཉིད་དོ་། །དེ་ལ། སྦྱིན་མཚུངས་དེ་སྟོན་ལེན་འཇུག་དང་། །བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་རྣམས་ཀྱིས། །སྙན་པར་སྨྲ་དང་དོན་སྤྱོད་དང་། །དོན་མཐུན་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །སྦྱིན་པ་ནི་མཚུངས་ པར་འདོད་དེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་གི་སྐབས་ནས་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་དེ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི། དེ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པའོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་བཟུང་ སྟེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོན་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དོན་མཐུན་པ་ཉིད་ནི་གང་ལ་གཞན་ཡང་དག་པར་ལེན་དུ་འཇུག་པ་དེ་ལ་བདག་ཉིད་རྗེས་སུ་འཇུག་པའོ། །ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་ བཞིར་འདོད་ཅེ་ན།འདི་ནི་གཞན་དག་ལ། །ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་དང་ནི། །འཛིན་པར་བྱེད་དང་འཇུག་བྱེད་དང་། །དེ་བཞིན་རྗེས་སུ་འཇུག་བྱེད་པ། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ཤེས་བྱ། །སྦྱིན་པ་ནི་ཕན་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། །ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་པས་ལུས་ལ་ཕན་པ་བསྐྱེད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི་འཛིན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་ཤེས་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་ཟ་བར་དོན་འཛིན་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྤྱོད་པ་ནི་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་མཐུན་པ་ནི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དག་པར་ལེན་ དུ་འཇུག་པར་བྱེད་པ་པོ་ནི་ཇི་སྐད་སྨྲས་པ་དེ་བཞིན་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་ནས་དེས་དགེ་བ་གང་ལ་གཞན་དག་བཅུག་པ་དེ་ལ་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ཡིན་ནོ།།དང་པོས་སྣོད་འགྱུར་དངོས་པོ་སྟེ། །གཉིས་པ་ཡིས་ནི་མོས་པ་ཡིན། །གསུམ་པ་ཡིས་ནི་སྒྲུབ་པ་སྟེ། །བཞི་པས་རྣམ་པར་ པར་སྦྱོང་བའོ།།ཟང་ཟིང་གི་སྦྱིན་བས་པས་ནི་སྣོད་དུ་རུང་བར་འགྱུར་ཏ། ཆོས་ཉན་དུ་བཏུབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བས་ནི་ཆོས་དེ་ལ་མོས་པར་བྱེད་དེ། །དེའི་དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་སྤྱོད་པས་ནི་ཆོས་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་བར་པར་ བྱེད་དོ།།དོན་མཐུན་པས་ཡུན་རིང་པོར་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྒྲུབ་པ་དེ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བར་བྱེད་དེ། འདི་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡིན་ནོ། །ཟང་ཟིང་དང་ནི་ཆོས་ཀྱིས་ཏེ། །དམིགས་པའི་ཆོས་ལ་སོགས་པ་ཡིས། །བསྡུ་བ་གཉིས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ནི། །བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིར་ འདོད་དོ།

通过详细分类而确定的是：为了在他人相续中建立持戒等，布施有六种，即布施的布施、持戒的布施乃至智慧的布施。
通过法性而确定的是：应当了知，凡是经等中所显现的布施等义，以及凡是布施等所显现的经等法，这些都是互相摄持的。
通过因缘而确定的是：布施是持戒等的因缘，因为不执著受用而趣入持戒等。持戒也是布施等的因缘，因为正受比丘戒时舍弃一切执著，住于持戒则具足忍辱等。正受摄善法戒是一切布施等的因缘。如是，忍辱等互为因缘之理也应当如理配合。
摄事分别偈颂有七，四摄事是：布施、爱语、利行、同事。其中：'布施相同及开示，令入并且自随入，是为爱语及利行，同事性中所许者。'
布施是相同的，如波罗蜜多品中所说。爱语是开示。利行是令正受。'彼'字是指波罗蜜多，即开示波罗蜜多、令正受波罗蜜多的意思。同事性是自己随入他人所令正受之事。
又为何主张四摄事？'此于他人作，利益方便及，摄持及令入，如是令随入，应知四摄事。'布施是利益方便，因为以财物布施能生身体利益。爱语是摄持，因为令不了解和怀疑者领受义理。利行是令入，因为令入善法。同事是令随入，因为了知令正受者如说而行，故随入他人所入的善法。
初者成为法器，第二者是胜解，第三者是修行，第四者是清净。以财物布施使成为法器，因为使其堪能听法。以爱语令其于法胜解，因为使其别别了知其义及断除疑惑。以利行令如法修行。以同事因长时修行而清净修行，这是诸摄事的作用。
以财物及正法，以所缘法等，通过二种摄持，许为四摄事。

།གང་ཡང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུ་བ་དང་། ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བ་དང་། བསྡུ་བ་གཞན་གཉིས་གསུངས་པ་དེ་དག་གིས་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་པོ་འདི་དག་ཁོ་ན་བསྡུས་ཏེ། །དང་པོ་ནི་ཟང་ཟིང་གིས་བསྡུ་བས་སོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་ ཆོས་ཀྱིས་བསྡུ་བས་སོ།།དེ་དག་ཀྱང་ཆོས་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་དམིགས་པའི་ཆོས་དང་། སྒྲུབ་པའི་ཆོས་དང་དེ་རྣམ་པར་སྦྱོང་བའི་ཆོས་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྣམ་པའི་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་ནི། །བསྡུ་བ་དམན་དང་འབྲིང་དང་མཆོག་།ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་དོན་ཡོད་དང་། །རྣམ་ཀུན་དོན་ ཡོད་ཤེས་པར་བྱ།འདི་ནི་བསྡུ་བའི་རྣམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དེ་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྡུ་བ་དམན་པ་དང་། འབྲིང་དང་། མཆོག་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་དག་ལ་རིག་པར་བྱ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཕལ་ཆེར་དོན་མེད་བ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ ས་ལའོ།།ཕལ་ཆེར་དོན་ཡོད་པ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱིའོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་དོན་ཡོད་པ་ནི་ས་བརྒྱད་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གདོན་མི་ཟ་བར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཁོར་སྡུད་པ་དང་ལྡན་པ་རྣམས། །ཚུལ་འདི་ལ་ནི་ཡང་དག་བརྟེན། །ཀུན་གྱི་དོན་ཀུན་ སྒྲུབ་བྱེད་ཅིང་།།ཐབས་བཟང་ཡིན་པར་རབ་ཏུ་བསྔགས། །སུ་དག་འཁོར་སྡུད་པ་ལ་ཞུགས་པ་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའི་ཐབས་ཁོ་ན་ལ་ཡང་དག་པར་བརྟེན་ཏེ། འདི་ལྟར་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་ཀུན་འགྲུབ་པར་བྱེད་པ་དང་། ཐབས་བཟང་པོ་ཡིན་ པར་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བསྔགས་སོ།།བསྡུས་དང་སྡུད་པར་འགྱུར་བ་དང་། །གང་དག་ད་ལྟར་སྡུད་བྱེད་པ། །དེ་ཀུན་དེ་འདྲ་དེ་ལྟ་བས། །འདི་ནི་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་ལམ། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་ལ་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞི་དུས་གསུམ་དུ་ཡང་བགྲོད་པ་གཅིག་ པའི་ལམ་ཉིད་ཡིན་པར་སྟོན་ཏེ།ལམ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་མ་ཆགས་བློ། །ཞི་སྡོམ་བརྩོན་པའི་ཕ་རོལ་ཕྱིན་གནས་བདག་།སྲིད་ཡུལ་མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །དེ་ནི་སེམས་ཅན་ཚོགས་སྡུད་བྱེད་པ་ཡིན། འདིས་ནི་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པའི་ ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལ་གནས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོའི་སྦྱོར་བ་སྟོན་ཏེ།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དག་དང་། བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།སངས་རྒྱས་ ལ་མཆོད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ།རབ་དང་སེམས་དང་ལྡན་པ་ཡིས། །ཚོགས་གཉིས་རྫོགས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་གོས་སོགས་ཀྱིས། །མངོན་སུམ་མངོན་སུམ་མིན་པར་མཆོད། །སངས་རྒྱས་ འབྱུང་བ་དོན་ཡོད་པར།།སྨོན་ལམ་དང་ནི་ལྡན་པ་ཡི། །གསུམ་པོ་དམིགས་པར་མི་བྱེད་པ། །སངས་རྒྱས་མཆོད་པ་རྫོགས་པ་ཡིན། །སེམས་ཅན་དག་ནི་ཚད་མེད་པ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་གཞན། །རྫས་དང་སེམས་ཀྱི་སྒོ་ནས་གཞན། །མོས་པ་དང་ནི་སྨོན་པ་དང་། ། བརྩེ་དང་བཟོད་པ་དག་དང་ནི། །ཡང་དག་སྤྱོད་པའི་སྒོ་དང་ནི། །གཞི་ལ་གཏོད་དང་རྟོགས་པ་དང་། །གྲོལ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་གཞན། །དེ་ལྟར་ན་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་བཞིས་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྟེན་དང་དངོས་དང་རྒྱུ་དང་ནི། །ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཞིང་དག དང་།།གནས་ཀྱི་མཆོད་པ་རབ་བསྟན་པར། །རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་རྒྱུ་མཚན་ནི་རབ་ཏུ་དང་བ་དང་ལྡན་པའི་སེམས་སོ། །ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ནི། བསོད་ནམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བྱེད་པའོ། །རྟེན་ནི་མངོན་སུམ་དང་ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པའི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །དངོས་ པོ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ།།རྒྱུ་ནི་བདག་ལ་སངས་རྒྱས་འབྱུང་བ་དོན་ཡོད་པར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་སྔོན་སྨོན་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ནི་མཆོད་པར་བྱེད་པ་དང་། མཆོད་པར་བྱ་བ་དང་། མཆོད་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ། །ཞིང་ནི་སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར།དེ་དག་གིས་དེ་ལ་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བས་དེ་དག་ལ་དེ་བཏབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

世尊所说的以财物摄受、以法摄受和其他两种摄受，这些摄受方法包含了四摄事。第一是以财物摄受。其余的是以法摄受。这些又分别对应三种法：所缘之法、修行之法和清净之法。
从种类区分来说，摄受有下、中、上三种。大多无益、大多有益，以及一切皆有益，应当了知。这是摄受种类的详细分类。其中，菩萨的下、中、上三种摄受，应当知道是对应趣入三乘者，次第如是。大多无益是在信解行地。大多有益是入地菩萨的。一切皆有益是在第八地等，因为必定能成办众生利益。
摄受眷属的人们，应当依止此法，成办一切众生利益，被称赞为善巧方便。凡是趣入摄受眷属的人，都应当依止四摄事的方便，因为这能成办一切众生的一切利益，诸佛称赞这是善巧方便。
过去已摄受、未来将摄受，以及现在正在摄受的，这一切都是如此，因此这是成熟众生的道路。这表明四摄事在三世中都是成熟一切众生的唯一道路，因为没有其他道路。
如是常时受用无执著心，安住调伏精进到彼岸，不分别三有境界相，这就是摄受众生群的人。这说明安住于上述六波罗蜜多的菩萨的四摄事修行，因为通过波罗蜜多和四摄事，次第成办自他二利。
波罗蜜多品终
供养佛的分类偈颂有七种：具有净信心的人，为圆满二种资粮，以衣服等物品，现前非现前供养佛陀。愿佛出世有意义，具足发愿的三者，不作执著对境，是为圆满佛供养。无量的众生，令其他众生成熟，从财物和心意方面，以信解、发愿、慈悲、安忍、如实行持、安立基础、证悟、解脱以及真如等方面。
如是这四偈颂表明：因缘、回向、所依、事物、因、智慧、刹土和住处的供养。应当了知：其中因缘是具有净信之心。回向是圆满福德智慧二资粮。所依是现前和非现前诸佛。事物是衣服等物品。因是往昔发愿'愿我成佛利益众生'。智慧是因为不执著能供养、所供养和供养，故无分别。刹土是无量众生，为令他们成熟，以彼等对彼修行，故于彼等植下种子。

།གནས་ནི་རྫས་དང་སེམས་ཏེ། དེ་ལ་རྫས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་པ་ནི་གོས་ལ་སོགས་པའོ། །སེམས་ལ་བརྟེན་ནས་མཆོད་པ་ནི་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་ཡིད་ལ་བྱེད་ པ་དག་དང་།མོས་པ་ལ་སོགས་པ་ཇི་སྐད་དུ་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་པ་སྟེ། འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ངོར་སྨོན་ལམ་ཉིད་སྨོན་པར་བཤད་པ་དང་། སེམས་ཅན་ལ་བརྩེ་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་བའི་སྡུག་བསྔལ་ བཟོད་པ་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཡང་དག་པར་སྤྱོད་པ་དང་། ཆོས་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། །དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཕྱིར་གཞི་ལ་གཏོད་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་མཐོང་བའི་ལམ་ལ་སྟེ། དེ་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ གཞི་རྟོགས་པ་ཡིན་ནོ།།རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྒོ་ནས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། འདི་ནི་མཆོད་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཉིད་དང་ནི། །བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་ དག་དང་།།རྙེད་དང་བཀུར་སྟི་ཉིད་དང་ནི། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་དེ་རྣམ་གཉིས། །མཆོད་པ་ཆུང་དང་ཆེན་པོ་དེ། །ང་རྒྱལ་བཅས་དང་ང་རྒྱལ་མེད། །སྦྱོར་དང་འགྲོ་བ་ཉིད་དང་ནི། །སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འདོད་དོ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དུས་ལ་སོགས་པའི་དབྱེ་བས་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་གཞན་ཡིན་ ཏེ།དེ་ལ་རྒྱུ་ནི་འདས་པའོ། །འབྲས་བུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །རྒྱུ་ནི་ད་ལྟར་བྱུང་བའོ། །འབྲས་བུ་ནི་མ་འོངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུའི་སྒོ་ནས་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །བདག་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ནང་གིའོ། །གཞན་ དག་ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཕྱིའིའོ།།རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་ནི་རགས་པའོ། །སྒྲུབ་པ་ནི་ཕྲ་བའོ། །ཆུང་ངུ་ནི་དམན་པའོ། །ཆེན་པོ་ནི་གྱ་ནོམ་པའོ། །ཡང་ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་ནི་དམན་པའོ། །ང་རྒྱལ་མེད་པ་ནི་གྱ་ནོམ་པ་སྟེ། འཁོར་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་གཞན་ ན་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་རིང་བའོ།།དེའི་དུས་ན་སྦྱར་བར་བྱ་བ་ནི་ཉེ་བའོ། །འགྲོ་བ་རྣམ་པར་ཆད་པ་ནི་མི་རིང་བའོ། །དེ་མ་ཐག་པའི་ནི་ཉེ་བའོ། །ཡང་མཆོད་པ་གང་ཞིག་ཚེ་ཕྱི་མ་ལ་སྦྱར་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་རིང་བའོ། །གང་ཞིག་བྱ་བར་སྨོན་ལམ་འདེབས་པ་དེ་ནི་ཉེ་བའོ། ། ཡང་སངས་རྒྱས་ལ་མཆོད་པའི་མཆོག་གང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་མཆོད་པ། །ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་དང་དབང་འབྱོར་དང་། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཐབས་ཡོངས་བཟུང་བ་དང་། །ཀུན་དང་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་མཆོག་། ཅེས་བྱ་བ་སྨོས་ཏེ། རྣམ་པ་ལྔས་རང་གི་སེམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་རྣམས་ལ་མཆོད་པ་མཆོག་ཏུ་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། བསམ་པ་སྟེ། བསམ་པ་དགུ་པོ་རོ་མྱང་བ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། མངོན་པར་དགའ་བའི་བསམ་པ་དག་དང་། ངོམས་མི་ཤེས་པ་དང་། རྒྱ་ཆེན་པོ་དང་། དགའ་བ་དང་། ཕན་པ་དང་། མ་གོས་པ་དང་། དགེ་བའི་བསམ་པ་གང་དག་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལས་བསྟན་པ་རྣམས་དང་། དབང་འབྱོར་བ་ཉིད་དེ་། ནམ་མཁའ་མཛོད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ འཛིན་དང་།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཐབས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ཐམས་ཅད་དང་། དོན་གཅིག་པ་ཉིད་ལ་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཏེ། དོན་ཐམས་ཅད་ནི་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

处所是物质和心意。其中依物质而作供养是衣服等物。依心意而作供养是品尝、随喜、作意欢喜心等，以及信解等如所说的这些，即是信解大乘、发菩提心。在此依偈颂而说愿即是发愿，以及悲悯众生、忍受难行苦、如实修行波罗蜜多、如理作意法门。由于这是无颠倒，故为安立基础。
由正见门是见道，由于如实了悟故为通达基础。由解脱门是声闻们从烦恼中解脱。由真如门获得大菩提，这是供养的种类差别。
以因与果性，以及自与他，利养与恭敬，修行门分二。小供养大供养，有慢与无慢，加行与趣入，以愿门许彼。
这是由时等差别而分的其他种类。其中因是过去，果是现在。因是现在，果是未来。如是应知由因果门而有过去、未来、现在。'自'是内，'他'是外。利养与恭敬是粗，修行是细。小是劣，大是胜。有慢是劣，无慢是胜，因为不分别三轮故。
将在他时修行是远，当时修行是近。间断趣入是不远，无间是近。又，发愿来世修供养是远，发愿现在修行是近。
若问何为供佛之最胜？以自心供养诸佛陀，于法信解思及自在，无分别摄持诸方便，一切同入一义最胜。即由五相以自心供养诸佛当知为最胜。即是于具供养大乘法生信解，以及思惟——即九种思惟：品尝、随喜、欢喜思惟等，以及无厌足、广大、欢喜、利益、无染、善思惟等，如在修习波罗蜜多中所说的这些，以及自在性，即虚空藏等三昧，以及以无分别智摄持方便，以及与一切大菩萨同入一义门，因为一切义都是和合、近和合的缘故。

།དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་ བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ།དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་དང་ལྔས་ནི། །བསྟེན་པ་རྟེན་དང་གཞི་དང་ནི། །རྒྱུ་མཚན་དང་ནི་ཡོངས་བསྔོ་དང་། །རྒྱུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཞིང་དག་དང་། །གནས་ཀྱི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་བསྟན། །བཤེས་གཉེན་དུལ་བ་ཞི་ཞིང་ཉེར་ཞི་བ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་བརྩོན་བཅས་ ལུང་གིས་ཕྱུག་།དེ་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་སྨྲ་མཁས་ལྡན། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་སྐྱོ་བ་སྤངས་ལ་བསྟེན་། །བསྟེན་པའི་རྟེན་ནི་ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བཤེས་གཉེན་ཡིན་ཏེ། དུལ་བ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་དབང་པོ་དུལ་བས་སོ། །ཞི་བ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སེམས ནང་དུ་ཞི་བར་གནས་པས་སོ།།ཉེ་བར་ཞི་བ་ནི་ཤེས་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉོན་མོངས་པ་ཉེ་བར་གནས་པ་ཉེ་བར་ཞི་བས་སོ། །ཡོན་ཏན་ལྷག་པ་ནི་མཉམ་པའམ་ཆུང་བ་མ་ཡིན་པའོ། །བརྩོན་པ་དང་བཅས་པ་ནི། གཞན་གྱི་དོན་ལ་གཡེལ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །ལུང་གིས་ཕྱུག་པ་ནི་ཐོས་པ་ ཉུང་ངུ་མ་ཡིན་པའོ།།དེ་ཁོ་ན་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཁོང་དུ་ཆུད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྨྲ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པ་ནི་སྨྲ་མཁས་པ་དང་ལྡན་པའོ། །བརྩེ་བའི་བདག་ཉིད་ནི་ཟང་ཟིང་གི་སེམས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱོ་བ་སྤངས་པ་ནི་རྟག་ཏུ་ཆོས་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཀུར་སྟི་རྙེད་པ་དག་ དང་རིམ་གྲོ་དང་།།སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན་པར་བྱ། །ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྟེན་བཞི་དེ་བཞིན་བློ་ལྡན་ཆོས་ལ་ནི། །ཤེས་བསམ་དུས་སུ་འདུད་པས་བཤེས་གཉེན་བགྲོད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཚན་རྣམས་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་ཤེས་པར་འདོད་པ་ཉིད་དང་། དུས་ཤེས་པ་ཉིད་ དང་།ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་བསྙེན་བཀུར་རྙེད་ལ་འདོད་པ་མེད། །བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་དེ་ཡོངས་སྔོ་བར་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་ནི་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་སྟེ། སྒྲུབ་པའི་དོན་དུ་རྟེན་གྱིས་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟིའི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་སྒྲུབ་པ་དེས། །དེ་ཡི་སེམས་ནི་ཡང་དག་ མགུ་བར་བྱེད།།ཅེས་བྱ་བ་ནི་བསྟན་པའི་རྒྱུ་ནི་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་བཞིན་དུ་སྒྲུབ་པ་ཡིན་ཏེ། དེས་དེའི་སེམས་མགུ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་བློས་རྟོགས་ནས། །རང་གི་ཐེག་པ་བསྒྲུབ་པར་བྱ་ཕྱིར་འབད། །ཅེས་བྱ་བ་ལ་ཡེ་ཤེས་ནི་ཐེག་པ་གསུམ་ལ་མཁས་པ་ཡིན་ནོ། ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་ཡོངས་སྨིན་བྱ་ཕྱིར་དང་། །ཞིང་དག་པ་ཡང་སྦྱང་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་དེ་བསྟེན་པའི་ཞིང་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་ཚད་མེད་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་སྟེ། གོང་དུ་གནས་ནས་ཆོས་ཐོས་པ་དེ་དག་ལ་འཇོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཆོས་བགོ་སྐལ ལ་སྤྱོད་ཡོན་ཏན་ལྡན།།བཤེས་གཉེན་རབ་ཏུ་བརྟེན་བྱ་ཟང་ཟིང་མིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བསྟེན་པའི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་པར་བྱའི། ཟང་ཟིང་གི་བགོ་སྐལ་ལ་སྤྱོད་པ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་མན་ཆད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ཕྱེད་ དང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་བསྟན་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བློ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། །ཆོས་སྒོ་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་དང་ཐོས་མཉམ་དང་། །སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ང་རྒྱལ་བཅས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་ཡིད་ལྡན་པས་བཤེས་གཉེན་བསྟེན། །དེ་ལ་བློ་དང་ལྡན་པ་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་། ། ཞེས་བྱ་བ་ནི་འདས་པ་ལ་སོགས་པར་དབྱེ་བ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སྒོ་རྗེས་འགྲོ་ཕྱིར་དང་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ནང་དང་ཕྱིའི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྒོའི་རྒྱུན་ནོ། །ཕྱི་ནི་ཕྱི་རོལ་ལོ། །ཐོས་པ་མཉན་པ་དང་། སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རགས་པ་དང་ཕྲ་བའི་དབྱེ བ་སྟེ་མཉན་པ་ནི་རགས་པའོ།།བསམ་པ་དང་སྒོམ་པ་ནི་ཕྲ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་སེམས་ཀྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན་ནོ། །ང་རྒྱལ་བཅས་པ་དང་། ང་རྒྱལ་མེད་པའི་ཡིད་དང་ལྡན་པས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་དམན་པ་དང་། གྱ་ནོམ་པའི་དབྱེ་བའོ།

关于依止善知识的七个偈颂分析。其中用四个半偈颂来阐述：依止、所依、基础、理由、回向、因、智慧、清净刹土以及处所等方面的内容。
应当依止调伏、寂静、究竟寂静、具足殊胜功德、精进、通达经教、通达实相、善于言说、具有慈悲心、远离厌倦的善知识。
所依止的对象是具有如是功德的善知识：调伏是因为具足戒律而诸根调伏；寂静是因为具足禅定而心安住于内；究竟寂静是因为具足智慧而息灭烦恼；殊胜功德是指超胜于他人而非平等或低劣；具足精进是指不懈怠于利他；通达经教是指多闻而非少闻；通达实相是因为证悟真如；善于言说是指具有善巧说法的能力；具有慈悲心是因为无有物欲之心；远离厌倦是因为常时说法。
应当以恭敬、供养、承事和修行的方式依止善知识。
具慧者应当以四种所依，在闻思时以恭敬心趣近善知识。这是三种理由：即欲求遍知、知时以及无慢。
他不贪求承事供养，为了修行而作回向。这是回向，即为了修行而依止，而非为了获得供养和恭敬。
以如所教导的修行，令其心生欢喜。这是说教导的因是如教修行，因为这能令其心生欢喜。
通达三乘的智慧后，为修自乘而精进。这里的智慧是指通达三乘。
为了成熟无量众生，以及为了清净刹土。这是说依止的两种刹土：无量众生和清净佛土，为了安置在上述所闻法中。
他享有法分且具功德，应当依止善知识而非为物质。这是依止处，即依止于享有法分者而依止善知识，而非依止于享有物质利益者。
以下用两个半偈颂来说明教导的差别：具慧者以因果、法门随行、闻法平等、心瑜伽、具慢心及无慢心而依止善知识。
其中'具慧者以因果'是指过去等的差别，如前所述。'法门随行'是指依内外差别而言的法门相续。外是指外在的。闻法是指听闻，'心瑜伽'是指粗细的差别，听闻是粗，思维和修习是细，这就是心瑜伽。'具慢心及无慢心'是指低劣和殊胜的差别。

།བློ་ལྡན་འགྲོ་དང་སྦྱར་བ་དང་། །སྨོན་པའི་སྒོ་ ནས་དགེ་བཤེས་བསྟན་།།ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིང་བ་དང་། ཉེ་བའི་དབྱེ་བ་སྟེ། སྔ་མ་བཞིན་དུ་སྦྱར་བར་བྱའོ། །བསྟན་པའི་མཆོག་གང་ཞེ་ན། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་པ་སྟེ་། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་བཤེས་གཉེན་མཆོག་བསྟེན་པ། །ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་དང་དབང་འབྱོར་དང་། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཐབས་ཡོངས་བཟུང་བ་དང་། །ཀུན་ནས་དོན་གཅིག་ཉིད་ལ་འཇུག་པས་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། བརྟན་པའི་ཚངས་པའི་མི་མཐུན་སྤངས། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །དམིགས་པ་རྣམ པ་གསུམ་ལ་འཇུག་།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །ཚངས་པའི་གནས་པ་ནི་ཚད་མེད་པ་བཞི་སྟེ། བྱམས་པ་དང་། སྙིང་རྗེ་དང་། དགའ་བ་དང་། བཏང་སྙོམས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ཀྱང་མཚན་ཉིད་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་སྤངས་པ དང་།གཉེན་པོའི་ཁྱད་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། དམིགས་པ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འཇུག་པའི་ཁྱད་པར་ཏེ། འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།། སེམས་ཅན་དང་། ཆོས་ལ་དམིགས་པ་དག་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་རིས་སམ། ཆོས་གང་ལ་འཇུག་།དམིགས་པ་མེད་པ་དག་ཀྱང་དམིགས་པ་གང་ལ་འཇུག་ཅེ་ན། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་བདེ་འདོད་དང་། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ཉམ་ཐག་དང་བདེ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་ ཅན་དང་དེ་དག་བསྟན་ཆོས་དང་།།དེ་ཡི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་རབ་ཏུ་འཇུག་།སེམས་ཅན་ལ་དམིགས་པ་ནི་བདེ་བར་འདོད་པ་ནས་སེམས་ཅན་གྱི་ཚོགས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་བར་ལ་འཇུག་སྟེ། འདི་ལྟར་བྱམས་པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ དང་བྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ།།དགའ་བ་ནི་བདེ་བ་དང་མི་འབྲལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །བཏང་སྙོམས་ནི་ཚོར་བ་དེ་དག་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ལ་དམིགས་པ་ནི། །དེ་དག་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་སྟེ། གང་ལ་གནས་པ་དེ་ དག་བསྟན་པའི་ཆོས་ལ་འཇུག་གོ།།དམིགས་པ་མེད་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། དེ་དག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པ་མེད་པ་དང་འདྲ་བས་ན་དམིགས་པ་མེད་པའོ། །གཞན་ཡང་། དེ་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་ཕྱིར་དང་། །ཞི་བ་ཐོབ་པས་དག་ཕྱིར་དང་། །ལས་གཉིས་ ཉོན་མོངས་ཟད་པའི་ཕྱིར།།བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན། །རྒྱུ་འདི་བཞིས་བྱམས་པ་དམིགས་པ་མེད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཁམས་རྒྱས་པས་དེ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། ལས་གཉིས་ ཏེ།ལུས་དང་ངག་གི་ལས་བྱམས་པའི་རྒྱུ་མཐུན་པས་བསྡུས་པ་གང་ཡིན་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་པ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉོན་མོངས་པ་ནི་དམིགས་པར་བཤད་དེ། ཡིད་ཀྱི་རང་བཞིན་གྱི་མདུད་པ་རྣམས་སྤངས་པའི་ཕྱིར་དམིགས་པར་འཆད་དོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གཡོ་ དང་མི་གཡོ་དང་།།ཆགས་པས་རོ་མྱངས་མིན་ཤེས་བྱ། །ཚངས་པའི་གནས་པ་དེ་དག་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་གཡོ་བ་ནི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ནི་གནས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཏེ། ཡོངས་སུ་ཉམས་ པར་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ།།ཆགས་པས་རོ་མྱངས་མིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདེ་བས་གཡེན་སྤྱོས་པ་སྟེ། སེམས་རྒྱ་ཆུང་བས་སོ། །རོ་མྱངས་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནོ། །རོ་མྱངས་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།དེ་དག་ལས། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མི་གཡོ་བ། །ཆགས་དང་བྲལ་བ་རབ་ཏུ་གནས། །གཡོ་བ་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་རོ་མྱངས་པ་དག་ལ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཉམ་གཞག་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཆུང་། །འབྲིང་དང་དམན་པའི་ས་པ་དང་། །བསམ་པ་དམན་ དང་ང་རྒྱལ་བཅས།།གང་ཡིན་དེ་དམན་གཞན་ཉིད་ལྷག་།འདི་ནི་ཆུང་ངུ་དང་། ཆེན་པོའི་དབྱེ་བའོ།

智者与众生相应，以愿门而说善知识。这是远近的区分，如前所述应当相应。
问：什么是最胜教法？第七偈颂：依止自心最胜善知识，于法信解思维及自在，无分别方便所摄持，一切趣入一义故为最胜。如前所述。
无量分别的十二偈颂：坚固梵住断违品，具足无分别智慧，趣入三种所缘境，令诸众生得成熟。
四梵住即是四无量：慈、悲、喜、舍。
应知彼等菩萨有四种相：断除违品、具足对治差别、趣入三种所缘境的趣入差别，即是：缘众生、缘法、无缘。业的差别是为了令众生成熟。
问：缘众生与缘法者趣入何种众生种类或法？无缘者又缘何境趣入？诸坚固者彼等于求乐、苦恼逼迫、安乐、烦恼及彼等所说法，及其真如中趣入。
缘众生者，从求乐乃至烦恼众生聚中趣入。即是：慈为众生具乐之相，悲为离苦之相，喜为不离乐之相，舍为于彼等感受中成办众生无烦恼之相。
缘法者，于彼等所说法中，依止何法即趣入彼等所说法。无缘者趣入真如，由于彼等无分别故如无所缘，故称无缘。
复次：由彼义真如故，及得寂灭清净故，业二烦恼尽故，慈为无缘。
应知由此四因慈为无缘：缘真如、由得无生法忍而界增长清净、二业即身语业摄于慈之等流、烦恼尽，如是烦恼说为所缘，由断意之自性结故说为所缘故。
彼等动与不动，及有贪味非，应知。彼等梵住亦应知有四种：其中动者为退失种性，由将退失故。不动者为安住及增胜种性，由不退失故。有贪味者为乐所散动，由心狭劣故。有味为有烦恼，无味为无烦恼，此为诸梵住退失种性等相之差别。
其中：菩萨不动离贪著，极为安住。非于动者，亦非于有味者。
非等持自性小，中下地所摄，意乐下及慢，彼为下余即胜。此为小大之差别。

།དེ་ལ་ཆུང་ངུ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། མཉམ་པར་མ་བཞག་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཐམས་ཅད་དང་། མཉམ་པར་བཞག་པ་ཡང་ཆུང་ངུ་དང་། །འབྲིང་གང་དག་ཡིན་པ་དང་། །གོང་ མ་གོང་མའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ལ་ལྟོས་ནས་དམན་པའི་ས་པ་གང་དག་ཡིན་པ་དང་།ཉན་ཐོས་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་དམན་པ་དང་། ང་རྒྱལ་དང་བཅས་པ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པ་དང་བྲལ་བ་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་ནི་དམན་པ་སྟེ་ཆུང་ངུ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །གཞན་ ཉིད་ནི་ལྷག་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལས་བཟློག་པ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཚངས་པའི་གནས་པས་གནས་པ་ཡི་། །བློ་ལྡན་རྟག་ཏུ་འདོད་པར་སྐྱེ། །དེས་ནི་ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་བྱེད་ཅིང་། །སེམས་ཅན་དག་ཀྱང་རྣམ་སྨིན་བྱེད། །ཀུན་ཏུ་ཚངས་དང་མི་འབྲལ་ལ། །དེ་ ཡི་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་བྲལ།།བག་མེད་གྱུར་ཀྱང་དེ་ཡི་རྐྱེན་། །མི་བཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་དང་རྟགས་ཀྱི་དབྱེ་བ་སྟེ། །དེ་ལ་ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་གིས་གནས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུའོ། །འདོད་པའི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་སྐྱེའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་ འབྲས་བུའོ།།ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །སེམས་ཅན་དག་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །ཐམས་ཅད་དུ་ཚངས་པའི་གནས་པ་དག་དང་མི་འབྲལ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུའོ། །དེའི་མི་ མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྲལ་བའི་འབྲས་བུའོ།།བག་མེད་པར་གྱུར་ཀྱང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མངོན་དུ་གྱུར་ཀྱང་ངོ་། །རྐྱེན་མི་ཟད་པས་ཀྱང་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟགས་སོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཞན་བཞིས་ནི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་དབྱེ་བ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་གནོད་སེམས་དང་།།རྣམ་འཚེ་མི་དགའ་གནོད་སེམས་དང་། །འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྡན་པ། །ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་ལ་རེག་།ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྐྱོན་ཏེ། ཚངས་པའི་གནས་པ་མེད་ན་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་གནོད་སེམས་ལ་ སོགས་པའི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ།བྱམས་པ་ལ་སོགས་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ཏེ། གནོད་སེམས་དང་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དག་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱི་ཡིན་ནོ། །ཇི་ལྟར་ཉེས་དམིགས་རྣམ་པ་མང་པོ་ལ་རེག་ཅེ་ན། བཤད་པ། ཉོན་མོངས་རྣམས་ཀྱིས་བདག་འཇོམས་སེམས་ ཅན་འཇོམས་ཤིང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས།།ཉམས་བཅས་རྙེད་པས་དམན་ཞིང་སྲུང་དང་དེ་བཞིན་སྟོན་པས་སྨད། །རྩོད་བཅས་མི་སྙན་དེ་ནི་གཞན་དུ་མི་ཁོམ་རྣམས་སུ་སྐྱེ། །ཐོབ་དང་མ་ཐོབ་ཉམས་པས་ཡིད་ལ་སྡུག་བསྔལ་ཆེན་པོ་འཐོབ། །དེ་ལ་ཚིག་དང་པོ་གསུམ་གྱིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་ གནོད་པར་བྱེད་ལ།གཞན་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད། གཉིས་ཀ་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་པས་ན་དེ་ནི་ཉེས་དམིགས་ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ་། །ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་ལ་སོགས་པ་ཚིག་དྲུག་གིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བྱ་བར་སྟོན་ཏོ། །ཇི་ལྟར་འཕེལ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བདག་ཉིད་ དང་།གཞན་དག་དང་། ལྷ་དང་སྟོན་པ་ཡང་སྨོད་ལ། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་གཞན་དག་ཀྱང་ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨོད་དོ། །ཕྱོགས་དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་འདིའི་སྒྲ་དང་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མི་སྙན་པ་དག་འབྱུང་ཏེ་། དེ་ལྟ་བས་ན་འདི་ནི་ཉམས་པ་དང་བཅས་པ་ནས་མི་ སྙན་པ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྟོན་ཏོ།།ཚིག་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཚེ་ཕྱི་མ་དང་། མཐོང་བའི་ཆོས་དང་། ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ཏེ། དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་། ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་བས་འདི་ནི་ཉེས་དམིགས་ ཡིན་པར་སྟོན་ཏོ།།ཉེས་པ་འདི་ཀུན་བྱམས་སོགས་ལ། །ལེགས་པར་གནས་ལ་མི་འབྱུང་སྟེ། ཉོན་མོངས་ཅན་མིན་སེམས་ཅན་གྱི། །དོན་དུ་འཁོར་བ་ཡོངས་མི་གཏོང་། ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚངས་པའི་གནས་པ་དང་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པ་གཉིས་སྟོན་ཏེ། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ སྐྱོན་མེད་པ་དང་།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ཀྱང་སེམས་ཅན་གྱི་ཕྱིར་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་བའོ།

其中小的有六种：一切非入定的自性，以及入定中的小和中等，以及相对于上上菩萨地而言较低地位的，以及声闻的下劣发心，以及远离获得无生法忍而具有我慢的，这些都称为下劣即小的意思。
其他即是殊胜的意思，是说与上述相反的应知是大的。
具慧者常以梵住而住，由此而生欲界中，由此圆满资粮，并令众生成熟。永不离梵住，远离其违品，即使放逸，其缘亦不能成为难忍。
因、果及相的差别：其中以梵住而住是因。生于欲界众生中是异熟果。圆满资粮是增上果。令众生成熟是士用果。一切时不离梵住是等流果。远离其违品是离系果。即使放逸是说即使现前违品。难忍缘亦不能成就是相。
其他四偈颂是过失与功德的差别：菩萨具害心、害意、不喜、害心及欲贪，触众多过患。这是过失，因为若无梵住则具有其违品。
其中害心等依次是慈等的违品，害心和欲贪是舍的违品。
如何触众多过患？解释道：烦恼毁自身，毁众生及戒，具失坏少得，护及师呵责，具诤不悦声，彼生无暇处，得未得皆失，意获大痛苦。
其中前三句显示既害自己也害他人，也害双方，故说此是过患。具失坏等六句显示增长现法罪过。
如何增长？于此自身、他人、天众及导师都呵责，其他有智同梵行者也依法相诃责。在四方四隅也传出此人不悦的诗句，因此依次以具失坏乃至不悦声来显示。
余下三句依次显示后世、现法及后世罪过增长，由此生起的心苦及不悦将各别感受，故显示此是过患。
此等过失于善住慈等者不生，无烦恼故不舍轮回为利众生。这是显示具梵住的两种功德：无上述过失，及虽无烦恼但为众生故不舍轮回。

།ཇི་ལྟར་རྒྱལ་བའི་སྲས་རྣམས་སེམས་ཅན་ལ། །བྱམས་པ་ལ་སོགས་སེམས་དཔའ་འདི་འབྱུང་བ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོན་ཏན་ལྡན་པ་ཡི། །བུ་གཅིག་པ་ལའང་ དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ནོ།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བྱམས་པ་ལ་སོགས་པ་ཆེ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །སྙིང་རྗེའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལ། དེའི་དམིགས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རབ་འབར་དགྲ་ཡི་དབང་དུ་སོང་། །སྡུག་ བསྔལ་གྱིས་ནོན་མུན་པས་བསྒྲིབས།།བགྲོད་དཀའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས། །འཆིང་བ་ཆེ་དང་ཡང་དག་ལྡན། །ཟས་ཆེན་དུག་དང་འདྲེས་ལ་ཞེན། །ལམ་ནི་རབ་ཏུ་སྟོར་གྱུར་པ། །ལམ་གོལ་རབ་ཞུགས་སྟོབས་ཆུང་བའི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འབར་བ་ནི་འདོད་པའི་འདོད་ ཆགས་ཀྱིས་འདོད་པའི་བདེ་བ་ལ་ཆགས་པ་རྣམས་སོ།།དགྲའི་དབང་དུ་སོང་བ་ནི་དགེ་བ་ལ་ཞུགས་པ་ལ་བདུད་ཀྱིས་བར་ཆད་བྱས་པ་རྣམས་སོ། །སྡུག་བསྔལ་གྱིས་ནོན་པ་ནི་སེམས་ཅན་དམྱལ་བ་ལ་སོགས་པར་སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པ་རྣམས་སོ། །མུན་པས་བསྒྲིབས་པ་ནི། ཤན་པ་ལ་ སོགས་པ་གཅིག་ཏུ་ཉེས་པར་སྤྱོད་པ་རྣམས་ཏེ།ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་རྨོངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བགྲོད་དཀའ་བའི་ལམ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་མི་འདའ་བའི་ཆོས་ཅན་རྣམས་ཏེ། འཁོར་བའི་ལམ་གཏན་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཆིང་བ་ཆེན་པོ་དང་ ཡང་དག་པར་ལྡན་པ་ནི།།གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་ཐར་པ་ལ་ཀུན་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཏེ། ལྟ་བ་ངན་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འཆིང་བ་དམ་པོས་བཅིངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཟས་ཆེན་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་ལ་ཞེན་པ་ནི། སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་བདེ་བ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་སྙོམས་པར་འཇུག་པའི་ བདེ་བ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ནི།དཔེར་ན་ཁ་ཟས་ཞིམ་པོ་དུག་དང་འདྲེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས་རབ་ཏུ་ཉམས་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་རབ་ཏུ་སྟོར་བ་ནི་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་རྣམས་ཏེ། ཐར་པའི་ལམ་ནོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་གོལ་བ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་ནི། མ་ངེས་པ་ཐེག་པ་ དམན་པ་ལ་རབ་ཏུ་ཞུགས་པ་རྣམས་སོ།།སྟོབས་ཆུང་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཚོགས་ཡོངས་སུ་མ་རྫོགས་པ་རྣམས་ཏེ། དེ་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེའི་འབྲས་བུ་ལྔ་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ།འཚེ་སྤོངས་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་དང་། །བདེ་བ་སྐྱེད་དང་གདུང་བྱེད་འདོད་པའི་རྒྱུ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་ཆོས་ལ་རྟེན་པ་ཡི། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཐག་མི་རིང་། །དེ་ལ་འཚེ་བ་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་བྲལ་བའི་འབྲས་བུ་ བསྟན་ཏེ།བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་ས་བོན་ཉིད་ཀྱིས་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་དང་བདག་ཉིད་ལ་བདེ་བ་སྐྱེད་པ་དང་། གདུང་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུའོ། །འདོད་པའི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའོ། །ངོ་བོ་ཉིད་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་སྟེ།མ་འོངས་པ་ན་འབྲས་བུ་སྙིང་རྗེ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་རྣམ་པ་ལྔ་པོའི་སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཐག་མི་རིང་བར་རིག་པར་བྱའོ། །འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་མི་གནས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྙིང་རྗེ་བློ་ མཆོག་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཡི།།སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ཀུན་དང་བདག་མེད་པའང་། །རྣམ་པར་ཤེས་ནས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཞིང་། །ཉེས་པས་རབ་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བར་གཏོགས་པ་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ ནས་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།།བློ་མཆོག་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཉེས་པ་དག་གིས་གནོད་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་མི་གནས་ལ། འཁོར་བ་ལ་ཡང་གནས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ།

如同诸佛子对众生，生起慈悲等菩萨心，即便是具德众生的独子，也不会如此。此句显示菩萨的慈悲等的殊胜性。
关于悲心的分类，从所缘的差别开始，有两个偈颂：
为炽盛敌所制，为痛苦所压、为黑暗所蔽，入难行之道，具大束缚，贪著掺毒大食，完全迷失道路，入邪道力微弱的众生生起悲心。
其中，炽盛是指贪著欲乐的欲贪者。为敌所制是指修行善法时被魔障碍者。为痛苦所压是指在地狱等处被痛苦折磨者。为黑暗所蔽是指屠夫等一向行恶者，因为他们对业果愚痴。
入难行道是指具不般涅槃法性者，因为他们不断轮回之道。具大束缚是指外道求解脱者，因为他们被种种恶见的坚固束缚所缚。贪著掺毒大食是指贪著禅定乐者，他们的禅定乐有烦恼，如同美食掺毒，会从中退失。
迷失道路是指增上慢者，因为错失解脱道。入邪道是指不定种性入小乘者。力微弱是指菩萨资粮未圆满者。如是这十种众生是菩萨悲心的所缘。
宣说悲心五果的偈颂：舍害菩提最胜种，生乐及作热恼因，自性布施依法者，佛子菩提不远矣。
其中，舍离损害显示离系果，因为舍离其违品损害。菩提最胜种子显示增上果。依次对他人和自身生乐及作热恼显示士用果。欲求因显示异熟果。自性布施显示等流果，因为将来会得殊胜悲心果。如是依止五种悲心，当知佛果不远。
不住轮回涅槃的偈颂：悲心胜慧于轮回，了知诸苦无我性，不生厌离亦不为，过患所害而退失。
菩萨如实了知一切轮回，因具悲心故不生厌离，因具胜慧故不为过患所害。如是依次不住涅槃亦不住轮回。

།འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ།།འཇིག་རྟེན་སྡུག་བསྔལ་བདག་ཉིད་ལྟ་བ་ཡི། །བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྡུག་བསྔལ་དེ་དང་ནི། །དེ་ཡོངས་སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱང་ཇི་བཞིན་རིག་།ཉམ་ང་བར་བྱེད་སྐྱོ་བར་ཡང་མི་འགྱུར། །དེ་ཡང་ཇི་བཞིན་དུ་རིག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ དུ་སྟེ།གང་གིས་ན་སྡུག་བསྔལ་དེ་འགག་པར་འགྱུར་བ་སྡུག་བསྔལ་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཐབས་ཀྱང་རིག་གོ། །ཉམ་ང་བར་བྱེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སྙིང་རྗེ་བར་བྱེད་པའོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་དང་དེ་ཡོངས་སུ་སྤང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་ ཀྱང་སྙིང་རྗེའི་ཁྱད་པར་གྱིས་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རབ་ཏུ་སྟོན་ཏོ།།སྙིང་རྗེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། སྙིང་རྗེའི་བདག་ཉིད་ཅན་གྱི་བརྩེ་བ་འདི། །རང་བཞིན་དང་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་པ་དང་། །དེ་སྔོན་གོམས་པར་བྱས་དང་ལྡན་པ་དང་། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ ཉམས་རྣམ་དག་ཐོབ་པ་བཞི།།འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། ཡོན་ཏན་དང་། སྐྱོན་ཡོངས་སུ་བརྟགས་པ་དང་། ཚེ་རབས་གཞན་ན་ཡོངས་སུ་གོམས་པ་དང་། འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་ན་རྣམ་ པར་དག་པ་འཐོབ་པས་དེ་ལྟར་ན་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ཐོབ་པའི་སྒོ་ནས་ཡིན་ནོ།།མཉམ་དང་རྟག་མིན་ལྷག་པའི་བསམ་པས་མིན། །སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་འདོད་ཆགས་བྲལ་བ་དང་། །མི་དམིགས་པས་མིན་གང་དེ་བརྩེ་མིན་ཏེ། །དེ་བཞིན་བརྩེ་མེད་གང་དེ་བྱང་ཆུབ་མིན། །དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་སེམས་ ཅན་བདེ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྟེ།གང་ཅུང་ཟད་ཅི་ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པས་སོ། །རྟག་པ་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ། །བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ ཀྱི་བསམ་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྒྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ལས་ཡོངས་སུ་སྐྱོ་བར་བྱེད་པས་སོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་ནི་དེ་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་དམིགས་པས་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྙིང་རྗེ་ཤིང་དང་འདྲ་བའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།སྙིང་རྗེ་དང་ནི་བཟོད་དང་སེམས་པ་དང་། །སྨོན་ལམ་སྐྱེ་བ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད། །དང་པོ་རྩ་བ་ཐ་མ་འབྲས་མཆོག་ལྡན་། །འདི་ནི་སྙིང་རྗེའི་ལྗོན་ཤིང་ཆེན་པོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྩ་བ་དང་། སྡོང་པོ་དང་། ཡལ་ག་དང་། ལོ་མ་དང་། མེ་ཏོག་དང་། འབྲས་བུའི་གནས་སྐབས་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེའི་རྩ་བ་ནི་སྙིང་རྗེའོ། །སྡོང་པོ་ནི་བཟོད་པའོ། །ཡལ་ག་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་སེམས་པའོ། །ལོ་མ་ནི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོ་དག་ཏུ་སྨོན་པའོ། །མེ་ཏོག་ནི་སྐྱེ་བ་བཟང་པོའོ། །འབྲས་བུ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའོ།།རྩ་བ་སྙིང་རྗེ་མེད་གྱུར་ན། །དཀའ་སྤྱོད་བཟོད་པ་ཉིད་མི་འགྱུར། །བློ་ལྡན་སྡུག་བསྔལ་མི་བཟོད་ན། །སེམས་ཅན་དོན་སེམས་ཉིད་མི་འགྱུར། །སེམས་པ་དང་ནི་བྲལ་བའི་བློ། །སྐྱེ་བ་དཀར་པོ་རྣམ་དག་ཏུ། །སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །སྐྱེ་བ་ བཟང་པོ་མ་ཐོབ་ན།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་མི་འགྱུར། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྔ་མ་ལས་ཕྱི་མ་སྐྱེ་བ་དང་། ཆོས་མཐུན་པའི་ཕྱིར་སྙིང་རྗེ་ལ་སོགས་པ་རྩ་བ་ལ་སོགས་པའི་དངོས་པོར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་ཆུ་བ་བྱམས་པ་སྟེ། །དེ་སྡུག་བསྔལ་ན་བདེ་བ་ཡིས། ། ཡངས་རྒྱས་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་བྱེད་པས། །ཡལ་ག་རྒྱ་ཆེན་འཕེལ་བ་དང་། །སྨོན་ལམ་རྒྱུན་ནི་མ་བཅད་པས། །ལོ་མ་འདོར་ལེན་རྐྱེན་རྣམ་གཉིས། །གྲུབ་པ་དེ་ཕྱིར་མེ་ཏོག་དང་། །འབྲས་བུ་དོན་ཡོད་ཤེས་པར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་སྙིང་རྗེའི་ཤིང་གི་རྩ་བ་དང་ཆུ་བ་ལ་སོགས པ་དང་།ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་པར་བྱེད་དེ། སྙིང་རྗེ་ནི་རྩ་བ་ཡིན་པར་བཤད་དོ།

了知轮回的偈颂：
观见世间苦性者，
具有悲悯之苦及，
如实了知断除方，
生起怜悯不厌离。
所谓'如实了知'是指如实了知真实的苦，以及能令彼苦灭尽的断除苦的方法。
'生起怜悯'是指生起悲悯。
此处显示菩萨虽如实了知轮回之苦及其断除方法，但因殊胜大悲而不生厌离。
大悲差别的两个偈颂：
具有悲性之慈悯，
本性及以观察性，
往昔串习具足性，
违品尽净获得四。
此依次应从种性差别、功德、观察过患、前世串习、获得离贪门中了知，其违品害心断除后获得清净，故从获得离贪门中了知。
非平等非常非增上意乐，
非修行门中离贪性，
非无所缘彼非悲，
如是无悲彼非菩提。
其中'平等'是指对众生乐等，因了知'凡有所感受皆是苦'。
'常'是指在无余涅槃中亦不穷尽故。
'增上意乐'是入地者的，因获得自他平等性意乐故。
'修行门中'是因厌离苦故。
'离贪'是因断除其违品害心故。
'无所缘'是因获得无生法忍故。
大悲树喻五偈：
大悲忍耐及思维，
愿力受生成熟众，
初为根本末胜果，
此乃大悲大树王。
应知此为根、干、枝、叶、花、果位的大悲树，其根为大悲，干为忍辱，枝为思维众生利益，叶为愿生善趣，花为善趣受生，果为令众生成熟。
若无大悲根，
苦行忍不生，
智者不忍苦，
不思众生利。
智慧离思维，
于清净白生，
不作如是愿，
未得善趣生，
不能成熟众。
此二偈显示前后相生，以及由法相顺故成立大悲等为根等事。
大悲树汁即慈爱，
彼苦以乐及，
广大如理作意故，
枝叶广大增长及，
愿力相续不断故，
舍取因缘二种叶，
成就是故花，
果实当知有意义。
此二偈显示大悲树之根及树汁等之法相顺，说大悲为根。

།དེའི་ཆུ་བ་ནི་བྱམས་པ་སྟེ། །དེས་དེ་རྒྱས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱམས་པའི་སེམས་དང་ལྡན་པ་ནི། །གཞན་སྡུག་བསྔལ་བས་སྡུག་བསྔལ་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ ལ་ཞུགས་པ་ལ་སྙིང་རྗེའི་སྒོ་ནས་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་བདེ་བ་སྐྱེས་པས་ཡངས་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཏེ།བཟོད་པ་རྒྱས་པར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་ནི་སྡོང་པོར་བཤད་དེ། སྡོང་པོ་ནི་ཡངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་རྣམ་པ་མང་པོས་ ཡལ་ག་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ།སེམས་པ་ནི་ཡལ་ག་ཞེས་བཤད་དོ། །སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་རིམ་གྱིས་སྨོན་ལམ་གྱི་རྒྱུན་མ་བཅད་པས་སྨོན་ལམ་རྣམས་ལོ་མ་འདོར་བ་དང་། ལེན་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ནང་ནི་རྐྱེན་གྲུབ་པ་སྟེ། རང་གི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པ་ལས་མེ་ཏོག་ལྟ་བུའི་སྐྱེ་བ་དོན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཕྱིའི་རྐྱེན་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། གཞན་གྱི་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ལས་འབྲས་བུ་ལྟ་བུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དོན་ཡོད་པར་རིག་པར་བྱའོ། །སྙིང་རྗེའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཡོན་ཏན་ འབྱུང་གནས་ཀྱི་།།སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སུ་མི་བྱེད། །འདི་ལྟར་འདི་དག་ལ་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཡང་། །བརྩེས་བསྐྱེད་བདེ་བ་གཞལ་དུ་མེད་པ་འབྱུང་། །འདིར་སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོའི་ཡོན་ཏན་ནི་ཕྱེད་འོག་མས་བསྟན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྙིང་རྗེའི་ཆགས་ པ་མེད་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་བརྩེར་ལྡན་རྣམས། །ཞི་ལའང་ཡིད་ནི་མི་གནས་ན། །འཇིག་རྟེན་བདེ་དང་རང་སྲོག་ལ། །ཆགས་པར་འགྱུར་བ་སྨོས་ཅི་དགོས། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ནི་འཇིག་རྟེན་གྱི་བདེ་བ་དང་། རང་གི་སྲོག་ལ་ཆགས་སོ། །དེ་ལ་ཡང་ཆགས་ པ་མེད་པ་ཉན་ཐོས་དང་།རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཉེ་བར་ཞི་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིད་གནས་སོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་སྙིང་རྗེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡང་ཡིད་མི་གནས་ན། དེ་དག་ལ་ཆགས་པར་འགྱུར་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་ དགོས།སྙིང་རྗེས་བྱམས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་པའི་བྱམས་པ་གང་། །དེ་ནི་ཡོད་མིན་འཇིག་རྟེན་པ་ཡང་མིན། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་བྱམས་པ་ནི། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་འདས། །ཕ་མ་ལ་སོགས་པའི་བྱམས་པ་ནི་སྲེད་ པའི་རང་བཞིན་དང་།ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་དང་བཅས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་སྙིང་རྗེས་གནས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཀྱང་། །འཇིག་རྟེན་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བྱམས་པ་ནི་སྙིང་རྗེའི་རང་བཞིན་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་དང་། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། ། ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡིན་ཞེ་ན། སྡུག་བསྔལ་དབའ་རྒལ་ཆེ་དང་མི་ཤེས་པའི། མུན་པ་ཆེ་ལ་རྟེན་པར་གྱུར་པ་ཡི། །འཇིག་རྟེན་འདྲེན་པའི་ཐབས་གང་ཡིན་པ་དེ། །ཇི་ལྟར་ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་མི་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་གྱི་དབའ་རྒལ་ཆེན་པོ་དང་། མི་ཤེས་པའི་མུན་པ་ཆེན་པོ་ལ་ཞེས བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཇི་ལྟར་ན་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་བྱང་ཆུབ་རང་སངས་རྒྱས་པ་ཡི། །དགྲ་བཅོམ་རྣམས་ལ་བྱམས་པ་དེ་མེད་ན། །དེ་ལས་གཞན་ལ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ། །ཇི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་འདས་པ་མ་ཡིན་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་ སོ་སོར་སངས་རྒྱས་པ་ནི།བྱང་ཆུབ་རང་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་སོ། །ལྷ་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྐྲག་པ་ལ་མངོན་པར་དགའ་བའི་རྒྱུ་མཚན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྡུག་བསྔལ་མེད། །བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་འགྱུར་བ་གང་། །དེ་ལ་དང་པོར་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་།རེག་ནས་ཤིན་ཏུ་ མངོན་པར་དགའ།།སྡུག་བསྔལ་མེད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྡུག་བསྔལ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།

其水分即是慈爱，因为它能使其增长。具有慈爱心者，会因他人的痛苦而痛苦。因此，菩萨为众生利益而投入时，从悲心门中所生的痛苦，由此生起的快乐使其广大增长，意即忍辱增长。
这里解释为树干，树干即是广大。以大乘正确作意诸多方式，枝叶增长，思维即解释为枝叶。以前后灭生次第，愿力相续不断，应知愿力与舍取树叶相应。
内是缘起成就，应知从自相续圆满中如花般的生起具有意义。外缘圆满成就，应知从他相续圆满中如果实般令众生成熟具有意义。
大悲功德偈颂：'大悲功德之源泉，对诸众生谁不悲？如是于彼诸苦时，悲心所生无量乐。'此中大悲功德以后半偈显示，余者意义明了而已。
大悲无执著偈颂：'具悲怀慈悯众生，于寂灭中亦不住，世间安乐及己命，何须更说起执著？'一切世间执著世间安乐和自己的生命。对此无执著的声闻和独觉们，则住于一切痛苦寂灭的涅槃中。菩萨们因为具有悲心，连涅槃也不住著，那还用说对这些的执著吗？
大悲胜过慈爱的三个偈颂：'无有过失之慈爱，非有亦非世间法，智者悲心所生慈，无过且超出世间。'父母等的慈爱是贪爱的本性，具有过失。住于世间悲心者虽无过失，但是世间法。菩萨们的慈爱是悲心的本性，无有过失且超出世间。
若问如何无过失：'大苦深渊及无明，大暗所依诸世间，引导方便此等法，如何不成无过失？'大苦深渊和大无明黑暗中，如是配合，余义明了而已。
若问如何超出世间：'世间菩提独觉及，诸阿罗汉无彼慈，何须更说余众人，如何不成出世间？'各别菩提觉悟者即是独觉们。余义明了而已。
对怖畏生欢喜的原因偈颂：'菩萨无有诸痛苦，悲心所生苦恼时，初时于彼生畏惧，触已极为生欢喜。'无有痛苦是为了令众生无有痛苦。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་སྙིང་རྗེ་སྡུག་བསྔལ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལ་དང་པོར་ནི་ཀུན་ཏུ་སྐྲག་པར་འགྱུར་ཏེ། མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་བདག་དང་གཞན་མི་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྡུག་ བསྔལ་ལ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་མ་རེག་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་ལ་རེག་ནས་ནི་ཤིན་ཏུ་མངོན་བར་དགའོ། །སྙིང་རྗེའི་སྡུག་བསྔལ་གྱིས་བདེ་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བརྩེ་བས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་འཇིག་རྟེན་གྱི། །བདེ་བ་ཐམས་ཅད་ ཟིལ་གྱིས་གནོན་འགྱུར་ཞིང་།།དོན་བྱས་རྣམས་ཀྱང་དེ་དང་མི་ལྡན་གང་། །དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཅི་ཞིག་ཡོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་རྗེས་བསྐྱེད་པའི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་འདི་ལྟར་འཇིག་རྟེན་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དེ་ལྟ་བུའི་བདེ་བར་འགྱུར་ཞིང་། དགྲ་ བཅོམ་པ་དོན་བྱས་པ་རྣམས་ཀྱང་བདེ་བ་དེ་དང་མི་ལྡན་ན་གཞན་དག་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ལས་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ནི་མེད་དོ།།སྙིང་རྗེས་བྱས་པའི་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བརྟན་པའི་བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྦྱིན་པ་ཡིས། །སྦྱིན་པའི་བདེ་བ་བྱེད་པ་གང་ཡིན་པ། །དེ་ ལ་ཁམས་གསུམ་ཉེ་བར་སྤྱད་རྣམས་ཀྱི།།བདེ་བ་དེ་ཡིས་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ། །བདེ་བ་དེ་ལ་འཇིག་རྟེན་གསུམ་གྱི་བདེ་བའི་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བདེ་བ་བྱས་པ་གང་ཡིན་པ་དེས་ཀྱང་ཆར་ཡང་མི་ཕོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་ཕྱེད་འོག་མའི་དོན་ཡིན་ཏེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །བརྩེ་ བས་སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།སེམས་ཅན་དོན་ཕྱིར་བརྩེ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི། །རང་བཞིན་འཁོར་བ་གང་ཡིན་མི་གཏོང་ན། །སྙིང་རྗེ་ཅན་རྣམས་གཞན་ལ་ཕན་པའི་ཕྱིར། །སྡུག་བསྔལ་ཅི་སྟེ་ཁས་ལེན་བྱེད་མི་འགྱུར། །སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ནི་འཁོར་བའི་ སྡུག་བསྔལ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཏེ།དེ་ཁས་བླངས་པས་སྡུག་བསྔལ་ཐམས་ཅད་ཁས་བླངས་པར་འགྱུར་རོ། །གསུམ་དང་དེ་དག་གི་འབྲས་བུ་འཕེལ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བརྩེ་དང་ལྡན་པའི་སྙིང་རྗེ་སྦྱིན་པ་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་དང་ནི་དེ་ ལས་བྱམས་པ་དང་།།རྗེས་སུ་བཟུང་བས་བསྐྱེད་དང་དེ་ཡི་མཐུས། །བྱམས་པའི་བདེ་བ་རྟག་ཏུ་འཕེལ་བར་འགྱུར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཚེ་རབས་ཐམས་ཅད་དུ་གསུམ་འཕེལ་བར་འགྱུར་ཏེ། སྙིང་རྗེ་ལ་གོམས་པས་སྙིང་རྗེ་དང་། སྙིང་རྗེའི་དབང་ གིས་སྦྱིན་པ་དང་།སྦྱིན་པའི་དབང་གིས་ལོངས་སྤྱོད་དག་གོ། །གསུམ་པོ་དེ་དག་ལས་ཀྱང་འབྲས་བུ་བདེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་འབྱུང་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ལས་བྱམས་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། སྦྱིན་པ་ལས་སེམས་ཅན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་བསྐྱེད་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དག་ལས་ དེ་རྗེས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་པའི་མཐུས་བྱས་པའོ།།སྦྱིན་པ་ལ་སྤྲོ་བར་བྱ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྙིང་རྗེ་རྒྱས་པར་བྱ་ཞིང་འཕེལ་བར་བྱ། །སྦྱིན་པས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་ཞིང་བདེ་བར་བྱ། །ཀུན་ཏུ་དྲང་བར་བྱ་ཞིང་བཀྲི་བྱ་ཞེས། །ཞེན་པ་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སྨྲ་དང་འདྲ། །སྦྱིན་པ་ལ་ ཞེན་པ་རྣམས་ལ་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་ཏེ།སྙིང་རྗེ་ནི་ཡོན་ཏན་དྲུག་པོ་ངོ་བོ་ཉིད་རྒྱས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་དག་གིས་དེ་སྤེལ་བ་དང་། སྦྱིན་པས་སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། སྦྱིན་པ་པོའི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོའི་ཚོགས་ཀུན་ཏུ་འདྲེན་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ དང་ཉེ་བར་འཁྲིད་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་ཞེན་པ་རྣམས་ལ་སྤྲོ་བ་བསྐྱེད་བ་དང་འདྲའོ།།གཞན་བདེ་བས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ། །བདེ་མ་བསྐྱེད་པར་གང་གིས་བདེ་བར་འགྱུར། །དེ་ ཕྱིར་བརྩེ་དང་ལྡན་པས་གཞན་བདེ་བ།།བསྐྱེད་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཡིན། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་གཞན་གྱི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྡུག་བསྔལ་བ་དེ་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བདེ་བ་མ་བསྐྱེད་པར་བདེ་བར་འགྱུར། དེ་ལྟ་བས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་ནི་གཞན་དག་ལ་བདེ་བ་བསྐྱེད་ནས་བདག་ཉིད་བདེ་བར་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ།

菩萨们生起悲悯苦难时，最初会感到恐惧，因为在胜解行地时由于自他不平等性而未能如实触及苦难。到达增上意乐清净地后则极为欢喜。
悲悯之苦胜过安乐的偈颂：'由慈悲所生之苦难，能胜世间一切安乐，若阿罗汉亦无此乐，有何比此更为稀奇？'
菩萨们由悲心所生的苦难能如是胜过一切世间安乐，连已证得阿罗汉果位者都不具有这种安乐，更何况其他人，没有比这更为稀奇的了。
悲心布施功德的偈颂：'具坚固慈悲之布施，所生布施之安乐，三界受用诸安乐，于彼不及其分数。'
彼安乐连三界受用的安乐都不及其分数，这是下半偈的含义，其余意思显而易见。
以慈悲承担苦难的偈颂：'为众生利慈不舍，轮回本性诸苦难，悲悯者为利他故，何不承担诸苦难？'
一切苦难都属于轮回苦的范畴，承担了它就等于承担了一切苦难。
三者及其果报增长的偈颂：'具慈之悲及布施，受用以及由此慈，摄受所生及其力，慈心安乐恒增长。'
菩萨们在一切生世中三者都会增长：由熟习悲心而增长悲心，由悲心之力而增长布施，由布施之力而增长受用。从这三者又生起三种果报安乐：从悲心生起慈心所生的安乐，从布施生起摄受众生所生的安乐，从受用生起摄受众生之力所生的安乐。
劝勉布施的偈颂：'当令悲心广且增，布施成熟作安乐，普皆引导令趣入，如对执著者所说。'
对于'执著布施者'而言，悲心具有六种功德：自性广大、以受用增长、以布施成熟众生、生起施者安乐、普遍引导大菩提资粮、引导趋向大菩提，这如同对执著布施的菩萨们作出劝勉。
以他人安乐而体验安乐的偈颂：'悲心因苦而受苦，未生乐时何得乐？是故具慈之菩萨，生他乐已自得乐。'
菩萨以悲心而因他人苦难受苦时，若未令众生生起安乐，如何能获得安乐？因此应当了知，菩萨唯有令他人生起安乐后才能自得安乐。

།བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དྲུག་སྟེ། སྙིང་རྗེ་ཅན་ནི་རྟག་ཏུ་རང་སྦྱིན་ལ། །སྟོན་དང་འདྲ་སྟེ་རང་བདེ་མི་འདོད་པ། །ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ ཀྱིས་གཞན་དག་བདེ་བར་གྱིས།།ཡང་ན་ཐ་དད་མིན་བདེ་བདག་ལ་འང་མིན། །སྙིང་རྗེ་ཅན་བདེ་བ་ནི་གཞན་གྱི་བདེ་བ་མེད་ན་མེད་དེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདེ་བ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་དེ་མེད་པར་བདག་ཉིད་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་བདེ་བ་མི་འདོད་དོ། །དེ་བདེ་ བདེ་བ་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་ནི།།འབྲས་དང་བཅས་ཏེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བྱིན། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་བྱ་བ་ཡོད། །དེ་དག་ཉིད་ལ་ཤིན་ཏུ་འབྲས་བུར་བྱོས། །གང་ཕྱིར་དེ་དག་བདེ་བ་ཉིད་བདག་གི་བདེ་བ་ཡིན་པས་བདེ་བ་སྦྱིན་པ་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་བདག་གིས་སྦྱིན་པ་དང་། སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དེ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་དེའི་ཕྱིར་འབྲས་བུར་བྱ་བ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་ཐམས་ཅད་དེ་དག་ཁོ་ན་ལ་འབྲས་བུར་བྱ་བར་རིག་པར་གྱིས་ཤིག་ཅེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་ཏོ། །སྦྱིན་པ་པོ་ནི་ལོངས་སྤྱོད་མི་འདོད་ཀྱང་། །ལོངས་སྤྱོད ཤིན་ཏུ་མང་ལ་བཟང་དང་ཕྲད།བདག་ནི་བདེ་བ་དེ་འདོད་མ་ཡིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་བདག་ནི་སྦྱིན་ལ་བརྒྱུད་དང་ལྡན། །སྦྱིན་པ་པོ་ལོངས་སྤྱོད་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་ཤིན་ཏུ་མང་པོ་དང་། ཤིན་ཏུ་བཟང་པོ་དག་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། སེམས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཕྱིར་དེ་ནི་ཆོས་ཉིད་ ཡིན་ནོ།།བདག་ནི་ལོངས་སྤྱོད་དག་དེ་ལྟར་ཉེ་བར་གནས་པའི་བདེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་འདོད་དེ། འདི་ལྟར་བདག་ནི་དེ་རྒྱུན་ཆགས་པར་འདོད་པའི་ཕྱིར་སྦྱིན་པ་ལ་བརྒྱུད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་གྱིས་བདེ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་བརྩེ་བས་བདོག་པ་ཀུན། །ཡོངས་སུ་ གཏོང་བ་གང་ཡིན་དེ་ལྟོས་ལ།།དེས་ན་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ནི་དེའི་འབྲས་ལ། །དོན་གཉེར་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བདག་ནི་རྟག་ཏུ་སྙིང་རྗེས་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་གཏོང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་ཁྱོད་ཀྱིས་བདག་ལ་སྦྱིན་པའི་འབྲས་བུ་དོན་དུ་གཉེར་བ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རིག་པར་ བྱའོ།།ཞེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྦྱིན་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་བྱེད་དོ། །གལ་ཏེ་ཁྱོད་འབྲས་ཐོབ་པ་མི་གཏོང་ན། །སྦྱིན་ལ་མངོན་དགའ་ཡིན་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་སྐད་ཅིག་ཙམ་ཡང་སྦྱིན་མེད་ན། །སྦྱིན་ལ་མངོན་པར་དགའ་བ་ཉིད་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།།མ་བྱས་པ་ལ་འབྲས་བུ་མི་འབྱིན་ཏེ། །འདི་ལྟར་ལན་བལྟས་བདག་གི་ཆ་མ་ཡིན། །ཁྱོད་ནི་གང་ཞིག་ཁྱོད་བྱེད་པ་དེ་ལ་འབྲས་བུ་འབྱིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ལན་ལ་ལྟ་བས་བདག་གི་ཆ་མ་ཡིན་གྱི། འདི་ལྟར་བདག་ནི། ཁྱོད་ཀྱི་ ལན་ལ་ལྟ་དང་བྲལ་བས་ན།།འབྲས་བུ་ཤིན་ཏུ་གཞན་ལ་གཏོང་བ་ཡིན། །འདི་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །བརྩེ་བས་སྦྱིན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་ཅིང་དག་པའི་གཞི། །བདེ་བ་འདྲེན་པར་བྱེད་པ་ཉིད་ དང་ནི།།རྗེས་སུ་བསྲུང་བཅས་ཚོལ་མེད་གོས་པ་མེད། །དེ་ལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ནི་གཞན་ལ་མི་གནོད་པར་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞི་དག་པ་ནི་དུག་དང་མཚོན་དང་ཆང་ལ་སོགས་པ་སྤངས་པའི་སྒོ་ནས་དངོས་པོ་རུང་བ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ནི། སྦྱིན་པས་ཀུན་ཏུ་ བསྡུས་ནས་དགེ་བ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་དང་བཅས་པ་ནི་འཁོར་གྱི་སྐྱེ་བོ་ལ་མི་གནོད་པར་གཞན་ལ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོལ་བ་མེད་པ་ནི་མ་བསླངས་ཀྱང་དོན་དུ་གཉེར་བ་ཉིད་དམ། ཕོངས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་ནས་བདག་ཉིད་ཀྱིས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོན་གནས་ མི་འདམ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གོས་པ་མེད་པ་ནི། ལན་དང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་དགའ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པ་གཞན་ཡང་། རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་བརྩེ་བས་སྦྱིན་པ་ནི། མཐའ་དག་རྒྱ་ཆེ་གཙོ་དང་རྟག་པ་དང་། །དགའ་དང་ཟང་ཟིང་མེད་དང་དག་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ ལ་གཞོལ་དགེ་ལ་གཞོལ་བ་ཡིན།།དེ་ལ་མཐའ་དག་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་དངོས་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于以慈悲行布施的六个偈颂：
具有慈悲者常行自我布施，如同施主不求自身安乐。以受用令他人获得安乐，或者无有差别，也非为自身。
具慈悲者若无他人安乐则无安乐，因此安乐无有差别，菩萨无彼则不求自身布施果报之安乐。
我所施予之安乐，连同果报皆施予众生。若你对我有所作为，请将其作为对他们的殊胜果报。
因为他们的安乐即是我的安乐，所以我布施安乐，我的布施及布施果报皆施予众生，因此应当了知一切应得果报皆应施予他们，这是菩萨以慈悲教导布施。
布施者虽不求受用，却获得极多美好受用。我不求彼等安乐，如是我具布施相续。
布施者虽背离受用，却有极多极好受用近在身边，因心量广大故，此乃法性。我不求如是近在身边受用之安乐，如是我具相续布施而非安乐。
我常以慈悲施予一切所有，请观此普遍布施。因此你应当了知，我于其果报毫无希求。
我常以慈悲舍弃一切布施果报，因此你应当了知我对布施果报毫无希求，这是菩萨对布施的教导。
若你不舍所得果报，则不成为喜爱布施，如是若一刹那无布施，则非真正喜爱布施。
此偈颂义理明了。
未作则不生果报，如是观报非我分。
你对你所作之事生果报，因此观待回报非我分。如是我：
远离观待回报故，极为施予他人果报。
此义理明了。
以慈悲布施的两个偈颂：
王子们以慈悲布施，无有过失且基础清净，能引安乐且具保护，无需寻求且无染污。
其中无过失是因为布施时不损害他人。基础清净是因为远离毒药、武器、酒等，以此门而布施适宜之物。生起安乐是因为以布施摄受而令行善。具有保护是因为布施时不损害眷属而施予他人。无需寻求是因为不待他人请求即知所需而自行布施，或了知贫困而自行布施，以及不择福田故。无染污是因为不贪求回报与异熟果报。
复次，王子们以慈悲布施，周遍广大为主恒常，欢喜无执著且清净，趣向菩提趣向善法。
其中周遍是因为布施内外诸物。

།རྒྱ་ཆེན་པོ་ནི་དངོས་པོ་མང་པོ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཙོ་བོ་ནི་དངོས་པོ་གྱ་ནོམ་པ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་པ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟགས་ པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་དགའ་བས་སྦྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཟང་ཟིང་མེད་པ་ནི་གོས་པ་མེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །དག་པ་ནི་གཞི་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བ་ལ་གཞོལ་བ་ནི་བདེ་བ་བསྐྱེད་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ནོ། །ཉེ་ བར་སྤྱོད་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།ཇི་ལྟར་བདེ་བ་གསུམ་གྱིས་ཚིམ་པའི་ཡིད། །བརྩེ་ལྡན་ཡོངས་སུ་གཏོང་བས་དགའ་འགྱུར་བས། །ལོངས་སྤྱོད་ཅན་དག་ཉེ་བར་སྤྱོད་པ་ཡིས། །དེ་ལྟར་དགའ་བར་འགྱུར་བ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལ་བདེ་བ་གསུམ་ནི་སྦྱིན་པས་དགའ་ བ་དང་།གཞན་རྗེས་སུ་འཛིན་པས་དགའ་བ་དང་། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཚོགས་རྫོགས་པས་དགའ་བའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །བཀྲེན་ལ་བརྩེ་དང་མ་རུངས་པ་ལ་བརྩེ། །ཀུན་འཁྲུགས་ལ་བརྩེ་བག་མེད་ རྣམས་ལ་བརྩེ།།ཡུལ་གྱི་གཞན་དབང་ཅན་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་། །ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་ལ་སྙིང་རྗེ་བའོ། །དེ་ལ་བཀྲེན་པ་ནི་སེར་སྣ་ཅན་རྣམས་སོ། །མ་རུངས་པ་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་འཆལ་པ་གཞན་ལ་གནོད་པ་རྣམས་སོ། །ཀུན་ཏུ་འཁྲུགས་པ་ནི་ཁྲོ་བ་ཅན་རྣམས་སོ། །བག་མེད་པ་ནི་ལེ་ལོ་ཅན་རྣམས་སོ། །ཡུལ་གྱི་གཞན་ དབང་ཅན་ནི་འདོད་པ་དག་ལ་སེམས་རྣམ་པར་གཡེངས་པ་རྣམས་སོ།།ལོག་པར་མངོན་པར་ཞེན་པ་ནི། ཤེས་རབ་འཆལ་བ་མུ་སྟེགས་ཅན་ལ་སོགས་པའོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལ་གནས་པ་འདི་དག་ལ། སྙིང་རྗེ་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་བཀྲེན་པ་ལ་སོགས་པ་ ལ་སྙིང་རྗེ་བ་ཡིན་ཏེ།དེ་ཡང་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་སུན་འབྱིན་པའི་ཕྱིར་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྙིང་རྗེ་ཞེས་བྱའོ། །སྙིང་རྗེའི་རྐྱེན་བསྟན་པའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བདེ་དང་སྡུག་ བསྔལ་དེ་རྒྱུ་ལས།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་སྟེ། །རྒྱུ་དང་བཤེས་གཉེན་རང་བཞིན་ལས། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེའོ། །དེ་ལ་ཕྱེད་གོང་མས་ནི་སྙིང་རྗེའི་དམིགས་པའི་རྐྱེན་སྟོན་ཏེ། ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་དམིགས་ནས་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་གསུམ་གྱིས་སྙིང་རྗེ་བར་ བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།བདེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་སྡུག་བསྔལ་བ་ཡང་མ་ཡིན་པའི་ཚོར་བ་ནི་བདེ་བ་དང་སྡུག་བསྔལ་དག་གི་རྒྱུ་ཡིན་ཏེ། ཡང་དེ་དག་འདྲེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱེད་འོག་མས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རྒྱུ་དང་བཤེས་གཉེན་དང་རང་བཞིན་དག་གིས་སྙིང་རྗེའི་རྒྱུ་དང་བདག་པོ་དང་ མཚུངས་པ་དེ་མ་ཐག་པའི་རྐྱེན་རྣམས་སྟོན་ཏོ།།སྙིང་རྗེ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྙིང་རྗེ་ནི། །མཉམ་པར་ཤེས་བྱ་དེ་བསམ་ཕྱིར། །སྒྲུབ་ཕྱིར་འདོད་ཆགས་བྲལ་ཕྱིར་དང་། །མི་དམིགས་ཕྱིར་དང་དག་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལ་མཉམ་པ་ནི་ཚོར་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ ཅར་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་གང་ཅི་ཚོར་བ་དེ་ནི་འདིར་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཡང་བསམ་པའི་ཕྱིར་ནི་སེམས་ཀྱིས་སྙིང་རྗེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ནི་དེ་ཡོངས་སུ་སྐྱོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་ནི་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་རྣམ་པར་འཚེ་བ་ སྤངས་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ནི་བདག་དང་གཞན་དང་སྙིང་རྗེར་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ། ། རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་ནི། ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱི་བྱམས་ལ་སོགས། །བསྒོམ་པ་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། །བསམ་ དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་དང་ནི།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་གཅིག་ཕྱིར་མཆོག་།ཅེས་བྱ་བའི་དོན་ནི་གང་དུ་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ཏེ་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ།

广大是因为布施众多事物。殊胜是因为布施殊胜事物。恒常是因为反复布施。欢喜是因为无需观察而生起欢喜心布施。无染是如同无污染一样。清净是如同基础清净一样。趣向菩提是因为回向于大菩提。趣向善业是如同生起安乐一样。
受用差别偈颂：如同以三种安乐而满足的心，具慈悲者以布施而生欢喜，受用者以受用，不会如此欢喜。其中三种安乐是布施的欢喜、摄受他人的欢喜、圆满菩提资粮的欢喜。其余意义易懂。
成就波罗蜜多悲心偈颂：对贫穷者的悲悯和对恶人的悲悯，对愤怒者的悲悯对放逸者的悲悯，对境界所转者的悲悯，对邪执著者的悲悯。其中贫穷者是吝啬者。恶人是破戒害他者。愤怒者是瞋恚者。放逸者是懈怠者。境界所转者是心散乱于欲境者。邪执著者是恶慧外道等。对住于波罗蜜多违品的这些人所生起的悲心，即是对贫穷等的悲心，这也是为了摧毁其违品而成就波罗蜜多。如是称为成就波罗蜜多的悲心。
显示悲心缘由偈颂：从乐与苦及其因，菩萨生起大悲心，从因及善知识自性，菩萨生起大悲心。其中上半偈显示悲心所缘缘，即缘于三种受而以三苦生起悲心。非苦非乐受是苦乐二者的因，因为能引生彼等。下半偈依次显示以因、善知识、自性而显示悲心的因缘、增上缘、等无间缘。
大悲性偈颂：菩萨的悲心，应知平等故，为成办故，离贪故，无所缘故，及清净故。其中平等是于三受时皆了知'此是苦'。思维故是以心生起悲悯。成办故是为救护彼等。离贪故是断除其违品损害。无所缘故是不缘自他及悲心。清净故是于第八地获得无生法忍故。
'自心修习慈等，信解于法，思维及自在性，以及无分别故为最胜'的含义，应随所说而理解。

།དེ་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་དང་བ་རབ་སྐྱེས་ཤིང་། །རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་མཆོད་ལྡན། །ཡོན་ཏན་མང་ལྡན་ཕན་ བྱེད་བཤེས་ལ་རྟག་བསྟེན་པ་།།འགྲོ་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བ་གྲུབ་པ་ཀུན་ཐོབ་འགྱུར། །འདིས་ནི་ཇི་སྐད་བཤད་པའི་མཆོད་པ་དང་བསྟན་པ་དང་ཚད་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་གོ་རིམས་དང་ཡོན་ཏན་མདོར་བསྡུས་ནས་སྟོན་ཏེ། རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ཤིན་ཏུ་རྟག་ཏུ་མཆོད་པ་ནི་རྫས་དང་བཀུར་སྟི་ཆེན་པོས་ ཤིན་ཏུ་རྒྱུན་དུ་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ།།བཀུར་སྟི་ནི་ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་རྙེད་པ་དང་བཀུར་སྟི་དང་སྒྲུབ་པའི་མཆོད་པ་དང་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་མང་པོ་དང་ལྡན་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་ངོ་། །ཕན་པར་བྱེད་པ་ནི་རྗེས་སུ་བརྩེ་བར་བྱེད་པ་ཉིད་ ཀྱིས་རིག་པར་བྱའོ།།གྲུབ་པ་ཀུན་ཐོབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་གྲུབ་པ་འཐོབ་པར་འགྱུར་བའོ། །མཆོད་པ་དང་བསྟན་པ་དང་ཚད་མེད་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།ངོ་ཚ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། །ངོ་ཚ་མི་མཐུན་ཕྱོགས་སྤངས་དང་། ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་ལྡན། །ཁ་ན་མ་ཐོ་མེད་དམན་ཡུལ། །སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་བརྟན་པའི་ཡིན། །འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གྲོགས་དང་། དམིགས་པ་དང་། ལས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ངོ་ཚ་བའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། ཡུལ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་ཅིང་དམན པ་ནི་ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྟེ།དེ་ནི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བས་དམན་པ་ཡང་ཡིན་པས་དེས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ངོ་ཚའོ། །ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་ཅེ་ན། །ངོ་ཚ་བ་དེ་ཉིད་ལ་གཞན་དག་རབ་ཏུ་འགོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ཡི། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་འཕེལ་བ་དང་། །གཉེན་པོ་འགྲིབ་པས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །མི་བཟད་ངོ་ཚ་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །འདི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པས་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་གཉེན་པོ་ཡོངས་སུ་འགྲིབ་པས་ཤིན་ཏུ་ངོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བརྟན་རྣམས་ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་།བསྟེན་པ་ལ་ནི་ལེ་ལོ་དང་། །ཉོན་མོངས་རྗེས་སུ་མཐུན་ཆོས་ལ། །སྦྱོར་བ་ལས་ཀྱང་ངོ་ཚར་འགྱུར། །འདི་ནི་མི་སྦྱོར་བ་དང་སྦྱོར་བས་ངོ་ཚ་བ་ཡིན་ཏེ། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྒོམ་པ་ལ མི་སྦྱོར་བ་དང་།ཉོན་མོངས་པ་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་དབང་པོའི་སྒོམ་བསྡམས་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ངོ་ཚ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། མཉམ་གཞག་ངོ་བོ་ཉིད་མིན་ཆུང་། །འབྲིང་དང་དམན་པའི་ས་པ་དང་། །བསམ་པ་དམན་དང་ངར་བཅས་པའི། །ངོ་ཚ་དམན་དེ་ལས་གཞན་ལྷག་།འདི་ནི་ངོ་ ཚ་བ་ཆུང་ངུ་དང་ཆེན་པོ་སྟེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་ནི། སྔར་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱའོ། །འདི་མན་ཆད་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་དང་གསུམ་གྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ངོ་ཚ་བའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་། ངོ་ཚ་བའི་སྐྱོན་དང་། ཡོན་ཏན་གྱི་དབྱེ་བ་སྟོན་ ཏོ།།བློ་ལྡན་ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི། །ཚུལ་བཞིན་མིན་པས་ཉོན་མོངས་དག་།དང་དུ་ལེན་ཅིང་ཁོང་ཁྲོ་དང་། །ཡལ་བར་འདོར་དང་ང་རྒྱལ་གྱིས། །སེམས་ཅན་རྣམས་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་འཇོམས། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ལ། གཞན་ལ་ ཡང་གནོད་པར་བྱེད།གཉི་ག་ལ་ཡང་གནོད་པར་བྱེད་ཅེས་བསྟན་ཏོ། །ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་[(]བ་[,]པ་[)་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཚུལ་བཞིན་མ་ཡིན་པ་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སོ། །ཡལ་བར་འདོར་བས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་འཇོམས་ཤེ་ན། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་ལ་བག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

如是对世尊生起殊胜净信，以大财物恭敬而常作供养，具足众多功德常依止有益善知识，对众生慈悲者将获得一切成就。此处略说如前所说供养、教法和无量的次第及功德，以大财物恭敬而常作供养，即具足以大财物恭敬而经常供养，应知恭敬即是真实修行。如是具足财物、恭敬和修行供养。具足众多功德即是具足其他功德。有益即应知是以慈悲心。将获得一切成就即是获得自他二利成就。供养、教法和无量品终。
惭愧分别十六偈：远离惭愧违品相，具足无分别智慧，无过失下劣所缘，令众生成熟坚固。此处以自性、伴、所缘和事业圆满显示菩萨惭愧四种相，无过失下劣所缘即是声闻缘觉乘，此既是无过失，又较大乘为下劣，菩萨对此亦生惭愧。如何令众生成熟？为令他人对惭愧生起信解。
六波罗蜜违品增，对治减退故菩萨，生起难忍之惭愧。此是菩萨由增减而生惭愧，因波罗蜜违品增长及其对治减退而生起极大惭愧。诸坚固者于六度，修习懈怠及烦恼，随顺之法而修行，亦当生起于惭愧。此是由不修行和修行而生惭愧，因不修习波罗蜜，而修习烦恼随顺法如根门不防护等而生惭愧。
等持非自性小中，下劣地及下劣心，具我慢惭愧为劣，其余胜过于彼等。此是小惭愧和大惭愧，此偈义应随前说而了知。以下四偈和三偈依次显示惭愧违品、惭愧过失和功德差别。
智者无惭愧，非理而纵容，烦恼及瞋恚，放逸并我慢，摧毁诸众生，及以诸戒律。此处显示既害自己，也害他人，二者皆害。非理即是非理作意。云何以放逸摧毁众生？因对众生利益放逸故。

།འགྱོད་པས་ཉམས་དང་ བཅས་འགྱུར་ཞིང་།།བཀུར་སྟིས་དམན་པ་འཐོབ་འགྱུར་དེས། །དད་ལྡན་མི་མིན་ཚོགས་དང་ནི། །སྟོན་པས་ཀྱང་ནི་བཏང་སྙོམས་མཛད། །རྒྱལ་སྲས་ཆོས་དང་མཐུན་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པར་སྨོད་ཅིང་འཇིག་རྟེན་ལས། །མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མི་སྙན་འཐོབ། །གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་ མི་ཁོམ་སྐྱེ།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་མི་མཐོང་བའི་ཆོས་ཀྱི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་སྟོན་ཏེ། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་དང་། །གཞན་དང་ལྷ་དང་སྟོན་པ་དག་སྨོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚངས་པ་མཚུངས་པར་སྤྱོད་པ་མཁས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་སྨོད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཕྱོགས་ དང་ཕྱོགས་མཚམས་སུ་ཡང་སྡིག་པ་ཅན་གྱི་མི་སྙན་པ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།གཞན་དུ་ཕྱིར་ཞིང་མི་ཁོམ་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ། མི་ཁོམ་པ་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །དེས་ན་ཆོས་དཀར་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལས་རྣམ་ཉམས་ འགྱུར།།ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་མཐོང་བའི་ཆོས་དང་ཚེ་ཕྱི་མའི་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་འཕེལ་ལོ་ཞེས་བསྟན་ཏེ་། དགེ་བའི་ཆོས་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་ལས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་། གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་ཕྱིར་སྡུག་བསྔལ་གནས་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱང་རྣལ་དུ་མི་གནས་འགྱུར། ། ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་དེ་ལས་སྐྱེས་པའི་སེམས་ཀྱི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཡིད་མི་བདེ་བ་སོ་སོར་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ལྡན་རྣམས་ལ། །ཉེས་པ་འདི་དག་ཀུན་མི་འབྱུང་། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནས་བཟུང་སྟེ་ངོ་ཚ་བའི་ཡོན་ཏན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ལྟར་ཉེས་པ་འདི དག་ཀྱང་མི་འབྱུང་བས་སོ།།མཁས་པ་རྟག་ཏུ་ལྷ་དག་དང་། །མི་རྣམས་སུ་ནི་ཡང་དག་སྐྱེ། །ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་དེའི་རྣམ་པར་སྨིན་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །བློ་ལྡན་ངོ་ཚས་མྱུར་དུ་ནི། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཚོགས་རྫོགས་བྱེད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་བདག་པོའི་འབྲས་བུའོ། །རྒྱལ་བའི་སྲས་ ནི་སེམས་ཅན་རྣམས།།སྨིན་བྱེད་སྐྱོ་བར་མི་འགྱུར་ཉིད། །ཅེས་བྱ་བ་འདི་ནི་སྐྱེས་བུ་བྱེད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །དེ་རྟག་མི་མཐུན་ཕྱོགས་དང་ནི། །གཉེན་པོ་བྲལ་དང་མི་འབྲལ་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ནི་བྲལ་བ་དང་རྒྱུ་མཐུན་པའི་འབྲས་བུ་དག་བསྟན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། མི་མཐུན་ པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་གཉེན་པོ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དོ།།དེ་ལྟར་རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ལྡན། །ཕན་ཡོན་དེ་དག་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ཞེས་བྱ་བས་ནི། ཇི་སྐད་བཤད་པའི་ཉེས་པ་མེད་པ་དང་ཡོན་ཏན་དང་ལྡན་པ་འཐོབ་བོ་ཞེས་བསྟན་ཏོ། །བྱིས་པ་ཤིན་ཏུ་གོས་བཟང་གྱོན་ཡང་ནི། །ཁྲེལ་ དང་བྲལ་ཕྱིར་ཉེས་པས་དྲི་མ་ཅན།།རྒྱལ་སྲས་ངོ་ཚ་ཤེས་པའི་གོས་ཅན་ནི། །དགབ་པ་མེད་ཀྱང་ཉེས་པའི་དྲི་མ་བྲལ། །འདིས་ནི་ངོ་ཚ་མེད་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པའི་གོས་གྱོན་ཡང་ཉེས་པས་དྲི་མ་ཅན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ལ། ངོ་ཚ་དང་ལྡན་པ་ནི་གཅེར་བུར་འདུག་ཀྱང་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར། ངོ་ཚ་ནི་གོས་ ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྟོན་ཏོ།།རྒྱལ་བའི་སྲས་ནི་ཁྲེལ་དང་ལྡན་གྱུར་པ། །ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་ཆོས་ཀྱིས་མི་གོས་འགྱུར། །ཆོས་ཀྱིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་རྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་སོ། །རྒྱལ་སྲས་རྣམས་ཀྱི་ནང་དུ་འདུས་གྱུར་པ། །ངོ་ཚ་ཤེས་པས་བརྒྱན་པ་མཛེས་པ་ཡིན། ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིས་ནི་ངོ་ཚ་བ་ནམ་མཁའ་དང་རྒྱན་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་སྟོན་ཏོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་ངོ་ཚ་བས། །གདུལ་བ་རྣམས་ལ་མ་བཞིན་བྱམས་པ་ཉིད། །བསྐྱབ་པར་བྱ་བའི་སེམས་ཅན་ཡལ་བར་བོར་ན་ངོ་ཚ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་ཚ་བ་ནི་ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལས། ། འཁོར་བ་ཀུན་ཏུ་སྲུང་བར་བྱེད་པའང་ཡིན། །གླང་པོ་ཆེ་དང་རྟའི་ཚོགས་ལ་སོགས་པ་དང་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གོས་ལ་སོགས་པའི་དཔེ་འདི་རྣམས་ཀྱིས་ངོ་ཚ་བས་གནས་པ་ན་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་བ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཉིད་དང་ཆོས་མཐུན་པ་དང་། གནས་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་མ་ཡིན་པར་འཁོར་བ་དང་མཐུན་པ་ཉིད་སྟོན་ཏོ།

具有悔恨心而变化，获得轻慢，因此有信心的非人众以及导师也保持舍心。菩萨与法相应者们，受到诽谤，在世间现法中获得恶名。他处转生不得闲暇。
以此说明不见之法的过失增长，依次是因为诽谤自己、他人、天人和导师，以及因为被同修梵行的智者和法性所诽谤，以及因为在四方四隅出现罪人的恶名。'他处转生不得闲暇'这句话说明来世的过失增长，因为会转生于无暇处。
'因此失去已得和未得的白法'这句话说明现法和来世的过失增长，即从已得的善法中退失，从未得的善法中退失，依次如是。'因此住于痛苦，心也不得安宁'这句话说明由此产生的心苦和不悦将各自感受。
'具惭愧的菩萨们，这些过失皆不生起'，从此句开始应当了知是惭愧的功德，因为这些过失也不会生起。'智者恒常转生于天人之中'这句话是其异熟果。'具慧者以惭愧迅速圆满菩提资粮'这句话是增上果。'菩萨教化众生而不生厌倦'这句话是士用果。
'彼常离违品，不离对治品'这句话说明离系果和等流果，即离开违品以及不离对治品。'如是具惭愧菩萨，获得彼等利益'这句话说明获得如前所说的无过失和具功德。
'愚者虽着妙衣裳，因无惭故染过失，具惭愧衣菩萨众，虽无遮蔽离垢染。'此说明无惭者虽着其他衣服因有过失而染污，具惭者虽赤身露体因无垢染，故惭愧是殊胜衣服。
'佛子具惭愧，如虚空不染诸法中。'诸法是指世间法。'菩萨众会中，惭饰最庄严。'此偈颂说明惭愧如同虚空和庄严。
'诸菩萨以惭愧故，于所化众如母爱。'因为若舍弃应救护的众生则会惭愧。'惭愧于一切过失中，能于轮回中护持。'因为如同象马等群。
以这些衣服等比喻说明，安住于惭愧时是烦恼的对治，行走时是世间法的对治，与法相顺、与安住相顺、与成熟众生相顺、与无烦恼的轮回相顺。

།ཀུན་ལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། །ཀུན་ལ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་། །ཀུན་ལ་མི་འཇུག་འཇུག་པ་ནི། །ཁྲེལ ལྡན་ཁྲེལ་བས་བྱས་པའི་རྟགས།།འདིས་ནི་ངོ་ཚ་བ་དང་ལྡན་པའི་རྟགས་ངོ་ཚ་བས་བྱས་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ། འདི་ལྟ་སྟེ། ཉེས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་དང་དུ་མི་ལེན་ཞིང་མི་འཇུག་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཐམས་ཅད་ལ་དང་དུ་ལེན་ཞིང་འཇུག་པའོ། །རང་གི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲེལ་སྒོམ་པ། ཆོས་ལ་མོས་དང་བསམ་པ་དང་། ། དབང་འབྱོར་བ་དང་མི་རྟོག་དང་། །གཅིག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཙོ་བོ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིའི་བཤད་པ་ནི་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བརྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བདུན་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟེན་པ་ནི། །དེ་ལས་གཞན་པ་ཐམས་ཅད་ལས། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་རབ་དབྱེ་དང་། །མི འགྱུར་བས་ནི་ཁྱད་པར་འཕགས།།བརྩོན་འགྲུས་ཏིང་འཛིན་ཤེས་རབ་ནི། །སྙིང་སྟོབས་སྲན་ཐུབ་བརྟན་བར་འདོད། །གང་ཕྱིར་གསུམ་གྱིས་བྱང་ཆུབ་སེམས། །འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག།། འདིས་ནི་བརྟན་པའི་མཚན་ཉིད་རྣམ་གྲངས་དང་བཅས་སྒྲུབ་པ་དང་བཅས་པར་བཤད་དེ། བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་དོ། །སྙིང་སྟོབས་ལ་སོགས་པ་ནི་རྣམ་གྲངས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་སྒྲུབ་པའོ། །ཇི་ལྟར་གསུམ་པོ་འདིས་འཇིགས་པ་མེད་པར་རབ་ཏུ་འཇུག་ཅེ་ན། ཞུམ་དང་གཡོ་དང་རྨོངས་པ་ཡིས་། །བྱ་བ་རྣམས་ལ་འཇིགས་པ་སྐྱེ་། །དེ་ཕྱིར་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་ནི། ། བརྟན་པའི་མིང་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་ལ་འཇིགས་པ་ནི་ཡང་ན་ནི་ཞུམ་པའི་སེམས་ཀྱིས་སྐྱེ་སྟེ། དེ་ལ་མི་སྤྲོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གཡོ་བའི་སེམས་ཀྱིས་ཏེ། སེམས་རྣལ་དུ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་ན་ནི་རྨོངས་པས་ཏེ། དེའི་ཐབས་མི་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དག་གི གཉེན་པོར་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་སྟེ།དེ་ལྟ་བས་ན་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་པ་གཉུག་མ་གསུམ་ལ་བརྟན་པ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །གཉུག་མ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སོ་སོར་བརྟག་པ་མེད་པར་བྱེད་པའོ། །རང་བཞིན་དང་ནི་སྨོན་ལམ་དང་། །ལྟ་བ་མེད་པ་ཉིད་དང་ནི། ། སེམས་ཅན་ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་དང་། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་ཐོས་པ་དང་། །གདུལ་བྱ་གདུལ་བར་དཀའ་བ་དང་། །རྒྱལ་སྐུ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་དང་། །དཀའ་བ་དག་ནི་སྣ་ཚོགས་དང་། །འཁོར་བ་གཏོང་བ་མེད་ཉིད་དང་། །དེ་ཉིད་ཉོན་མོངས་མེད་པ་ལ། །བརྟན་པའི་བརྟན་པ་སྐྱེ་བ་ནི། །དེ་ལས་གཞན དང་མི་མཚུངས་ཏེ།།བརྟན་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་འདོད། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པོ་འདིས་ནི་བརྟན་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟོན་ཏེ་། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིགས་དང་། སེམས་བསྐྱེད་པ་དང་། རང་གི་དོན་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་དང་། མཐུ་དང་། སེམས་ ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་སྒོ་ནས་སོ། །དེ་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ནི་རང་གི་དོན་ལ་ཞུགས་པ་ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བ་ཉིད་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་དང་། དེ་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་བ་མེད་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་ རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།ཕྱེ་མ་ལེབ་དང་འདབ་ཆགས་དང་། །རྒྱ་མཚོ་དག་གིས་རི་རབ་ལྟར། །བརྟན་པ་གྲོགས་ངན་སྡུག་བསྔལ་དང་། །ཟབ་མོ་ཐོས་པས་མི་གཡོས་སོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བརྟན་པའི་མི་འགྱུར་བ་ཉིད་སྟོན་ཏེ། དཔེ་གསུམ་ནི་གསུམ་གྱིས་མི་གཡོས་པ་དང་ གོ་རིམས་བཞིན་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།མི་སྐྱོ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་མི་སྐྱོ་མཉམ་མེད་པ། །གཞི་གསུམ་ཐོས་པས་མི་ངོམས་དང་། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེ་དང་སྡུག་བསྔལ་ལ། །ཁྲེལ་དང་བརྟན་ལ་བརྟན་པ་སྟེ། །བྱང་ཆུབ་ཆེ་ལ་འདུན་པ་དྲག་། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་མི་སྐྱོ་བ། །ས་རྣམས་ལ་ནི་མ་རྫོགས་དང་། །རྫོགས་དང་ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པར་འདོད། །འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་གཞི་དང་། རྟེན་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མི་སྐྱོ་བ་བསྟན་ཏེ། གཞི་གསུམ་ནི་ཐོས་པས་མི་ངོམས་པ་དང་། ཡུན་རིང་པོར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ པ་དང་།འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་ལའོ། །ཁྲེལ་ཡོད་པ་དང་བརྟན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་དེ་དག་གིས་སྐྱོ་བ་སྐྱེས་ནས་ངོ་ཚ་ཞིང་མི་སྐྱོ་བར་ཡང་བྱེད་དོ།

对一切随顺接受，对一切不随顺接受，对一切不入而入，这是具有羞耻心者的羞耻所为之相。这里显示具有羞耻心的四种相，即：对一切过失不随顺接受且不趣入，对一切功德随顺接受且趣入。
以自心修习羞耻，对法生起信解意乐，具足自在及无分别，以一性故为殊胜。此句之解释如前。
关于坚固的分类有七偈颂：菩萨的坚固，较其他一切，以相及分类，以及不变故而殊胜超越。精进、禅定、智慧，即是勇气、坚忍、坚固。因为以此三者，菩提心无畏而趣入。
此处解释坚固的相及异名与成就：精进等是相，勇气等是异名，其余是成就。如何以此三者无畏而趣入呢？由怯弱、散乱、愚痴，对诸事生起怖畏。因此应知三种本性，即是坚固之名。
对一切事的怖畏，或由怯弱心而生，因为不欢喜之故；或由散乱心，因为心不安住之故；或由愚痴，因为不知其方便之故。对治这些则依次是精进等，因此应知精进等三种本性称为坚固。本性即是无需观察而行。
自性及愿力，无所见性及，众生颠倒行，甚深广闻法，所化难调伏，佛身不可思，种种诸难行，不舍轮回及，彼即无烦恼，坚固生起时，与余不相等，具坚者中最胜。
此三偈显示坚固的分类：依次是种性、发心、自利、利他、真实义、威力、成熟有情、无上菩提。其中无所见性是从趣入自利时不顾身命而了知。又从难行、愿力受生、无烦恼的角度也是分类。
如蝴蝶鸟类及，大海对须弥，坚固遇恶友，痛苦及甚深，闻法不动摇。此显示菩萨坚固的不变性，三个比喻依次对应三种不动摇。
关于不厌倦的分类有两偈：无等菩提不厌倦，三基闻法不满足，大精进及于苦恼，具惭愧坚固稳固，于大菩提欲猛利，智者们的不厌倦，于诸地中未圆满，圆满极圆满所许。此二偈从基础、所依、自性、分类的角度显示不厌倦：三基即是闻法不满足、长时发起精进、轮回苦。依止惭愧和坚固，对这些生起厌倦时感到羞耻而不厌倦。

།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་ལ་འདུན་པ་དྲག་པོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དེ། འདུན་པ་ལོག་ན་སྐྱོ་བར་འགྱུར་བས་སོ། །མ་རྫོགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ ལའོ།།རྫོགས་པ་ནི་ས་བདུན་པོ་དག་ལའོ། །ཤིན་ཏུ་རྫོགས་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ་འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། བརྟན་པའི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད། །གཞི་དང་ཆེད་དུ་བྱ་བ་དང་། །ལས་ དང་མཚན་ཉིད་དག་དང་ནི།།མི་ཟད་ཉིད་དང་འབྲས་བུ་ནི། །ཡང་དག་འགྲུབ་པས་ཁྱད་པར་འཕགས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་སྒོས་བསྡུས། །སེམས་ཅན་སྨིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །དམ་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་པའང་ཡིན། །དེ་ལ་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་གཞི་ནི་རིག་པའི་གནས་ལྔ་ སྟེ།ནང་རིག་པ་དང་། གཏན་ཚིགས་རིག་པ་དང་། སྒྲ་རིག་པ་དང་། གསོ་བ་རིག་པ་དང་། བཟོའི་ལས་ཀྱི་གནས་རིག་པའོ། །ཆེད་དུ་བྱ་བ་ནི། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་བྱ་བའོ། །ལས་ནི་གཞི་དང་པོ་ལ་བདག་ཉིད་སྒྲུབ་ཅིང་གཞན་དག་ལ་ཡང་དེ་ཡང་དག་པར་སྟོན་པ་དང་། གཉིས་པ་ལ་དེའི་ སྐྱོན་ཡོངས་སུ་ཤེས་ཤིང་ཕ་རོལ་རྒོལ་བ་ཚར་བཅད་པ་དང་།གསུམ་པ་ལ་བདག་ཉིད་ངེས་པའི་ཚིག་བཟང་པོ་བརྗོད་ཅིང་གཞན་ཡིད་ཆེས་པར་བྱེད་པ་དང་། བཞི་པ་ལ་གཞན་དག་གི་ནད་རབ་ཏུ་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་། ལྔ་པ་ལ་གཞན་དག་ལ་དེ་བགོ་བཤའ་བྱེད་པའོ། །བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་ ཀྱི་མཚན་ཉིད་ནི་གཞི་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཉིད་ཐོས་ཤིང་འཛིན་པ་དང་།ཚིག་གིས་བྱང་བ་དང་། ཡིད་ཀྱིས་བརྟག་པ་དང་། མཐོང་བས་ལེགས་པར་རྟོགས་པ་དག་ཡིན་ཏེ། ཐོས་ནས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་དེ་འཛིན་པ་དང་། ཁ་ཏོན་བྱེད་པ་དང་། ཅི་རིགས་པར་དེ་དག་གི་སྐྱོན་དང་ཡོན་ཏན་ཁོང་དུ་ཆུད་ པའི་སྒོ་ནས་རབ་ཏུ་དང་བའི་ཡིད་ཀྱིས་དོན་སེམས་པ་དང་།ལེགས་པར་བཤད་པ་དང་ཉེས་པར་བཤད་པ་དམིགས་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་ཟད་པ་ཉིད་ནི་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འབྲས་བུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ དུ་མཁྱེན་པ་ཉིད་དོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་བསྟན་བཅོས་ཤེས་པ་ཉིད་དེ་ཡང་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དག་དང་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་དག་གིས་བསྡུས་ལ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་དག་ནས་དེའི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །དམ་པའི་ཆོས་འཛིན་པར་བྱེད་པ་ ཡང་ཡིན་ཏེ།གཟུངས་དག་གིས་དེ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། བརྟན་རྣམས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ནི། །བདེན་པ་ཤེས་པས་མཉམ་པ་མེད། །དེ་ལ་གཞན་པ་དག་ལས་འཕགས། །ཇི་ལྟར་ལུས་ཀྱིས་ཤེ་ན། བཤད་ པ།བརྟན་རྣམས་རྟག་ཏུ་འཛུམ་པར་བྱེད། །ཇི་ལྟར་ངག་གིས་ཤེ་ན། བཤད་པ། གསོང་པོ་དག་ཏུ་སྨྲ་བ་ཡིན། །དེ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བཤད་པ། སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། །དོན་གང་གི་ཆེད་དུ་སེམས་ཅན་སྣོད་དུ་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དམ་ཆོས་བསྒྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། ཇི་ལྟར་བདེན་པ་ཤེས་པས་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་ཕྱིར་བདེན་པ་གཉིས་ལས་ནི། །འཇིག་རྟེན་རྣམ་དག་འབྱུང་བར་འདོད། །གཉིས་ཀྱིས་ནུབ་འགྱུར་དེ་ཡི་ཕྱིར། །དེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་བྱ། །བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཇིག་རྟེན་འཁོར་བར་ཡང་དང་ཡང་དུ་འབྱུང་སྟེ། གང་དང་གང་གིས འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ།།འགོག་པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ནུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཡིན་པ་དང་། གང་གིས་ནུབ་པར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཤེས་པ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཇིག་རྟེན་འབྱུང་བ་དང་ནུབ་པར་འགྱུར་བ་ཤེས་པ་རབ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ དག་ཞི་བྱ་ཐོབ་བྱའི་ཕྱིར།།བློ་ལྡན་བདེན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱོར། །གང་གིས་བློ་ལྡན་བདེན་ཤེས་ཕྱིར། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །འདིས་ནི་འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་ཉིད་ཀྱི་ལས་བསྟན་ཏེ། །དེ་ལ་ཞི་བར་བྱ་བ་ནི་སྡུག་བསྔལ་དང་ཀུན་འབྱུང་གི་བདེན་པ་དག་གོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་འགོག་ པ་དང་ལམ་གྱི་བདེན་པ་དག་གོ།

所谓'对大菩提的强烈希求'是本性，因为若失去希求则会生厌倦。未圆满是在胜解行地。圆满是在七地中。极圆满是在七地以上诸地，这是分类。
论典智有两偈：'坚者论典智，基与所为事，业与诸相及，不尽性与果，以正成殊胜。等持陀罗尼，所摄能成熟，有情持正法。'
其中论典智的基础是五明处：内明、因明、声明、医方明和工巧明。所为事是为自他利益。业是对第一明处自己修习并如实教导他人，对第二明处完全了知其过失并折服他方论敌，对第三明处自己说善确语并使他人生信，对第四明处令他人疾病完全平息，对第五明处与他人分享。
论典智的相是闻持这五处、善巧语言、意识思择、以见善解。即闻已依次持之、诵习、如理了知其过失功德而以净信意思维义理，为辨别善说恶说之故。不尽性是即使在无余涅槃中也不穷尽之故。正果成就是一切种智。
诸菩萨的论典智也为等持门和陀罗尼门所摄，也能成熟有情，因为从等持门成办其事业故。也能持正法，因为以诸陀罗尼持之故。
世间智有四偈：'坚者世间智，身语意以及，谛智无与等，于彼胜余者。'云何以身？曰：'坚者恒时笑。'云何以语？曰：'说诚实语。'其为何故？曰：'为令有情成法器。'为何义故令有情成法器？曰：'为修正法故。'
云何以谛智？曰：'由于二谛故，许世间清净，二灭故彼故，知彼名知世。'以二谛故世间轮回中一再生起，因为是由何及以何生起故。以灭谛和道谛二者则灭，因为是何及以何而灭故。因此知彼即名世间智，因为具足通达世间生灭之智故。
'为彼寂得故，智者修诸谛，由智者知谛，定说为知世。'此说世间智之业。其中所寂是苦集二谛，所得是灭道二谛。

།སྟོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། གཙུག་ལག་བསྟན་པའི་ཆོས་དང་ནི། །དེ་དོན་དགོངས་པ་ཅན་དང་ནི། །ངེས་དོན་ཚད་མ་ལྡན་པ་དང་། །དེ་ཡི་བརྗོད་མེད་ཐོབ་པའོ། །འདི་ནི་སྟོན་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ལ་ཚད་མ་ དང་ལྡན་པའི་དོན་ནི་སྟོན་པ་ཚད་མར་གྱུར་པའམ།དེས་ཚད་མར་མཛད་པས་ངེས་པར་བྱས་ཤིང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །བརྗོད་པ་མེད་པ་ཐོབ་པ་ནི་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་སྟེ་། དེ་ནི་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྤོང་དང་ཇི་སྐད་ བཤད་པ་དང་།།ལོག་པར་ཡང་དག་ཤེས་པ་དང་། །བརྗོད་དང་བཅས་པ་འཐོབ་པ་དག་།འདིར་ནི་དགག་པར་བསྟན་པ་ཡིན། །སྟོན་པ་དང་པོ་ལ་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཆོས་སྤོང་བའི་གང་ཟག་དགག་པར་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ཚིག་འབྲུ་སྒྲ་ཇི་བཞིན་གྱི་དོན་ཏེ་དགོངས་ པ་ཅན་གྱི་དོན་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།གསུམ་པ་ལ་ནི་ལོག་པར་བསམས་པའི་དོན་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་དྲངས་པའོ། །བཞི་པ་ལ་ནི་བརྗོད་པ་དང་བཅས་པའི་ཤེས་པ་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པའོ། །མོས་དང་རྣམ་པར་དཔྱོད་པ་དང་། །གཞན་ལས་ཇི་བཞིན་ཐོས་པ་དང་། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ ལས།།བརྟན་རྣམས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་སྟོན་པའི་ཕན་ཡོན་ཡིན་ཏེ། སྟོན་པ་དང་པོས་ནི་གཙུག་ལག་གི་ཆོས་ལ་མོས་པ་ལས་ཉམས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །གཉིས་པས་ནི་བདག་ཉིད་ཀྱི་དགོངས་པ་ཅན་གྱི་དོན་དཔྱོད་པ་ལས་སོ། །གསུམ་པས་ནི་གཞན་ལས་དེའི་དོན་གྱི་ཚུལ་ཕྱིན་ ཅི་མ་ལོག་པར་ཐོས་པ་ལས་སོ།།བཞི་པས་ནི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལས་སོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། །རྣམ་གྲངས་དང་ནི་མཚན་ཉིད་དང་། །ཚིག་དང་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཡང་དག་རིག་།བཞི་ པོ་མཚུངས་པ་མེད་པར་འདོད།།དང་པོ་ནི་རྣམ་གྲངས་ཤེས་པ་དེ་། །དོན་རེ་རེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ནི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པ་སྟེ། དོན་གང་ཡིན་པ་དེའི་མིང་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ནི་ཚིག་ཤེས་པ་སྟེ། །ཡུལ་མི་སོ་སོའི་སྐད་གང་དག་ཡིན་པ་ཤེས་པའོ། ། བཞི་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཤེས་པ་སྟེ། །བདག་ཉིད་ཀྱི་སྤོབས་པ་གང་ཡིན་པ་སྟེ། །འདི་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ལ་ནི་རབ་བརྩོན་པའི། །གང་དང་གང་གིས་སྟོན་པ་ནི། །ཆོས་དང་དོན་ནི་གཉིས་པོ་དག་།ཚིག་དང ཤེས་པ་ཁོ་ནས་སྟོན།།ཆོས་ནི་བསྟན་དང་བཤད་ཕྱིར་དང་། །རྣམ་པ་ཀུན་དུ་གཉིས་ཐོབ་ཕྱིར། །རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་འདེབས་ཕྱིར། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པ་བཞི། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བཞི་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་ནོ། །བསྟན་པ་ལ་རབ་ཏུ་བརྩོན་པའི་གང་ཞིག་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་ལ་ཡེ་ཤེས་ དགོས་སོ།།གང་ཞིག་སྟོན་ཅེ་ན། ཆོས་དང་དོན་ནོ། །གང་གིས་སྟོན་ཅེ་ན། ཚིག་གི་ཤེས་པས་སོ། །དེ་ལ་ཆོས་དང་དོན་དག་སྟོན་པ་ནི་ཆོས་བསྟན་པ་དང་བཤད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་གིས་སྟོན་པ་ནི་གཉིས་པོ་དེ་ཉིད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཐོབ་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤེས་པས་སྟོན་ པ་ནི་རྒོལ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལན་འདེབས་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གང་ཞིག་གང་གིས་སྟོན་པ་དེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར། སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞིར་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །མཉམ་ཉིད་སོ་སོ་རང་རིག་ནས། །ཕྱིས་ནི་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ཡིན། །ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་བྱེད་པ། །སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་པར་བརྗོད། །འདིས་ནི་སོ་ སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལས་བསྟན་ཏེ།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་ནས། དུས་ཕྱིས་དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་ཤེས་པས་རྣམ་གྲངས་ལ་སོགས་པ་རབ་ཏུ་ཤེས་པ་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་ པ་ཞེས་བྱ་བའི་ངེས་པའི་ཚིག་ཡིན་ནོ།།གཞན་དག་གི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཡིན་ནོ།

论师分类偈颂有三种：一、论藏所说之法，二、其义含密意，三、具决定量义，四、获得无言说。此为论师之相。
其中具量之义即论师成为量或由彼成量而决定并分别者。获得无言说即出世间智慧，因其不可言说。其余义易解。
断除及如所说，邪正了知，及有言说获得，此中说为遮。第一论师是遮遣舍弃论藏法之补特伽罗。第二是遮遣文字如字面义而非密意义。第三是遮遣邪思维颠倒引申之义。第四是遮遣有言说之智非自证知。
信解及观察，如实从他闻，无言说智慧，坚固者不退。此为论师之功德，由第一论师于论藏法生信解而不退失。由第二于自密意义观察而不退失。由第三从他如实无倒闻其义理而不退失。由第四从出世间智慧而不退失。
分别无碍解偈颂四种：名数及相状，言词与智慧，菩萨正了知，四种无与等。第一是了知名数，即了知每一义之名数。第二是了知相状，即了知彼义之名。第三是了知言词，即了知各地方语言。第四是了知智慧，即自身辩才。此为无碍解之相。
于教法精进者，以何为何说，法与义二者，唯以言智说。为说法与释，为遍得二故，为答诸论难，故有四无碍。此为四种之因。于教法精进者何者以何说，彼需智慧。何所说？法与义。以何说？以言词智慧。其中说法与义是为说法与解释。以言词说是为遍得彼二。以智慧说是为答辩论者。故为了知何者以何说，安立四无碍解。
平等自证已，后乃善了知，能断一切疑，说为无碍解。此说无碍解之词义及业用。以出世间智慧证知一切法平等真如已，其后得智善知名数等，此为无碍解之词义。能断除他人一切疑惑，此为业用。

།ཚོགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཚོགས། །བསོད་ནམས་ཡེ་ཤེས་མཚུངས་པ་མེད། ། གཅིག་གིས་འཁོར་བར་མངོན་མཐོ་བྱེད། །གཞན་གྱིས་ཉོན་མོངས་མེད་པར་འཁོར། །འདིས་ནི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དང་གང་གི་དོན་དུ་ཡིན་པ་དེ་བསྟན་ཏོ། །ཚོགས་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། །བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་སོ། །དེ་ལ་བསོད་ནམས་ཀྱི་ཚོགས ཀྱིས་ནི་འཁོར་བ་ན་མངོན་པར་མཐོ་བར་འགྱུར་རོ།།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཀྱིས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །སྦྱིན་དང་ཚུལ་ཁྲིམས་བསོད་ནམས་ཀྱི། །ཚོགས་ཡིན་ཤེས་རབ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི། །གསུམ་པོ་གཞན་ནི་གཉིས་ཀ་སྟེ། ལྔ་ཆར་ཡང་ནི་ཡེ་ཤེས་ ཚོགས།།འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཚོགས་གཉིས་པོ་དེ་བསྡུས་པར་སྟོན་ཏེ། བཟོད་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གཉི་ག་བྱེད་དོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་གསུམ་པོ་ནི་ཚོགས་གཉི་ག་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ལྔ་པོ་ཐམས་ཅད་ཤེས་ རབ་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོས་པའི་སྒོ་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཚོགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།རྒྱུན་དུ་སྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་ནི། །དགེ་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ། །བརྟན་པའི་ཚོགས་གང་ཡིན་པ་དེ། །དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །འདི་ནི་ཚོགས་ཀྱི་ངེས་པའི་ཚིག་དང་ལས་ཡིན་ཏེ། །སམ་ ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུན་དུའོ།།བྷ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྒོམ་པ་ཐོབ་ནས་སོ། །ར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དང་ཡང་དུ་སྒྲུབ་པའོ། །དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ལས་ཏེ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དག་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དང་། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བྱ་བ་དང་། །དབང་བསྐུར་ མཐར་ཐུག་བྱ་བའི་ཕྱིར།།བརྟན་རྣམས་ཚོགས་ནི་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །འདི་ནི་ཚོགས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་སའི་ཚོགས་ནི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ས་དྲུག་པོ་དག་གི་ནི་མཚན་མ་མེད་པས་བདུན་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ཏེ། དེ་ན་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ས་བརྒྱད་པའི་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་སྟེ། དེ་ལས་གཞན་པའི་ས་གཉིས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་ཀྱི་ཚོགས་ནི་དབང་བསྐུར་བའི་སྟེ། ས་བཅུ་པས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དེའི་ཚོགས་ནི་མཐར་ཐུག་པ་སྟེ། སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །དྲན་ པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ།།བློ་ལྡན་དྲན་པ་ཉེར་གཞག་པ། །སྒོམ་པ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ཡིས། །མཚུངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ན་དེ། །དེ་ལས་གཞན་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས། །བཅུ་བཞི་པོ་གང་དག་གིས་ཤེ་ན། བརྟེན་དང་གཉེན་པོ་དག་ དང་ནི།།དེ་བཞིན་དུ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །དམིགས་པ་དང་ནི་ཡིད་བྱེད་དང་། །ཐོས་པས་སྒོམ་པ་ཁྱད་པར་འཕགས། །མཐུན་དང་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་དང་། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྐྱེ་བ་དང་། །ཆེན་པོ་དང་ནི་མཆོག་ཉིད་དང་། །བསྒོམ་དང་ཡང་དག་འགྲུབ་པས་གཞན། །ཞེས་བྱ་བ་ རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་ཏེ།རྟེན་གྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཐོས་པ་དང་བསམས་པ་དང་བསྒོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཤེས་རབ་ལ་བརྟེན་ནས་སོ། །གཉེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞིའི་གཉེན་པོ་མི་གཙང་བ་དང་།སྡུག་བསྔལ་བ་དང་། མི་རྟག་པ་དང་། བདག་མེད་པའི་འདུ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇུག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བཞིས་གོ་ རིམས་བཞིན་དུ་བདག་ཉིད་ཀྱང་སྡུག་བསྔལ་དང་།ཀུན་འབྱུང་བ་དང་། འགོག་པ་དང་། ལམ་གྱི་བདེན་པ་ལ་འཇུག་ཅིང་གཞན་དག་ཀྱང་འཛུད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དབུས་དང་མཐའ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ལས་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དམིགས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ ཀྱི་ལུས་ལ་སོགས་པ་ལ་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

关于资粮分类的四个偈颂：菩萨们的资粮，福德智慧无与伦比，一者使在轮回中获得增上，另一者则无烦恼地周遍。这说明了何为资粮以及为何目的而修。
资粮有两种：福德资粮和智慧资粮。其中，以福德资粮在轮回中获得增上，以智慧资粮则无烦恼地周遍轮回。
布施与持戒是福德资粮，智慧是智慧资粮，其余三者则是二者皆具，五者皆是智慧资粮。这说明诸波罗蜜多摄于这两种资粮，以忍辱、精进和禅定的力量则二者皆成就。因此，这三者是两种资粮。又应知五波罗蜜多皆以回向智慧门而成为智慧资粮。
获得相续修习后，反复修习善法，坚固的资粮即是成办一切义利者。这是资粮的词义和作用，'sam'是相续，'bha'是获得修习，'ra'是反复修习。成办一切义利是其作用，因为成办自他二利。
为入住、无相、任运成就、灌顶究竟故，诸坚固者修习资粮。这是资粮的分类。其中，信解行地的资粮是为入住诸地。六地的资粮是以无相摄于第七地，因为彼处不行一切相。第八地的资粮是任运成就，为摄余二地。彼二地的资粮是灌顶，为摄第十地。彼资粮是究竟，为摄佛地。
关于念住分类的三个偈颂：具慧者的念住，以十四种修习，因无与伦比故，胜过其他。
何为十四种？所依及对治，如是而趣入，所缘及作意，以闻修殊胜。随顺及随入，遍知与生起，广大及最胜，修习与成就为余。以此十四种，菩萨们的念住修习殊胜。
何为所依？依于大乘闻思修所生慧。何为对治？以身等诸法无我而入，是四颠倒的对治，也是不净、苦、无常、无我想的对治。
何为趣入？以四念住依次趣入自身的苦、集、灭、道谛，也令他人趣入，如《辨中边论》所说。何为所缘？缘一切有情的身等。何为作意？为不缘身等。

།ཐོབ་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ལ་སོགས་པ་དང་བྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན། མི་འབྲལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །མཐུན་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དང་མཐུན་པས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྗེས་སུ་འཇུག་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། འཇིག་རྟེན་པ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་། རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡང་རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་དག་ལ་དེ་བསྟན་པའི་ཕྱིར་དེ་དང་ལྡན་པའི་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། ། ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ལུས་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཏེ་། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ངོ་བོ་སྣང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཚོར་བ་ནི་རྨི་ལམ་ལྟ་བུ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་ལོག་པར་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ནི་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་རང བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ།།ཆོས་རྣམས་ནི་ནམ་མཁའ་གློ་བུར་གྱི་རྡུལ་དང་དུ་བ་དང་སྤྲིན་དང་ཁུག་རྣས་ཁེབས་པ་བཞིན་དུ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་སོ། །སྐྱེ་བས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ལ་སོགས་པར་གྱུར་བའི་ལུས་ དང་ཚོར་བ་ལ་སོགས་པ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་ཤིང་དེ་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པས་སོ།།ཆེན་པོས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། རང་བཞིན་གྱིས་དབང་པོ་རྣོ་བ་ཉིད་ཀྱིས་དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཆུང་[(]དུ་[,]ངུ་[)]ཡང་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །མཆོག་ཉིད་ཀྱིས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ ན།བསྒོམ་པ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་རྣམས་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བསྒོམས་པས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན། ཤིན་ཏུ་བསྒོམས་པས་ཕུང་པོའི་ལྷག་མ་མེད་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ན་ཡང་དེ་མི་ཟད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པས་ཇི་ ལྟ་བུ་ཞེ་ན།ས་བཅུ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ཉིད་དུ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྤོང་། །ལུས་ཅན་ཀུན་དང་མཚུངས་པ་མེད། །དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་ཡི། །ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་ པོར་སྒོམ།།དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་བསྒོམ་པ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་དེ་དག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉེས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་མོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ནི། འཁོར་བ་ཉེ་བར་སྤྱད་པ་དང་། །སྒྲིབ་པ་དག་ནི་ དོར་བ་དང་།།ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་། །ས་རྣམས་ལ་ནི་འཇུག་པ་དང་། །མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། །ལུང་བསྟན་པ་ནི་ཐོབ་པ་དང་། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་དང་། །དབང་ནི་བསྐུར་བར་བྱ་བ་དང་། །ཞིང་རྣམས་དག་པར་བྱ་ཕྱིར་དང་། །མཐར་ཐུག་ཉིད་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བློ་ལྡན་རྣམས། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཀྱི་གཉེན་པོར་སྒོམ། །འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ། །འཁོར་བའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྣམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་། སྒྲིབ་པ་ལྔ་དོར་བ་དང་། ཉན་ཐོས་དང་རང སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དོར་བ་དང་།ས་ལ་འཇུག་པ་དང་། ས་བདུན་པ་ལ་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དང་། ས་བརྒྱད་པ་ལ་ལུང་བསྟན་པ་ཐོབ་པ་དང་། དགུ་པ་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བ་དང་། བཅུ་པ་ལ་དབང་བསྐུར་བ་དང་། གསུམ་ཅར་ལ་ཞིང་རྣམ་པར་དག་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དང་།སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མཐར་ཐུག་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་དག་གི་གཉེན་པོར་ཡང་དག་པར་སྤོང་བ་བསྒོམ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་དེའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །འདུན་པ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་མཚན་བཅས་བསྒོམ་ པ།།ཡང་དག་སྤོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །གཉེན་པོ་ཞེས་ནི་ངེས་པར་བརྗོད། །འདི་ནི་འདུན་པ་བསྐྱེད་དོ། །འབད་དོ། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ། །སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ།

如果问获得是什么样的，不是为了要与身体等分离，也不是为了不分离。
如果问相应是什么样的，由于与波罗蜜多相应，所以是其违品的对治。
如果问随入是什么样的，由于随入世间人、声闻和独觉，为了向他们宣说彼法，故修习具有彼法的念住。
如果问遍知是什么样的，由于遍知身如幻，因为如其本性显现为非真实体性。遍知受如梦，因为如其本性错误领受。遍知心如虚空般本性光明。遍知诸法如虚空被暂时的尘、烟、云、雾遮蔽般是暂时的。
如果问出生是什么样的，当发愿转生轮回时，成为转轮王等殊胜圆满的身受等，而于彼无烦恼。
如果问广大是什么样的，由于本性根器锐利，即使修习小小念住，也胜过其他。
如果问殊胜是什么样的，由于圆满修习诸法融合、近融、任运而修。
如果问修习是什么样的，由于极善修习，即使在无余涅槃时也不穷尽。
如果问成就是什么样的，由于在十地和佛地中真实成就。
正断分别偈颂五首：'诸坚固者之正断，与一切有情无等，念住修习为对治诸过患。'
如前所说修习念住的违品过患，修习正断作为对治，这是正断的总相。
分别为：'轮回受用及，断除诸障碍，舍离作意及，趣入诸地中，无相而安住，获得授记及，成熟诸有情，授予灌顶及，为净诸刹土，为究竟之故，诸具慧菩萨，修习违品对治。'
这是修习正断的分别：为无染受用轮回圆满，断除五障，舍离声闻独觉作意，趣入地道，第七地无相而住，第八地获得授记，第九地成熟有情，第十地灌顶，三地中清净刹土，为成就佛地究竟，应知修习正断作为其违品的对治，这是其分别。
'依止于欲乐，瑜伽具因修，一切正断中，决定说对治。'这是生起欲乐、精进、发起精进、摄持心。

།ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཚིག་འདི་རྣམས་ཀྱི་དོན་བསྟན་ཏེ། འདུན་པ་ལ་བརྟེན་ནས་ཞི་གནས་དང་ལྷག་ མཐོང་ཞེས་བྱ་བའི་རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་ཞིང་འབད་དོ།།བསྒོམ་པ་དེ་ཡང་ཞི་གནས་དང་། རབ་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། །བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་དང་ལྷན་ཅིག་བསྒོམ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་རྒྱུ་མཚན་དང་བཅས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཇི་ལྟར་བསྒོམ་ཞེ་ན། འདི་ལྟར་ཞི་གནས་དང་རབ་ཏུ་འཛིན་པའི་ ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་དག་གི་གཉེན་པོར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་མོ།།བརྩོན་འགྲུས་ཇི་ལྟར་རྩོམ་ཞེ་ན། སེམས་རབ་ཏུ་འཛིན་ཏོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཇོག་གོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱིས་སོ། །ཡང་དག་པར་རབ་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱིས་སོ། །མཉམ་ པ་ཐོབ་ནས་ནི་བཏང་སྙོམས་སུ་འཇོག་སྟེ།རྣལ་འབྱོར་བསྒོམ་པ་འདི་ནི་ཡང་དག་པར་སྤོང་བའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ཐམས་ཅད་ལ་གཉེན་པོ་ཞེས་བྱའོ། །རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་རྐང་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི། །རྐང་པ་མཚན་ཉིད་ མཆོག་ལྡན་བཞི།།བདག་ཉིད་དང་ནི་གཞན་དག་གི་།དོན་ཀུན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐྱེའོ། །འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་དོན་ཐམས་ཅད་འགྲུབ་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྟེན་དང་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། །ཐབས་དང་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཡི། །བློ་ལྡན་རྫུ་ འཕྲུལ་རྐང་པ་རྣམས།།རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་རྣམ་གཞག་འདོད། །བསྟན་པའི་འདིའི་བཤད་པ་ནི་ལྷག་མ་ཡིན་ཏེ། བསམ་གཏན་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བརྟེན་ནས། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དག་དང་ཐབས། །རྣམ་བཞི་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི། །རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བརྗོད་པ་ཡིན། །བསམ་གཏན་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་བརྟེན་ནས་འདུན་པ་དང་བརྩོན་འགྲུས་དང་།སེམས་དང་དཔྱོད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབྱེ་བས་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །ཐབས་ཀྱང་རྣམ་པ་བཞི་ཁོ་ནའོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་གོ། །ཐབས་རྣམ་པ་བཞི་གང་ཞེ་ན། གཅིག་ནི་འབད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །གཉིས་པ་ ཕན་འདོགས་བདག་ཉིད་ཡིན།།གསུམ་པ་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །བཞི་པ་གཉེན་པོ་པ་ཡིན་ནོ། །སྤོང་བའི་འདུ་བྱེད་བརྒྱད་ལས་འདུན་པ་དང་རྩོལ་བ་དང་དད་པ་ནི་འབད་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ཏེ། དད་ཅིང་དོན་དུ་གཉེར་ན་འབད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་ནི་ཕན་ འདོགས་པར་བྱེད་པའོ།།དྲན་པ་དང་ཤེས་བཞིན་ནི་ཉེ་བར་གཏོད་པར་བྱེད་པ་སྟེ། གཅིག་གིས་སེམས་དམིགས་པ་ལས་མི་འཕྲོ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་དང་། གཉིས་པས་འཕྲོ་བ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་པ་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་གཉེན་པོའི་ཐབས་ཡིན་ཏེ། ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཞུམ་ པ་དང་རྒོད་པ་དག་དང་།ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་གང་ཞེ་ན། མཐོང་བ་དང་ནི་གདམས་ངག་དང་། །གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དང་། །སྨོན་ལམ་དང་ནི་དབང་དག་དང་། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་མཐོང་བ་ནི་ སྤྱན་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ཤའི་སྤྱན་དང་།ལྷའི་སྤྱན་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་སྤྱན་དང་། །ཆོས་ཀྱི་སྤྱན་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྤྱན་ནོ། །གདམས་ངག་ནི་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་སྟེ། དེ་དག་གིས་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཉེ་བར་སོང་ནས་སྐད་དང་སེམས་དང་འོང་བ་དང་འགྲོ་བ་རིག་པར་བྱས་ནས་ངེས་པར་འབྱུང་བར་བྱ་ བའི་ཕྱིར་འདོམས་པའི་ཕྱིར་རོ།།གནས་པས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ནི། འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པ་དུ་མས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་ཡིན་ནོ། །སྨོན་ལམ་ནི་སྨོན་ལམ་ཤེས་པ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ཅན་རྣམས་ སྨོན་ལམ་ཁྱད་པར་ཅན་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའོ།།དེ་དག་གི་ལུས་དང་འོད་དང་དབྱངས་ནི་བགྲང་བར་སླ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། རྒྱས་པར་ས་བཅུ་པའི་མདོ་ལས་ཇི་སྐད་འབྱུང་བ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །དབང་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དབང་བཅུ་ཇི་སྐད་བསྟན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཐོབ་པ་ནི་སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་ པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་རྣམས་ཐོབ་པ་སྟེ།།དེ་ལྟར་ན་འདི་ནི་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ།

解释'正确安住'等这些词的含义：依靠欲求而修习止观瑜伽并精进。修习时也要与止、执持、舍的因缘一起修习，因此是具有因缘的。
又问如何修习？如是为对治止和执持的近烦恼沉没和掉举，而发起精进。如何发起精进？即执持心，正确安住。其中执持是以智慧，正确安住是以止。获得平等后即安住于舍，此瑜伽修习是对前述一切正断分类的对治。
神足差别偈颂有五：'坚固者神足，具最胜相四，为成就自他，一切义利生。'应知能成就世间和出世间一切义利，其余义理易懂。
'依止及差别，方便与成就，智者神足等，一切皆建立。'此说的解释是余下的：'依止禅度已，差别及方便，四种与成就，说为六种相。'
依止禅波罗蜜多而有欲、勤、心、观察三摩地的差别，故有四种差别。方便也正是四种。成就则有六种。
什么是四种方便？'其一是精进，其二是利益，其三是专注，其四是对治。'在八种断行中，欲、精进和信是精进方便，因为有信且希求则会精进。轻安是利益方便。正念和正知是专注方便，因为一个使心不散乱于所缘，另一个能了知散乱。思维和舍是对治方便，因为是对治近烦恼沉没和掉举等烦恼的对治。
什么是六种成就？'见及与教诫，住处而游戏，愿力与诸力，法得为成就。'其中见是五眼：肉眼、天眼、慧眼、法眼和佛眼。教诫是六神通：依次前往后了知语言、心意、来去，为令出离而教导。
住处游戏是指菩萨们以三摩地变化等多种方式游戏。愿是指以愿智使具愿力的菩萨们以殊胜愿力游戏。他们的身、光明和音声是难以计数的，如《十地经》中广说。
诸力也如彼经中所说十力。法得是获得力、无畏和佛不共法等。如是，这就是见等六种成就。

།དབང་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །བྱང་ཆུབ་སྤྱོད་དང་ཐོས་མཆོག་དང་། །ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་དད་སོགས་ཀྱི་། །གཞི་ཡིན་པར་ ནི་ཤེས་བྱ་སྟེ།།དོན་གྲུབ་བྱེད་པའི་སྐབས་ཀྱིས་སོ། །དད་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དོན་ཏོ། །བརྩོན་འགྲུས་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་སྤྱོད་པའོ། །དྲན་པའི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོས་བསྡུས་པའི་ཐོས་པའོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ དབང་པོའི་གཞི་ནི་ཞི་གནས་སོ།།ཤེས་རབ་ཀྱི་དབང་པོའི་གཞི་ནི་ལྷག་མཐོང་ངོ་། །དེ་དག་གི་དོན་གྱི་སྐབས་ཁོ་ནས་དད་པ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་དབང་བྱེད་པའི་དོན་གྱིས་དབང་པོ་རྣམས་ཞེས་བྱའོ། །སྟོབས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། དད་སོགས་ས་ལ་འཇུག་པ་སྟེ། །ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་ཅན་དུ་འདོད།།མི་མཐུན་ཕྱོགས་ཉམ་ཆུང་བས་ཡང་། །དེ་དག་ཉིད་ལ་སྟོབས་ཞེས་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདིའི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་བདུན་ཏེ། །སར་ཞུགས་པ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི། །ཡན་ལག་རྣམ་པར་གཞག་པར་ བརྗོད།།ཆོས་རྣམས་དང་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན། །མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་གནས་སྐབས་གང་དུ་གང་ཞིག་རྟོགས་པས་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་བསྟན་ཏེ། ས་ལ་ཞུགས་པའི་གནས་སྐབས་ན་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དང་བདག་དང་ གཞན་ལ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཆོས་ཐམས་ཅད་དང་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།འདི་མན་ཆད་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ་སོགས་པ་རིན་པོ་ཆེ་སྣ་བདུན་དང་ཆོས་མཐུན་པར་སྟོན་ཏོ་། །ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་རྒྱལ་བྱའི་ཕྱིར་། །དྲན་པ་དག་ནི་ཀུན་ཏུ་ སྤྱོད།།ཤེས་བྱ་མ་རྒྱལ་བ་རྒྱལ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འཁོར་ལོ་རིན་པོ་ཆེ་ཡུལ་མ་ཕེབས་པ་འཕེབས་པ་ལྟ་བུའོ། །འདི་ཡི་རྣམ་འབྱེད་རྟོག་པ་ཡི། །མཚན་མ་ཐམས་ཅད་འཇོམས་པར་བྱེད། །དཔེར་ན་གླང་པོ་རིན་པོ་ཆེས་ཕྱིར་རྒོལ་བ་འཇོམས་པར་བྱེད་པ་ ལྟ་བུའོ།།འདི་ཡི་བརྩོན་འགྲུས་མ་ལུས་པ། །མྱུར་དུ་རྟོགས་པར་བྱ་ཕྱིར་འཇུག་།མངོན་པར་ཤེས་པ་མྱུར་བ་ཉིད་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་རྟ་རིན་པོ་ཆེས་མྱུར་དུས་ཆེན་པོ་རྒྱ་མཚོའི་མཐས་ཀླས་པར་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་འཕེལ་བའི། །དགའ་བས་རྟག་ཏུ་ རྒྱས་པར་འགྱུར།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་རྣམ་པར་འཕེལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེས་ན་རྟག་ཏུ་ལུས་ཐམས་ཅད་དགའ་བས་ཚིམ་པར་བྱེད་དེ། དཔེར་ན་ནོར་བུ་རིན་པོ་ཆེའི་སྣང་བའི་ཁྱད་པར་གྱིས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་ པོ་དགའ་བར་བྱེད་པ་ལྟ་བུའོ།།སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་ཐར་པའི་ཕྱིར། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པས་བདེ་བ་འཐོབ། །གནས་ངན་ལེན་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དཔེར་ན་བུད་མེད་རིན་པོ་ཆེས་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་རྒྱལ་པོ་དགའ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ལྟ་བུའོ། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་ལས་བསམས་པའི་དོན།།འབྱོར་པ་ཉེ་བར་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་འབྱོར་པ་ཁྱིམ་བདག་རིན་པོ་ཆེ་ལས་གྲུབ་པ་ལྟ་བུའོ། །བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་ནི་ཐམས་ཅད་དུ། །འདི་ནི་ཇི་ལྟར་འདོད་བཞིན་གནས། །རྗེས་ལ་ཐོབ་དང་མི་རྟོག་པའི། །གནས་པས་ མཆོག་ནི་རྟག་ཏུ་གནས།།བཏང་སྙོམས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། དེས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ། དེའི་རྗེས་ལ་ཐོབ་པའི་གནས་པས་གཞན་འབུལ་ཞིང་གཞན་འདོར་བའི་ཕྱིར་དང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་གནས་པས་ དེ་ལ་རྩོལ་བ་མེད་པར་གནས་པར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ།དཔེར་ན་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བའི་བློན་པོ་རིན་པོ་ཆེ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་དབུལ་བར་བྱ་བ་ཡང་འབུལ་ལ། དོར་བར་བྱ་བ་ཡང་འདོར་ཞིང་གང་དུ་དཔུང་གི་ཚོགས་ཡན་ལག་བཞི་པ་མ་དུབ་པར་ཕྱིན་པ་དེར་སོང་ནས་ཀྱང་གནས་པར་ བྱེད་དོ།།ཡོན་ཏན་དེ་ལྟའི་སེམས་དཔའ་ནི། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་འདྲ་བར་འཇུག་།ཡོན་ཏན་དེ་ལྟ་བུ་དང་ལྡན་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་དང་འདྲ་བར་འཇུག་གོ།

分别诸根偈颂：菩提行与最胜闻，止观及信等，当知是基础，以成就义利之时机。信根之基础是菩提，即所缘之义。精进根之基础是菩萨行。念根之基础是大乘所摄之闻法。三摩地根之基础是止。慧根之基础是观。唯由彼等义利之时机，此等信等以能主宰之义故称为诸根。
分别诸力偈颂：信等入地时，许为有烦恼，以对治品微弱故，即彼等称为力。此偈颂义易解。
分别菩提分偈颂七种：说于入地时，建立诸菩提分，为证诸法及，一切有情平等故。此说何时以何证悟而建立诸菩提分，即于入地之时，依次第以法无我及自他平等性，证诸法及一切有情平等故。此下是显示诸菩提分与轮宝等七宝相顺。
为胜未胜所知故，正念恒时行。为胜未胜之所知，如转轮王之轮宝降伏未降伏之地。此之择法觉支，摧毁一切分别相，如同宝象摧毁对方。
此之精进无余尽，为速证悟而趣入。为成就神通迅速，如宝马迅速周游大海边际。以法光增长之，喜悦恒时广。菩萨精进修法之光明增长，故恒时遍身喜悦充满，如转轮王以宝珠光明殊胜而生欢喜。
为脱一切障碍故，以轻安获得安乐。为永断一切习气，如同宝女令转轮王体验欢乐。由三摩地所思义，圆满受用近生起。如转轮王之受用从宝居士而成就。
以舍于一切处，此随欲而住。以后得无分别，安住最胜恒时住。所谓舍即无分别智，以此菩萨于一切处随欲而住，以其后得住舍取他故，以无分别住于彼无功用住故。如转轮王之宝臣，应舍者舍，应取者取，率领四支军队无疲倦而至何处即住彼处。具如是功德菩萨，如转轮王而趣入。

།རྟག་ཏུ་རིན་ཆེན་བདུན་ལྟ་བུའི། །བྱང་ཆུབ་ཡན་ལག་རྣམས་ཀྱིས་བསྐོར། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་བྱང་ ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་རྣམས་རིན་པོ་ཆེ་དང་འདྲ་བ་ཉིད་དུ་མཇུག་སྡུད་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ།།རང་བཞིན་ཡན་ལག་གནས་ཡན་ལག་།གསུམ་པ་ངེས་འབྱུང་ཡན་ལག་སྟེ། །བཞི་པ་ཕན་ཡོན་ཡན་ལག་ཡིན། །རྣམ་གསུམ་ཉོན་མོངས་མེད་ཡན་ལག་།འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་ གང་ཡིན་པ་དང་།ཇི་ལྟར་ཡན་ལག་ཡིན་པ་དེ་སྟོན་ཏོ། །དེ་ལ་དྲན་པ་ནི་གནས་ཀྱི་ཡན་ལག་སྟེ། ཐམས་ཅད་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། བྱང་ཆུབ་ནི་དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བརྩོན་འགྲུས་ ནི་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཡན་ལག་སྟེ།དེས་མཐར་ཐུག་པ་མ་ཐོབ་ཀྱི་བར་དུ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དགའ་བ་ནི་ཕན་ཡོན་གྱི་ཡན་ལག་སྟེ། །དེས་སེམས་དགའ་བར་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་སྦྱངས་པ་དང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་བཏང་སྙོམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་ པའི་ཡན་ལག་སྟེ།གང་གིས་གང་ལ་བརྟེན་ནས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་གང་ཡིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཡན་ལག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དེ་ཡི་འོག་ ཏུ་ཇི་ལྟ་བར།།རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་སྟེ་། །རྣམ་གཞག་ཇི་བཞིན་རྟོགས་པ་ཡང་། །རྣམ་པར་གཞག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་དང་། །ཤེས་བྱ་དག་དང་ལམ་དང་ནི། །ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ནི། །སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་བསྒོམ་པའོ། ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཡན་ལག་གི་འོག་ཏུ་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བའོ། །རྟོགས་པ་དེ་ཉིད་ཀྱིས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡོངས་སུ་དཔྱོད་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟོག་པའོ། །དེ་རྣམ་པར་གཞག་པ་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པ་བཅོམ་ལྡན་འདས ཀྱིས་གསུངས་པ་ལ་འཇུག་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།དེས་དེའི་དོན་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ངག་དང་ལས་ཀྱི་མཐའ་དང་འཚོ་བ་སྟེ། ངག་དང་ལུས་དང་གཉི་གའི་ལས་བསྡུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བ་ལ་སོགས་པ་ ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་དང་།ལས་ཀྱི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པ་སྟེ། ཡང་དག་པའི་རྩོལ་བས་ནི་ཡུན་རིང་པོར་མི་སྐྱོ་བར་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་དྲན་པས་ནི་ཞི་གནས་དང་རབ་ ཏུ་འཛིན་པ་དང་།བཏང་སྙོམས་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་དག་ལ་ཞུམ་པ་དང་རྒོད་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། ལམ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་སྒྲིབ་པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་ཡོན་ཏན་ཁྱད་པར་ཅན་མངོན་པར་སྒྲུབ་པའི་སྒྲིབ་ པའི་གཉེན་པོ་སྒོམ་པར་བྱེད་དོ།།དེ་ལྟར་ན་ལམ་གྱི་ཡན་ལག་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། ཡང་དག་གནས་པ་ལ་བརྟེན་ནས། །སེམས་ལ་སེམས་ནི་འཇོག་ཕྱིར་དང་། །ཆོས་རབ་ རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར།།ཞི་གནས་དང་ནི་ལྷག་མཐོང་ཡིན། །ཡང་དག་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་སེམས་ལ་སེམས་ཉེ་བར་འཇོག་པའི་ཕྱིར་དང་། ཆོས་རྣམས་རབ་ཏུ་རྣམ་པར་འབྱེད་པའི་ཕྱིར། གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཡིན་པར་རིག་པར་ བྱའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་མེད་པར་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ནི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་གི་མཚན་ཉིད་ཡིན་ནོ། །དེ་ནི་ཀུན་འགྲོ་ཆ་གཅིག་དང་། །ཆ་གཅིག་མ་ཡིན་རྒྱུར་འདོད་དོ། །ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་ཡོན་ཏན་གང་དང་གང་འདོད་པ་དེ་དང་དེ་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ཏུ་འགྲོ་བ་ཡིན་ཏེ། ཇི་ སྐད་དུ་མདོ་ལས།དགེ་སློང་ཀྱེ་མ་བདག་གིས་འདོད་པ་དག་ལས་དབེན་པར་འདོད་ན་ཞེས་བྱ་བ་ནས་རྒྱས་པར་དགེ་སློང་དེས་ཆོས་གཉིས་པོ་འདི་ཁོ་ན་བསྒོམ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟ་སྟེ། ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ངོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་བར་དུ་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ། །ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་ཆ་གཅིག་པ་ནི་གང་གི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ།

'恒常如七宝一般，被菩提支分所围绕'，这是总结菩提支分如同珍宝一般。
自性支、住处支、第三出离支、第四利益支、三种无烦恼支。
这是说明什么是菩提支分以及如何成为支分。其中，念是住处支，因为一切都依靠它而生起。择法是自性支，因为菩提即是它的本性。精进是出离支，因为在未得究竟之前它不会间断。喜是利益支，因为它能令心欢喜。轻安、定、舍是无烦恼支，即依何者、依靠何者而无烦恼的三种无烦恼支。
关于道支分类的两个偈颂：'其后如实，随顺了悟，如所安立了悟亦，趣入于安立，三业清净及，所知清净与道及，殊胜功德之，障碍对治修。'
在菩提支分之后，如实了悟随行即是正见。以彼了悟审察安立即是正思维。趣入佛陀所说的经典等安立也是彼，因为由此了悟其义。三业清净即是正语、正业和正命，因为摄集语业、身业和二者之业。
正精进等依次是所知障、业障和殊胜功德障的对治修习。以正精进长时间无厌地修习所知障的对治。以正念因为于止、持、舍相无有沉掉，为现证道而修习障碍的对治。以正定修习殊胜功德成就障的对治。如是安立八种道支。
关于止观分类的三个偈颂：'依于正安住，于心安置心，及择法差别，即是止与观。'依靠正定安置心于心，及抉择诸法，依次即是止与观，应知离开定则不成，这是止观的特征。
'彼为遍行一分及，非一分之因所许。'彼止观为修习任何所欲功德的遍行，如经中说：'诸比丘，啊！若我欲离欲'乃至广说'彼比丘当修此二法，即止与观'等。止观一分即是修习止观之时。

།གཉིས་ཀའི་ཆ་ནི་གང་ཚེ་ཅིག་ཅར་གཉི་ག་སྒོམ་པར་བྱེད་པའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་དེ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་རྒྱུ་ཡིན་པར་འདོད་དོ། །རྟོགས་ དང་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་།།མཚན་མེད་འདུ་མི་བྱེད་པ་དང་། །ཡོངས་དག་རྣམ་པར་དག་པ་ལ། །བརྟན་པའི་ཞི་གནས་ལྷག་མཐོང་གིས་། །རྣལ་འབྱོར་དེ་ས་ཀུན་འགྲོ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྒྱུར་འདོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པས་ནི་ཞི་གནས་ དང་ལྷག་མཐོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་པ་ཡིན་ཏེ།རྣལ་འབྱོར་ནི་ཐབས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་རྟོགས་པ་ནི་ས་དང་པོ་ལ་འཇུག་པའོ། །ངེས་པར་འབྱུང་བ་ནི་ས་དྲུག་པའི་བར་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་མ་དང་བཅས་པའི་སྦྱོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། ། མཚན་མ་མེད་པ་ནི་ས་བདུན་པའོ། །འདུ་མི་བྱེད་པ་ནི་ས་གཞན་གསུམ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པར་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱ་བ་ནི་འདུ་བྱེད་པ་སྟེ། །དེ་འདི་ལ་མེད་པས་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའོ་། །ས་གསུམ་པོ་དེ་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡང་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བར བྱ་ལ།སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱང་ཐོབ་པར་བྱ་སྟེ། འདི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ཡོངས་སུ་དག་པ་དང་། །རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། སངས་རྒྱས་ཆོས་རྣམས་རྫོགས་བྱ་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱ་དང་། །མྱུར་ཐོབ་ བྱ་བ་འགྲུབ་པ་དང་།།ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་ལ་མཁས་པ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཀུན་ལ། །ཐབས་ནི་མཚུངས་པ་མེད་པ་སྟེ། །ཐབས་མཁས་དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ནི། །དེ་དག་དོན་ཀུན་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །འདིས་ནི་ཐབས་ལ་མཁས་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཡོངས་སུ་ རྫོགས་པར་བྱེད་པའི་ཐབས་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ།།སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་ནི་བསྡུ་བའི་དངོས་པོ་བཞིའོ། །མྱུར་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པའི་ནི་སྡིག་པ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་བཤགས་སོ་ཞེས་བྱ་བ་ནས་བདག་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བའི་བར་ཏེ།སོ་སོར་བཤགས་པ་དང་། རྗེས་སུ་ཡི་རང་བ་དང་། གསོལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །བྱ་བ་འགྲུབ་པ་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གིས་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་གྱི་བྱ་བ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལམ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པ་ནི་མི་ གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ཐབས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལ་མཁས་པ་ནི་དེ་ལས་གཞན་པ་དག་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་ཐམས་ཅད་སྒྲུབ་པ་ནི་ལས་སོ། །གཟུངས་ རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ།རྣམ་སྨིན་ཐོས་ལ་གོམས་པ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གཟུངས་དག་ནི། །ཆུང་ངུ་དང་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ། །ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ། །བློ་ལྡན་མ་ཞུགས་ཞུགས་པ་ཡང་། །མ་དག་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །ཆུང་ངུ་དང་ནི་ འབྲིང་པོ་སྟེ།དག་པའི་ས་ཡི་གཟུངས་ཆེན་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡང་དང་ཡང་། །དེ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་ནས་ནི། །རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །རབ་ཏུ་སྟོན་ཅིང་འཛིན་པར་བྱེད། །འདྲིར་ཡང་གཟུངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་ལས་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་གཟུངས་ནི་སྔོན་གྱི་ ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་།མཐོང་བའི་ཆོས་ལ་མང་དུ་ཐོས་པས་ལེན་པ་དང་འཛིན་པར་ནུས་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་སྒོ་ནས་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་བརྟེན་ནས་རྣམ་པ་གསུམ་མོ། །དེ་ཡང་རྣམ་པར་སྨིན་པ་དང་ཐོས་པ་ལ་གོམས་པ་དག་གིས་ནི་ཆུང་ངུ་ཡིན་པར་རིག་ པར་བྱའོ།།ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིས་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ས་ལ་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་ཆུང་ངུའོ། །ས་ལ་ཞུགས་པ་མ་དག་པའི་ས་པ་རྣམས་ཀྱི་ནི་འབྲིང་སྟེ་ས་བདུན་པོ་དག་གིའོ། །ཡོངས་སུ་དག་པའི་ས་པའི་ནི་ཆེན་པོ་སྟེ་ས་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིའོ། །འདི་ནི་ གཟུངས་ཀྱི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་སྟེ།ལས་ནི་དམ་པའི་ཆོས་རབ་ཏུ་སྟོན་པ་དང་། འཛིན་པ་ཡིན་ནོ།

两者的部分是当同时修习二者的时候。菩萨们的止观，在胜解行地是因。
通过证悟和出离，无相和无为，圆净清净，以坚固的止观，瑜伽遍行一切地，成就一切。这是说为因等，是宣说止观的差别和作用，应知瑜伽是方便。
其中证悟是入初地。出离是直至第六地，因为从彼等有相的修行中出离。无相是第七地。无为是其他三地，因为无功用而生起。造作即是功用，此中无彼故为无功用。
依止彼三地，应当清净佛土，也应当证得佛果，这按次第是圆净和清净。
方便善巧差别的两个偈颂：成就诸佛法，成熟诸有情，速得成办事，善巧不断道。于诸菩萨地，方便无与等，依止彼方便，成办一切义。
此说明方便善巧的差别和作用。其中圆满佛法的方便是无分别智。成熟有情的是四摄事。速疾现证菩提的是从'忏悔一切罪'到'愿证我智慧菩提'，即忏悔、随喜、祈请、回向。
成办事业是诸三昧门和陀罗尼门，因为以彼等成办有情利益事业。不断道流是无住涅槃。
诸菩萨于一切地中，善巧此五种方便是无与伦比的，这是差别。成办自他一切利益是作用。
陀罗尼差别的三个偈颂：异熟闻串习，三摩地总持，小与大二种，大者复三种。智者未入入，不净地诸者，小与中二种，净地大总持。菩萨复数数，如实依彼已，恒时妙法亦，演说并受持。
此中也说明陀罗尼的差别和作用。其中陀罗尼由前世业的异熟、于现法中以多闻而能领受受持的殊胜门中闻所成习，以及依止三摩地三种。
其中异熟和闻所成习是小的应知。由三摩地是大的。大的又有三种：未入地者的是小的。已入地不净地者的是中的，即七地的。清净地的是大的，即余地的。
这是陀罗尼的差别，作用是演说和受持妙法。

།སྨོན་ལམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་སྨོན་ལམ་ནི། །སེམས་པ་འདུན་དང་བཅས་པ་སྟེ། །དེ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྐུལ་བ། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་མཉམ་ པ་མེད།།དེ་ནི་རྒྱུར་གྱུར་ཤེས་བྱ་སྟེ། །སེམས་ཙམ་ལས་ནི་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལས་མོད་ལ་འབྲས་བུ་ཅན། །དེ་ནི་མ་འོངས་དོན་འགྲུབ་བྱེད། །སྣ་ཚོགས་ཆེ་དང་བྱང་ཆུབ་བར། །ས་རྣམས་གོང་ནས་གོང་དུ་ནི། །རྣམ་དག་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །རང་གཞན་དོན་རབ་སྒྲུབ་ བྱེད་ཡིན།།འདིར་སྨོན་ལམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། གཞི་དང་། ས་དང་། རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ནི་སེམས་པ་འདུན་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །གཞི་ནི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ས་ཐམས་ཅད་ཅེས་བྱ་བ་ནི་སའོ། །སྨོན་ལམ་དེ་ནི་སེམས་ཁོ་ན་ལས་མོད་ལ་ འབྲས་བུར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་དང་།མ་འོངས་པ་ན་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྒྱུར་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ལས་མོད་ལ་འབྲས་བུར་འགྱུར་བ་ཡང་སེམས་ཙམ་ལས་ཇི་ལྟར་འདོད་པའི་དོན་འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྨོན་ལམ་གང་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སྨོན་ལམ་གྱི་སྟོབས་ ཅན་རྣམས་རྣམ་པར་རྩེ་བ་དེའི་ལུས་བགྲང་བར་བྱ་སླ་བ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།སྣ་ཚོགས་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་འདི་ལྟ་འདི་ལྟར་གྱུར་ཅིག་ཅེས་བྱ་བ་ཡིན་ནོ། །ཆེན་པོ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་སྨོན་ལམ་ཆེན་པོ་བཅུའོ། །རྣམ་པར་དག་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་བར་ དུ་ས་གོང་ནས་གོང་དུ་རྣམ་པར་དག་པའི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ནི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིན་ནོ། །རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དུ་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པར་བྱེད་པ་ནི་ལས་སོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། །ཏིང་འཛིན་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ནི། །བདག་མེད་རྣམ་པ་གཉིས་ པོ་དང་།།བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དང་ནི། །དེ་རྟོག་ཉེར་ཞི་ཡིན་ཞེས་བྱ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པའོ། །སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་དེ་གཉི་ག་ལ་བདག་ཏུ་ འཛིན་པའི་རྟེན་ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕུང་པོ་ལྔའོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་ནི་རྟེན་དེ་གཏན་དུ་ཉེ་བར་ཞི་བ་ཡིན་ནོ། །ཏིང་འཛིན་དེ་ནི་གཟུང་འཛིན་ངོ་བོའི་ཕྱིར། །རྣམ་པ་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །གཟུང་བ་སྤྱོད་ཡུལ་རྣམ་པ་གསུམ་ལ་འཛིན་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གང་དག་ཡིན་པ་དེ་ དག་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡིན་པས་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ངོ་བོས་ཏིང་ངེ་འཛིན་གསུམ་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ།།དེ་དག་ཀྱང་གོ་རིམས་བཞིན་དུ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས། །རྟག་ཏུ་དགའ་དང་ལྡན་པ་འོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྟེ། གང་ ཟག་དང་ཆོས་དག་ལ་བདག་ཏུ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་དེ་ལ་རྒྱབ་ཀྱིས་ཕྱོགས་པ་ཡིན་ནོ། །མཚན་མ་མེད་པ་ནི་དེའི་རྟེན་ཉེ་བར་ཞི་བ་དེ་ལ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་དགའ་བ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་དང་སྤང་བ་དང་། ། མངོན་སུམ་དུ་ནི་བྱ་བའི་ཕྱིར། །སྟོང་ཉིད་ལ་སོགས་ཏིང་འཛིན་རྣམས། །དོན་རྣམ་གསུམ་དུ་ཡོངས་སུ་བསྒྲགས་། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །སྨོན་པ་མེད་པ་ནི་དེ་དག་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་རྟེན་སྤང བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ།།མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་ནི་དེ་ཉེ་བར་ཞི་བ་མངོན་སུམ་དུ་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་བཞེད་པས། །ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུ་ཉིད་དུ། །ཆོས་ཀྱི་སྡོམ་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད།།དེ་ལ་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་མི་རྟག་པའོ། །འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ནི་སྡུག་བསྔལ་བའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྨོན་པ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱུའི་དངོས་པོར་བསྟན་ཏོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱིའོ།

这是关于分别解说愿的三个偈颂：坚固者的愿，是与意乐相应的心，由智慧所激发，于诸地中无与伦比。应知彼为因，因为仅从心而成就，从心立即得果，彼能成就未来义利。从种种到大乃至菩提，于诸地中层层向上，清净菩萨能成办自他利益。
此处以自性、所依、地、分类和业来说明愿。自性是与意乐相应的心。所依是智慧。'一切地'是指地。彼愿因为仅从心立即成为果，以及能在未来成就所欲之事，故为因。从心立即成果也应从仅由心成就所欲之义来理解，如经中广说：'菩萨以愿力而游戏，其身数量难以计数'等。
种种是指在胜解行地中发愿'愿如是如是'。大是指入地后的十大愿。清净是指从此至菩提，于诸地中层层清净差别，这是分类。为成办自他利益是业用。
这是关于分别解说三种三摩地的三个偈颂：三种三摩地的所缘境是二种无我、我执所依以及寂灭分别。应知三种三摩地有三种所缘境：空性三摩地缘人法无我。无愿三摩地缘彼二我执所依的五取蕴。无相三摩地缘彼所依的究竟寂灭。
应知彼三摩地因为是所取能取的本性，故分为三种。对三种所缘境起能取的三摩地即是空性等三摩地，故应知以所取能取的本性分为三种三摩地。彼等依次是：无分别、背离、常具喜。空性三摩地是无分别，因为不分别人法为我。无愿是背离我执所依。无相是于彼所依寂灭常具喜。
为遍知、断除及现证，宣说空性等三摩地有三种义。空性是为遍知人法无我。无愿是为断除彼等我执所依。无相三摩地是为现证彼寂灭。
这是关于分别解说法印的两个偈颂：为利益诸有情，作为三摩地因，向诸菩萨宣说四种法印。其中'一切行无常'、'一切行是苦'是无愿三摩地之因。'一切法无我'是空性〔三摩地之因〕。

།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཞི་བའོ་ཞེས་ བྱ་བ་ནི་མཚན་མ་མེད་པའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱིའོ།།ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་ནས་ཞི་བའི་དོན་གྱི་བར་ཅི་ཞིག་ཡིན་ཞེ་ན། བཤད་པ། བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་བཞི་པོ་དེ། །མེད་པའི་དོན་དང་རྣམ་རྟོག་དོན། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་དོན་ཁོ་ན་དང་། །རྣམ་རྟོག་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ མི་རྟག་པའི་དོན་ནི་མེད་པའི་དོན་ཏེ།རྟག་ཏུ་མེད་པའི་དོན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་མི་རྟག་པ་ཡིན་པས་དེ་དག་གི་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །སྡུག་བསྔལ་བའི་དོན་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་དོན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་གང་ཡིན་པའོ། །བདག་ མེད་པའི་དོན་ནི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཙམ་གྱི་དོན་ཏེ།ཁོ་ན་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲས་ནི་ངེས་པར་གཟུང་བའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་བདག་ནི་མེད་ཀྱི། ཀུན་ཏུ་རྟོགས་པ་ཙམ་ཞིག་ནི་ཡོད་པས་ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་མེད་པའི་དོན་ནི་བདག་མེད་པའི་དོན་ཏོ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །ཞི་བའི་དོན་ནི་རྣམ་ པར་རྟོག་པ་ཉེ་བར་ཞི་བའི་དོན་ཏེ།ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་སྐད་ཅིག་ལ་འཇིག་པའི་དོན་ཡང་མི་རྟག་པའི་དོན་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་ བཅད་པ་བཅུའོ།།མི་རུང་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཕྱིར་དང་། །འགལ་ཕྱིར་རང་ཉིད་མི་གནས་ཕྱིར། །མེད་ཕྱིར་མཚན་ཉིད་ངེས་ཕྱིར་དང་། །རྗེས་སུ་འཇུག་ཕྱིར་འགག་པའི་ཕྱིར། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་དམིགས་ཕྱིར་དང་། །དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར། །ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་བདག་པོའི་ཕྱིར། །དག་ དང་སེམས་ཅན་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར།།དེ་ལ་འོག་ནས་འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་འབྱུང་བ་འདི་ནི་དམ་བཅའ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ཡང་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་འཇུག་པར་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པ་ནི་འཇུག་པ་ཡིན་ན་ དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་མེད་པར་མི་རུང་ངོ་།།འོན་ཏེ་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་ནས་སྔ་མ་དང་ཕྱི་མ་འགག་པ་དང་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་རྒྱུན་གྱིས་འཇུག་པར་འདོད་ན། དེའི་མཇུག་ཐོགས་སུ་འཇུག་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། རྒྱུན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེས་པ་ནི་རྒྱུན་མེད་པར་དུས་གཞན་ གྱི་བར་དུ་ཡོད་པར་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་ནི་རྒྱུ་ལས་སྐྱེ་ཞིང་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་གོ། །དེ་གལ་ཏེ་བྱུང་ནས་ཡང་དུས་ཕྱིས་ཡོད་ན་དེ་ལ་གདོན་མི་ཟ་བར་རྒྱུ་དགོས་ཏེ། རྒྱུ་མེད་ན་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་ རྒྱུ་དེ་ཁོ་ནས་ཡོད་པར་འགྱུར་བར་ཡང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ་།དེ་རྒྱུར་སྤྱད་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱུ་གཞན་ཡང་མི་དམིགས་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་གདོན་མི་ཟ་བར་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྔ་མའི་རྒྱུ་ཅན་གཞན་ཞིག་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐྱེས་པ་རྒྱུན་མེད་པར་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ཡོད་ པར་མི་རུང་ངོ་།།ཇི་སྟེ་འདི་ལྟར་གང་གི་དོན་དུ་རྒྱུ་དགོས་པར་འགྱུར་བ་སྐྱེས་ཟིན་པ་ཡང་སྐྱེ་བ་ནི་མ་ཡིན་གྱི། སྐྱེས་པ་ནི་ཕྱིས་དུས་གཞན་ན་འགག་པར་འགྱུར་ཏེ། སྐྱེས་པ་ཙམ་ཁོ་ནས་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་འདོད་ན་དེ་ཕྱིས་ཅི་ཞིག་གིས་འགག་པར་འགྱུར། གལ་ཏེ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་ཁོ་ནས་སོ་ ཞེ་ན།དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། སྐྱེ་བ་དང་འགག་པ་དག་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །འགལ་བ་དག་གི་རྒྱུ་འདྲ་བར་ནི་མི་རིགས་ཏེ། དཔེར་ན་གྲིབ་མ་དང་ཉི་མ་དག་གྲང་བ་དང་དྲོ་བ་དག་གི་ལྟ་བུའོ། །དུས་གཞན་ན་འགག་པ་ཉིད་ཀྱང་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །གང་དང་ འགལ་ཞེ་ན།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་དགེ་སློང་དག་འདུ་བྱེད་དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་སྐྱེ་ཞིང་འཇིག་པ། དུས་རེ་ཞིག་པ། ཡུན་ཐུང་ངུར་གནས་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པའི་ལུང་དང་ཡང་འགལ་ལོ།

所谓'涅槃是寂静'，是指无相三昧。若问从无常义至寂静义是什么？答曰：诸坚固者的四种，即无义、分别义、唯分别义、及分别寂灭义。
菩萨们的无常义即是无义，凡是永远无有的义，即是无常，这就是他们的遍计相。苦义即是非真实分别义，即是依他起相。无我义即是唯分别义，以'唯'字表示决定，遍计我是无，唯有分别而已，所以说遍计相的无义即是无我义。寂静义即是分别寂灭义，圆成实相即是涅槃。
依他起相刹那坏灭义也应知是无常义。因此，为了证成这点，有关刹那性分别的十个偈颂：'因不应从因生，及相违故，自体不住故，无故，相决定故，随转故，灭故，变异可得故，及彼因性与果性故，执持故，自在故，清净与有情随转故。'
其中，下文所说'一切有为法皆是刹那性'，应知这是宗。若问这如何成立？因为若无刹那性，诸行的运转不应理。相续的运转是运转，而这也必须要有刹那刹那的生灭。
若认为停留一段时间后，以前后灭生的方式相续运转，则不能相续运转，因为无相续故。已生者不应无相续而存在于其他时间。为什么？因为从因而生，一切有为法皆从因生而有，此为定义。
若已生后仍存在于后时，则必定需要因，因为若无因，从最初就无因故。仅由彼因而有也不应理，因为已用尽彼因故。也不见其他因，因此必定应知每一刹那都有前因所生的另一法。如是，已生者不应无相续而存在于其他时间。
若认为不是已生者再生，而是已生者后来于其他时间灭，不仅仅是由生起而已，则后来由何而灭？若说由生因本身，这不应理。为什么？因为生灭相违故。相违法不应有相同因，如影与阳光、冷与热。于其他时间灭也相违。
与什么相违？与世尊所说'诸比丘，彼一切行如幻，生而即灭，暂时，短暂安住'的教言相违。

།རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་ལ་ བྱེད་པ་དང་ཡང་འགལ་ཏེ།དེ་དག་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་སྐྱེ་བ་དང་འཇིག་པ་དག་ཏུ་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་འདི་རྣམས་འགག་པར་མཐོང་ངོ་། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་འཆི་བའི་དུས་ལ་སོགས་པ་ན་འགག་པར་མཐོང་བ་གཞན་དག་ཇི་ལྟ་བར་དེ་དག་ཀྱང་ཡིད་འབྱུང་བ་དང་། འདོད་ ཆགས་དང་བྲལ་བ་དང་།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དག་ཏུ་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་གལ་ཏེ་འདུ་བྱེད་སྐྱེས་པ་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་གནས་པར་འགྱུར་ན། བདག་ཉིད་དམ་གནས་པའི་རྒྱུ་འགའ་ཞིག་གིས་གནས་པར་འགྱུར་གྲང་ན། རེ་ཞིག་བདག་ཉིད་གནས་པར་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ། ། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིས་བདག་ཉིད་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། གང་གིས་ན་འདི་གནས་པར་མི་ནུས། དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་གནས་པའི་རྒྱུས་ཀྱང་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མི་དམིགས་སོ། །འོན་ཏེ་གནས་པའི་རྒྱུ་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་འཇིག་པའི་རྒྱུ་མེད་པས་གནས་ལ་འཇིག་པའི་རྒྱུ་དང ཕྲད་ནས་ནི་ཕྱིས་མེས་སྔོན་པོ་ཉིད་བཞིན་དུ་འཇུག་གོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན།དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་དེ་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། འཇིག་པའི་རྒྱུ་ནི་ཕྱིས་ཀྱང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །མེས་སྔོན་པོ་ཉིད་འཇུག་གོ་ཞེས་བྱ་བ་ཡང་རབ་ཏུ་མ་གྲུབ་པོ། །དེའི་མཐུ་ནི་མི་འདྲ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་རབ་ཏུ་གྲུབ་སྟེ། འདི་ལྟར་དེ་དང་ འབྲེལ་པ་ལས་སྔོན་པོ་ཉིད་ཀྱི་རྒྱུན་མི་འདྲ་བར་འཛིན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་འཇུག་པ་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།ཆུ་བསྐོལ་བ་རྣམས་ཀྱང་མེ་དང་འབྲེལ་པ་ལས་ཉུང་བ་དང་ཆེས་ཉུང་བ་སྐྱེ་བའི་སྒོ་ནས་མཐར་ཤིན་ཏུ་དམན་པས་ནམ་ཡང་མི་སྐྱེ་བར་འཛིན་གྱི། མེ་དང་ཕྲད་པ་ལས་དེ་ཅིག་ཅར་ཁོ་ནར་ མེད་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ།།མཚན་ཉིད་ངེས་པའི་ཕྱིར་སྐྱེས་པ་ནི་འགའ་ཡང་གནས་པར་རུང་བ་ཉིད་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་འདུས་བྱས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་གསུངས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་འདུས་བྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ངེས་པ་ཡིན་ན། དེས་གལ་ཏེ་སྐྱེས་པ་ཙམ་གྱིས་འཇིག་པར་མི་ འགྱུར་ན་ནི་འདིའི་དུས་ཅུང་ཟད་ཅིག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པ་ཉིད་ཀྱི་མཚན་ཉིད་མ་ངེས་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།འོན་ཏེ་སྐད་ཅིག་མ་རེ་རེ་ལ་སྔོན་མེད་པ་སྐྱེ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ངོ་ཤེས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ་སྙམ་དུ་སེམས་ན་འདྲ་བར་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་དེར་ནི་འགྱུར་ བ་ཁོ་ན་སྟེ།སྒྱུ་མ་མཁན་གྱི་སྒང་སྒོང་དང་འདྲའོ། །འདྲ་བའི་ཕྱིར་དེའི་བློ་འབྱུང་གིས་དེ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། འགག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་དང་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་མཐར་ཡང་འཇིག་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ཉིད་ འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་ངེས་པར་མི་བཟུང་ངོ་།།མཐར་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཡང་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའོ། དེ་གལ་ཏེ་ཕྱི་དང་ནང་གི་དངོས་པོ་རྣམས་ལ་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་བརྩམས་པར་མ་གྱུར་ན་ནི་མཇུག་ཏུ་ཡང་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་ དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་ཞོའི་གནས་སྐབས་ན་འོ་མ་ལྟ་བུར་རིམ་གྱིས་འཕེལ་ན་མཐར་མངོན་པར་འགྱུར་བ་གང་ཡིན་པ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་ནི་དང་པོ་ཁོ་ན་ནས་བརྩམས་པ་ཡིན་ལ། ཇི་སྲིད་དུ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བ་དེ་ཕྲ་བའི་ཕྱིར། ཡོངས་སུ་མི་ཆོད་པ་དེ་སྲིད་དུ་ནི་འདྲ་བ་ རྗེས་སུ་འཇུག་པས་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཤེས་སོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ།།དེ་ལྟ་བས་ན་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་ཉིད་དུ་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ། །ཡང་གང་གིས་རབ་ཏུ་གྲུབ་ཅེ་ན། དེའི་རྒྱུ་ཉིད་དང་འབྲས་བུའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བས་ཏེ། སྐད་ཅིག་མའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སེམས་ནི་སྐད་ཅིག་མར་རབ་ཏུ་སྒྲུབ་པོ། །དེའི་རྒྱུ་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་འདུ་བྱེད་གཞན་དག་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་དག་ཀྱང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་པོ། །སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པ་ལས་སྐད་ཅིག་མ་འབྱུང་ བར་འོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ།དཔེར་ན་མི་རྟག་པ་ལས་རྟག་པ་ལྟ་བུའོ།

这也与瑜伽师们的作意相违。因为他们在作意诸行的生灭时，见到每一刹那这些都在灭去。若不如此，则如同其他人在死亡时等见到灭去那样，他们也不会生起厌离、离欲和解脱。
再者，若诸行生起后会持续一段时间，那么是由自身或由某种住因而住呢？首先，由自身而住是不合理的。为什么呢？因为后来自身不住，所以它不能住。因为没有能令其住的因，所以由住因也不合理，因为这完全不可得。
若想：即使没有住因，由于没有灭因而住，遇到灭因后才会灭去，如同火遇青色一样。由于没有这样的因，这是不合理的，因为后来也完全没有灭因。说'火遇青色'这个比喻也是完全不成立的。
火的力量只在产生不同性质时才成立，也就是说，由于与火相关而产生不同的青色相续，并非在一切情况下都会灭去。沸水也是由于与火相关而产生越来越少的相续，最后因极其微弱而不再生起，而不是一遇到火就立即消失。
由于性相决定，任何已生之法都不可能住。佛陀所说的有为法无常性，就是有为法的决定性相。如果仅仅生起而不灭，则在某段时间内就不会是无常性，这样就会导致无常性相不决定的过失。
若想：如果每一刹那都生起前所未有的法，就不会有'这就是它'的认知。由于相似相续，所以会有这样的认知，就像魔术师的幻球一样。由于相似而生起这样的认知，并非因为它存在，这从何得知？因为会灭去。
如果完全如此安住，由于与第一刹那无别，最后也不会灭去。因此，不应执著'这就是它'的认知。最后的变异也是可见的，所谓变异就是成为他性。
如果内外诸法从最初就没有这种变化，那么最后也不会见到变异。因此，就像在酪的阶段渐渐增长，最后明显改变成为他性，这种变化从最初就开始了。只要这种变成他性的过程因微细而不明显，就会因相似相续而产生'这就是它'的认知，这是成立的。
因此，由于每一刹那都在变成他性，所以刹那性是成立的。又问：以什么成立呢？由于是刹那的因和果的缘故。意思是说：由于是刹那因，由于是刹那果，这样成立心的刹那性。
其因是眼等其他诸行。因此，它们也是刹那性的，这是成立的。非刹那性的因不应产生刹那性的果，就像无常不会产生常一样。

།ཡང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །འདི་ཅི་མངོན་ཞེ་ན། ཟིན་པའི་ཕྱིར་དང་། བདག་པོའི་ཕྱིར་དང་། དག་པ་དང་སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། མིག་ལ་སོགས་པའི་འདུ་བྱེད་ རྣམས་ནི་དེས་སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་མཚུངས་པར་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རྗེས་སུ་ཟིན་པར་འཇུག་པའི་སྒོ་ནས་རྟེན་དང་བཅས་པར་ཟིན་པ་ཡིན་ཏེ་།དེ་ལྟ་བས་ན་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ནི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡང་ཡིན་ཏེ། ཇི་སྐད་དུ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་འཇིག་རྟེན་འདི་ནི་སེམས་ཀྱིས་ཁྲིད་ཅིང་སེམས་ཀྱིས་འདྲེན་ཏེ་སེམས་འབྱུང་ཞིང་བྱུང་བའི་དབང་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་།དེ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་མིང་དང་གཟུགས་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ ནོ།།སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་དག་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་གོ། །ཇི་སྐད་དུ། དགེ་སློང་བསམ་གཏན་པ་རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་པ་སེམས་ལ་དབང་ཐོབ་པས་ནི་གལ་ཏེ་ཤིང་གི་ཕུང་པོ་འདི་ལ་གསེར་དུ་མོས་ན་དེ་ལ་ དེ་ཁོ་ན་ཉིད་བཞིན་དུ་འགྱུར་རོ་ཞེས་གསུངས་པ་ལྟ་བུ་སྟེ།དེའི་ཕྱིར་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཡིན་ནོ། །སེམས་ཅན་གྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་ན་སེམས་ཅན་སྡིག་པ་བྱེད་པ་རྣམས་ལ་ཕྱིའི་དངོས་པོ་རྣམས་ངན་པར་འགྱུར་ལ། །བསོད་ནམས་བྱེད་པ་རྣམས་ ལ་གྱ་ནོམ་པར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་དེ་དག་གི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སེམས་ཀྱི་འབྲས་བུ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །དེའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མའི་འབྲས་བུ་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་ནི་མི་རུང་ངོ་། །དེ་ལྟར་ན་རེ་ཞིག་ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་མེད་པར་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བསྒྲུབས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ནང་གི་རྣམས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དང་པོ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་དང་། །རྒྱས་དང་རྟེན་གྱི་དངོས་པོ་དང་། །འགྱུར་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་ དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས།།འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ། །ཡུལ་གཞན་འགྲོ་དང་ས་བོན་བཅས། །ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོ་དང་། །གཟུགས་བརྙན་དུ་ནི་སྐྱེ་བ་སྟེ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་ལ། །རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་། །རྒྱས་པ་དོན་མེད་མི་རུང་དང་། །རྟེན་ ཉིད་དུ་ནི་མི་སྲིད་དང་།།གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དམན་དང་ཁྱད་པར་འཕགས། །འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ། །འགྲོ་མེད་གནས་པ་མི་རུང་དང་། །ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་ཕྱིར། །སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །འདུས་བྱས་ ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ།།དང་པོ་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་དང་། །ཞེས་བྱ་བ་ནས། འདུས་བྱས་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཞེས་བྱ་བའི་བར་འདི་དག་གིས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཇི་ལྟར་འགྲུབ་ཅེ་ན། ནང་གི་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་སྟེ། དང་པོར་སྐྱེ་བ་ནི་དང་པོ་ཉིད་དུ་བདག་གི་ངོ་བོ་མངོན་ པར་གྲུབ་པ་གང་ཡིན་པའོ།།ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ནི་སྐྱེ་བའི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོ་ཕྱིན་ཆད་གང་ཡིན་པའོ། །རྒྱས་པས་ནི་ཟས་དང་ཉལ་བ་དང་ཚངས་པར་སྤྱོད་པ་དང་སྙོམས་པར་འཇུག་པས་རྒྱས་པ་གང་ཡིན་པའོ། །རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་ནི་རྟེན་མིག་ལ་སོགས་པས་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ ལ་སོགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།འགྱུར་བ་ནི་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་རྣམ་པར་འགྱུར་བའི་སྒོ་ནས་གང་ཡིན་པའོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནི་མངལ་ན་གནས་པ་དང་བྱིས་པ་དང་། གཞོན་ནུ་དང་ལང་ཚོ་དང་དར་ལ་བབ་པ་དང་། རྒན་པོའི་གནས་སྐབས་དག་ན་གང་ཡིན་ པའོ།།དམན་པ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པ་ཉིད་དུ་ནི་ངན་འགྲོ་དང་བདེ་འགྲོར་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པ་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །འོད་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་འདོད་པ་སྤྲུལ་པ་དང་། འདོད་པ་གཞན་གྱིས་སྤྲུལ་པ་དང་། གཟུགས་དང་གཟུགས་མེད་པ་དག་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་ པ་སྟེ།སེམས་ཙམ་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་རོ།

又一切有为法都是心的果报。这是什么意思呢？因为摄持、因为主宰、因为清净和随顺众生的缘故。眼等有为法，因为与心相应，通过随顺摄持的方式而有所依，所以是心的果报。心也是有为法的主宰，如世尊所说：'此世间为心所引导、为心所牵引，随心生起而转'，同样也说'以识为缘而有名色'，因此有为法是心的果报。
又因为随顺心的清净，有为法随顺瑜伽师们心的清净。如说：'具有神通、得心自在的禅修比丘，若对此木堆作意为金，即如实转变'，因此有为法是心的果报。又因为随顺众生，如作恶众生的外在事物变得恶劣，行善众生的外在事物变得殊胜。因此，由于随顺他们的心，有为法成立为心的果报。
因此是刹那性的，因为随顺于它，刹那的果报不可能不是刹那的。如是，首先以两个偈颂无差别地证成诸有为法是刹那性的。又为了证成内在诸法，应当了知五个偈颂：'初渐增长及，广大所依事，变化与成熟，以及劣胜异，明显与不明，往他处有种，无种之体性，及现为影像，十四种生中，因量之差别，广大无义违，所依不应理，住时不应理，初无坏终变，如是劣与胜，明显与不明，无行住不应，最后不应理，随顺于心故，诸行刹那灭。'
从'初渐增长及'到'诸行刹那灭'，这些如何成立刹那性呢？内在有为法的生起有十四种：初生是最初成就自体；渐增长生是从第一刹那之后；广大是由饮食、睡眠、梵行、等至而增长；所依事是由眼等根对眼识等；变化是由贪等使色等变化；成熟是在胎位、婴儿、少年、青年、壮年、老年诸阶段；
劣性与殊胜性是恶趣与善趣的生起，依次而言；明显性是化乐天、他化自在天、色界、无色界的生起，因为依赖唯心的缘故。

།འོད་མི་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ནི་དེ་ལས་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་རྣམས་ཀྱི་གང་ཡིན་པའོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེས་པ་འགགས་ནས་ཡུལ་གཞན་དུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་དུ་ནི་དགྲ་བཅོམ་པའི་ཕུང་པོ་ཐ་མ་གང་དག་ ཡིན་པ་དེ་དག་མ་གཏོགས་པའོ།།ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ནི་ཐ་མ་དེ་དག་གང་ཡིན་པའོ། །གཟུགས་བརྙན་ཉིད་དུ་ནི་རྣམ་པར་ཐར་པའི་བསམ་གཏན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དབང་གིས་གཟུགས་བརྙན་ཞེས་བྱ་བའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །སྐྱེ་བ་རྣམ་པ་བཅུ་བཞི་པོ་འདི་དག་ལ་ནང་གི་འདུ་ བྱེད་རྣམས་རྒྱུ་དང་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དང་།།ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། རེ་ཞིག་དང་པོར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ཕྱིར་རོ། །གལ་ཏེ་དེ་རྒྱུ་ཉིད་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་མ་གྱུར་ན། དེས་ན་རྒྱུ་ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར། འདུ་བྱེད་ཀྱི་འཇུག་ པའི་ཁྱད་པར་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དམིགས་པར་འགྱུར་རོ།།ཁྱད་པར་ཡོད་ན་ནི་ཕྱི་མ་ཕྱི་མ་དག་ལས་དེ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་ཚད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཚད་ནི་བོང་ཞེས་བྱ་བའི་ཐ་ཚིག་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་དུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཚད་ཀྱི་ཁྱད་ པར་ཡོད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།རྒྱས་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་སྐྱེ་བ་དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱས་པ་ནི་ཉེ་བར་སྟོན་པའོ། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་ན་དེ་དོན་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྒྱས་པ་དེ་ཉིད་མི་རུང་བའི་ཡང་ཕྱིར་ཏེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཆེས་རྒྱས་པ་སྐྱེ་བ་མེད་ པར་ནི་རྒྱས་པར་མི་རུང་ངོ་།།རྟེན་གྱི་དངོས་པོས་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྟེན་གནས་བཞིན་དུ་དེ་ལ་བརྟེན་པ་མི་གནས་པར་མི་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། ཐེག་པ་གནས་བཞིན་དུ་དེ་ལ་ཞོན་པ་མི་གནས་པ་བཞིན་ནོ། དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་རྟེན་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པར་འགྱུར་རོ། །འགྱུར་ བར་སྐྱེ་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི།གནས་པ་ལ་ནི་མི་སྲིད་དང་། །དང་པོ་མི་འཇིག་མཐར་མི་འགྱུར། །དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ཉིད་ལ་ནི། འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པས་འགྱུར་བ་ཡང་མི་སྲིད་ལ། གནས་སྐབས་གཞན་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་ཡང་མི་སྲིད་དེ། དང་ པོ་ནས་མི་འཇིག་པ་ཡིན་ན་ཐ་མར་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འགྱུར་བ་དང་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་སྐྱེ་བ་ལ་ཇི་ལྟ་བ་དེ་བཞིན་དུ་དམན་པ་དང་། ཁྱད་པར་ཅན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་དག་ལ་ནི་གང་གིས་ན་ངན་འགྲོའམ་བདེ་ འགྲོར་སྐྱེ་བར་འགྱུར་བའི་ལས་ཀྱི་བག་ཆགས་འཇུག་པ་རྙེད་པར་མི་འགྱུར་གྱི་རིམ་གྱིས་རྒྱུད་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་ལས་ནི་འཇུག་པ་རྙེད་པར་རུང་ངོ་།།འོད་གསལ་བ་དང་འོད་མི་གསལ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་ཡང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རུང་སྟེ། །རེ་ཞིག་འོད་གསལ་བ་ལ་ནི་དེ་ བཞིན་དུ་གནས་པ་ལ་སེམས་ལ་རག་ལུས་ཏེ་འཇུག་པ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ།།འོད་མི་གསལ་བ་ལ་ཡང་དང་པོ་ནས་འཇིག་པ་མེད་ན་ཐ་མར་འགྱུར་བ་མི་རུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་འགྲོ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ཡུལ་གཞན་དུ་ འཕོ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་བྱ་བ་འགའ་ཡང་མི་རུང་སྟེ།དེ་ནི་སྐྱེས་པའམ་མ་སྐྱེས་པ་ཞིག་གིས་འདུ་བྱེད་ཡུལ་གཞན་དུ་འགྲོ་བར་བྱེད་གྲང་། གལ་ཏེ་སྐྱེས་པས་སོ་ཞེ་ན། དེས་ན་འགྲོ་བའི་དུས་ན་གང་དུ་ཡང་མ་སོང་བས་གནས་པ་ཁོ་ན་ལ་འགྲོ་བ་འཐད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །འོན་ཏེ་མ་སྐྱེས་ པས་སོ་ཞེ་ན།དེས་ན་འགྲོ་བ་མེད་ན་སོང་བ་ཞེས་བྱ་བར་མི་རུང་ངོ་། །བྱ་བ་དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཡུལ་དེ་ཉིད་ན་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ལ་བྱ་བ་བྱེད་དོ་ཞེ་ན། རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། གནས་པ་ནི་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་ཡུལ་གཞན་ན་གནས་པ་ལའོ་ཞེ་ན་ཡང་རུང་བ་མ་ཡིན་ ཏེ།བྱ་བ་མེད་ན་ཡུལ་གཞན་དུ་མ་ཕྱིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དེའམ་གཞན་ན་གནས་པའི་འདུ་བྱེད་ལས་གཞན་དུ་ཡང་མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།

光明不明显的，即是除此之外其他诸生。往他方去的，即是在他方生起已灭，而在他方生起。具有种子的，即是除了阿罗汉最后诸蕴之外的。无种子的，即是那些最后诸蕴。影像的，即是解脱禅修者由三摩地力所生起的称为影像的诸行。
对于这十四种生起，内在诸行以因和量的差别等原因，应当了知是刹那性的。首先对于初生，是因为因的差别的缘故。若非因的差别，则因无差别故，将见到后后诸行的差别转。若有差别，则与后后不同故，成立刹那性。
对于渐次增长生，是因为量的缘故。量即是体积的意思，若非每一刹那都有变异，则不会有量的差别。对于广大生，是因为生起无义，广大是显示。若无刹那性，则成无义，因为会一直如是安住。广大本身也不应理，因为若非每一刹那都生起更广大，则不能成为广大。
对于依处事物生，是因为不可能成为所依，因为所依若安住，所依止不安住是不应理的，如同车辆安住而乘者不安住一样。若非如此，则不可能成为所依。
对于变化生和成熟生，安住时不可能，初不坏终不变。如是于安住性中，贪等的变化也不可能，其他阶段的成熟也不可能，因为若从初始不坏，最后也无变化。
如同变化和成熟生一样，对于劣等和殊胜生也应了知是刹那性的。对于如是安住的诸行，不会获得能令投生恶趣或善趣的业习气的转起，而是由相续渐次转变的差别而能获得转起。
对于光明和不光明生也同样应当了知是刹那性的。首先对于光明，如是安住则不可能有依心而转，因为不可能。对于不光明，若初始无坏，则最后不应有变化。
对于往他方去的生，是因为无有去。诸行中所谓去，即迁移到他方的性质的任何作用都不应理。即是说，是已生或未生的行去往他方呢？若说是已生的，则去时未到任何处而住，则安住时去是不应理的。若说是未生的，则无有去时称为已去是不应理的。
若说该作用是对住于彼处的诸行作用，不应理，因为安住未到他方故。若说是对住于他方的作用，也不应理，因为无作用则未到他方故。作用也不见于异于住于彼处或他处的诸行故。

།དེ་ལྟ་བས་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཡུལ་གཞན་དག་ཏུ་རྒྱུན་གྱིས་སྐྱེ་བ་ལས་གཞན་པའི་འགྲོ་བ་ནི་མེད་དོ། །དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་སྐད་ ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ།།ཡུལ་གཞན་དུ་བར་ཆད་མེད་པར་སྐྱེ་བའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་འགྲོ་བ་ནི་རྒྱུ་དུ་མས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་འཆགས་པ་ལ་སོགས་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །སྔོན་གྱི་ལས་ཀྱི་འཕེན་པས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་སྲིད་པ་ བར་མའི་ལྟ་བུའོ།།འཕངས་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། །དཔེར་ན་མདའ་འཕངས་པ་ལྟ་བུའོ། །འབྲེལ་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་བཞོན་པ་དང་ཆུ་རྒལ་བར་ཞུགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ལྟ་བུའོ། །དེད་པའི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རྩ་རླུང་གིས་བདས་པ་རྣམས་ཀྱི་ ལྟ་བུའོ།།ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དབང་གིས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་རླུང་ནི་ཐད་ཀར་འགྲོ། མེ་ནི་གྱེན་དུ་འབར། ཆུ་ནི་གཞོལ་བར་འབབ་པ་ལྟ་བུའོ། །མཐུས་ཀྱང་ཡོད་དེ། དཔེར་ན་ཁ་ཅིག་ནི་གསང་སྔགས་དང་སྨན་གྱི་མཐུས། ལྕགས་དག་ནི་ཁབ་ལེན་གྱི་མཐུས། རྫུ་འཕྲུལ་དང་ལྡན་ པ་རྣམས་ནི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མཐུས་འགྲོ་བ་ལྟ་བུའོ།།ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་གནས་པ་མི་རུང་བ་དང་། ཐ་མ་ཉིད་ནི་མི་སྲིད་ཕྱིར། །སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ས་བོན་དང་བཅས་པ་དང་ས་བོན་མེད་པའི་ངོ་བོར་སྐྱེ་བ་ལ་གནས་པ་མི་ རུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ།སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་རྒྱུའི་ངོ་བོ་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་དུས་གཞན་ནས་ས་བོན་གྱི་ངོ་བོའམ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །སྔར་ས་བོན་དང་བཅས་པ་ཉིད་ཡིན་ལ། སྐད་ཅིག་མ་ཐ་མ་ལ་ས་བོན་མེད་པ་ཉིད་དུ་ཁས་ བླང་བར་མི་ནུས་ཏེ།དེ་མེད་ན་ཐ་མ་ཉིད་དུ་མི་སྲིད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟ་ན་ནི་ཐ་མ་ཉིད་ཀྱང་མི་སྲིད་དོ། །གཟུགས་བརྙན་དུ་སྐྱེ་བ་ལ་ནི་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་གིས་དེ་བཞིན་དུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ནེ་རེ་ཞིག་ ནང་གི་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མར་བསྒྲུབ་པ་ཡིན་ནོ།།ད་ནི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་གྱིས་ཕྱིའི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་སྒྲུབ་སྟེ། འབྱུང་བ་རྣམས་དང་དོན་རྣམ་དྲུག་།སྐད་ཅིག་ཉིད་དུ་བརྗོད་པ་ནི། །སྐམ་དང་འཕེལ་དང་རང་བཞིན་གྱིས། །གཡོ་དང་འཕེལ་དང་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར། ། འབྱུང་བ་དེ་དང་འབྲེལ་ཕྱིར་དང་། །ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞི་ཡི་ཕྱིར། །ཁ་དོག་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་།འདྲ་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་དང་འདྲ། །བུད་ཤིང་རག་ལས་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པའི་ཕྱིར། །སེམས་རྗེས་འཇུག་ཕྱིར་དྲི་བའི་ཕྱིར། །དེས་ན་ཕྱིར་ཡང་སྐད་ཅིག་མ། །ཕྱིའི་དེ་གང ཞེ་ན།འབྱུང་བ་ཆེན་པོ་བཞི་པོ་དག་དང་། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་པོ་ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་དང་སྒྲ་དང་ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཏེ། དེ་བས་ན་འབྱུང་བ་རྣམས་དང་། དོན་རྣམ་པ་དྲུག་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་ཆུ་དག་སྐམ་པ་དང་འཕེལ་བའི་ ཕྱིར་ཏེ།ཆུ་མིག་དང་མཚོ་དང་མཚེའུ་ལ་སོགས་པར་ཆུ་དག་རིམ་གྱིས་འཕེལ་བ་དང་། སྐམ་པ་དམིགས་སོ། །དེ་གཉི་ག་ལ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་མེད་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། ཕྱིས་ཀྱང་ཁྱད་པར་གྱི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རླུང་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་གཡོ་བའི་ཕྱིར་དང་། ། འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །གནས་པ་ནི་གཡོ་བ་ཉིད་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །འགྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རབ་ཏུ་བསྒྲུབས་ཟིན་ཏོ། །འཕེལ་བ་དང་འགྲིབ་པ་དག་ཀྱང་མེད་དེ། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་ནི་དེ་དང་འབྲེལ་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་བཞིའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཞེས་བྱ་བའི སྒྲས་ནི་ཆུ་ཡང་བཟུང་ལ་རླུང་ཡང་བཟུང་སྟེ།ས་ནི་འཆགས་པའི་དུས་ན་རླུང་དང་བཅས་པའི་ཆུ་དག་ལས་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

因此，诸行除了相续生起于其他境处之外，别无其他运动。由于无有其他运动，故成立刹那性。以无间断生起于其他境处为特征的运动，应当了知是由多种因缘所致：由心的力量而有，如行走等状态；由宿业牵引力而有，如中阴身；由投掷力而有，如射箭；由关联力而有，如乘骑和渡水者；由驱使力而有，如被风吹动者；由自性力而有，如风平行而行，火向上燃烧，水向下流淌；由威力而有，如有些是由咒语和药物的威力，铁是由磁石的威力，具神通者是由神通威力而行。
对于有种子和无种子自性的生起，由于不应安住及最后性不可能的缘故，应当了知是刹那性。对于有种子和无种子自性的生起不应安住，故为刹那性。如同每一刹那无有因的自性，同样安住于其他时间作为种子的自性，或最后刹那成为无种子性是不合理的。先前承认为有种子性，而最后刹那则不能承认为无种子性，因为若无彼则最后性不可能故。如是，最后性亦不可能。
对于如影像般的生起，由于随顺心识，故应了知是刹那性，因为每一刹那都依心力如是生起故。如是，首先成立一切内在诸行皆为刹那性。现在以三偈颂成立外在的刹那性：诸大种及六境，说为刹那性者，由干涸及增长，自性动摇增减故。由与彼相关故，及四种变化故，色香味触相同，故彼与彼相同。由依薪渐进故，渐次增长可见，随心转故熏故，是故外亦刹那。
其外在者为何？四大种及六境，即色、香、味、触、声和法处所摄色，因此说诸大种及六境皆为刹那性。云何得知？首先，水有干涸和增长，如泉池湖沼等中的水渐次增长和干涸可见。对于二者，若每一刹那无有变化则不应理，因为后来亦无特殊因缘故。风由自性动摇及增减故。已成立安住即非动摇，因无运动故。增长和减少亦无，因如其本然安住故。地由与彼相关故及四种变化故。'彼'字所表即摄水及风，地在形成时从具风之水而生。因此，由于是彼之果，应知彼亦是刹那性。

།ས་ལ་ཡོངས་སུ་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་བཞི་ཡང་དམིགས་ཏེ། ལས་ཀྱིས་བྱས་ པ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཀྱི་ཁྱད་པར་གྱིས་སོ།།གནོད་པས་བྱས་པ་ནི་བསྣུན་པ་ལ་སོགས་པས་སོ། །འབྱུང་བས་བྱས་པ་ནི་མེ་ལ་སོགས་པས་སོ། །དུས་ཀྱིས་བྱས་པ་ནི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་ཡོངས་སུ་གནས་པས་སོ། །དེ་ཡང་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གཞན་སྐྱེ་བ་མེད་པར་ནི་མི་རུང་སྟེ། འཇིགས་པའི་རྒྱུ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཁ་དོག་དང་དྲི་དང་རོ་དང་རེག་བྱ་རྣམས་ནི་ས་ལ་སོགས་པ་དང་རྒྱུ་འདྲ་བའི་ཕྱིར། །དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ། །མེ་ནི་བུད་ཤིང་ལ་རག་ལས་ཏེ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། མེ་བྱུང་ན་མེ་དང་ལྷན་ཅིག་འབྱུང་བའི་བུད ཤིང་དེ་ཁོ་ན་བཞིན་དུ་གནས་པ་ནི་མེད་དོ།།མཇུག་ཏུ་བུད་ཤིང་མེད་པ་ཡང་གནས་པར་འགྱུར་དུ་འོང་བས་བུད་ཤིང་ཚིག་པའི་མེ་ཡང་གནས་པར་ནུས་པར་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་སྦྱར་བའི་ངོར་ཁ་དོག་ལ་སོགས་པ་ནི་སྔར་བརྗོད་ལ་མེ་ནི་ཕྱིས་བརྗོད་དོ། །སྒྲ་ཡང་དྲིལ་བུ་ལ་ སོགས་པའི་དུས་གཞན་གྱི་བར་དུ་དམིགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཡང་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེ་བར་དམིགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མེད་པར་ནི་ཇེ་བས་ཇེ་ཆེར་དམིགས་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐྱེ་མཆེད་པའི་གཟུགས་ཀྱང་སེམས་ཀྱི་རྗེས་སུ་ འཇུག་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཁོ་ན་སྟེ།ཇི་སྐད་དུ་སྔར་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཕྱི་ཡང་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དྲི་བས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །ཇི་ལྟར་བྱས་པས་ཤེ་ན། རེ་ཞིག་སྐད་ཅིག་མ་མ་ཡིན་པར་སྨྲ་བ་ལ་ཅིའི་ཕྱིར་ ཁྱོད་འདུ་བྱེད་རྣམས་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་འདོད་ལ།སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མི་འདོད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་དྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་དེ་འདི་སྐད་དུ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་མི་རྟག་པ་ཉིད་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན་། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་སྐད་ཅིག་མར་ རབ་ཏུ་གྲུ་པའི་དངོས་པོ་དག་ལ་ཡང་མི་གཡོ་བའི་གནས་སྐབས་ན་དེ་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མ་ཡིན་པར་ཅིའི་ཕྱིར་མི་འདོད།གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྔ་མ་བཞིན་དུ་ཕྱིས་མི་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདུ་བྱེད་རྣམས་ལ་ཡང་ཅིའི་ཕྱིར་དེ་ལྟར་ མི་འདོད།གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་དེ་དག་ལས་གཞན་པའི་འདུ་བྱེད་རྣམས་དང་མི་འདྲ་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མི་འདྲ་བ་ནི་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་མི་འདྲ་བ་དང་། འཇུག་པ་མི་འདྲ་བའོ། །དེ་ལ་གལ་ཏེ་རེ་ཞིག་ངོ་བོ་ཉིད་ མི་འདྲ་བ་ཡིན་པར་འདོད་ན་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དུ་རུང་ངོ་།།དེའི་ངོ་བོ་ཉིད་ཁོ་ན་ནི་དེའི་དཔེར་མི་འགྱུར་ཏེ། དཔེར་ན་མར་མེའི་མར་མེ་དང་། བ་ལང་གི་བ་ལང་ལྟ་བུའོ། །འོན་ཏེ་འཇུག་པ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་དཔེ་ཉིད་དུ་རུང་སྟེ། མར་མེ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་ ཉིད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འཇུག་པར་རབ་ཏུ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དེ་ལ་ཁྱོད་ཅི་བཞོན་པ་འདུག་ལ་བཞོན་པ་ལ་ཞོན་པ་འགྲོ་བར་འདོད་དམ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་འདྲི་བར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མིག་ལ་སོགས་པ་གནས་ལ་དེ་ དག་ལ་བརྟེན་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོའོ་ཞེས་བྱ་བར་ནི་མི་རུང་ངོ་།།གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་སྙིང་པོ་ལ་བརྟེན་པའི་མར་མེ་རྒྱུན་གྱིས་འགྲོ་ལ་སྙིང་པོ་ནི་གནས་པར་མཐོང་བ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མ་མཐོང་སྟེ། དེའི་རྒྱུན་གྱི་སྙིང་པོ་སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ ལ་འགྱུར་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ།

地界有四种变化可见：一是业所作，即由众生业力差别所致。二是损害所作，即由打击等所致。三是大种所作，即由火等所致。四是时间所作，即由其他时间间隔所住。
此等每一刹那必定有生灭，否则不合理，因为无有坏灭之因。
色、香、味、触等，由于与地等因相似，应当了知其亦如是刹那性。
火依赖薪柴而生，故为刹那性。火生时，与火同时生起的薪柴也不会如原样存在。最后无薪柴时仍能存在，则烧薪之火也不应能住。
偈颂中，色等先说，火后说。
声音虽于铃等其他时间间隔可见，由于渐次增大可见，故应了知为刹那性。若每一刹那非刹那性，则不应渐次增大可见。
法处所摄色由于随心转，故成立为刹那性，如前所说。因此，外界也成立为刹那性。
复次，通过问答也可成立一切行为刹那性。
如何成立？首先应问说非刹那者：'为何你承许诸行无常性而不承许刹那性？'
若彼答言：'因为每一刹那不能执取无常性。'应对彼说：'对于灯等已成立为刹那的事物，在不动的状态时也不能执取，为何不承许非刹那性？'
若彼答言：'因为后时不如前时可执取。'应对彼说：'对诸行为何不如是承许？'
若彼答言：'因为灯等与其他诸行不同。'应对彼说：'不同有二种：自性不同与运行不同。'
其中若许是自性不同，正因此故可为譬喻。因为自性相同者不能作为譬喻，如灯之于灯，牛之于牛。
若说是运行不同，正因此故可为譬喻，因为灯等已成立随顺刹那性。
复次应问彼：'你是否承许乘具静止而乘者行进？'
若答'不是'，应对彼说：'眼等住而依彼之识相续行进，是不应理的。'
若彼说：'岂不见依灯芯之灯焰相续行进而灯芯住？'应对彼说：'未见。因为其相续之灯芯每一刹那生起变化。'

།གལ་ཏེ་འདི་སྐད་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅིའི་ཕྱིར་མར་མེ་བཞིན་དུ་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་མ་གྲུབ་ཅེས་ཟེར་ན། དེ་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ་། །ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་གཞི་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། རྒྱུན་འདྲ་བ་འཇུག་པས་འདི་དག་གི་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་མི་ ཤེས་ཏེ།འདི་ལྟར་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་ཡིན་མོད་ཀྱི། དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་སྙམ་པའི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་སྐྱེའོ། །དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན་མི་རྟག་པ་ལ་རྟག་པར་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་མེད་ན་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ན་རྣམ་པར་བྱང་བ་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་ ན་བརྒལ་ཞིང་བརྟག་པའི་སྒོ་ནས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་ཐམས་ཅད་སྐད་ཅིག་མ་ཉིད་དུ་རབ་ཏུ་གྲུབ་པོ།།གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་རབ་ཏུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་བདག་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་གཉིས་ཏེ། གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་ཉིད་དུ། །བརྗོད་བྱ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། ། མི་དམིགས་ཕྱིན་ཅི་ལོག་པ་དང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་ཉོན་མོངས་རྒྱུ། །ཉེས་པ་གཉིས་ཕྱིར་དེ་ལས་འདི། །གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། །དེ་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ཕྱིར། །གལ་ཏེ་རྫས་ཡོད་བརྗོད་མིན་པའི། །དགོས་པ་ཡང་ནི་བརྗོད དགོས་སོ།།གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མིན་པ། །དགོས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །མཚན་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །མཐོང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྒོ་ནས་ཀྱང་། །བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཉིས་སུ་ནི། །བརྗོད་མིན་མི་རུང་དམིགས་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་ཡོད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྐྱེན་ མ་ཡིན་དོན་མེད་ཕྱིར།།དེ་ཕྱིར་ལྟ་བ་པོ་ནས་ནི། །གྲོལ་པོའི་བར་དུ་མི་འགྱུར་རོ། །བདག་པོ་ཉིད་ཅིག་ཡིན་ན་ནི། །མི་རྟག་མི་འདོད་འབྱུང་མི་བྱེད། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་གྲུབ་དགོས་ཏེ། །རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་གསུམ་ལ་གནོད། །ཉེས་པ་གསུམ་ཕྱིར་ལྟ་སོགས་ལ། །དེ་ ཡི་བྱེད་པ་རང་བྱུང་མིན།།བྱེད་པ་དེ་ཡི་རྐྱེན་ཅན་ཡང་། །ལྟ་སོགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། །བྱེད་པོ་མིན་ཕྱིར་མི་རྟག་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི། །རང་འབྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གནས་དང་ཞིག་པ་ནི། །སྔ་ན་མེད་དང་མི་རྟག་ དང་།།ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར། །རྐྱེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །བདག་མེད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི། །ཉེས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་བའི། །གནས་སྐབས་གཅོད་པའི་བྱེ་ བྲག་དང་།།འཇུག་དང་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་། །གང་ཟག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན། །བདག་ཏུ་ལྟ་བ་སྐྱེད་མི་དགོས། །གོམས་པ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན། །གང་ཟག་ཡོད་ན་ཐམས་ཅད་ནི། །འབད་མེད་ཐར་པའམ་ཐར་པ་མེད། །ཅི་གང་ཟག་ཡོད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་བའམ། མེད་པ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་ཉིད་དུ། །བརྗོད་བྱ་རྫས་སུ་མ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་གང་གི་ཕྱིར་གང་ཟག་བཏགས་པར་ནི་ཡོད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་ལ་རྫས་སུ་ནི་མེད་དོ་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལྟར་མགོ་གཅིག་ཏུ་སྨྲ་བ་མ་ཡིན་པའི་སྨྲ་བ་ཡོངས སུ་བཟུང་ན་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་བའི་གོ་སྐབས་སུ་ཡང་མི་འགྱུར་ལ།ཡོད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །ཡང་དེ་རྫས་སུ་མེད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་ཇི་ལྟར་རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན། མི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་བཞིན་དུ་རྫས་སུ་མི་དམིགས་སོ། །དམིགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བློས་ རྟོགས་པ་ཡིན་ན།གང་ཟག་ནི་གང་ཟག་ཏུ་སྨྲ་བ་རྣམས་ཀྱིས་བློས་མི་རྟོགས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་མཐོང་བའི་ཆོས་ཁོ་ན་ལ་བདག་ཏུ་དམིགས་ཤིང་འདོགས་པར་བྱེད་དོ་ཞེས་གསུངས་ན། ཇི་ལྟར་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། དེ་དེ་ལྟར་དམིགས་པ་ནི་རྫས་སུ་དམིགས་ པ་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕྱིན་ཅི་ལོག་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་བདག་མེད་པ་ལ་བདག་གོ་སྙམ་དུ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ལྟར་གང་ཟག་ཏུ་འཛིན་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཡིན་ནོ།

如果有人说：'若诸行是刹那性的，为何不像灯火那样成立为刹那性？'对此应当这样回答：因为是颠倒的所依，由于相似相续的运行，这些的刹那性不为所知。如是虽然是异异，却生起'这就是那个'的颠倒想。若不如此，则对无常也不会产生常的颠倒。若无此颠倒，则不会有烦恼，更何况清净？如是，通过观察推理，也完全成立一切诸行皆是刹那性。
为了证成人无我，宣说十二偈颂分别无我：人假名而有，不可说实有。不可得、颠倒，及烦恼烦因。因二过失故，此非一异说。蕴成我过失，及成实有故。若说非实有，其义应当说。一异不可说，无义不应理。由相及世间，所见教法中。如薪火二者，不说不应理。二有识生故，非缘无义故。是故从见者，乃至解脱者。若是作者性，无常不欲生。由此相应成，三菩提受损。三过失故见，等作非自生。彼缘所生作，见等无作用。非作者无常，顿时恒行故。见等诸作用，自生不应理。如是住与灭，本无及无常。无有第三分，故非是缘性。如是一切法，无我胜义中。执空为我性，说为过失故。烦恼及清净，位差别分位。及入相续别，由补特伽罗。我见不须生，无始时串习。若有数取趣，无勤解或无。
问：应当说补特伽罗是有还是无？答：人假名而有，不可说实有。如是，因为补特伽罗应说为假名有，而说为实无。如是，若执持非一向说，则既不成为无性的机会，也不成为有性。
问：如何了知彼非实有？答：因为不可得，彼不如色等实有可得。所谓可得是心识了知，而补特伽罗并非不为说有补特伽罗者的心识所不了知，世尊也说'唯于现法中执著我见'，那为何说不可得？答：如是可得并非实有可得。为何如此？因为是颠倒，如是世尊说'于无我中颠倒执我'。因此，如是执著补特伽罗即是颠倒。

།འདི་ཇི་ལྟར་རྟོགས་ཤེ་ན། ཀུན་ནས་ ཉོན་མོངས་པའི་ཕྱིར་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། ང་དང་ངའི་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འཇིག་ཚོགས་ལ་ལྟ་བའི་ཉོན་མོངས་པའི་མཚན་ཉིད་ཀྱི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ཏེ། ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་བར་འོས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཡང་ཇི་ལྟར་ རིག་པར་བྱ་ཞེ་ན།ཉོན་མོངས་པའི་རྒྱུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་འདོད་ཆགས་ལ་སོགས་པ་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ནི་དེའི་རྒྱུ་ཅན་དུ་སྐྱེའོ་། །ཡང་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཞེས་བྱ་བའི་གཞི་གང་ལ་གང་ཟག་ཅེས་འདོགས་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་དང་ཅི་གང་ཟག་གཅིག་པ་ཉིད་དུ་ བརྗོད་པར་བྱའམ།འོན་ཏེ་གཞན་པ་ཉིད་དུ་བརྗོད་པར་བྱ་ཞེ་ན། བཤད་པ། དེ་ལས་འདི། གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་བྱ་མིན། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཉེས་པ་གཉིས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཉེས་པ་གཉིས་པོ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཕུང་པོ་བདག་ཏུ་ཐལ་བ་དང་། །དེ་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ ཕྱིར།།གཅིག་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་ཕུང་པོ་རྣམ་ཀྱང་བདག་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་ལ། གང་ཟག་ཀྱང་རྫས་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ན་གང་ཟག་བཏགས་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ ཡིན་པ་ཉིད་དུ་རིགས་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱིས་ལུང་དུ་མ་བསྟན་པའི་དངོས་པོར་ཡང་གྲུབ་པོ། །གང་དག་སྟོན་པའི་བསྟན་པ་ལས་འདས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་ཉིད་དུ་འདོད་པ་དེ་དག་ལ། འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱའོ། །གལ་ཏེ་རྫས་ཡོད་བརྗོད་མིན་པའི། །དགོས་པ་ཡང་ནི་ བརྗོད་དགོས་སོ།།ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། །གཅིག་དང་གཞན་དུ་བརྗོད་མིན་པ། །དགོས་པ་མེད་པར་མི་རིགས་སོ། །འོན་ཏེ་དཔེ་ཙམ་གྱིས་གང་ཟག་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། དཔེར་ན་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་དང་གཞན་ཉིད་མ་ཡིན་པར་བརྗོད་པར་བྱ་བ་མ་ཡིན་པ་ ལྟ་བུའོ་ཞེ་ན།དེ་དག་ལ་འདི་སྐད་ཅེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། མཚན་ཉིད་དང་ནི་འཇིག་རྟེན་ན། །མཐོང་ཕྱིར་བསྟན་བཅོས་སྒོ་ནས་ཀྱང་། །བུད་ཤིང་མེ་བཞིན་གཉིས་སུ་ནི། །བརྗོད་མིན་མི་རུང་དམིགས་ཕྱིར་རོ་། །གཅིག་པ་ཉིད་དང་གཞན་པ་ཉིད་དུ་སྟེ། མེ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་མེའི་ ཁམས་སོ།།བུད་ཤིང་ནི་འབྱུང་བ་ལྷག་མ་རྣམས་ཏེ། དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ཐ་དད་པས་བུད་ཤིང་ལས་མེ་གཞན་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ། །འཇིག་རྟེན་ན་མེ་མེད་པར་ཡང་ཤིང་ལ་སོགས་པ་བུད་ཤིང་མཐོང་ལ། བུད་ཤིང་མེད་པར་ཡང་མེ་མཐོང་བས་གཞན་པ་ཉིད་གྲུབ་པོ། །བསྟན་བཅོས་ ལས་ཀྱང་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་གང་དུ་ཡང་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་བརྗོད་དུ་མེད་པར་མ་གསུངས་བས་འདི་ནི་རིགས་པ་མ་ཡིན་ནོ།།བུད་ཤིང་མེད་པར་མེ་ཡོད་དོ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ཇི་ལྟར་ཤེས་ཤེ་ན། དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདི་ལྟར་མེ་རླུང་གིས་ཁྱེར་བ་ན་འབར་བཞིན་དུ་ རྒྱངས་བཅད་པར་ཡང་འགྲོའོ།།འོན་ཏེ་ཡང་དེ་ན་ནི་རླུང་བུད་ཤིང་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་མེ་དང་བུད་ཤིང་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པོ། །གང་ལས་ཤེ་ན། གཉིས་སུ་ནི་དམིགས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སྐབས་སུ་བབ་པའོ། །གཉིས་ནི་དེར་མེ་དང་བུད་ཤིང་ཉིད་དུ་དམིགས་པ་ ཡིན་ནོ།།མཐོང་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་དང་། བྱེད་པ་པོ་དང་། ཟ་བ་པོ་དང་། ཤེས་པ་པོ་དང་། གྲོལ་པ་པོ་གང་ཡིན་པའི་གང་ཟག་དེ་ནི་ཡོད་པ་ཁོ་ནའོ་ཞེ་ན། དེ་ནི་མཐོང་བ་པོར་ཡང་མི་རུང་ལ་གྲོལ་བ་པོའི་བར་དུ་ཡང་མི་རུང་སྟེ། དེ་ནི་ལྟ་བ་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པའི་མིང་ཅན་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྣམས་ལ་རྐྱེན་གྱི་ངོ་བོའམ་བདག་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྐྱེན་གྱིས་བྱེད་པ་པོ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན།།དེ་ལ་རེ་ཞིག་།གཉིས་ཡོད་རྣམ་ཤེས་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར། །དེ་རྐྱེན་མ་ཡིན། ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དོན་མེད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེ་ལ་དེའི་མཐུ་ནི་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་མཐོང་ངོ་། །བདག་ པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི།མི་རྟག་མི་འདོད་འབྱུང་མི་བྱེད། །དེ་རྣམ་པར་ཤེས་པ་འབྱུང་བ་ལ་བདག་པོ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། རྣམ་པར་ཤེས་པ་འདོད་པ་མི་རྟག་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་ལ། མི་འདོད་པ་ཡང་འབྱུང་བར་མི་བྱེད་པ་ཁོ་ནའོ།




如何理解这个问题呢？因为是烦恼的缘故。也就是说，'我'和'我的'这些概念是对身见烦恼特征的烦恼，正确无误的不应该成为烦恼。那么如何知道这是烦恼呢？因为是烦恼的原因，如此贪欲等烦恼都是由此而生。
再者，色等基础上安立补特伽罗，这个补特伽罗是否应该说是与基础为一还是说为异呢？答：对此，不应说是一也不应说是异。为什么呢？因为有两种过失。什么是两种过失呢？蕴会成为我，以及会成为实有的缘故。
若是一体，则蕴也会成为我，补特伽罗也会成为实有。若是异体，则补特伽罗会成为实有。因此，由于补特伽罗是假立的缘故，不应该说是一或异，由此也成立为不可说事。
对于那些超越佛陀教法、认为补特伽罗实有的人们，应该这样说：如果说不可说实有，也应该说明其原因。为什么呢？说非一非异，没有理由是不合理的。
如果仅以比喻来说明补特伽罗不可说，比如说柴火与火既非异也非一不可说那样。对他们应该这样说：由于特征及世间所见，以及从论典角度，不同于柴火与火的不可说，因为可以观察到二者。
一体与异体中，火是指火界，柴火是指其余诸大种，由于它们的特征不同，所以柴火与火确实是异体。在世间中，没有火时也能见到木柴等柴火，没有柴火时也能见到火，由此成立为异体。在论典中，佛陀也从未说火与柴火不可说，所以这个比喻是不恰当的。
如何知道没有柴火也有火呢？因为可以观察到，比如被风吹起的火能燃烧着飞到远处。如果说那时风就是柴火，正因为如此才成立火与柴火是异体。为什么呢？因为可以观察到二者。二者即是指在那里能观察到火与柴火。
如果说从见者到识者，作者、食者、知者、解脱者等补特伽罗确实存在。对此，既不能成立为见者，乃至也不能成立为解脱者。因为它对于称为见等的诸识，是否能成为缘的本性或增上缘等的作者呢？
对此首先，因为二者俱有识生起的缘故，它不是缘。为什么呢？因为无义，因为在其中完全看不到它的力用。若是唯一增上性，则不欲生不常不作。若它是识生起的唯一增上性，则既不会产生所欲的无常识，也不会产生不欲的识。

།དེ་ལྟ་བས་ན་གཉི་ག་ལྟར་ཡང་མི་སྲིད་ པའི་ཕྱིར།དེ་ནི་མཐོང་བ་པོ་ནས་གྲོལ་བ་པོའི་བར་ཡིན་པར་མི་རུང་ངོ་། །གཞན་ཡང་གལ་ཏེ་གང་ཟག་རྫས་སུ་ཡོད་ན་དེའི་ལས་མཚན་ཉིད་བསྒྲུབ་དགོས་ཏེ། གང་ཞིག་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དེའི་ནི་ལས་དང་མཚན་ཉིད་ཀྱང་དམིགས་ཏེ། དཔེར་ན་མིག་ལ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ དང་།གཟུགས་དང་བ་ལ་སོགས་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ནོ་། གང་ཟག་གིས་ནི་དེ་ལྟ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟ་བས་ན་དེ་ནི་རྫས་སུ་མེད་དོ། །དེ་རྫས་སུ་འདོད་ན། སངས་རྒྱས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་ཟབ་མོ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་ཐུན་ མོང་མ་ཡིན་པ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་།འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པར་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་ལ་ཡང་གནོད་པར་འགྱུར་རོ། །གང་ཟག་མངོན་པར་རྟོགས་པས་ནི་ཟབ་མོ་ཡང་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པར་ཡང་མི་འགྱུར་ལ། གཞན་ མུ་སྟེགས་ཅན་དང་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཡང་མ་ཡིན།འཇིག་རྟེན་ན་མ་འདྲེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་འཛིན་པ་དེ་ནི་འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གོ་བ། མུ་སྟེགས་ཅན་མངོན་པར་ཞེན་པ། ཡུན་རིང་པོ་ནས་འཁོར་བ་ན་འདྲེས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་གང་ཟག་མཐོང་བ་པོ་ནས་ རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་ཞིག་ཡིན་ན་དེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའམ།བྱེད་པ་མེད་པ་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། བྱེད་པ་དང་བཅས་པའི་བྱེད་པ་དེ་ཡང་རང་བྱུང་བ་གློ་བུར་བའམ། དེའི་རྐྱེན་ཅན་ཞིག་ཏུ་འགྱུར་གྲང་ན། ཉེས་པ་གསུམ་ཕྱིར་ལྟ་སོགས་ལ། །དེ་ཡི་བྱེད་པ་ རང་བྱུང་མིན།།ཉེས་པ་གསུམ་པོ་འཆང་བ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་བྱེད་པ་དེའི་རྐྱེན་ཡང་མིན་ཞེས་བྱ་བར་སྦྱར་རོ། །བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན་ན་ནི། ལྟ་སོགས་བྱེད་པ་མེད་པ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་ཏེ། གང་ཟག་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་མེད་ན་ཇི་ལྟར་ལྟ་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་ པ་པོའི་བར་ཡིན།ཉེས་པ་གསུམ་གྱི་ཕྱིར་ཞེས་བཤད་པ་ཉེས་པ་གསུམ་པོ་གང་གི་ཕྱིར་ཞེ་ན། བྱེད་པོ་མིན་ཕྱིར་མི་རྟག་ཕྱིར། །ཅིག་ཅར་རྟག་ཏུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར། །ལྟ་ལ་སོགས་པ་བྱེད་པ་ནི། །རང་བྱུང་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །གལ་ཏེ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་གང་ལས་མཐོང་བ་ལ་ སོགས་པར་འགྱུར་བའི་བྱེད་པ་གློ་བུར་བ་ཞིག་ཡིན་ན།འོ་ན་ནི་གང་ཟག་དེ་དག་གི་བྱེད་པ་པོ་མ་ཡིན་པས་ཇི་ལྟར་དེ་མཐོང་བ་པོ་ནས་རྣམ་པར་ཤེས་པ་པོའི་བར་ཡིན། ཡང་གློ་བུར་བ་ཉིད་ཡིན་ན་ནི། ལྟོས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ནམ་ཡང་བྱེད་པ་མེད་པར་མི་འགྱུར་བས་མི་རྟག་པར་མི་འགྱུར་རོ། ། བྱེད་པ་རྟག་པ་ཡིན་ན་ཡང་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པ་ཅིག་ཅར་དང་རྟག་ཏུ་འབྱུང་བར་འགྱུར་བའི་ཉེས་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱེད་པ་རང་བྱུང་བ་ཉིད་དུ་མི་རུང་ངོ་། །དེ་བཞིན་གནས་དང་ཞིག་པ་ནི། །སྔ་ན་མེད་དང་མི་རྟག་དང་། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་ཡང མེད་པའི་ཕྱིར།།རྐྱེན་ཉིད་དུ་ནི་མི་རུང་ངོ་། །འོན་ཏེ་བྱེད་པ་གང་ཟག་གི་རྐྱེན་ཅན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། གནས་པ་དེ་ནི་རྐྱེན་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། སྔ་ན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་དེའི་རྐྱེན་ཉིད་ཡིན་ན་ནི་གང་ཟག་ནི་ནམ་ཡང་མེད་པ་མ་ཡིན་པས་ཅིའི་ཕྱིར། སྔོན་རོལ་གང་གི་ཚེ་མ་སྐྱེས་པ་ན་བྱེད་ པ་མེད་པར་འགྱུར།ཞིག་པ་ཡང་རྐྱེན་ཉིད་དུ་མི་རུང་སྟེ། གང་ཟག་མི་རྟག་པ་ཉིད་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཕྱོགས་གསུམ་པ་གནས་པ་ཡང་ཡིན་ལ། ཞིག་པ་ཡང་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་པས་བྱེད་པ་དེའི་རྐྱེན་ཅན་ཉིད་དུ་རུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལྟར་ ན་རེ་ཞིག་རིགས་པ་ལ་བརྟེན་ནས་གང་ཟག་རྫས་སུ་མི་དམིགས་པ་ཡིན་ནོ།།འདི་ལྟར་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ནི། །བདག་མེད་དམ་པའི་དོན་དུ་ན། །སྟོང་ཉིད་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ནི། །ཉེས་པར་བཤད་པ་ཁོ་ན་ཡིན། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཆོས་ཀྱི་མོད་དག་ལས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་ བདག་མེད་པའོ་ཞེས་བཤད་དོ།

因此，两者都不可能，所以从见者到解脱者都不应理。再者，如果补特伽罗实有，就应当成立其业和相，因为凡是实有者，其业和相都可得，如眼等的见等，以及色和明等。补特伽罗则不是如此，因此它不是实有。
若执为实有，则会违背佛世尊的三种圆满菩提：甚深圆满菩提、不共圆满菩提和出世间圆满菩提。通过证悟补特伽罗，连一点甚深圆满菩提也不会获得，也不是与外道不共，在世间也非不杂染，因为这种执著是一切世间都能理解的，是外道所执著的，是长期轮回中杂染的。
再者，如果补特伽罗是从见者到识者，那么它对于见等是有作用还是无作用呢？若有作用，此作用是自然生起的还是有其缘呢？由于三种过失，见等的作用不是自生。由于具有这三种过失，也不是彼作用之缘。若是无作用，则成立'见等无作用'。补特伽罗对见等无作用，怎么能是从见者到识者呢？
所说的'由于三种过失'是指什么三种过失呢？'因为非作者、因为无常、因为顿时恒常运行，见等作用不应是自生的。'若见等的作用是突然产生的，那么补特伽罗就不是其作者，如何能成为从见者到识者？又若是突然的，则无所依待，永远不会无作用，就不会成为无常。若作用是常有的，则会有见等顿时和恒常生起的过失。因此，见等的作用不应是自生的。
同样，住和灭，因为先前无、无常，以及无第三分，所以不应是缘。若说作用是以补特伽罗为缘，住不应是缘，因为先前无故。若是其缘，补特伽罗就永远不会不存在，为何在先前未生时无作用？灭也不应是缘，因为会导致补特伽罗成为无常。第三分既是住又是灭的说法根本不存在，所以作用不应以此为缘。
如是，首先依据理证不能得到补特伽罗实有。如是一切诸法，就胜义谛而言无我，执著空性为我，唯是过失所说。世尊在诸法要中说：'一切法无我。'

།དོན་དམ་པ་སྟོང་པ་ཉིད་ལས་ནི་ལས་ཀྱང་ཡོད། ལས་ཀྱི་རྣམ་པར་སྨིན་པ་ཡང་ཡོད་ཀྱི་ཆོས་སུ་བརྡར་བཏགས་པ་མ་གཏོགས་པ་གང་ཞིག་ཕུང་པོ་འདི་དག་འདོར་ཞིང་ཕུང་པོ་གཞན་ཉིང་མཚམས་སྦྱོར་བར་བྱེད་པའི་བྱེད་པ་པོ་ནི་མི་དམིགས་སོ་ཞེས་བཤད་ དོ།།ལྔ་པ་ལས་ནི་བདག་ཏུ་དམིགས་པ་ལ་ཉེས་དམིགས་ལྔ་སྟེ། བདག་ཏུ་ལྟ་བ་དང་། སྲོག་ཏུ་ལྟ་བར་འགྱུར། མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་དང་ཁྱད་པར་མེད་པར་འགྱུར། ལམ་གོལ་བར་ཞུགས་པར་འགྱུར། སྟོང་པ་ཉིད་ལ་ཡང་འདིའི་སེམས་འཇུག་པར་མི་འགྱུར། དད་པར་མི་འགྱུར། ཡང་དག་པར་གནས་པར་མི་འགྱུར། མོས་པར་མི་འགྱུར། འདིའི་འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་འགྱུར་རོ་ཞེས་བཤད་དོ་། དེ་ལྟར་ན་ལུང་གི་སྒོ་ནས་ཀྱང་རུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁུར་ཁྱེར་བ་དང་དད་པས རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་རྣམ་པར་གཞག་པའི་སྒོ་ནས་གང་ཟག་ཀྱང་དེ་དང་དེ་ལས་བཤད་དེ།རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི། ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེ་ན། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་བའི། །གནས་སྐབས་གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དང་། །འཇུག་དང་རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ ཀྱང་།།གང་ཟག་གིས་ནི་ཉེ་བར་བསྟན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་གནས་སྐབས་དང་། གཅོད་པའི་བྱེ་བྲག་དག་དང་། དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དག་དང་། རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ནི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་པར་མི་ནུས་སོ། །དེ་ལ་ ཡོངས་སུ་ཤེས་པའི་མདོ་ལས་ནི།ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་བའི་ཆོས་རྣམས་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་བྱང་བའོ་ཞེས་བཤད་དོ་། །ཁུར་ཁྱེར་བའི་མདོ་ལས་ནི། ཁུར་དང་ཁུར་ཁྱེར་བ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའོ། །ཁུར་འདོར་བ་ནི་རྣམ་པར་ བྱང་བའོ་ཞེས་བཤད་པ་དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་།རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་ཀུན་ཤེས་པ་དང་ལྡན་པ་དང་། ཁུར་ཁྱེར་བའི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་མི་ནུས་ལ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་ཆོས་ཀྱི་གནས་སྐབས་སྦྱོར་བ་དང་། མཐོང་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། མཐར་ཐུག་ པའི་ལམ་གྱི་བྱེ་བྲག་གི་རྣམ་པ་དུ་མ་ཞིག་ཡོད་པ་དེ་དག་གི་འཇུག་པའི་བྱེ་བྲག་དང་།རྒྱུན་གྱི་བྱེ་བྲག་ཀྱང་དད་པས་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ལ་སོགས་པའི་གང་ཟག་གདགས་པ་མེད་པར་བཤད་པར་མི་ནུས་ཏེ། གང་ཟག་རྫས་སུ་མེད་པ་ཉིད་གཅིག་ཡིན་ན་ནི་ཅིའི་ཕྱིར་བཤད་ཅེས་བྱ་བ་འདི་ ལ་ཚུལ་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།དེ་ལྟ་མ་ཡིན་ན། གང་ཟག་བཤད་པ་དགོས་པ་མེད་པར་འགྱུར་ཏེ། རེ་ཞིག་འདི་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་པའི་ཕྱིར། དགོས་པ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་བསྐྱེད་མི་དགོས། གནའ་ནས་སྐྱེས་ཟིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་གོམས་ པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ།འདི་ལྟར། གོམས་པ་ཐོག་མ་མེད་དུས་ཅན། །གལ་ཏེ་ཡང་བདག་ཏུ་ལྟ་བས་ཐར་པས་འདི་བཤད་དོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟ་ཡིན་ན་ནི། ཐམས་ཅད་འབད་པ་མེད་པར་ཐར་བར་འགྱུར་ཏེ། །འདི་ལྟར་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ནི། བདེན་པ་མ་མཐོང་བ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་ དོ།།ཡང་ན་ནི་ཐར་པ་མེད་པ་ཁོ་ནར་འགྱུར་ཏེ། ཇི་ལྟར་སྡུག་བསྔལ་ལ་སྔར་སྡུག་བསྔལ་དུ་མ་བཟུང་བ་ལས་ཕྱིས་འཛིན་པ་ལྟ་བུར། སྔར་བདག་ལ་བདག་མེད་པར་མ་བཟུང་བ་ལས། བདེན་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ནི་འགའ་ཡང་མེད་ཀྱི། སྔོན་ཇི་ལྟ་བ་ཕྱིས་ ཀྱང་དེ་དང་འདྲ་བར་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ།།ཡང་བདག་ཅིག་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ངར་འཛིན་པ་དང་། ང་ཡིར་འཛིན་པ་དག་གིས་བདག་ལ་སྲེད་པ་དང་། དེའི་རྒྱུ་ཅན་གྱིས་ཉོན་མོངས་པ་དག་གདོན་མི་ཟ་བར་འབྱུང་བར་འགྱུར་བས་དེའི་ཕྱིར་ཡང་ཐར་པར་མི་འགྱུར་རོ། །ཡང་ན་ནི་གང་ཟག་ ཡོད་པར་ཁས་བླང་བར་མི་བྱ་སྟེ།དེ་ཡོད་ན་ནི་གདོན་མི་ཟ་བར་ཉེས་པ་འདི་དག་ཏུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་ལྟར་ཡོན་ཏན་དེ་དག་དང་། །རྟག་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ནི། །བདག་ཉིད་དོན་ཡང་མི་འདོར་ཞིང་། །གཞན་གྱི་དོན་ཡང་སྒྲུབ་པར་བྱེད། །ངོ་ཚ་ཤེས་པ་དང་བརྟན་ པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལས་མདོར་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྐབས་རྫོགས་སོ།

从胜义谛空性来说，业也存在，业的果报也存在，除了法的假立之外，舍弃这些蕴而结生其他蕴的作者是不可得的。
第五，执著我见有五种过患：执著我见，执著命见，与外道无有差别，入于邪道，于空性其心不能趣入，不能生信，不能如实安住，不能胜解，其圣法也不能清净。
如是从教证方面也是不应理的。世尊也从具全知者、荷担者、随信行等补特伽罗安立门中宣说了补特伽罗，若是实无，为何宣说呢？
烦恼清净之，阶段差别及，趣入相续别，由补特伽罗显。
烦恼和清净的阶段，差别等，以及彼等趣入的差别，相续的差别若无补特伽罗假立则不能宣说。
其中遍知经中说：'应遍知的法是烦恼，遍知是清净。'荷担经中说：'重担与荷担是烦恼，舍担是清净。'彼等趣入的差别和相续的差别若无具全知者与荷担补特伽罗假立则不能宣说。
菩提分法的加行、见道、修道、究竟道差别诸多行相的趣入差别和相续差别，若无随信行等补特伽罗假立则不能宣说。补特伽罗若是实无，为何宣说？应当了知此理是如是。
若非如此，则宣说补特伽罗成无意义。首先不是为了生起我见，因为不需要生起我见，从无始以来已经生起故。也不是为了修习，因为修习是无始时来的。
若说是为了以我见获得解脱而宣说，若如是则一切无需努力即得解脱，因为未见真谛者皆有我见。或者根本无有解脱，如同先前未执苦为苦而后来执著，先前未执无我而在现证真谛时也无我执，先前如何后来也如是而不得解脱。
又若有一我，则必定由我执和我所执对我贪著，由此因缘烦恼必定生起，因此也不得解脱。或者不应承许有补特伽罗，因为若有则必定有这些过失。
如是具足彼，功德菩萨者，不舍自利益，亦成办他利。
这是略说具足惭愧和坚固等功德之业。
菩提分品终

། །།ངོ་མཚར་ཆེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། རང་གི་ལུས་དང་སྡོམ་པའི་ཕྱིར། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡོངས་གཏོང་དང་། །ཉམ་ ཆུང་རྣམས་ལ་བཟོད་པ་དང་།།ལུས་དང་སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བར། །བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་དང་བསམ་གཏན་གྱི་། །བདེ་ལ་རོ་མྱོང་མེད་ཉིད་དང་། །ཤེས་རབ་ལ་ནི་མི་རྟོག་པ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ངོ་མཚར་འདོད། །དེ་བཞིན་གཤེགས་རིགས་སྐྱེ་བ་དང་། །ལུང་བསྟན་པ་དང་དབང་བསྐུར་དང་། །བྱང་ ཆུབ་རབ་ཏུ་ཐོབ་པ་ཡང་།།ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཡིན་པར་འདོད། །དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ལས་བརྩམས་ཏེ། །སྒྲུབ་པའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད་དོ། །སྦྱིན་པ་ལ་ནི་རང་གི་ལུས་གཏོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་ལ། ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་སྡོམ་པའི་ཆེད་དུ་ནི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ རྒྱ་ཆེན་པོ་གཏོང་བ་ངོ་མཚར་ཆེའོ་།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་པས་ནི། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་འབྲས་བུ་བཞི་ལས་བརྩམས་ཏེ་འབྲས་བུའི་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་བཤད་དེ། ས་དང་པོ་དང་བརྒྱད་པ་དང་བཅུ་པ་ལ་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་གསུམ་དང་། སངས་ རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་མི་སློབ་པའི་འབྲས་བུ་བཞི་པ་མཆོག་ཡིན་ནོ།།ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འདོད་ཆགས་བྲལ་དང་སྙིང་རྗེ་དང་། །དེ་བཞིན་སྒོམ་མཆོག་ཐོབ་པ་དང་། །སེམས་མཉམ་ཕྱིར་ན་དེ་དག་ལ། །སྦྱོར་བ་ངོ་མཚར་ཆེ་མ་ཡིན། །དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྟེ།འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་སྦྱིན་པ་ལ་སྦྱོར་བ་ལ་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ། །སྙིང་རྗེ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་བཟོད་པ་དང་། སྒོམ་པ་མཆོག་ལ་བརྟེན་ནས་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་ཅིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བརྩོན་འགྲུས་ལ་སོགས་ པ་ལ་སྦྱོར་བ་ངོ་མཚར་མི་ཆེའོ།།བདག་དང་གཞན་མཉམ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐམས་ཅད་ལ་སྦྱོར་བ་ཡང་ངོ་མཚར་མི་ཆེ་བ་ཉིད་དེ། བདག་ཉིད་ཀྱི་དོན་བཞིན་དུ་གཞན་གྱི་དོན་ལ་སྐྱོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། ཇི་ ལྟར་བློ་ལྡན་སེམས་ཅན་ལ།།རབ་ཏུ་བྱམས་པར་གྱུར་པ་ལྟར། །སེམས་ཅན་བདག་དང་ཆུང་མ་དང་། །བུ་བཤེས་གཉེན་ལ་དེ་ལྟ་མིན། །དོན་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་དང་། །ཚུལ་ཁྲིམས་རྟག་ཏུ་མ་ཉམས་དང་། །ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་ཐམས་ཅད་ཕྱིར། །བརྩོན་འགྲུས་ཆེན་པོ་ རྩོམ་པ་དང་།།རྟག་ཏུ་བསམ་གཏན་དགེ་བ་དང་། །ཤེས་རབ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་ཉིད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དེ་དག་ལ། །དེ་ལྟར་སེམས་མཉམ་ཤེས་པར་བྱ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་སེམས་མཉམ་པ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་རྣམས་ལའོ།།སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་བདག་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་བྱམས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་དང་ལྡན་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ་གཏན་དུ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། འདི་ལྟར་རེས་འགའ་བདག་ཉིད་ཀྱང་གསོད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་མཉམ་ པ་ཉིད་དང་།གཏན་དུ་བ་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྦྱིན་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་དོན་དུ་གཉེར་བ་ལ་ཕྱོགས་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ལ་ནི་རྟག་ཏུ་ཕྲ་རབ་ཙམ་ཡང་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་བཟོད་ཅིང་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡུལ་དང་དུས་དང་སེམས་ཅན་ རྣམས་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པར་རོ།།ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཕྱིར་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ནི་རང་དང་གཞན་གྱི་དོན་དང་དགེ་བ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དོན་དུ་མཉམ་པར་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ།

分别稀有殊胜的三个偈颂：为了自身和戒律，舍弃一切圆满事，对弱小众生忍辱，不顾身命而精进，禅定之乐无贪著，于智慧无分别，智者认为此稀有。如来种姓之诞生，授记灌顶成正觉，亦是极为稀有事。其中两个偈颂是从六波罗蜜多开始，阐述修行的稀有殊胜。布施中舍弃自身稀有殊胜，为持戒律舍弃广大圆满事稀有殊胜。其余易于理解。第三个偈颂是从菩萨四果开始，阐述果位的稀有殊胜，即初地、八地、十地的三种有学果位，以及佛地的第四种无学果位最为殊胜。
分别非稀有的偈颂：离欲及悲悯，如是得胜观，心平等故彼，修行非稀有。'彼等'指诸波罗蜜多，依离欲而修布施非为稀有。依悲心而修持戒和忍辱，依胜观而在八地无功用、无分别的精进等修行非为稀有。依自他平等心而修一切波罗蜜多亦非稀有，因为为他人利益无有疲厌如为自利。
心平等的三个偈颂：如是具智者，于众生慈爱，众生于自身，妻儿友非然。求利无偏私，戒律恒不毁，普遍行忍辱，为一切精进。恒时修善定，智慧无分别，诸菩萨于此，当知心平等。一个偈颂显示对众生心平等，两个偈颂显示对波罗蜜多心平等。众生对自身等无有平等慈爱，亦非恒常，如此有时甚至自杀。菩萨对一切众生则平等且恒常。对波罗蜜多中，布施心平等是因为对求者无有偏私。对戒律则因永不毁犯微细戒。'普遍忍辱'是对境、时、众生无有差别。为一切精进是为自他利益及一切善法平等修行。其余易于理解。

།ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་དྲུག་སྟེ། སྣོད་ཉིད་དུ་ ནི་བྱེད་པ་དང་།།ཚུལ་ཁྲིམས་དག་ལ་འགོད་པ་དང་། །གནོད་པ་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །དོན་བྱེད་པར་ནི་འགྲོ་བ་དང་། །བསྟན་པ་འདི་ལ་འཛུད་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པར་བྱེད་པ་འདི། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ལ། །ཕན་འདོགས་ཉིད་དུ་འདོད་པ་ཡིན། །ཚིགས་ སུ་བཅད་པ་འདི་གཉིས་ཀྱིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་ཇི་ལྟ་བུ་ཡིན་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།།སྦྱིན་པས་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་དགེ་བ་བྱ་བ་ལ་སྣོད་ཉིད་དུ་བྱེད་དོ། །བསམ་གཏན་གྱིས་འཛུད་པར་བྱེད་དོ་། །མཐུའི་ ཁྱད་པར་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྷག་མ་རྣམས་ཀྱིས་ནི་ཕན་འདོགས་པ་ཉིད་མ་ལ་སོགས་པ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་བསྟན་ཏེ། གང་དག་རྟག་ཏུ་སེམས་ཅན་རྣམས། །བསམ་པ་མཉམ་པས་འཛིན་བྱེད་ཅིང་། །འཕགས་པའི་ས་ལ་བསྐྱེད་པ་དང་། །དགེ་བ་ འཕེལ་བར་བྱེད་པ་དང་།།ཉེས་བྱས་ལས་ནི་ཡོངས་བསྲུང་དང་། །ཐོས་པ་བྱང་བར་བྱེད་པ་ནི། །ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །སེམས་ཅན་མ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །སེམས་ཅན་གྱི་མ་དང་འདྲ་བ་ནི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་མ་ལྟ་བུའོ། །མ་ནི་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་ དེ།ཁོང་ན་འཛིན་པར་བྱེད། སྐྱེད་པར་བྱེད། སྣུན་པར་བྱེད། གསོ་བར་བྱེད། ཀུན་ཏུ་སྐྱེད་པར་བྱེད། ངམ་གྲོག་ལས་ཀྱང་སྲུང་བར་བྱེད། སྨྲ་བ་ལ་ཡང་སློབ་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པའི་ས་ནི་འཕགས་པའི་ཆོས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་རྟག་པར་ནི། །དད་པ་སྐྱེད་པར་བྱེད་པ་དང་། །ལྷག་པའི་ཁྲིམས་སོགས་སློབ་པ་དང་། །རྣམ་པར་གྲོལ་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ལ་ནི་གསོལ་བ་དང་། །དེ་དག་སྒྲིབ་པ་སྦྱོང་བའི ཕྱིར།།ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །སེམས་ཅན་ཕ་དང་འདྲ་བ་ཡིན། །ཕ་ནི་བུ་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་པ་ལྔ་བྱེད་དེ། དེ་དག་གི་ས་བོན་འདེབས་པར་བྱེད། བཟོ་སློབ་པར་བྱེད། ཐབ་རིར་བབ་པའི་ཆུང་མ་ལེན་པར་བྱེད། བཤེས་གཉེན་དམ་པ་དག་ལ་འདོམས་པར་བྱེད། ཇི་ལྟར་ཕའི་བུ་ལོན་དེས་གཞལ་དགོས་པ་མེད་པ་ལྟར་ཆགས་ཉེན་མེད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་། དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་འཕགས་པའི་ལུས་ཐོབ་པའི་ས་བོན་ནི་དད་པ་ཡིན་ནོ། །བཟོ་ནི་སློབ པ་ཡིན་ནོ།།ཆུང་མ་ནི་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་སྟེ། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་དགའ་བ་དང་བདེ་བ་ཡང་དག་པར་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་དག་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་སོ། །ཆགས་ཉེན་ལྟ་བུ་ནི་སྒྲིབ་པའོ། །གང་དག་བསྟན་པར་མི་འོས་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་གསང་ བྱེད་ཅིང་།།བསླབ་ལས་ཉམས་ལ་སྨོད་པ་དང་། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་བསྔགས་པ་ཉིད། །གདམས་ངག་སྦྱིན་པར་བྱེད་པ་དང་། །བདུད་རྣམས་སྦྲོན་པར་བྱེད་པ་སྟེ། །ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །སེམས་ཅན་རྩ་ལག་འདྲ་བ་ཡིན། །རྩ་ལག་དག་ནི་རྩ་ལག་རྣམས་ལ་ཕན་པ་རྣམ་ པ་ལྔ་བྱེད་དེ།གསང་བར་བྱ་བ་གསང་བར་བྱེད། སྤྱོད་པ་ངན་པ་ལ་སྨོད་པར་བྱེད། སྤྱོད་པ་བཟང་པོ་ལ་བསྔགས་པར་བྱེད། བྱ་བ་རྣམས་ལ་གྲོགས་ཀྱི་ངོ་བོར་འགྲོ་བར་བྱེད། ཉམ་ང་བའི་གནས་དག་ལས་ཟློག་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་ དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།འོས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ལ་ཟབ་མོ་བཤད་པ་གསང་བའི་ཕྱིར་དང་། བསླབ་པ་ཉམས་པ་དང་། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་སྨོད་པ་དང་བསྔགས་པའི་ཕྱིར་དང་། རྟོགས་པར་བྱ་བའི་ཆེད་དུ་འདོམས་པའི་ཕྱིར་དང་། བདུད་ ཀྱི་ལས་སྦྲོན་པའི་ཕྱིར་རོ།

利益分别十六偈颂：即是令成法器，安立于戒律，忍受损害，前往利益，引入此教法，断除疑惑，此即智者对众生所欲作之利益。
此二偈颂显示菩萨以六波罗蜜多如何利益：以布施令众生成为行善之法器。以禅定令入定，因具殊胜威力。
余下偈颂显示利益与母等相顺：'恒时以平等心，摄持诸众生，令生圣者地，增长诸善法，护持离过失，令闻法通达，菩萨以五业，如母护众生。'
如母者即如众生之母。母对子女作五种利益：怀胎、生产、养育、照料、抚育，并护其免于险难，教导言语。菩萨此五业亦应知与彼相顺，应知圣者地即是圣法。
'恒时于众生，令生起信心，学增上戒等，令入于解脱，为彼祈佛陀，净除诸障碍，菩萨以五业，如父护众生。'
父对子女作五种利益：播下种子、教授技艺、为其娶妻、引荐善友、免除债务令无忧虑。菩萨此五业亦应知与彼相顺。菩萨获得圣身之种子即是信心，技艺即是学处，妻子即是解脱，因真实领受解脱之喜乐，善知识即是诸佛，如债务般即是障碍。
'于不应说者，为彼作守密，诃责破戒者，赞叹诸圆满，为作诸教诫，指示诸魔业，菩萨以五业，如友护众生。'
友人对友人作五种利益：守护秘密、呵责恶行、赞叹善行、作为助伴、远离险处。菩萨此五业亦应知与彼相顺：为不相应者守密不说甚深法，对破戒者及圆满者依次作呵责与赞叹，为令证悟而教诫，指示魔业。

།ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་བྱང་ལ། །གང་དག་རང་བློ་མ་འཁྲུལ་བ། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མིན་པ་ཡི། །ཕུན་ཚོགས་ཟད་པར་སྦྱིན་པར་བྱེད། །སྐྱོ་བ་མེད་པས་མི་ཕྱེད་ཅིང་། །རྟག་ཏུ་ཕན་དང་བདེ་འདོད་པ། །ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་ རྣམས།།སེམས་ཅན་གྲོགས་པོ་འདྲ་བ་ཡིན། །གྲོགས་པོའི་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་ལ་ཕྱིན་ཅི་མི་ལོག་པ་དང་། བདེ་བ་དང་ཕན་པ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པ་དང་། མི་ཕྱེད་པར་འགྱུར་བ་དང་། རྟག་ཏུ་ཕན་པ་དང་བདེ་བ་འདོད་པ་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་གྲོགས་པོ་ཡིན་ཏེ། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་ དཔའ་རྣམས་ཀྱང་ལས་ལྔས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་རིག་པར་བྱའོ།།འཇིག་རྟེན་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་བདེ་བ་སྟེ། དེས་བདེ་བ་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕན་པ་སྟེ། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ནད་ཀྱི་གཉེན་པོའི་ཕྱིར་ རོ།།གང་དག་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱ་ལ། །རྟག་ཏུ་བརྩོན་པ་དང་ལྡན་ཞིང་། །ཡང་དག་ངེས་པར་འབྱུང་བ་སྨྲ། །ལོག་པར་སྒྲུབ་པ་རྣམས་ལ་བཟོད། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་སྦྱིན་བྱེད། །དེ་ཡི་ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། །ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་ སྲས་རྣམས།།སེམས་ཅན་བྲན་དང་འདྲ་བ་ཡིན། བྲན་ནི་ཇོ་བོ་ལ་ལས་ལྔས་ཡང་དག་པར་འཇུག་སྟེ། ལྡང་བ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡིན། བྱ་བ་རྣམས་ལ་མི་བསླུ་བ་ཡིན། སྤྱོ་བ་དང་བརྡེག་པ་ལ་སོགས་པ་ལ་བཟོད་པ་ཡིན། དགོས་པ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཕྱིར་གཟོ་ པ་ཡིན།མཁས་ཤིང་ཐབས་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་གཉིས་ནི་འཇིག་རྟེན་དང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །གང་དག་མི་སྐྱེའི་ཆོས་ལ་ནི། ། བཟོད་པ་ཐོབ་པར་འདོད་པ་དང་། །ཐེག་པ་ཐམས་ཅད་སྟོན་པ་དང་། །རྣལ་འབྱོར་གྲུབ་པར་སྦྱོར་བ་དང་། །བཞིན་མཛེས་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་དང་། །རྣམ་པར་སྨིན་ལ་མི་ལྟ་བ། །ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །སེམས་ཅན་སློབ་དཔོན་འདྲ་བ་ཡིན། །སློབ་དཔོན་ནི་སློབ་མ་རྣམས ལ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་ཏེ།བདག་ཉིད་ལེགས་པར་བསླབ་པ་ཡིན། ཐམས་ཅད་སློབ་པ་ཡིན། མྱུར་དུ་སློབ་པ་ཡིན། བཞིན་མཛེས་ཤིང་ངེས་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཡིན་། །སེམས་ལ་ཟང་ཟིང་མེད་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་ པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།སེམས་ཅན་དོན་ལ་ཤིན་ཏུ་བརྩོན། །ཚོགས་རྣམས་རྫོགས་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཚོགས་བསགས་མྱུར་དུ་གྲོལ་བར་བྱེད། །མི་མཐུན་ཕྱོགས་ནི་སྤོང་བྱེད་ཅིང་། །འཇིག་རྟེན་འཇིག་རྟེན་མ་ཡིན་པའི། །ཕུན་སུམ་སྣ་ཚོགས་ ལ་སྦྱར་བ།།ལས་ལྔ་དག་གིས་རྒྱལ་སྲས་རྣམས། །སེམས་ཅན་མཁན་པོ་འདྲ་བ་ཡིན། །མཁན་པོ་ནི་ལྷན་ཅིག་གནས་པ་རྣམས་ལ་ལས་རྣམ་པ་ལྔས་ཕན་འདོགས་པ་ཡིན་ཏེ། རབ་ཏུ་འབྱིན་པར་བྱེད། །བསྙེན་པར་རྫོགས་པར་བྱེད། །ཉེས་པ་ཡོངས་སུ་སྤངས་པ་ལ་རྗེས་སུ་སྟོན་པར་ བྱེད།ཟང་ཟིང་དང་། ཆོས་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྡུད་པར་བྱེད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔལ་རྣམས་ཀྱི་ལས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ཀྱང་དེ་དང་ཆོས་མཐུན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལན་དུ་ཕན་འདོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་དང་། །ཚུལ་ ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་།།བྱས་པ་གཟོ་དང་ལྡན་པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་ལ་ཡང་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །དེ་ལྟར་འཇུག་པའི་ལུས་ཅན་དག་།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ནི། །དེ་བཞིན་ལན་དུ་ཕན་འདོགས་ཡིན། །དེ་བཞིན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཇི་ལྟར་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དེ་དག་ལ་ཕན་འདོགས་པ་བཞིན་དུའོ།།དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་རྣམས་ལ་མ་ཆགས་པས་ནི་སྦྱིན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཉམས་པ་མེད་པས་ནི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལའོ། །ཕན་འདོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལ་དྲིན་ཆགས་པའི་སྒོ་ནས་བྱས་པ་གཟོ་ བ་དང་ལྡན་པས་ནི་བཟོད་པ་ལ་སྟེ།དེ་དག་ནི་བཟོད་པ་ལ་དགའ་བས་སོ། །སྒྲུབ་པ་ལ་སྦྱོར་བས་ནི། བརྩོན་འགྲུས་དང་བསམ་གཏན་དང་། ཤེས་རབ་དག་ལ་སྟེ། གང་གིས་དང་གང་དུ་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།

对于烦恼和清净，凡是自心不迷惑者，世间与出世间的圆满，皆能尽其所有而布施。由于无有厌倦而不退转，恒常希求利益与安乐，菩萨们以五种事业，犹如众生之友伴。
如同友伴不颠倒地成办利益与安乐，近而成办安乐与利益，成为不退转，恒常希求利益与安乐，这就是友伴。同样地，应当了知菩萨们也以五种事业利益众生。世间圆满即是安乐，因为能体验安乐的缘故。出世间是利益，因为是烦恼疾病的对治故。
凡是对于所化众生，恒常具足精进，宣说真实出离，对于邪行者忍耐，布施二种圆满，善巧方便，菩萨们以五种事业，犹如众生之仆从。仆从以五种方式正确服侍主人：具足恭敬，做事不欺诳，忍受呵斥和打骂等，为完成一切所需而服务，善巧通达方便。菩萨们的这五种事业也应当了知与此相应，应当了知二种圆满即是世间与出世间。
凡是希求获得无生法忍，开示一切乘，修习瑜伽成就，以慈颜回报利益，不观待异熟果报，菩萨们以五种事业，犹如众生之师长。师长以五种事业利益弟子：自己善学，教导一切，迅速教导，慈颜而性格坚定，心无贪求。菩萨们的这五种事业也应当了知与此相应。
于众生利益极为精进，圆满诸资粮，积资速得解脱，断除违品，引导趣入世间与出世间种种圆满，菩萨们以五种事业，犹如众生之和尚。和尚以五种事业利益共住者：令其出家，令得圆满戒，教导断除过失，以财物和法摄受。菩萨们的这五种事业也应当了知与此相应。
回报利益差别的两个偈颂：于诸受用无有贪著，戒律无有毁损，具足知恩报恩，并且趣入修行，如是趣入六度波罗蜜多的有情，对于诸菩萨，如是回报利益。'如是'即是如同菩萨们利益他们那样。其中，由于对受用无贪而趣入布施，由于戒律无损而趣入持戒，由于对利益自己的菩萨怀着感恩之心而具足知恩报恩，则趣入忍辱，因为他们喜欢忍辱。由于趣入修行，则趣入精进、禅定和智慧，为了以何修行及何处修行故。

།སྨོན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རྟག་ཏུ་འཕེལ་དང་ ཉམས་པ་དང་།།སེམས་ཅན་རབ་ཏུ་སྨིན་པ་དང་། །ས་ལ་ཁྱད་པར་འགྲོ་བ་དང་། །བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་འདོད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་འཕེལ་བ་དང་། དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉམས་པ་དང་། སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་དང་། ས་ལ་ཁྱད་ པར་དུ་འགྲོ་བ་དང་།བླ་ན་མེད་པ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སྟེ་གནས་ལྔ་འདོད་དོ། །སྦྱོར་བ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འཇིགས་སྤངས་ཡང་དག་བསྐྱེད་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་དག་ནི་གཅོད་པ་དང་། །སྒྲུབ་པ་ཡི་ནི་གདམས་ངག་ལ། །རྒྱལ་སྲས་རྟག་ཏུ་ ཆུད་མི་ཟ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྦྱོར་བ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་རྣམ་པ་བཞི་པོ་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་ལ་སྐྲག་པ་སྤང་བ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཡང་དག་པར་བསྐྱེད་པ་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་གཅོད་པ་དང་། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བསྒྲུབ་པའི་ གདམས་ངག་ལ་ཆུད་མི་ཟ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་། །ཡང་སྲིད་མི་འདོད་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། །ཐམས་ཅད་ལ་ནི་བཟོད་པ་དང་། །ཡོན་ཏན་ཀུན་འབྱུང་ བརྩོན་འགྲུས་དང་།།དེ་བཞིན་བསམ་གཏན་གཟུགས་མེད་ཡིན་། །ཤེས་རབ་ཐབས་དང་ལྡན་པ་ནི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་ལ། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡང་དག་སྦྱོར། །ཇི་སྐད་དུ་དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། རྣམ་པར་སྨིན་པ་ལ་རེ་བ་མེད་པའི་སྦྱིན་པ་དང་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་ པ་རྒྱས་པར་འབྱུང་བ་ལྟ་བུའོ།།ཡོངས་སུ་ཉམས་པ་དང་ཁྱད་པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་པ་ཅན་གྱི་ཆོས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། ལོངས་སྤྱོད་ཆགས་དང་ཉམས་བཅས་དང་། །ང་རྒྱལ་ཉིད་དང་བསོད་ཉམས་དང་། །རོ་མྱང་བ་དང་རྣམ་རྟོག་ནི། །བརྟན་པ་རྣམས་ཀྱི་ ཉམས་པའི་རྒྱུ།།དེ་དག་གཉེན་པོ་ལ་གནས་པའི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནི། །དེ་ལས་བཟློག་ཕྱིར་ཁྱད་པར་གྱི། །སྐལ་ཅན་ཆོས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་ཉམས་པའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་ལ། དེ་དག་གི་གཉེན་པོ་ནི། ཁྱད་ པར་དུ་འགྱུར་བའི་སྐལ་བ་ཅན་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།བཅོས་མ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། གཅིག་ནི་རྩ་བ་དྲུག་པ་ཡིན་ནོ། །སྤྲུལ་པ་དང་ནི་ཚུལ་འཆོས་དང་། །བཞིན་མཛེས་པ་ནི་སྟོན་པ་དང་། །དེ་བཞིན་འཕྲལ་ལ་འཇུག་པ་དང་། ། ལུས་དང་ངག་ནི་ཞི་བ་དང་། །དེ་བཞིན་སྨྲ་མཁས་ཕུན་སུམ་ཚོགས། །དེ་དག་སྒྲུབ་དང་བྲལ་བ་ནི། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་དག་གི་།ཡང་དག་མིན་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །བཟློག་པར་རབ་ཏུ་སྦྱོར་རྣམས་ཀྱི། །དེ་དག་ཡང་དག་ཉིད་དུ་བཤད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ རྣམས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་སྤྲུལ་པ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་བཅོས་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདུལ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བློ་ལྡན་དེ་དག་ས་ཀུན་ཏུ། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་ཉེར་བསྒྲུབས་པས། །སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱི་མི་མཐུན་ཕྱོགས།།རྣམ་པ་དྲུག་ནི་འདུལ་བར་བྱེད། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ནི་རྣམ་པ་དྲུག་སྟེ། སེར་སྣ་དང་། འཆལ་བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་དང་། ལེ་ལོ་དང་། རྣམ་པར་གཡེང་བ་དང་། འཆལ་བའི་ཤེས་རབ་དག་དང་། གོ་ རིམས་བཞིན་ནོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ལུང་བསྟན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། གང་ཟག་དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས། །བློ་ལྡན་ལུང་བསྟན་རྣམ་པ་གཉིས། །བྱང་ཆུབ་དང་ནི་ལུང་སྟོན་པ། །གཞན་ཡང་ཆེན་པོར་བརྗོད་པ་ནི། །མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཐོབ་ པ་ཡིས།།ང་རྒྱལ་རྩོལ་བ་སྤངས་པ་དང་། །སངས་རྒྱས་རྒྱལ་སྲས་ཐམས་ཅད་དང་། །ངོ་བོ་གཅིག་ཏུ་གྱུར་པ་ལས། །ཡང་དེ་ཞིང་དང་མིང་དང་ནི། །དུས་དང་བསྐལ་བའི་མིང་དང་ནི། །འཁོར་དང་དམ་པའི་ཆོས་དག་ཀྱང་། །གནས་པའི་སྒོ་ནས་དེར་འདོད་དོ།

分别发愿偈：'常愿增长与衰减，众生得以善成熟，地道殊胜而趣入，无上菩提为所愿。'菩波萨们常愿波罗蜜多增长，其违品衰减，众生圆满成熟，地道殊胜趣入，以及无上正等正觉，即愿求此五处。
分别修行不空偈：'断除怖畏正生起，断除一切诸疑惑，于修行之教授中，佛子恒时不空耗。'应知菩萨之修行，于四种利生事业中：于甚深广大法断除怖畏、正确生起菩提心、断除发菩提心者之疑惑、于修习波罗蜜多之教授不空耗。
分别正修行偈二首：'无所希求行布施，不求后有持净戒，于一切中行安忍，一切功德生精进，如是禅定无色定，智慧方便相应者，于此六度波罗蜜，坚固诸者正修行。'如《宝积经》中广说：'于异熟无所希求之布施'等。
分别退失与殊胜根器法偈二首：'贪著受用具退失，我慢本性及衰损，耽著味着诸分别，坚固诸者退失因。住于彼等对治中，诸菩萨者即能得，从彼转变殊胜之，根器法性应了知。'六波罗蜜多之违品是退失根器，彼等之对治是殊胜根器，应当了知。
分别伪装与真实功德偈二首，其一为六根本：'变化以及伪装相，显示庄严妙容颜，如是速疾而趣入，身语寂静而安详，如是善巧圆满语，彼等修行若相离，一切菩萨诸圣者，说为不实非真实。相违反者正修者，彼等说为真实性。'应知菩萨之变化等六种功德是六波罗蜜多之伪装。余义易解。
分别调伏偈：'具慧彼等于诸地，圆满修习施等行，调伏众生违品之，六种过失而对治。'六波罗蜜多之违品有六种：吝啬、破戒、嗔恚、懈怠、散乱、恶慧，依次对应。余义易解。
分别授记偈三首：'补特伽罗时差别，具慧授记有二种，菩提以及授记者，复次宣说为广大，获得无生法忍已，断除我慢诸勤勉，一切佛陀佛子众，成就一体之本性，复次彼之刹土名，时劫名号诸眷属，以及所有正法等，安住门中如是许。'

།དེ་ལ་གང་ཟག་གི་བྱེ་བྲག་ གིས་ལུང་སྟོན་པ་ནི།།གང་ཟག་རིགས་ལ་གནས་པ་སེམས་བསྐྱེད་པ་མངོན་སུམ་དང་། མངོན་སུམ་མ་ཡིན་པར་གནས་པ་ལ་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དུས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གིས་ནི་དུས་དཔག་ཏུ་ཡོད་པ་དང་། །དཔག་ཏུ་མེད་པར་ལུང་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཞན་ཡང་བྱང་ཆུབ་ཏུའམ། འདི་དུས་ཆེ་གེ་མོ་ཞིག་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བས་ལུང་བསྟན་པས་ལུང་སྟོན་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་ས་བརྒྱད་པ་ལ་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པས་བདག་ནི་སངས་རྒྱས་སུ་འགྱུར་རོ་སྙམ་པའི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་དང་། མཚན་མའི་རྩོལ་བ་ཐམས་ཅད་སྤངས་པ དང་།དེ་དག་དང་བདག་གི་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་མ་མཐོང་བའི་སྒོ་ནས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཐམས་ཅད་དང་ལྷན་ཅིག་ངོ་བོ་གཅིག་པར་གྱུར་པ་ལས་ལུང་བསྟན་པ་གཞན་གང་ཡིན་པ་དེ་ནི་ཆེན་པོ་ཡིན་ནོ། །ཡང་ཞིང་ལ་སོགས་པས་ལུང་སྟོན་པ་ནི་དུས་འདི་ཙམ་ཞིག་ན་བསྐལ་པ་ འདི་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་འདི་ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་སངས་རྒྱས་མཚན་འདི་ཞེས་བྱ་བར་འགྱུར་ཏེ།འདིའི་འཁོར་ནི་འདི་ལྟ་བུར་འགྱུར་རོ། །འདིའི་དམ་པའི་ཆོས་ནི་དུས་འདི་སྲིད་ཅིག་ཏུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་བྱ་བར་རོ། །ངེས་པར་འགྱུར་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།བློ་ལྡན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །ཕུན་ཚོགས་སྐྱེ་དང་མི་སྐྱོ་དང་། །རྟག་ཏུ་སྒོམ་པར་བྱེད་པ་དང་། །ཏིང་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། །བྱ་བ་གྲུབ་དང་ལྷུན་གྲུབ་པའི། །བཟོད་པ་འཐོབ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབང་དུ་བྱས་ ནས་ངེས་པར་འགྱུར་བ་རྣམ་པ་འདི་དྲུག་བསྟན་ཏེ།ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ལོངས་སྤྱོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་འཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི་རྟག་ཏུ་ཇི་ལྟར་འདོད་པ་བཞིན་སྐྱེ་བ་ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་སྐྱོ་བ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་ བ་ནི།རྟག་ཏུ་འཁོར་བའི་སྡུག་བསྔལ་རྣམས་ཀྱིས་མི་སྐྱོ་བའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། །རྟག་ཏུ་སྒོམ་པ་རྒྱུན་མི་གཅོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་ཉམས་པ་མེད་པ་དང་། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ལ་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ཡོངས་སུ་མི་ཉམས་པའི་ཕྱིར་ དང་།སེམས་ཅན་གྱི་བྱ་བ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མི་སྐྱེ་བའི་ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པར་ངེས་པར་འགྱུར་བ་ནི། རྟག་ཏུ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་ སྟེ།མཆོད་བསླབ་ཡང་དག་བླང་བ་དང་། །སྙིང་རྗེ་དགེ་བ་བསྒོམ་པ་དང་། །དེ་བཞིན་དགོན་པར་བག་ཡོད་དང་། །ཐོས་དོན་ངོམས་མི་ཤེས་པ་ཉིད། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་བ་ཉིད། །གདོན་མི་ཟ་བར་བྱ་དགོས་པ་འདི་དྲུག་ནི། ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་དབང་ དུ་བྱས་པ་སྟེ།ཚིགས་སུ་བཅད་པའི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །རྟག་ཏུ་བྱ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། འདོད་པའི་ཉེས་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། །འཁྲུལ་པ་དག་ལ་རྟོག་པ་དང་། །སྡུག་བསྔལ་དང་དུ་ལེན་ཉིད་དང་། །དགེ་བ་དག་ནི་སྒོམ་པ་དང་། །བདེ་ལ་རོ་མྱང་མེད་ཉིད་དང་། ། མཚན་མ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དག་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་སྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་བྱ་བ་དྲུག་སྟེ། ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དག་གི་དོན་ནི་གོ་བར་ཟད་དོ། །གཙོ་བོའི་དངོས་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ། ཆོས་སྦྱིན་ཚུལ་ཁྲིམས་དག་པ་དང་། །མི་སྐྱེ་བཟོད་པ་ཐོབ་ཉིད་དང་། ཐེག་ཆེན་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། །མཐའ་ལ་སྙིང་རྗེ་ལྡན་གནས་དང་། །ཤེས་རབ་བློ་དང་ལྡན་རྣམས་ཀྱི། །ཕ་རོལ་ཕྱིན་པའི་གཙོ་བོར་འདོད། །རྣམ་པ་འདི་དྲུག་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་གཙོ་བོ་ཡིན་ཏེ། དེ་ལ་ཚུལ ཁྲིམས་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་འཕགས་པ་དགྱེས་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་སོ།

关于依据补特伽罗差别而授记，是对住于种姓、已发菩提心的现前和非现前者授记。依据时间差别，是对可测量和不可测量的时间授记。
此外，对于成佛或在某时成为如是名号如来而授记即是授记。
又于第八地获得无生法忍，断除'我将成佛'的我慢，断除一切相的勤勉，以不见彼等与自续为异的方式与一切佛菩萨同体而得授记，此为大授记。
又以刹土等授记，即是说在如是时分、如是劫中，于如是佛土成为如是名号佛陀，其眷属将如是，其正法将住世如是时间。
决定品分别偈颂第六：'智者一切时，圆满生无厌，恒时修习中，三昧无退失，事业成任运，决定得忍辱。'
依六波罗蜜而说此六种决定：决定于圆满者，是因永得广大受用圆满故。决定于受生者，是因永随意受生故。决定于无厌者，是因永不厌轮回苦故。决定于恒时修习者，是因永不间断修习故。决定于三昧无退失及事业成就者，是因永不退失三昧及成办有情事业故。决定于任运获得无生法忍者，是因永时安住无分别智故。
必行品分别偈颂第六：'供学正受持，悲心修善法，寂处具正知，于闻无厌足，于诸地坚固，此即是必行。'此六种必行是依六波罗蜜而说，偈颂义理易解。
恒行品分别偈颂二颂：'知欲过患相，观察诸迷乱，堪忍诸苦恼，修习诸善法，安乐无耽著，不分别诸相，于诸地坚固，此等即恒行。'为圆满六波罗蜜而有六种恒行，偈颂义理易解。
主要事品分别偈颂第六：'法施戒清净，得无生法忍，发起大乘进，悲住于边际，具慧智者等，许为度主要。'此六种是六波罗蜜的主要，其中清净戒律是圣者欢喜的戒律。

།མཐའ་ལ་སྙིང་རྗེ་དང་ལྡན་པར་གནས་པ་ནི་བསམ་གཏན་བཞི་པ་སྙིང་རྗེ་ཚད་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཞི་སྟེ། མདོ་སོགས་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས། །རིག་པའི་གནས་ནི་རྣམ་གཞག་པ། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟགས་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་གཞག་པ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་རྣམ་བདུན་ལ། །བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་།རིགས་པ་ཐེག་པ་རྣམ་གཞག་པ། །རྣམ་པ་བཞི་དང་རྣམ གསུམ་ཉིད།།ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་དང་། །ཡང་དག་ལྟ་བ་འབྲས་ལྡན་དང་། །ཚད་མས་རྣམ་འབྱེད་བསམ་མི་ཁྱབ། །རིགས་པ་བཞིར་ནི་ཤེས་པར་བྱ། །བསམ་པ་དང་ནི་བཤད་ཉིད་དང་། །སྦྱོར་བ་དང་ནི་ཚོགས་དག་དང་། །འགྲུབ་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ཐེག་པ་རྣམ་པ་ གསུམ་དུ་འདོད།།ཆོས་དང་། །བདེན་པ་དང་། རིགས་པ་དང་། ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པའི་དབྱེ་བས་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་རྣམ་པ་བཞིའོ། །དེ་ལ་མདོའི་སྡེ་དང་དབྱངས་ཀྱིས་བསྙད་པའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པའི་བྱེ་བྲག་གིས་རིག་པའི་གནས་ལྔ་རྣམ་པར་གཞག་ པ་ནི།ཆོས་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །དེ་ལས་གཞན་པའི་རིག་པའི་གནས་རྣམས་ནི་དེའི་ཁོངས་སུ་འདུས་པ་ཁོ་ན་སྟེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་བཤད་དོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་པོ་འཇུག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། མཚན་ ཉིད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་།རྣམ་པར་རིག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། གནས་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ལོག་པར་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། རྣམ་པར་དག་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་། ཡང་དག་པའི་སྒྲུབ་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་བརྟེན་ནས་བདེན་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་ནོ། །རིགས་ པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པར་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།ལྟོས་པའི་རིགས་པ་དང་། བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་དང་། འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པའོ། །ཐེག་པ་གདགས་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཉན་ཐོས་ཀྱི་ ཐེག་པ་དང་།རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པ་དང་། ཐེག་པ་ཆེན་པོའོ། །དེ་ལ་ལྟོས་པའི་རིགས་པ་ནི། ཐེག་པ་གསུམ་ཅར་ལ་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་སྟེ། དེ་ལ་ལྟོས་ནས་རྐྱེན་དེས་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡང་དག་པའི་ལྟ་བ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་རོ། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་རིགས་པ་ནི། ཡང་དག་པའི་ ལྟ་བ་འབྲས་བུ་དང་བཅས་པའོ།།འཐད་པ་སྒྲུབ་པའི་རིགས་པ་ནི། མངོན་སུམ་ལ་སོགས་པའི་ཚད་མས་ཡོངས་སུ་རྟོག་པའོ། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་རིགས་པ་ནི་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའི་གནས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ནི་གྲུབ་པ་ཡིན་པས་གདོད་ཅིའི་ཕྱིར་ཚུལ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པ་ལས་ཡང་དག་ པའི་ལྟ་བར་འགྱུར་ཞེའམ།།དེ་ལས་འབྲས་བུ་ཉོན་མོངས་པ་སྤོང་བར་འགྱུར་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་བསམ་པར་བྱ་བ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པ་གསུམ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ནི་བསམ་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དང་། རྣམ་པ་ལྔའི་ སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱ་སྟེ།བསམ་པ་དང་། བཤད་པ་དང་། སྦྱོར་བ་དང་། ཚོགས་དང་། ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་དམན་པ་རྣམས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །འབྲིང་རྣམས་ནི་རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཐེག་པའོ། །མཆོག་རྣམས་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། བསམ་པ་ཇི་ལྟ་བ་དང་། འདོད་པ་ཇི་ལྟ་ བར་ཆོས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།ཆོས་བཤད་པ་ཇི་ལྟ་བར་དེ་ལ་སྦྱོར་རོ། །སྦྱོར་བ་ཇི་ལྟ་བར་ཚོགས་སྩོགས་སོ། །ཚོགས་ཇི་ལྟ་བར་བྱང་ཆུབ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པོ། །ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མིང་དང་དངོས་དག་ཕན་ཚུན་དུ། །གློ་བུར་བ་ནི་ཉིད་དུ་ བཙལ།།འདོགས་པ་རྣམ་པ་གཉིས་པོ་འདིར། །དེ་ཙམ་ཉིད་དུ་ཚོལ་བའོ། །ཆོས་རྣམས་ལ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། །དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། །ངོ་བོ་ཉིད་གདགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གདགས་ པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བའོ།།དེ་ལ་དངོས་པོ་ལ་མིང་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མིང་ལ་དངོས་པོ་གློ་བུར་བ་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི་དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།

最后安住于具有慈悲，是第四禅定具有无量慈悲，其余的意思容易理解。安立分类分析的四个偈颂：
以经等诸种差别，安立诸种明处，应知于一切地，所观察诸法安立。
依于七种真如，安立诸种谛法，安立理与乘法，四种与三种性。
如理作意以及，正见具有果报，量度分别不可思，应知为四种理。
意乐以及宣说，加行及资粮等，以成就之分类，承许三种乘法。
以法、谛、理、乘四种安立分类而安立四种。其中以经部、应颂等差别而安立五明处，应知是法的安立。其他明处都包含在其中，在大乘中对菩萨们宣说。
依于七种真如：趣入真如、相真如、了别真如、安住真如、邪行真如、清净真如、正行真如而安立诸谛。
理的安立分类有四种：观待理、作用理、证成理、法尔理。
乘的安立分类有三种：声闻乘、独觉乘、大乘。
其中观待理是三乘都具有如理作意，因为依此缘故生起出世间的正见。作用理是正见具有果报。证成理是以现量等量度遍知。法尔理是不可思议处，因为法性本成就，为何从如理作意成为正见？从彼获得断除烦恼的果报？诸如此类不应思议。
三乘的安立应从五个方面了知：意乐、宣说、加行、资粮、正成就。意乐、宣说、加行、资粮、正成就低劣的是声闻乘，中等的是独觉乘，殊胜的是大乘。随顺意乐和所欲而宣说法。如所说法而修行，如修行而积累资粮，如资粮而正成就菩提。
遍求分类偈颂：名与事互为，观察是客性，二种假立此，唯求彼性故。
对诸法遍求有四种：遍求名、遍求事、遍求自性假立、遍求差别假立。其中观察事物上名是客性为遍求名，应当了知。观察名上事是客性为遍求事，应当了知。

།དེ་གཉིས་འབྲེལ་བ་ལ་ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་ པར་འདོགས་པ་དག་གདགས་པ་ཙམ་དུ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ནི།ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་འདོགས་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ། ཐམས་ཅད་དམིགས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཡང་དག་ ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་བཞི།།ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །དོན་ཀུན་གྲུབ་པར་བྱེད་པར་འགྱུར། །ཆོས་རྣམས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། མིང་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པ་སྟེ། དངོས་པོ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པ་དང་། ངོ་བོ་ཉིད་དང་ཁྱད་པར་དུ་འདོགས་ པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་བ་དང་ལྡན་པའོ།།དེ་ཡང་མིང་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཐམས་ཅད་མི་དམིགས་པ་ལས་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཕྱེད་འོག་མས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ནི་ཆེ་བའི་བདག་ཉིད་དང་ལས་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །འཆིང་བ་ཡི་ནི་རྟེན་དག་དང་། །ལོངས་སྤྱོད་ས་བོན་རྒྱུ་མཚན་འདིར། ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྣམས། །རྟེན་བཅས་ས་བོན་བཅས་ཏེ་བཅིངས། །དེ་ལ་རྟེན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་ཀྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས་པ་ཡུལ་ལྔའོ། །ས་བོན་གྱི་རྒྱུ་མཚན་ནི། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ སྟེ།རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པ་གསུམ་པོ་འདིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་རྟེན་དང་བཅས་པ་རྣམས་དང་། དེ་དག་གི་ས་བོན་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གང་ཡིན་པ་ཡང་བཅིངས་སོ། །རྟེན་ནི་མིག་ལ་སོགས་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །མདུན་བཞག་མཚན་མ་གང་ཡིན་དང་། བདག་ ཉིད་འདུག་པ་གང་ཡིན་པ།།ཐམས་ཅད་རྣམ་འཇིག་བློ་ལྡན་གྱིས། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་ཐོབ་པར་འགྱུར། །དེ་ལྟར་མི་རྟོག་པ་རིམ་པ་དེ་ལྟ་བུས་ཞེས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་མདུན་དུ་བཞག་པའི་མཚན་མ་ནི། ཐོས་པ་དང་བསམ་པ་དང་བསྒོམ་པའི་སྦྱོར་བས་དམིགས་པར་བྱས་པའི་ ཀུན་བརྟགས་པ་གང་ཡིན་པའོ།།བདག་ཉིད་འདུག་པ་ནི་རང་བཞིན་གྱིས་དམིགས་པར་འགྱུར་གྱི། འབད་པས་ཀུན་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །དེ་རྣམ་པར་འཇིག་པ་ནི་འབྲལ་བ་སྟེ། དམིགས་པ་མེད་པའི་ངོ་བོའོ། །དེའི་ཐབས་ནི་མཚན་མའི་ གཉེན་པོ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའོ།།དེ་གཉི་ག་ཡང་རིམ་གྱིས་འབྱུང་སྟེ། སྔར་ནི་གཞག་པ་ལའོ། །ཕྱིས་ནི་བདག་ཉིད་འདུག་པ་ལའོ་། །དེ་ལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་བཞི་དང་ལྡན་པའི་གང་ཟག་གི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པས་ནི་ཉན་ཐོས་ཀྱི་བྱང་ཆུབ་བམ། རང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ བྱང་ཆུབ་འཐོབ་པོ།།ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཚན་མ་རྣམ་པར་འཇིག་པས་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོ་འཐོབ་སྟེ། འདིས་ནི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་འཆིང་བ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་ན་ཐར་པར་འགྱུར་བ་དེ་བསྟན་ཏོ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཤེས་པ་དང་། གཉིས་སུ་ འཛིན་པ་རྣམ་སྤངས་དང་།།གནས་ངན་ལེན་ལུས་མངོན་སུམ་པ། །བློ་ལྡན་དེ་ཟད་བྱེད་པར་འདོད། །འདིས་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་ཇི་ལྟར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། །དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ ཉིད་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་དང་།གཉིས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཀུན་བརྟགས་པ་དང་། གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་མངོན་སུམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་གྱི་དབང་ཡོངས་སུ་ཤེས་པས་གནས་ངན་ལེན་གྱི་ལུས་ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཉིད་ཟད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་ཟད་ པར་བྱེད་པ་ནི་དེ་ཟད་པའི་ཆེད་དུའོ།།དེ་བཞིན་ཉིད་དམིགས་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་ཐ་དད་མེད་བསྒོམས་ཤིང་། །ཡོད་དང་མེད་དོན་མངོན་སུམ་པ། །རྣམ་རྟོག་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཅེས་བྱ། །རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པ་བསྒོམ་པ་ནི་མཚན་མ་དང་དེ་བཞིན་ཉིད་ངག་ཐ་མི་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདིས་ནི་ ཉན་ཐོས་ཀྱི་མཚན་མ་མེད་པ་ལས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་མ་མེད་པ་ཁྱད་ཞུགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།།དེ་དག་ནི་མཚན་མ་དང་མཚན་མ་མེད་པ་དག་ཐ་དད་པ་ཉིད་དུ་མཐོང་བས་མཚན་མ་ཐམས་ཅད་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་། མཚན་མ་མེད་པའི་དབྱིངས་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་སྒོ་ནས་མཚན་མ་ མེད་པ་ལ་སྙོམས་པར་འཇུག་གོ།

对于这两者的关联，在探究本性和特征的安立仅仅是假立，应当了知这就是探究本性和特征的安立。
关于如实遍知的分别，有八个偈颂：由于一切无所缘故，如实智慧有四种，于一切地中稳固，能成就一切义利。
如实了知诸法有四种：即具足遍求名、具足遍求事物、具足遍求本性和特征的安立。
应当了知这一切名等皆是从无所缘而知，下半颂则是以大我性和业来显示如实遍知。
系缚的所依以及受用、种子之因，此中心与心所，具依具种皆系缚。
其中依止因即器世间，受用因即色等五境，种子因即彼等种子阿赖耶识。在此三种因中，具依止的心与心所，以及彼等种子阿赖耶识皆被系缚。应当了知依止即是眼等。
所安立相及自性住，一切坏灭具慧者，将证得无上菩提。
如是应当说以如是次第无分别，其中所安立相即是以闻思修加行所缘取的遍计，自性住即是自然所缘而非勤勉遍计者。彼之坏灭即是远离，是无所缘之体性。其方便即是相之对治无分别。
此二者皆次第生起：先于安立，后于自性住。其中具四颠倒补特伽罗之相的坏灭瑜伽师，将获得声闻菩提或独觉菩提。由坏灭一切法相则获得大菩提。此说明如实遍知系缚时如何遍知而得解脱。
缘真如智慧及远离二取执，不善习气身现前，智者欲令彼尽灭。
此说明如何遍知三性而令依他起性尽灭：由缘真如故遍知圆成实性，由远离二取故遍知遍计所执性，由不善习气身现前故遍知依他起性，由此令不善习气身阿赖耶识依他起性尽灭。尽灭即是为令其灭尽。
缘真如智慧，修无差别相，有无义现前，名得分别自在。
修无差别相即是由见相与真如无差别故。此说明菩萨无相较声闻无相的殊胜：彼等以相与无相为差别而见，不作意一切相，以作意无相界而入无相等至。

།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལས་མ་གཏོགས་པའི་མཚན་མ་མ་མཐོང་བས་མཚན་མ་ཉིད་མཚན་མ་མེད་པར་མཐོང་སྟེ། དེའི་ཕྱིར་དེ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དེ་ནི་རྣམ་པ་ཐ་དད་པ་མེད་པར་བསྒོམ་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོད་པའི་དོན་དེ་བཞིན་ཉིད་དང་མེད་པའི་དོན་ མཚན་མ་མངོན་སུམ་པ་སྟེ་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དོན་ཐམས་ཅད་གྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལ་དབང་འབྱོར་པ་ཉིད་ཅེས་བྱའོ། །བྱིས་པ་ཡང་དག་ཉིད་བསྒྲིབས་ནས། ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ དེ་བསལ་ནས།།ཡང་དག་ཉིད་ནི་ཀུན་ཏུ་སྣང་། །འདིས་ནི་ཇི་ལྟར་བྱིས་པ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངག་གིས་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་མཚན་མ་ཁོ་ན་སྣང་གི། ཡང་དག་པ་ཇི་བཞིན་ཉིད་ནི་མ་ཡིན་པ་དང་། དེ་བཞིན་དུ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་རང་གི་ངག་གིས་ཡང་དག་པ་ཁོ་ན་སྣང་གི་།ཡང་ དག་པ་མ་ཡིན་པ་ནི་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་ཉེ་བར་བསྟན་ཏོ།།དོན་མེད་པ་དང་དོན་ཡོད་དག་།མི་སྣང་སྣང་བ་ཉིད་ཤེས་བྱ། །དེ་ནི་གནས་གཞན་གྱུར་པ་སྟེ། འདོད་དགུར་སྤྱོད་ཕྱིར་ཐར་པ་ཡིན། །དོན་མེད་པ་མཚན་མ་མི་སྣང་བ་ཉིད་དང་། དོན་ཡོད་པ་དེ་བཞིན་ཉིད་སྣང་བ་ཉིད་ནི་གནས་གཞན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།དེ་དེ་དག་མི་སྣང་བ་ཉིད་དང་སྣང་བ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཉིད་ཐར་པ་ཡིན་པར་ཡང་རིག་པར་བྱའོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། འདོད་དགུར་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ཏེ། དེའི་ཚེ་རང་དབང་དུ་འགྱུར་ཞིང་རང་བཞིན་གྱིས་མཚན་མ་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་རང་གི་སེམས་ལ་དབང་སྒྱུར་བར་འགྱུར་རོ། ། དོན་ཆེན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ། །གཞན་དང་གཞན་རིགས་མཐུན་སྣང་བ། །བར་ཆད་བྱེད་ཡིན་དེ་ལྟ་བས། །ཡོངས་ཤེས་བྱས་ནས་དེ་སྤང་ངོ་། །འདི་ནི་ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བའི་ཐབས་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་ཡོངས་སུ་ཤེས་པ་ཡིན་ནོ། །དོན་ཆེན་པོ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཏེ། །གཞན་དང་གཞན འབྱུང་བ་ན་དེ་ཉིད་འདི་ཡིན་ནོ་ཞེས་བྱ་བར་རིགས་མཐུན་པར་སྣང་ངོ་།།དེ་ནི་དེ་ལྟར་སྣང་བས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པར་བྱ་བ་ལ་བར་ཆད་བྱེད་པར་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལྟ་བས་ན་བར་ཆད་བྱེད་པར་ཡོངས་སུ་ཤེས་པར་བྱས་ནས་དེ་ལྟར་སྣང་བ་དེ་སྤང་བར་བྱའོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ།ཡོངས་སྨིན་རྣམ་པར་སྦྱང་བྱ་དང་། །ཐོབ་བྱ་སྨིན་པར་རུང་བྱ་དང་། །ཡང་དག་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ནི། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་དཔག་ཏུ་མེད་པའི་དངོས་པོ་ནི་རྣམ་པ་ལྔ་སྟེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ དངོས་པོ་ནི་སེམས་ཅན་གྱི་ཁམས་ཁྱད་པར་མེད་པར་རོ།།རྣམ་པར་སྦྱང་བར་བྱ་བ་ནི་སྣོད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་གྱིས་བསྡུས་པའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སོ། །ཐོབ་པར་བྱ་བ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་རུང་བར་བྱ་བ་ནི་གདུལ་བའི་ཁམས་སོ། །ཡང་དག་པར་བཤད་པའི་དངོས་པོ་ནི་འདུལ་ བའི་ཐབས་ཀྱི་ཁམས་སོ།།བཤད་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྣམ་པ་གཉིས་ཏེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་སྐྱེ་བ་དང་། །མི་སྐྱེ་བ་ཡི་བཟོད་པ་ཉིད། །དྲི་མེད་མིག་ནི་དམན་པ་དང་། །ཟག་པ་ཟད་པ་ཉིད་དང་ནི། །དམ་ཆོས་ཡུན་རིང་གནས་པ་དང་། །བྱེ་བྲག་ཤེས་གཅོད་ ལོངས་སྤྱོད་ཉིད།།དེ་ལ་ཞུགས་པ་བློ་ལྡན་གྱི་། །བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །བཤད་པ་ལ་ཞུགས་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ཉན་པ་པོ་རྣམས་ལ་བཤད་པའི་འབྲས་བུ་ནི་རྣམ་པ་བརྒྱད་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ། ཁ་ཅིག་ནི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་སེམས་བསྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་མི་སྐྱེ་བའི་ ཆོས་ལ་བཟོད་པ་ཐོབ་པོ།།ཁ་ཅིག་ནི་ཆོས་རྣམས་ལ་ཆོས་ཀྱི་མིག་རྡུལ་མེད་ཅིང་དྲི་མ་དང་བྲལ་བ་ཐེག་པ་དམན་པས་བསྡུས་པ་སྐྱེད་དོ། །ཁ་ཅིག་ནི་ཟག་པ་ཟད་པ་འཐོབ་པོ། །རྒྱུད་དེ་འཛིན་པས་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱང་ཡུན་རིང་དུ་གནས་པར་འགྱུར་རོ། །དོན་བྱེ་བྲག་ཏུ་མི་ཤེས་པ་རྣམས་ཀྱང་ བྱེ་བྲག་ཏུ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ།།ཐེ་ཚོམ་ཟ་བ་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཡང་གཅོད་པར་འགྱུར་རོ། །ངེས་པ་རྣམས་ཀྱང་དམ་པའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བའི་རོ་ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པ་རྒྱ་ཆེན་པོ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པར་འགྱུར་རོ།

诸菩萨由于除了真如以外未见到任何相，故而见相即是无相。因此，他们的智慧是修习无差别的。
有的义理是真如，无的义理是现前之相，如是通过成就一切义理的方式而获得对分别念自在的缘故，称为对分别念得自在。
愚者遮蔽真实性，显现一切非真实。菩萨断除彼等已，显现一切真实性。此说明如同愚者由自语仅显现非真实之相而非真实性一样，菩萨由自语仅显现真实性而非非真实。
无义与有义，应知不现与显现。彼即是转依，由随欲行故为解脱。应知无义之相不显现，有义之真如显现，是转依。彼等即是不显现与显现。应知彼即是解脱。为何？由随欲而行的缘故。此时得自在，由于自性不普遍行相的缘故而得心自在。
一切种大义，显现异类同。彼即为障碍，是故应遍知而断除。此是如实遍知净土方便。大义即器世间，于异异生起时显现为同类，谓'此即是彼'。如是显现会成为清净佛土的障碍，是故应遍知为障碍已断除如是显现。
无量差别偈：成熟及清净，所得及应熟，如实说事物，智者无量种。菩萨无量事物有五种：成熟事即是无差别有情界；应清净即是器世间所摄世界；应得即是法界；应令成熟即是所化界；如实说事即是调伏方便界。
说法果差别偈有二：菩提心生起，及无生法忍，无垢眼下劣，及诸漏尽性，正法久住及，了别断疑惑，受用为智者，应知说法果。
于趣入说法的菩萨之听众，应知说法果有八种：有些发菩提心；有些获得无生法忍；有些生起小乘所摄无尘离垢法眼；有些获得漏尽；由持此续故正法亦得久住；不了解差别义者亦得了解差别；断除诸疑惑者之疑惑；决定者亦得受用广大无罪正法喜味。

།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དམིགས་པ་ཆེ་བ་ ཉིད་དང་ནི།།དེ་བཞིན་སྒྲུབ་པ་གཉིས་དག་དང་། །ཡེ་ཤེས་བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པར་གྱུར་པ་དང་། །ཡང་དག་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་དང་། །སངས་རྒྱས་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་སྟེ་། །ཆེན་པོ་འདི་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར། །ཐེག་ཆེན་ཞེས་ནི་ངེས་པ་བརྗོད། །ཆེན་པོ་ ཉིད་རྣམ་པ་བདུན་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད་དེ།དམིགས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་རྒྱ་ཆེན་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། རང་གི་དོན་དང་གཞན་གྱི་དོན་གཉིས་བསྒྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཉིད་ ནི་རྟོགས་པའི་དུས་ན་གང་ཟག་ལ་བདག་མེད་པ་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་གཉིས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།བརྩོན་འགྲུས་རྩོམ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། བསྐལ་པ་གྲངས་མེད་པ་གསུམ་དུ་རྟག་ཏུ་གུས་པར་བྱས་ཏེ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི་འཁོར་བ་ཡོངས་སུ་མི་གཏོང་ ཞིང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པ་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། སྟོབས་དང་མི་འཇིགས་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་ཡང་དག་པར་འགྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཆེན་པོ་ཉིད་ནི། ཡང་དང་ཡང་དུ་མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་ པ་དང་།།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་བསྡུས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། རིགས་དང་ཆོས་ལ་མོས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་སེམས་ནི་བསྐྱེད་པ་དང་། །སྦྱིན་ལ་སོགས་པ་སྒྲུབ་པ་དང་། །སྐྱོན་མེད་པ་ ལ་འཇུག་ཉིད་དང་།།སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་དང་། །ཞིང་ནི་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་དང་། །མི་གནས་མྱ་ངན་འདས་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་དང་སྟོན་པའོ། །དངོས་པོ་རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐའ་དག་བསྡུས་ཏེ། །དེས་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་ པར་བྱེད་པ་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པའི་ས་བདུན་པའི་བར་ལ་རིག་པར་བྱའོ།།ཞིང་ཡོངས་སུ་སྦྱོང་བ་དང་། མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ལའོ། །བྱང་ཆུབ་མཆོག་ནི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་སྟེ། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་པ་དང་། མྱ་ངན་ ལས་འདས་པ་ཆེན་པོ་སྟོན་པ་ཡང་དེ་ཉིད་ལ་རིག་པར་བྱའོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བཅུ་སྟེ། གཅིག་ནི་མོས་པ་དང་ལྡན་པ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་དག་པ་གཞན། །མཚན་མ་དང་ནི་མཚན་མེད་དང་། ། མངོན་པར་འདུ་བྱེད་མེད་སྤྱོད་པ། །ལྔ་པོ་འདི་དག་ས་ཀུན་ལ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན་ཤེས་བྱ། །དེ་ལ་མཚན་མ་ལ་སྤྱོད་པ་ནི་ས་གཉིས་པ་ནས་བཟུང་སྟེ་ས་དྲུག་པའི་བར་དུའོ། །མཚན་མ་མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་ས་བདུན་པ་ལའོ། །མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ མེད་པར་སྤྱོད་པ་ནི་དེ་ཡན་ཆད་དོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདོད་ལ་མ་ཆགས་ལས་གསུམ་རྣམ་པར་དག་།ཁྲོ་བ་ཟིལ་གནོན་ཡོན་ཏན་མཆོག་ལྷུར་ལེན། །ཆོས་ལས་མི་གཡོ་དེ་ཉིད་ཟབ་མོ་མཐོང་། །བྱང་ཆུབ་དགའ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །འདིས་ནི་ཕ་ རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ།།ཕན་འདོགས་འདོད་དང་གནོད་པ་མེད་ལྟ་དང་། །གཞན་གྱི་གནོད་པ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། །བརྟན་པ་བག་ཡོད་མང་དུ་ཐོས་པ་དང་། །གཞན་གྱི་དོན་བརྩོན་ བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན།།དེ་ལ་བརྟན་པ་ནི་བརྩོན་འགྲུས་བརྩམས་པ་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྤ་མི་འགོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །བག་ཡོད་པ་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་བདེ་བ་དག་ལ་མ་ཆགས་པའི་ཕྱིར་རོ་། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །རང་གིས་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཉེས་དམིགས་ ཤེས།།ལོངས་སྤྱོད་མ་ཆགས་ཞེ་ལ་ཁོན་མི་འཛིན། །རྣལ་འབྱོར་རྒྱུ་མཚན་ལ་མཁས་ལྟ་ངན་མེད། །ནང་དུ་རབ་གནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དག་ལ་མ་ཆགས་པ་ནི་གང་ཞིག་དེ་དག་སྤངས་ནས་རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་ཡིན་ནོ། །རྒྱུ་མཚན་ལ་མཁས་པ་ནི་ཞི་ གནས་ལ་སོགས་པའི་རྒྱུ་མཚན་གསུམ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ།

大乘分别偈颂有二：所缘大性及如是二种修行，智慧精进事业，善巧方便，圆满广大，佛陀事业广大，由具此等广大，故称为大乘。
由具七种广大性故，决定称为大乘：所缘广大性者，由具无量广大经典等法故。修行广大性者，为成办自利与他利二者故。智慧广大性者，于证悟时了知人无我与法无我二者故。精进事业广大性者，于三无数劫中恒时恭敬修行故。善巧方便广大性者，不舍轮回而无烦恼故。圆满广大性者，由圆满力、无畏、佛不共法故。佛陀事业广大性者，由示现再再成正觉及大般涅槃故。
大乘总摄分别偈颂有二：种性及信解法，如是发心，布施等修行，入无过失，成熟有情，清净刹土，无住涅槃，无上菩提及教示。以此十种事摄一切大乘。其中成熟有情者，当知在入地至第七地。清净刹土及无住涅槃在不退转三地。无上菩提在佛地，现证菩提及示现大般涅槃亦当知在彼地。余者义显可知。
菩萨分别偈颂有十：一者具足胜解，余者清净增上意乐，有相及无相，无功用行，此五于一切地，当知是菩萨。其中有相行者，从第二地至第六地。无相行者在第七地。无功用行者在彼以上。余者义显可知。
不贪欲、三业清净，降伏嗔恚、专修胜德，于法不动、见甚深真如，具足菩提喜，是为菩萨。此由成就六度及发大菩提愿门而显示菩萨相。
欲作利益、无害心，忍受他害，坚固、正念、多闻，精进利他，是为菩萨。其中坚固者，由发起精进不畏诸苦故。正念者，由不贪著禅定乐故。余者义显可知。
了知执著过患，不贪受用、心无怨恨，瑜伽因相善巧无邪见，善住内心，是为菩萨。其中不贪受用者，谓舍彼等而出家。善巧因相者，由善巧止等三种因相故。

།ནང་ལ་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །བརྩེ་དང་ལྡན་པ་ངོ་ཚ་ཡོན་ཏན་གནས། །སྡུག་ བསྔལ་དང་ལེན་རང་གི་བདེར་མ་ཆགས།།དྲན་གཙོ་ཤིན་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པའི་བདག་།ཐེག་པ་མི་འཁྲུགས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ལ་དྲན་པ་གཙོ་བོ་ནི་བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པ་དྲན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་སེམས་མཉམ་པར་འཛེག་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཤིན་ཏུ་མཉམ་ པར་གཞག་པའི་བདག་ཉིད་ནི།།རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །སྡུག་བསྔལ་སེལ་བ་སྡུག་བསྔལ་མི་བྱེད་ཉིད་། །སྡུག་བསྔལ་བཟོད་པ་སྡུག་བསྔལ་འཇིགས་པ་མེད། །སྡུག་བསྔལ་རྣམ་གྲོལ་སྡུག་བསྔལ་མི་རྟོག་པ། །སྡུག་བསྔལ་ཁས་ ལེན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན།།དེ་ལ་སྡུག་བསྔལ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ནི། །བསམ་གཏན་དང་ལྡན་པའི་འདོད་པའི་ཁམས་ལས་འདོད་ཆགས་དང་བྲལ་བས་སྡུག་བསྔལ་གྱི་སྡུག་བསྔལ་ཉིད་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ་། །སྡུག་བསྔལ་ཁས་ལེན་པ་ནི་འཁོར་བ་ཁས་ལེན་པའི་ཕྱིར་ རོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཆོས་ལ་མི་དགའ་རང་བཞིན་ཆོས་ལ་དགའ། །ཆོས་ལ་སྨོད་ཅིང་ཆོས་ལ་མངོན་པར་བརྩོན། །ཆོས་ལ་དབང་བ་ཆོས་ལ་མུན་པ་མེད། །ཆོས་གཙོར་བྱེད་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ལ་ཆོས་ལ་སྨོད་པ་ནི། མི་བཟོད་པ་ལ་སྨོད་ པའི་ཕྱིར་རོ།།ཆོས་ལ་དབང་བ་ནི་སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལའོ། །ཆོས་གཙོར་བྱེད་པ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་ལྷུར་ལེན་པའོ། །ཚིག་སྦྱར་བ་ལ་བདེ་བས་ཆོས་ཉིད་འདིར་ཆོས་སུ་བཤད་དོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ལོངས་སྤྱོད་བག་ཡོད་ངེས་ལ་བག་ཡོད་དང་། །བསྲུང་ལ་ བག་ཡོད་དགེ་ལ་བག་ཡོད་དང་།།བདེ་ལ་བག་ཡོད་ཆོས་ལ་བག་ཡོད་དང་། །ཐེག་པ་བག་ཡོད་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ལ་བསྲུང་བ་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི་བཟོད་པ་དང་ལྡན་པ་རང་དང་གཞན་གྱི་སེམས་རྗེས་སུ་བསྲུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ལ་བག་ཡོད་པ་ནི། ཡང་དག་པ་ ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་རབ་ཏུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ།།ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །མ་གུས་ངོ་ཚ་ཉེས་ཆུང་ངོ་ཚ་དང་། །མི་བཟོད་ངོ་ཚ་ཡོངས་ཉམས་ངོ་ཚ་དང་། །རྣམ་འཕྲོ་ངོ་ཚ་ལྟ་ཆུང་ངོ་ཚ་དང་། །ཐེག་ཆེན་ངོ་ཚ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡིན། །དེ་ལ་མ་གུས་བས་ངོ་ཚ་བ་ནི། གང་ཞིག་སློང་བ་ ལ་ཁྱད་དུ་གསོད་པས་སོ།།ཉེས་པ་ཆུང་ངུས་ངོ་ཚ་བ་ནི། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་ཕྲ་རབ་ཙམ་དག་ལ་ཡང་འཇིགས་པར་ལྟ་བས་སོ། །ལྟ་བ་ཆུང་ངུས་ངོ་ཚ་བ་ནི། ཆོས་ལ་བདག་མེད་པར་མ་རྟོགས་པས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་འདི་དག་ཐམས་ ཅད་ཀྱིས་ནི་རྣམ་གྲངས་གཞན་གྱིས་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་སྒྲུབ་པ་དང་།བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པའི་སྒོ་ནས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་ཉིད་རིག་པར་བྱའོ། །འདི་དང་ཕ་རོལ་དང་ནི་བཏང་སྙོམས་དང་། །འདུ་བྱེད་ལྡན་དང་དབང་འབྱོར་ཉིད་ཐོབ་དང་། །མཚུངས་ པར་སྟོན་དང་འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིས།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕན་འདོགས་བྱེད་ལ་འཇུག་།སྦྱིན་པས་ནི་འདི་ཁོ་ན་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་ལ་འཇུག་གོ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་སྐྱེ་བ་ཁྱད་པར་ཅན་ཐོབ་ནས་གཞན་དུའོ། །འདུ་བྱེད་དང་ལྡན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་བརྩོན་ འགྲུས་དང་ལྡན་པའོ།།འབྲས་བུ་ཆེན་པོ་ཡིས་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །འདིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་དང་། བྱང་ཆུབ་ཆེན་པོར་སྨོན་པས་ཇི་ལྟར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་ཕན་འདོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ ཏོ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་མཚན་སྤྱིར་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་བརྒྱད་དེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་སེམས་དཔའ་ཆེ། །བློ་ལྡན་ཉིད་དང་གསལ་བའི་མཆོག་།རྒྱལ་སྲས་རྒྱལ་བའི་གཞི་དང་ནི། །རྒྱལ་བྱེད་རྒྱལ་བའི་མྱུ་གུ་དང་། །རྩལ་ལྡན་དང་ནི་འཕགས་མཆོག་ དང་།།དེད་དཔོན་དང་ནི་གྲགས་མཆོག་དང་། །སྙིང་རྗེ་ཅན་དང་བསོད་ནམས་ཆེ། །དབང་ཕྱུག་དེ་བཞིན་ཆོས་དང་ལྡན། །བཅུ་དྲུག་པོ་འདི་དག་ནི་སྤྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་དོན་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ།

安住于内是为了不动摇于大乘，因为大乘是菩萨们的内在。其余的意思易于理解。
具有慈悲、具有惭愧、具德行，
承受痛苦、不执著自乐，
正念为主、善于等持的自性，
不动摇于乘的即是菩萨。
其中正念为主是指具有禅定，以正念力使心平等上进的缘故。善于等持的自性是指无分别智。其余的意思易于理解。
消除痛苦而不造作痛苦，
忍受痛苦而不畏惧痛苦，
解脱痛苦而不分别痛苦，
承担痛苦的即是菩萨。
其中解脱于痛苦是指具有禅定，由离欲于欲界而解脱于苦苦的缘故。承担痛苦是指承担轮回的缘故。其余的意思易于理解。
不乐于法而本性乐法，
诽谤于法而精进于法，
自在于法而于法无暗，
以法为主的即是菩萨。
其中诽谤于法是指诽谤不忍的缘故。自在于法是指于等持。以法为主是指专注于大菩提。为使偈颂优美，此处将法性说为法。其余的意思易于理解。
受用谨慎、决定谨慎，
守护谨慎、善业谨慎，
安乐谨慎、于法谨慎，
乘道谨慎的即是菩萨。
其中守护谨慎是指具有忍辱，随护自他心的缘故。于法谨慎是指如实了知的缘故。其余的意思易于理解。
不敬惭愧、小过惭愧，
不忍惭愧、退失惭愧，
散乱惭愧、小见惭愧，
大乘惭愧的即是菩萨。
其中对不恭敬而惭愧是指轻视乞求者的缘故。对小过而惭愧是指对微细罪过也视为可畏的缘故。对小见而惭愧是指未证法无我的缘故。其余的意思易于理解。
这些偈颂都是以其他方式说明成就六度和发愿大菩提的方式来理解菩萨的特征。
现世与他世及舍心，
具行及获得自在性，
平等示现与大果报，
菩萨入于利他行中。
布施则是仅于此世利益众生。持戒则是获得殊胜生处后于他世利益。具行是指具有精进。以大果报是指以佛果。其余的意思易于理解。
这说明了菩萨如何以六度和发愿大菩提来利益众生。
菩萨总的特征分类偈颂有八：
菩萨即是大勇士，
具慧以及最明净，
王子及佛之基础，
成佛以及佛苗芽，
具力以及最圣者，
船主以及最著名，
具悲以及大福德，
自在以及具正法。
这十六种是总的菩萨们相应意义的称号。

།དེ་ཉིད་བཟང་རྟོགས་དོན་ཆེན་ལེགས་རྟོགས་དང་། །དོན་ཀུན་ རྟོགས་དང་རྟག་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་།།ཐབས་རྣམས་རྟོགས་པར་འགྱུར་བའི་ཁྱད་པར་རྒྱུ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་རྟོགས་པ་དང་། །རང་དང་གཞན་གྱི་ དོན་རྟོགས་པ་དང་།དོན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་ན་ཡང་མི་ཟད་པར་རྟོགས་པ་དང་། གདུལ་བྱ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་འདུལ་བའི་ཐབས་རྟོགས་པས་སོ། །བདག་རྗེས་རྟོགས་དང་ལྟ་བ་ཕྲ་རྟོགས་དང་། །རྣམ་རིག་སྣ་ ཚོགས་རྣམ་པར་རྟོགས་དང་ཀུན།།ཡང་དག་མིན་རྟོག་ཡིན་པར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ཡང་སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་རྟོགས་པ་དང་། དེ་རྣམས་ཀྱང་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་ པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་བཞི་སྟོན་ཏེ།དེ་ལ་སེམས་ནི་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཡིད་ནི་དེ་ལ་དམིགས་པ་བདག་ཏུ་ལྟ་བ་ལ་སོགས་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པའོ། །རྣམ་པར་ཤེས་པ་ནི་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དྲུག་གོ། །མ་རྟོགས་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་རྟོགས། ། དངོས་མེད་རྟོགས་དང་རབ་ཏུ་སྐྱེ་བ་རྟོགས། །མ་རྟོགས་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ། །འདིར་ནི་མ་རིག་པ་རྟོགས་པ་དང་། རིག་པ་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་བརྟག་པ་ལ་སོགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་གསུམ་རྟོག་པའི་སྒོ་ནས་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ།དེ་ལ་མ་རྟོགས་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པ་སོ་སོར་རྟོགས་པས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་རིག་པར་བྱའོ། །དོན་མེད་རྟོགས་དང་དོན་དམ་རྟོགས་པ་དང་། །དོན་ཀུན་རྟོགས་དང་མཐའ་དག་དོན་རྟོགས་དང་། །རྟོགས་བྱ་རྟོགས་གཞི་རྟོགས་པ་རྟོགས་པའི་རྒྱུ། །དེས་ན་བྱང་ ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ།།འདིར་ནི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་པར་རྣམ་པ་ལྔ་སྟོན་ཏེ། གཞན་གྱི་དབང་གི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཀུན་བརྟགས་པའི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་རྟོགས་ པ་དང་།རྟོགས་པར་བྱ་བ་དང་། རྟོགས་པ་པོ་དང་། རྟོགས་པ་འཁོར་གསུམ་ཡོངས་སུ་དག་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གྲུབ་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་དང་གནས་རྟོགས་དང་། ལྷུམས་རྗེས་རྟོགས་དང་རིམ་པ་རྟོགས་པ་དང་། །རབ་ཏུ་རྟོགས་དང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་རྟོགས་རྒྱུ། །དེས་ན་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ཞེས་བྱའོ།།དེ་ལ་གྲུབ་པར་གྱུར་པ་རྟོགས་པ་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད་དོ། །གནས་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་བཞུགས་པའོ། །ལྷུམས་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་ཡུམ་གྱི་ལྷུམས་སུ་འཇུག་པའོ། །རིམ་པ་སྟོན་པ་རྟོགས་པ་ནི་གང་གིས་ན་ ལྷུམས་ནས་བལྟམས་ཤིང་འདོད་པ་ལ་ཡོངས་སུ་ལོངས་སྤྱོད་པ་དང་།རབ་ཏུ་འབྱུང་བ་དང་། དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། མངོན་པར་རྫོགས་པར་བྱང་ཆུབ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་ཐེ་ཚོམ་བསལ་བ་རྟོགས་པ་ནི། གང་གིས་ན་སེམས་ཅན་ རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་བཅད་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཡིན་ནོ།།བློ་དང་ལྡན་པ་བློ་ཐོབ་མ་ཐོབ་དང་། །རབ་གནས་རྟོགས་དང་རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་དང་། །སོ་སོར་ཆད་བློ་བརྗོད་མེད་ང་བཅོམ་དང་། །ང་ཅན་བློ་གྲོས་མ་སྨིན་ཡང་དག་སྨིན། །འདིར་ནི་ འདས་པ་ལ་སོགས་པའི་རྟོགས་པ་རྣམ་པ་བཅུ་གཅིག་གིས་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།།དེ་ལ་བློ་ཐོབ་པ་དང་། མ་ཐོབ་པ་དང་རབ་ཏུ་གནས་པ་ནི་རྟོགས་པ་འདས་པ་དང་། མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བ་དག་དང་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །རྟོགས་པ་ནི་རང་ གིས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྗེས་སུ་རྟོགས་པ་ནི་གཞན་ལས་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་ཏེ། འདིས་ནི་ནང་དང་ཕྱིའི་རྟོགས་པ་སྟོན་ཏོ། །སོ་སོར་འཆད་པར་བྱེད་པ་དང་། །བརྗོད་པ་མེད་པའི་བློ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རིགས་པ་དང་ཕྲ་བའོ། །ང་རྒྱལ་ཅན་དང་ང་རྒྱལ་བཅོམ་པ་ཞེས་བྱ་བ་ ནི་དམན་པ་དང་གྱ་ནོམ་པའོ།

善解彼义及善解大义，解一切义及常时了解，了解诸方便之殊胜因，故称为菩萨。以五种殊胜了解而称为菩萨：了解人法无我，了解自他二利，了解一切义及一切相，示现涅槃时亦了解无尽，了解随众生根机调伏之方便。
了解随顺我及了解细微见，了解种种分别及一切，了解非真实分别之因，故称为菩萨。此中亦显示四种殊胜了解：了解心意识，了解彼等即是非真实分别，其中心是阿赖耶识，意是缘彼而执我等相应，识是六识聚。
了解未解及了解随顺了解，了解无实及了解生起，了解未解了解各别了解之因，故称为菩萨。此中显示五种殊胜了解：通过了解无明、了解明、了解遍计等三自性而了解。其中应知以各别了解未了解性而圆成实自性。
了解无义及了解胜义，了解一切义及了解一切，了解所解、解基及了解之因，故称为菩萨。此中显示五种殊胜了解：了解依他起相、了解圆成实相、了解遍计所执相、了解一切所知及一切相、了解所证、能证及证三轮清净。
了解已成就及了解住处，了解入胎及了解次第，了解通达及了解断疑之因，故称为菩萨。其中了解已成就是佛性，了解住处是住兜率天宫，了解入胎是入母胎，了解示现次第是从胎出生、受用欲乐、出家、苦行、现证菩提，了解通达及断疑是为断除一切众生疑惑而转法轮。
具慧及得慧未得慧，了解安住及随顺了解，各别慧断无说我慢断，我慢智慧未成熟及善成熟。此中以过去等十一种了解显示菩萨：其中得慧、未得慧及安住，依次是过去、未来、现在之了解。了解是自己了解故，随顺了解是从他了解故，此显示内外了解。各别宣说及无说慧是理性及细微。具我慢及断我慢是下劣及殊胜。

།བློ་གྲོས་མ་སྨིན་པ་དང་ཡང་དག་པར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པ་རིང་བ་དང་ཉེ་བ་སྟོན་པ་ཡིན་ནོ། །ཡོན་ཏན་གྱི་སྐབས་རྫོགས་སོ།། །།རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། བརྩེ་དང་སྙན་པར་སྨྲ་བ་དང་། ། བརྟེན་པ་ཉིད་དང་ལག་བརྐྱང་ཉིད། །དགོངས་པ་ཟབ་མོ་ངེས་འགྲེལ་བ། །འདི་དག་བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་རྟགས། །ཡོངས་གཟུང་མོས་པ་ཐོབ་པ་དང་། །མི་སྐྱོ་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་། །བསམ་པ་དང་ནི་སྦྱོར་བ་ལས། །རྟགས་ལྔར་རྣམ་པར་ཤེས པར་བྱ།།དེ་ལ་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དང་པོས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་ལྔ་སྟོན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་དེ་དག་གི་ལས་དང་མདོར་བསྡུ་བའོ། །དེ་ལ་བརྩེ་བ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་བཟུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྙན་པར་སྨྲ་བ་ནི། སེམས་ ཅན་རྣམས་ཀྱིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་བསྟན་པ་ལ་མོས་པ་ཐོབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ།།བརྟན་པ་ཉིད་ནི་བྱ་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་ལ་སོགས་པས་མི་སྐྱོ་བར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ལག་བརྐྱང་བ་ཉིད་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་ནི་གཉིས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཟང་ཟིང་དང་ཆོས་ཀྱིས་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། ། རྟགས་ལྔ་པོ་འདི་དག་ལས་བརྩེ་བ་ནི་བསམ་པའི་སྒོ་ནས་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་སྦྱོར་བའི་སྒོ་ནས་སོ། །ཁྱིམ་པ་དང་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གསུམ་སྟེ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྟག་ཏུ་ནི། །ཁྱིམ་པ་འཁོར་ལོས་སྒྱུར་རྣམས་སུ། །གྱུར་ནས་སྐྱེ་བ་ཐམས་ཅད་དུ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དོན་བྱེད་དོ། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བློ་ལྡན་གྱིས་། །རབ་བྱུང་ལེན་པས་ཐོབ་པ་དང་། །ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ནི་ཐོབ་པ་གཞན། །རབ་ཏུ་བྱུང་བ་སྟོན་བྱེད་ཡིན། །རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་དག་ནི། །ཡོན་ཏན་ཚད་མེད་རྣམས་དང་ལྡན། །དེ་ལྟས་སྡོམ་བརྩོན་ཁྱིམ་པ་ཡི། ། བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལས་ཁྱད་འཕགས། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གིས་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལ་གནས་ཏེ། སེམས་ཅན་གྱི་དོན་བྱེད་པ་དེ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །གཉིས་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཇི་ལྟ་བུ་ཞིག་ལའོ། །དེ་ལ་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ནི། རྣམ པ་གསུམ་དུ་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ཡང་དག་པར་ལེན་པས་ཐོབ་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱིས་ཐོབ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་རྣམས་ཀྱིས་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །གསུམ་པས་ནི་རབ་ཏུ་བྱུང་བའི་ཕྱོགས་ཁྱིམ་པའི་ཕྱོགས་ལས་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ། །ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ།ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བརྟན་པ་ཡི། །ཕ་རོལ་སྡུག་པའི་འབྲས་བུ་དང་། །འདི་ལ་དགེ་བ་འཇུག་འདོད་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པར་འདོད་པ་དང་། །མ་དག་རྣམ་དག་རབ་དག་པ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བསམ་པར་འདོད་། །འདིས་ནི་མདོར་ན་ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་ པ་ལྔ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།བདེ་བའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་འབྲས་བུ་འདོད་པའོ། །ཕན་པའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ནི། འདི་ཉིད་ལ་དགེ་བ་ལ་འཇུག་པར་འདོད་པའོ། །མྱ་ངན་ལ་འདས་པར་འདོད་པ་ནི་དེ་གཉི་གའི་ལྷག་པའི་བསམ་པ་ཁོ་ན་ཡིན་པས་གཞན་མ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། ལྷག་པའི་བསམ་པ་མ་དག་པ་ལ་སོགས་པ་གསུམ་ནི་མ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་། ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ཐོབ་པ་རྣམས་ཀྱི་སྟེ་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་བློ་ལྡན་པའི། །སྨོན་ལམ དང་ནི་སེམས་མཉམ་དང་།།བདག་པོར་གྱུར་པ་དག་དང་ནི། །འཁོར་སྡུད་པ་ཡིས་ཡོངས་སུ་འཛིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། སྨོན་ལམ་གྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་ འཛིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་དུས་ན་བདག་དང་གཞན་མཉམ་པ་ཉིད་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདག་པོས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། རྗེ་བོར་གྱུར་པ་འདི་གང་དག་གི་རྗེ་བོ་ཡིན་པའོ། །འཁོར་སྡུད་པས་ཡོངས་སུ་འཛིན་པ་ནི། སློབ་མའི་ཚོགས་ ཉེ་བར་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ།

所谓智慧未成熟和已经完全成熟，是指证悟远近的显示。功德品已完。
关于标志分类的偈颂有二：'慈悲与爱语，坚固与布施，深意作解释，此为智者相。摄受得信解，不厌二摄故，由意乐加行，当知有五相。'
其中第一偈颂显示菩萨五种标志。第二偈颂显示彼等之作用及总摄。
其中慈悲是以菩提心摄受众生之故。爱语是为令众生对佛法生起信解之故。坚固性是为了令行难行等不生厌倦之故。布施与解释密意是为了二种摄受，即以财物和佛法依次摄受。
此五种标志中，慈悲是从意乐方面了知。其余是从加行方面了知。
关于在家与出家差别的偈颂有三：'菩萨恒常时，转生轮王身，于一切生中，利益诸众生。智者于诸地，受持出家戒，法性所得者，示现为出家。出家之行相，具无量功德，是故持戒者，胜过在家菩萨。'
第一偈颂显示菩萨住于在家相而作众生利益。第二偈颂显示住于何种出家相。其中出家应当了知有三种：以受持而得、以法性而得、以化现而显示。第三偈颂显示出家相超胜于在家相。
关于增上意乐分类的根本偈颂有六：'于一切地中，坚固利他果，此世欲行善，欲证涅槃者，未净清净相，极净众生意。'此偈颂总摄五种增上意乐：欲求波罗蜜果是安乐增上意乐；欲于现世趣入善法是利益增上意乐；欲证涅槃应知唯是彼二增上意乐非他。未净等三种增上意乐是未入道者、已入地者、得不退转地者的，依次配对。
关于摄受分类的偈颂：'于一切地中，智者以愿心，平等及主尊，摄众而摄受。'菩萨摄受众生有四种：以愿心摄受是以菩提心摄受一切众生之故；以平等心摄受是因为证悟时获得自他平等性之故；以主尊摄受是成为某些众生之主尊；以摄众摄受是为摄受眷属之故。

།སྐྱེ་བ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ནི། །གཞན་ཡང་སྨོན་ལམ་དག་དང་ནི། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་དབང་འབྱོར་པའི། །དབང་གིས་སྐྱེ་བར་འདོད་པ་ཡིན། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ། ལས་ཀྱི་ དབང་གིས་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་གནས་པ་རྣམས་ལས་ཀྱི་དབང་གིས་འདོད་པའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།སྨོན་ལམ་གྱི་དབང་གིས་ནི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དུད་འགྲོ་ལ་སོགས་པའི་གནས་དམན་པར་ཡང་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ། །ཏིང་ངེ་ འཛིན་གྱི་དབང་གིས་ནི་བསམ་གཏན་རྣམས་བཟློག་ནས་འདོད་པའི་ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་གང་ཡིན་པའོ།།དབང་འབྱོར་བའི་དབང་གིས་ནི། སྤྲུལ་པ་དག་གིས་དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ལ་སོགས་པར་སྐྱེ་བར་ཀུན་ཏུ་སྟོན་པ་གང་ཡིན་པའོ། །གནས་པ་དང་ས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་སྡོམ་གྱི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། མཚན་ཉིད་གང་ཟག་བསླབ་པ་དང་། །ཕུང་པོ་གྲུབ་པ་རྟགས་དང་ནི། །ངེས་པའི་ཚིག་དང་ཐོབ་པ་ཡིས། །གནས་པ་དང་ནི་ས་ཉིད་དོ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ། སྟོང་པ་ཉིད་ནི་མཆོག་རྟོགས་ནས། །ལས་རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བར་གནས། །བསམ་གཏན་རབ བདེས་གནས་ནས་ནི།།དེ་ཡི་འོག་ཏུ་འདོད་པར་སྐྱེ། །དེ་ནས་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་རྣམས། །འཁོར་བ་དག་ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ། །སེམས་ཀུན་ཉོན་མོངས་མེད་པར་ནི། །སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་པར་བྱེད། །ཆེད་དུ་བསམས་ཏེ་སྐྱེ་བས་ན། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྗེས་སུ་གསུང་། །བགྲོད་པ་གཅིག་ པའི་ལམ་དང་འབྲེལ།།མཚན་མེད་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ། །མཚན་མ་མེད་པ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །ཞིང་ཡང་རྣམ་པར་སྦྱོང་བ་སྟེ། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་སེམས་ཅན་ནི། །སྨིན་པར་བྱེད་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུགས་རྣམ་དང་། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད། །རྣམ་པར་གཞག་པ་ འདི་དག་གིས།།ས་ཡི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་བྱ། །གནས་པ་བཅུ་གཅིག་ནི་ས་བཅུ་གཅིག་གོ། །དེ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ལས་དང་པོའི་མཚན་ཉིད་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་མཆོག་མངོན་པར་རྟོགས་པ་སྟེ། གང་ཟག་དང་ཆོས་ལ་བདག་མེད་པ་མངོན་པར་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གཉིས་པའི་ནི་ལས་ རྣམས་ཆུད་མི་ཟ་བ་ལ་རྣམ་པར་གནས་པ་སྟེ།དགེ་བ་དང་མི་དགེ་བའི་ལས་ཀྱི་ལམ་དང་དེའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །གསུམ་པའི་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་བསམ་གཏན་བདེ་བ་ཕུལ་དུ་བྱུང་བ་དག་གིས་གནས་ནས་དེ་དག་ལས་ཡོངས་སུ་མ་ཉམས་བཞིན་དུ་འདོད་པའི་ ཁམས་སུ་སྐྱེ་བ་ཡིན་ནོ།།བཞི་པའི་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པས་མང་དུ་གནས་ཀྱང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་རྣམས་འཁོར་བར་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་ཡིན་ནོ། །ལྔ་པའི་ནི་འཕགས་པའི་བདེན་པ་བཞིས་མང་དུ་གནས་པས་བདག་ཉིད་ཀྱི་སེམས་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་སེམས་ ཅན་རྣམས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ཏེ།བསྟན་བཅོས་དང་བཟོ་སྣ་ཚོགས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པའི་ནི་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བས་མང་དུ་གནས་པས་བསམས་བཞིན་དུ་སྲིད་པར་སྐྱེ་བ་ན་དེར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་རྗེས་སུ་བསྲུང་བ་ཡིན་ནོ། །བདུན་པའི་ནི་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲིས་པ་ ཉིད་ཀྱིས་བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ལ་གནས་པ་བརྒྱད་པ་དང་འབྲེལ་པ་མཚན་མ་མེད་པར་གཅིག་ཏུ་ངེས་པའི་ལམ་ཡིན་ནོ།།བརྒྱད་པའི་ནི་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པའི་མཚན་མ་མེད་པ་ལ་གནས་པའི་ཕྱིར། མཚན་མ་མེད་པ་ཡང་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་ཡོངས་ སུ་སྦྱོང་བ་ཡིན་ནོ།།དགུ་པའི་ནི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་ལ་དབང་བ་ཉིད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པ་འགྲུབ་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །བཅུ་པའི་ནི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྒོ་ནས་། གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ རྣམས་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།བཅུ་གཅིག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱང་ཆུབ་རྣམ་པར་དག་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་སྤངས་བའི་ཕྱིར་རོ།

分别出生的偈颂：智者们的业力以及其他愿力，以及三昧和自在力，以此而欲求受生。
菩萨的出生有四种：以业力者，即住于胜解行地的诸位以业力而生于所欲之处。以愿力者，即入地的诸位为了成熟众生，甚至投生于傍生等低劣处。以三昧力者，即舍弃禅定而生于欲界。以自在力者，即以化身示现生于兜率天等处。
住处与地分别摄颂：以相、补特伽罗、学处、蕴、成就、相及决定语和所得，而成住处与地。
从相的分别开始的五偈：通达胜义空性已，安住不失诸业力，以禅定乐而安住，其后转生于欲界。此后菩提分诸法，回向轮回为众生，心无一切诸烦恼，令诸众生得成熟。以思而受生之故，随说一切诸烦恼，趣入一道之道连，无相一向决定道。无相任运而成就，复能清净诸刹土，其后则能令众生，成就于得以成熟。三昧与诸色相及，菩提清净性本身，以此诸种安立相，应知即是地之相。
十一住即是十一地。其中初地之相为通达胜义空性，因证悟补特伽罗无我与法无我故。第二地相为安住于诸业不失，因了知善不善业道及其种种果报故。第三地相为菩萨以殊胜禅定安乐而住，不失彼等而生于欲界。第四地相为虽多住于菩提分，而将菩提分回向轮回。第五地相为以多住四圣谛，令自心无烦恼而成熟众生，因作论典及种种工巧故。第六地相为以多住缘起，思择而受生时守护彼处烦恼。第七地相为以熟习相应而住于一道之道，与第八地相连而为一向决定无相之道。第八地相为因住于无功用无相故，无相任运成就并清净佛土。第九地相为以得无碍解自在而成就成熟众生，因于一切方面皆能成熟众生故。第十地相为从三昧门中清净诸陀罗尼门。第十一佛地之相为菩提清净性，因断除一切所知障故。

།ས་རྣམས་ཁོ་ན་ལ་གང་ཟག་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གཉིས་ཏེ།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ལྟ་བ་རྣམ་དག་པ། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་དག་མཉམ་པར་གཞག་།ཆོས་ལ་ང་སྤངས་རྒྱུད་དང་ཀུན་ཉོན་མོངས། །རྣམ་པར་དག་པ་ཐ་དད་ང་རྒྱལ་མེད། །སྐད་ཅིག་གཅིག་བློ་ཐོབ་པ་བཏང་སྙོམས་ པ།།ཞིང་རྣམས་སྦྱོང་བ་སེམས་ཅན་སྨིན་བྱེད་པར། །མཁས་པ་མཐུ་ཆེན་ལུས་ཡོངས་རྫོགས་པ་དང་། །ངེས་པར་སྟོན་ལ་མཁས་པ་དབང་བསྐུར་ཡིན། །ས་བཅུ་པོ་དག་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་བཅུ་རྣམ་པར་གཞག་སྟེ། ས་དང་པོ་ལ་ནི། གང་ཟག་དང་ཆོས་སུ་ལྟ་བའི་ གཉེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར།ལྟ་བ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལ་ནི་ལྟུང་བའི་འཁྲུལ་པ་ཕྲ་མོ་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པ་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་ཚུལ་ཁྲིམས་ཤིན་ཏུ་རྣམ་པར་དག་པ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་ལ་ནི་མི་ཉམས་པའི་བསམ་གཏན་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་མཉམ་པར་གཞག་པ་ ཡིན་ནོ།།བཞི་པ་ལ་ནི་མདོའི་སྡེ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ལ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཀྱི་ང་རྒྱལ་སྤངས་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ལ་ང་རྒྱལ་སྤངས་པ་ཡིན་ནོ། ལྔ་པ་ལ་ནི་སེམས་དང་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་བཅུས་རྒྱུད་ཐམས་ཅད་མཉམ་པ་ཉིད་དུ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རྒྱུད་ཐ་དད་པར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ ཡིན་ནོ།།དྲུག་པ་ལ་ནི། རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཀྱིས་མང་དུ་གནས་པས་ན་ནག་པོ་དང་དཀར་པོའི་ཕྱོགས་དག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བར་མི་ལྟ་བའི་ཕྱིར། ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བ་ཐ་དད་པར་ང་རྒྱལ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ། རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཕྱིར་རོ། །བདུན་པ་ལ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པའི་མཐུས། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་བདུན་བསྒོམ་པའི་ཕྱིར། སྐད་ཅིག་གཅིག་དང་ལྡན་པའི་བློ་ཐོབ་པ་ཡིན་ནོ། །བརྒྱད་པ་ལ་ནི་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཚན་མ་མེད་པ་ལ གནས་པའི་ཕྱིར་དང་།།བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་འདྲེས་པ་ཉེ་བར་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་བཏང་སྙོམས་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཞིང་རྣམ་པར་སྦྱོང་པར་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ། །དགུ་པ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་ལ་མཁས་པ་སྟེ་སྔ་མ་བཞིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའི་ས་བཅུ་པ་ལ་ནི།མངོན་པར་ཤེས་པ་ཆེན་པོ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་དང་། །མཐུ་ཆེན་པོར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོ་ཚད་མེད་པས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར། །ལུས་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དགའ་ལྡན་གྱི་གནས་ན་གནས་པ་ལ་ སོགས་པའི་སྤྲུལ་པ་ངེས་པར་སྟོན་པའི་ཕྱིར་ལུས་ངེས་པར་སྟོན་པ་ལ་མཁས་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ།།དེ་ནས་སངས་རྒྱས་ཐམས་ཅད་ལས་དབང་བསྐུར་བ་ཐོབ་པའི་ཕྱིར། སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་དབང་བསྐུར་བ་ཡིན་པར་ཡང་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །བསླབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ལྔ་སྟེ།ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ལྷག་པའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ལྷག་སེམས་དང་། ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་རྗེས་སློབ། །ཤེས་རབ་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་ཡིན་ཏེ། །ཆོས་ཀྱི་དེ་ཉིད་དེ་དང་ནི། །མི་ཤེས་ཤེས་སོགས་འཇུག་པ་ཉིད། །ཤེས་རབ་སྤྱོད་ ཡུལ་དེ་ལྟ་བས།།དེ་ས་གཉིས་ལ་རྣམ་པར་གནས། །བསླབས་པ་རྣམས་དང་བསྒོམས་པ་ཡི། །འབྲས་བུ་གཞན་ནི་རྣམ་པ་བཞི། །མཚན་མེད་འདུ་བྱེད་དང་བཅས་པར། །གནས་པ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ཡིན། །དེ་ཉིད་མངོན་འདུ་བྱེད་མེད་དང་། །ཞིང་ནི་རྣམ་པར་དག་པ་དག་།འབྲས་བུ་ གཉིས་པར་འདད་པ་ཡིན།།སེམས་ཅན་སྨིན་པར་འགྲུབ་ཉིད་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་རྣམས་ནི། །འགྲུབ་པ་འབྲས་བུ་དམ་པ་ཡིན། །འབྲས་བུ་རྣམ་པ་འདི་བཞི་ནི། །ས་བཞི་པོ་ལ་ཡང་དག་བསྟན་། །ས་དང་པོ་ལ་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་རྟོགས་ནས་གཉིས་པ་ལ་ལྷག་པའི་ཚུལ་ ཁྲིམས་ལ་སློབ་པའོ་།།གསུམ་པ་ལ་ལྷག་པའི་སེམས་ལའོ།

仅就诸地而言，从分别补特伽罗开始有两个偈颂：清净见解的菩萨，极其清净戒律入定，舍弃法我慢烦恼，清净差别无我慢，刹那获得智舍心，清净刹土成熟众，善巧大力圆满身，善巧决定灌顶者。
在十地中安立十种菩萨：在初地，因为获得对治人法见的智慧，所以是清净见解。在第二地，因为连微细的堕罪过失也不会有，所以是极其清净戒律。在第三地，因为获得不退失的禅定和三昧，所以是入定。
在第四地，因为舍弃了对经等法的差别我慢，所以是舍弃法我慢。在第五地，因为以十种心意清净平等性使一切相续平等趣入，所以是无相续差别我慢。
在第六地，因为以缘起真如而多住，不见黑白两方面真如有烦恼和清净，所以是无烦恼清净差别我慢，因为是自性清净的缘故。在第七地，因为以无相住力，在每一刹那修习三十七菩提分法，所以是获得刹那相应智慧。
在第八地，因为任运而住于无相，以及与不退转地菩萨混杂亲近的缘故，是舍心，并且清净佛土。在第九地，善巧于成熟众生，如前所说。
在第十菩萨地，因为获得大神通，所以安立为大力。因为无量三昧和陀罗尼门遍满，所以安立为身圆满。因为示现兜率天住等化身，所以安立为善巧决定示现身。之后因为从一切佛获得灌顶，所以安立为佛位灌顶。
从安立学处开始有五个偈颂：于此通达法性已，随学增上戒定慧，智慧行境有二种，法性真谛以及彼，无知知等趣入性，以是智慧行境故，彼住二地中，诸学处及修习果，其他有四种，有行相无相住，是为第一果，彼即无功用及，刹土清净等，许为第二果，成就众生熟，以及诸三昧，陀罗尼成就，是为最胜果，此等四种果，善说于四地。
在初地通达法性真如后，在第二地学习增上戒，在第三地学习增上心。

།བཞི་པ་དང་ལྔ་པ་དང་དྲུག་པ་དག་ལ་ནི་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་ལ་སྟེ། ས་བཞི་པ་ལ་ནི་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པས་བསྡུས་པའི་ཤེས་རབ་པོ། །དེ་ཡང་ས་གཉིས་ལ་ནི་སྤྱོད་ཡུལ་གཉིས་པ་ཅན་ ཏེ།གཉིས་ནི་ཆོས་ཀྱི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྡུག་བསྔལ་ལ་སོགས་པའི་བདེན་པ་དང་། དེ་མི་ཤེས་པ་དང་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་བར་འབྱུང་བ་ལུགས་དང་མཐུན་པ་དང་ལུགས་དང་མི་མཐུན་པའོ། །དེ་མི་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་མ་རིག་པ་ལ་སོགས་པའོ། ། དེ་ཤེས་པ་ལ་སོགས་པའི་འཇུག་པ་ནི་རིགས་པ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་ས་གཉི་ག་ལ་ཡང་ལྷག་པའི་ཤེས་རབ་རྣམ་པར་གཞག་གོ། །དེ་ཡན་ཆད་བསླབ་པའི་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞི་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་ས་བཞི་ལ་བརྟེན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། །དེ་ལ་འབྲས་བུ་དང་པོ་ནི་མཚན་མ་མེད པར་གནས་པ་འདུ་བྱེད་པ་དང་བཅས་པའོ།།འབྲས་བུ་གཉིས་པ་ནི་མཚན་མ་མེད་པར་གནས་པ་དེ་ཉིད་མངོན་པར་འདུ་བྱེད་པ་མེད་པ་དང་། ཞིང་ཡོངས་སུ་དག་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །ཕུང་པོ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས། །ཚིགས་སུ་བཅད་ པ་གཉིས་ཏེ།ཆོས་ཉིད་རབ་ཏུ་རྟོགས་ནས་འདིར། །ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱིས་ནི་ཕུང་པོ་སྦྱོང་། །དེ་ཡི་འོག་ཏུ་ཏིང་འཛིན་དང་། །ཤེས་རབ་ཕུང་པོ་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །དེ་ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ནི། །སྒྲིབ་པ་རྣམ་བཞི་དང་ཐོགས་པ་ཡི། །སྒྲིབ་པ་ལས་ཀྱང་རྣམ་གྲོལ་དང་། །གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པར་སྦྱོང་། །དེ་ ལས་གཞན་པ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་བདུན་པ་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སའི་བར་དུ་སྟེ།རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དང་རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉི་ག་རྣམ་པར་སྦྱོང་ངོ་། །རྣམ་པར་གྲོལ་བ་དེ་ཡང་འབྲས་བུ་རྣམ་པ་བཞིའི་སྒྲིབ་པ་ལས་རིག་པར་བྱའོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱིས་ལ་ནི། ཐོགས་པའི་ སྒྲིབ་པ་ལས་ཏེ།སངས་རྒྱས་རྣམས་ནི་གང་གིས་ན་གཞན་དག་ཤེས་བྱ་ལ་ཤེས་པ་ཐོགས་པར་འགྱུར་བ་དེ་ལས་རྣམ་པར་གྲོལ་བས་ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཐོགས་པ་མི་མངའོ། །ལྷག་མ་ནི་དོན་གོ་བར་ཟད་དོ། །གྲུབ་པ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ གསུམ་སྟེ།།ས་རྣམས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་དང་། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཤེས་པར་བྱ། །གྲུབ་པ་དག་ཀྱང་མ་གྲུབ་དང་། །གྲུབ་པ་དག་ཏུ་ཡང་འདོད་དོ། །གྲུབ་པ་ཇི་ལྟར་རྣམ་གཞག་བཞིན། །ཡིད་ལ་བྱེད་པས་དེ་རྟོགས་པར། །ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་དེ་ཉིད་ལ། །རྣམ་མི་ རྟོག་ཕྱིར་རྣམ་ཤེས་བྱ།།སོ་སོ་རང་རིག་བྱ་ཕྱིར་དང་། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་གྱི་ཕྱིར། །ས་རྣམས་ཀུན་ལ་སྒོམ་པ་དང་། །གྲུབ་པ་ཡང་ནི་བསམ་མི་ཁྱབ། །དེ་ལ་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ནི་མ་གྲུབ་པའོ། །ལྷག་མ་རྣམས་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་དག་ནི་ས་ ཐམས་ཅད་ཡིན་ནོ།།གྲུབ་པ་དག་ལ་ཡང་བདུན་ནི་མ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་དག་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། མངོན་པར་འདུ་བྱ་བ་མེད་པར་འཇུག་པའི་ཕྱིར་རོ། །གང་ཡང་གོང་དུ་ས་རབ་ཏུ་དགའ་བ་གྲུང་བར་བཤད་པ་དེ་ལ་གྲུབ་པ་ནི་ས་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་གཞག་པ་བཞིན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་ ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་དང་།དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། གང་གི་ཚེ་ས་རྣམ་པར་གཞག་པ་དེ་རྟོག་པ་ཙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་རྟོག་པ་ཙམ་དེ་ལ་ཡང་རྣམ་པར་རྟོག་པར་མི་བྱེད་ན། །དེ་ལྟར་ན་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པའི་ རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཐོབ་པའི་ཕྱིར་ས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་ས་ཐམས་ཅད་ལ་ས་རྣམས་བསྒོམ་པ་དང་། གྲུབ་པ་གཉི་ག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་སྟེ། །འདི་ལྟར་དེ་དག་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་སོ་སོ་རང་གིས་རིག་པར་ བྱ་བ་དང་།སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་ཡིན་གྱི་གཞན་དག་གི་ནི་མ་ཡིན་ནོ།

在第四、第五和第六地中是增上慧学，在第四地中是由菩提分所摄的智慧。在这两地中有两种境界，二者即是法性真如、苦等谛以及无明等流转和明等流转的顺逆缘起。无明等流转即是无明等，明等流转即是智慧等，因此在这两地中都建立增上慧学。
从此以上，应当了知四种学处的果次第依止于四地。其中第一果是有功用无相住，第二果即是无功用无相住以及清净佛土，应当了知。其余义理易解。
关于蕴的建立，有两个偈颂：'于此证法性，以戒蕴清净，其后定慧蕴，次第得清净。于其余地中，四障及所知，障碍得解脱，解脱智清净。'
'其余地中'是指从第七地乃至佛地，解脱和解脱智二者都得清净。应当了知此解脱是从四果的障碍中解脱。在佛地中是从所知障得解脱，诸佛已从令他人于所知生起智障的一切障碍中解脱，因此于一切境无有智障。其余义理易解。
关于证得的建立，有三个偈颂：'应知诸地中，有证与未证，于诸证得中，亦有证未证。如所立证得，以作意了知，由知唯尔故，及无分别故。由自内证故，及佛境界故，一切地修习，及证不思议。'
其中，在胜解行地是未证得，其余诸地是证得，如是即是一切地。在诸证得中，七地是未证得，其余诸地是证得，因为无功用而趣入。
前面所说的初地欢喜地的证得，应当了知是由于以作意如实安立诸地而了知唯是分别，以及于此亦无分别的缘故。当了知诸地的安立唯是分别，于此分别亦不作分别时，由于获得离能取所取的无分别智，故说是地圆满证得。
复次，一切地中的修习诸地及证得二者皆不可思议，因为这些是菩萨们各自内证的境界以及诸佛的境界，而非其他人的境界。

།ས་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་བརྩམས་ནས་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྟེ། སྣང་དང་བཅས་དང་མོས་པ་དང་། །མ་ཞུམ་པ་དང་མི་དམན་ཉིད། །གཞན་དྲིང་མི་ འཇོག་བདག་ཉིད་དང་།།ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་དང་། །ཀུན་ལ་སེམས་ནི་མཉམ་པ་དང་། །བཀྲི་དང་རྗེས་སུ་ཆགས་མེད་དང་། །ཐབས་ཤེས་འཁོར་དུ་སྐྱེ་བ་ནི། །ཀུན་ལ་རྟགས་སུ་འདོད་པ་ཡིན། །རྣམ་པ་བཅུ་པོ་འདི་དག་ནི། །ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་ སེམས་དཔའ་ས་ལ་ཞུགས་པའི་རྟགས་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ།ས་གང་ལ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་སྣང་བ་དང་། གང་ལ་མ་ཞུགས་པ་དེ་ལ་མོས་པ་ཞེས་བྱ་བ་འདི་ནི་རྟགས་གཅིག་གོ། །མ་ཞུམ་པ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེ་བ་དམ་པ་དག་ལའོ། །མི་དམན་ པ་ཉིད་ནི་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་རྣམས་ལའོ།།གཞན་གྱི་དྲིང་མི་འཇོག་པ་ཉིད་ནི་རང་གི་ས་ལའོ། །ས་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་རྟོགས་པ་ནི་དེ་དག་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ལ་མཁས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ལ་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་བདག་དང་སེམས་མཉམ་པ་ཉིད་དོ། །བཀྲིར་ མི་བཏུབ་པ་ཉིད་ནི་སྙན་པ་དང་མི་སྙན་པའི་སྒྲ་དག་གིས་སོ།།རྗེས་སུ་ཆགས་པ་མེད་པ་ནི། །འཁོར་ལོས་སྒྱུར་བ་ཉིད་ལ་སོགས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་དག་ལའོ། །ཐབས་ལ་མཁས་པ་ནི། །མི་དམིགས་པར་སངས་རྒྱས་ཉིད་ཀྱི་ཐབས་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྐྱེ་བ་ནི་ དུས་རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་སུ་སྐྱེ་བ་སྟེ།འདི་དག་ནི་ས་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་རྟགས་གཞན་ཡིན་ནོ། །ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པའི་རྟགས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་སྟེ། །འདུན་པ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཆགས་དང་འཁུ་ བའི་སྙིང་མེད་ཁྲོ་མིན་ལེ་ལོ་མེད།།བྱམས་དང་སྙིང་རྗེ་མིན་པའི་བསམ་མེད་བློ་གྲོས་རྣམ་རྟོག་ངན་རྟོག་འཕྲོགས་པ་མེད། །བློ་གྲོས་རྣམ་པར་གཡེངས་མིན་བདེ་བས་མི་འཕྲོགས་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་གནོད་པ་མེད། །དགེ་བའི་བཤེས་ལ་ཉེ་བར་བརྟེན་ཞིང་ཐོས་པ་ ལྷུར་ལེན་སྟོན་པ་མཆོད་ལ་བརྩོན།།ཐབས་མཆོག་ཤེས་པ་གང་ཞིག་བསོད་ནམས་ཡང་དག་བསྡུས་པ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེན་ཀུན། །གཞན་དང་ཐུན་མོང་བྱས་ནས་ཉིན་གཅིག་བཞིན་དུ་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཡོངས་བསྔོ་ཞིང་། །བཟང་པོའི་གནས་སུ་སྐྱེས་པ་རྟག་ཏུ་དགེ་བྱེད་ མངོན་ཤེས་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱིས་རྩེན།།སངས་རྒྱས་སྲས་དེ་ཀུན་གྱི་བླ་ན་འདུག་པ་ཡོན་ཏན་གཏེར་དུ་ཤེས་པར་བྱ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་བཅུ་ཐོབ་པའི་རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་སྟོན་ཏེ། རྟགས་རྣམ་པ་བཅུ་དྲུག་ནི་རྟག་ཏུ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་སྒྲུབ་ པའི་བདུན་པ་དང་མ་བྲལ་བ་ཉིད་དང་།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་པོ་རེ་རེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དང་། །ཐབས་ལ་མཁས་པའི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་རྟགས་ཐེག་པ་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་སེམས་རྣམ་པར་མ་གཡེངས་པ་ཉིད་དང་། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་བདེ་བ་དག་ ལ་མ་ཆགས་པ་ཉིད་དང་།རྒུད་པ་དང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པའི་སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སྦྱོར་བ་ལས་མི་ལྡོག་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བའི་བཤེས་གཉེན་ལ་བརྟེན་ཅིང་ཐོས་པ་ལྷུར་ལེན་པ་ཉིད་དང་། སྟོན་པ་མཆོད་པ་གཙོར་བྱེད་པ་ཉིད་དང་། དགེ་བ་ཐམས་ཅད་བླ་ན་མེད་པའི་བྱང་ཆུབ་ ཏུ་ཡོངས་སུ་བསྔོ་བ་དང་།སྨོན་ལམ་གྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པས་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་གནས་སུ་སྐྱེ་བའི་ཕྱིར་གནས་བཟང་པོར་སྐྱེ་བ་དང་། སྟོབས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྟོབས་དེའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཀྱི་ཆོས་དང་མ་འདྲེས་པའི་ཕྱིར་རྟག་ཏུ་དགེ་བ་བྱེད་པ་ཉིད་ དང་།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་མངོན་པར་ཤེས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱིས་རྣམ་པར་རྩེ་བའོ། །དེ་ལ་བྱམས་པ་ནི། གནོད་སེམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་སྟེ། བདེ་བ་ཉེ་བར་སྒྲུབ་པའི་རྣམ་པ་ཅན་གྱི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ། །སྙིང་རྗེ་ནི་རྣམ་པར་འཚེ་བའི་གཉེན་པོ་སྟེ། སྡུག་བསྔལ་ དང་བྲལ་བའི་བསམ་པ་ཡིན་ནོ།།རྟོག་པ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་དུ་རྟོག་པའོ། །རྣམ་པར་རྟོག་པ་ནི་ཁྱད་པར་དུ་རྟོག་པར་རིག་པར་བྱའོ།

从入地标相分别开始的两个偈颂：具有明见及胜解，不怯弱及不卑下，不依他及自在性，一切皆能善通达，于众生心悉平等，不可引诱无贪著，方便智慧眷属生，此等皆为入地相。此十种相，应知是菩萨入一切地之标相。
于所入之地有明见，于未入之地有胜解，此为一相。不怯弱是对甚深广大之殊胜法。不卑下是对难行之行。不依他是对自地。善通达一切地是因为善巧成办彼等。于一切平等心是于一切众生与自心平等。不可引诱是以悦耳不悦耳之声。无贪著是对转轮王等圆满。善巧方便是因为了知无所缘之成佛方便。受生是恒时于佛坛城中受生，此等是菩萨入地之其他标相。
获得波罗蜜多标相分别之两个偈颂：非无欲乐无贪执，无嗔恚心无懈怠，无离慈悲之意乐，智慧分别恶念无，智慧不散不夺乐，诸苦恼害皆无有，亲近善知闻法勤，供养导师勇精进。
了知胜方便所有福德善聚极广大，与他共享日日中，回向圆满菩提果，生于善处常行善，神通功德皆游戏，佛子住于众人上，应知即是功德藏。
宣说菩萨获得十波罗蜜多之十六种标相。十六种标相即：恒时不离修行波罗蜜多之第七，远离六波罗蜜多各自违品，方便善巧波罗蜜多之相即心不为他乘作意所散乱，于圆满安乐无贪著，不为衰败及难行之苦退失修行，依止善知识而专心听闻，以供养导师为主，一切善根回向无上菩提。
以愿波罗蜜多于佛菩萨处受生故生于善处，以力波罗蜜多之力不与违品法相杂故恒时行善，以智波罗蜜多之神通功德游戏。其中慈心是害心之对治，是具有成办安乐行相之意乐。悲心是损害之对治，是离苦之意乐。分别是执著自性。遍计是应知是执著差别。

།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ས་རྣམས་ཀུན་ལ་རྣམ་ཀུན་དུ། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱི་ཕན་ཡོན་ནི། །ཞི་གནས་ ལྷག་མཐོང་གཉི་ག་ལ།།ལྔ་པོའི་བདག་ཉིད་དག་ཏུ་འདོད། །ས་ཐམས་ཅད་ལ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་ཐོབ་པ་དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ནི་རྣམ་པ་ལྔར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། སྐད་ཅིག་རེ་རེ་ལ་གནས་ངན་ལེན་གྱི་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟད་པར་ འགྱུར།སྣ་ཚོགས་ཀྱི་འདུ་ཤེས་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཀྱི་དགའ་བ་ལ་ཡང་དགའ་བ་འཐོབ་པར་འགྱུར། །ས་ཐམས་ཅད་དུ་རྣམ་པ་ཡོངས་སུ་མ་ཆད་པའི་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཚད་མེད་པ་ཡང་ཡང་དག་པར་ཤེས་པར་འགྱུར། འདིའི་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐལ་བ་དང་མཐུན་པའི་ པའི་རྒྱུ་མཚན་རྣམ་པར་བརྟགས་པ་མ་ཡིན་པ་དག་ཀྱང་ཀུན་ཏུ་སྤྱོད་པར་འགྱུར།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འགྲུབ་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། གོང་ནས་ཆེས་གོང་དུ་རྒྱུ་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ཡང་ཡོངས་སུ་འཛིན་པར་བྱེད་དོ། །དེ་ལ་དང་པོ་དང་ གཉིས་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ།།གསུམ་པ་དང་བཞི་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་དག་ཡིན་ནོ། །ལྷག་མ་ནི་གཉི་གའི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པ་ཡིན་ནོ། །སའི་ངེས་པའི་ཚིག་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་དགུ་ སྟེ།བྱང་ཆུབ་ལ་ནི་ཉེ་བ་དང་། །སེམས་ཅན་དོན་སྒྲུབ་མཐོང་བ་ལ། །རབ་ཏུ་དགའ་བ་སྐྱེ་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་རབ་དགའ་ཞེས་བརྗོད་དོ། །འདི་ལ་ནི་བཤད་དུ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མེད་དོ། །འཚལ་ཚུལ་རྩོལ་བའི་དྲི་བྲལ་ཕྱིར། །དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ། །འཆལ་ བའི་ཚུལ་ཁྲིམས་ཀྱི་དྲི་མ་དང་ཐེག་པ་གཞན་ཡིད་ལ་བྱེད་པའི་དྲི་མ་ལས་འདས་པའི་ཕྱིར།དྲི་མ་མེད་པའི་ས་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ལྟ་བས་ན་བདག་གིས་བསྒྲུབ་ཏུ་མཚུངས་པ་ལ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་ཡོངས་སུ་སྦྱང་བ་མངོན་པར་སྒྲུབ་པ་ཁོ་ན་ལ་བརྩོན་པར་བྱའོ་ཞེས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ ཆེན་པོ་ནི།བྱེད་པའི་ཕྱིར་ན་འོད་བྱེད་པའོ། །འདི་ལྟར་དེ་ལ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་སྟོབས་ཀྱིས་ཆོས་ཚད་མེད་པ་ཡོངས་སུ་ཚོལ་ཞིང་འཛིན་པའི་ཕྱིར་གཞན་དག་ལ་ཆོས་ཀྱི་སྣང་བ་ཆེན་པོ་བྱེད་དོ། །འདི་ལྟར་བྱང་ཆུབ་ཕྱོགས་མཐུན་ཆོས། །རབ་ཏུ་སྲེག་བྱེད་འོད་ལྟ་བུ། །དེ་དང་ ལྡན་ཕྱིར་ས་དེ་ནི།།གཉིས་པོ་སྲེད་ཕྱིར་འོད་འཕྲོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་དེ་ནི། དེ་ལ་ཕལ་ཆེར་གཉིས་པོ་སྲེག་པར་ཉེ་བར་གནས་ཏེ། གཉིས་ན་འདིར་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་དང་། ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། ། སེམས་ཅན་རྣམས་ཡོངས་སྨིན་བྱེད་ཅིང་། །རང་གི་སེམས་ཀྱང་བསྲུང་བའི་ཕྱིར། །བློ་ལྡན་རྣམས་ཀྱིས་སྦྱང་དཀའ་བ། །དེ་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ལ་ནི་སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པ་མངོན་པར་བརྩོན་ཡང་། །སེམས་ཅན་གྱི་ལོག་པར་བསྒྲུབས་པས་ཀུན་ནས ཉོན་མོངས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ།།དེ་གཉི་ག་ཡང་བྱ་དཀའ་བའི་ཕྱིར་སྦྱང་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན་བསྟན་ནས། །འཁོར་བ་དང་ནི་མྱ་ངན་འདས། །གཉིས་འདིར་མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར། །མངོན་དུ་གྱུར་པའི་ས་ཞེས་བཤད། །དེ་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་ པ་ལ་བརྟེན་ནས།མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དང་འཁོར་བ་དག་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་དག་ལ་མངོན་དུ་གྱུར་པ་ཡིན་ནོ། །བགྲོད་གཅིག་ལམ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར། རིང་དུ་སོང་བའི་སར་འདོད་དོ། །བགྲོད་པ་གཅིག་པའི་ལམ་ནི་སྔར་ བསྟན་པ་ཡིན་ནོ།།དེ་དང་འབྲེལ་བའི་ཕྱིར་རིང་དུ་སོང་བ་ཡིན་ཏེ། །སྦྱོར་བའི་མཐར་ཕྱིན་པར་སོང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་བ་ཞེས་ངེས་པར་བརྗོད། །མཚན་མ་ལ་སོགས་པའི་འདུ་ཤེས་དང་། མཚན་མ་མེད་པ་ལ་སོགས་པའི་ འདུ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་མི་གཡོ་བའི་ཕྱིར་རོ།།སོ་སོ་ཡང་དག་རིག་བློ་བཟང་། །ས་དེ་ལེགས་པའི་བློ་གྲོས་ཡིན། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པའི་བློ་གྲོས་བཟང་བའི་ཕྱིར། ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།

论述其功德差别之偈颂：'于一切地中一切时，具慧者之功德，止观二者，皆具五种自性。'
菩萨于一切地中获得波罗蜜多之功德差别，应知有五种：每一刹那中，一切随眠所依皆得消尽；远离种种想，获得法喜之乐；于一切地中，能如实了知无有间断之无量法光明；随顺清净根基，亦能行持无分别之因相；为圆满法身故，亦能从上至上摄受圆满之因。
其中，第一与第二是止之随顺分，应当了知。第三与第四是观之随顺分。其余是二者之随顺分。
分别地之词义九偈：'于菩提近故，成办有情利，见已生欢喜，是故名极喜。'此中无需解释。
'离垢地之名，因离邪行垢。'因超越邪戒之垢及他乘作意之垢，故名离垢地。如是，于平等修持中，唯当精进于圆满一切分之现证，故如是说。
'法光明广大，故名为发光。'如是，由于三摩地力，寻求摄持无量法故，于他众作大法光明。
'如是菩提分，极能焚如光，具彼故彼地，焚二故焰慧。'彼处之般若自性菩提分，多分能焚二种，此二者应知是烦恼障与所知障。
'成熟诸有情，亦能护自心，具慧难调伏，是故名难胜。'于此虽勤于成熟有情，然不为有情之邪行所染，此二皆难行故名难胜。
'宣说般若度，轮回与涅槃，二者现前故，说名现前地。'彼依般若波罗蜜多，不住涅槃与轮回故，于轮回涅槃二者现前。
'一道相续故，许为远行地。'一道即前所说，由与彼相续故为远行，因已至加行究竟故。
'由二想不动，决定说不动。'由于有相等想与无相等想二者不动故。
'各别正智慧，彼地善慧是。'因具各别正智慧故，此为主要。

།སྤྲིན་བཞིན་གཉིས་ཀྱིས་ནམ་མཁའི་ཆོས། །ཁྱབ་ པའི་ཕྱིར་ན་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན།།གཉིས་ཀྱིས་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་སྤྲིན་བཞིན་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་གཟུངས་ཀྱི་སྒོས་ཐོབ་པའི་ཆོས་རྟེན་ལ་ཡོད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་པའི་ཕྱིར་ཆོས་ཀྱི་སྤྲིན་ཞེས་བྱའོ། །དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་སྣ་ཚོགས་ལ། །དགའ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་ དུ།།གནས་ཕྱིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཡི། །ས་རྣམས་གནས་པ་ཡིན་པར་འདོད། །དགེ་བ་སྒྲུབ་པ་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ཕྱིར་དགའ་བས་རྟག་པར་ཐམས་ཅད་དུ་གནས་པའི་ཕྱིར། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ཀྱི་ས་དག་ནི་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །འབྱུང་པོ་དཔག་ མེད་འཇིགས་མེད་ཕྱིར།།དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ། །ཕྱི་ཕྱིར་གོང་དུ་འགྲོ་ལྡན་ཕྱིར། །དེ་དག་ཉིད་ནི་སར་འདོད་དོ། །འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཕྱི་ཕྱིར་ཞིང་གོང་དུ་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་གནས་པ་དེ་དག་ཉིད་ལ་ཡང་ ས་རྣམས་ཞེས་བྱ་སྟེ།འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་འཇིགས་པ་མེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་འབྱུང་པོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་རྣམས་ཀྱི་འཇིགས་པ་སྤང་བའི་ཕྱིར་རོ། །དཔག་ཏུ་མེད་པ་དེ་དག་ལ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རེ་རེ་ལ་ཡང་ཚད་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །གོང་དུ་ འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ས་གོང་མར་འགྲོ་བ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་རོ།།ཐོབ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ས་ཐོབ་པ་ནི་མོས་པ་དང་། །སྤྱོད་པ་དག་ལ་འཇུག་པ་དང་། །རྟོགས་པའི་ཕྱིར་དང་ས་རྣམས་ནི། །འགྲུབ་པའི་སྒོ་ནས་རྣམ་པ་བཞི། །ས་ རྣམས་ཐོབ་པ་ནི་རྣམ་པ་བཞི་སྟེ།མོས་པས་ཐོབ་པ་ནི་མོས་པས་སྤྱོད་པའི་ས་ལ་ཇི་སྐད་བཤད་པ་ལ་མོས་པས་སོ། །སྤྱོད་པས་ཐོབ་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལ་ཆོས་སྤྱོད་པ་བཅུ་ལ་འཇུག་པས་སོ། །རྟོགས་པས་ཐོབ་པ་ནི། ས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེ་དོན་དམ་པ་རབ་ཏུ་རྟོགས་ པས་སོ།།འགྲུབ་པས་ཐོབ་པ་ནི་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་ས་ལ་འཇུག་པའི་ཚེའོ། །སྤྱོད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་རྩ་བ་དྲུག་པ་སྟེ། ལུས་ཅན་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་། །ཐེག་པ་དམན་ལ་མོས་པ་རྣམས། །གཉི་ག་འདུན་པར་བྱ་བ་དང་། །གདུལ་བའི་ཕྱིར་ ནི་བརྟེན་རྣམས་ཀྱི།།སྤྱོད་པ་བཞི་པོ་མདོ་བཞིན་དུ། །རྗེས་སུ་འབྲངས་ནས་བཤད་པ་ཡིན། །དེ་ལ་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་བཤད་དོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་ཕྱོགས་དང་མཐུན་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་ ཀྱི་ཐེག་པ་ལ་མོས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཕྱིར་རོ།མངོན་པར་ཤེས་པའི་སྤྱོད་པ་ནི། །ཐེག་པ་ཆེན་པོ་དང་དམན་པ་ལ་མོས་པ་གཉི་ག་མཐུས་འདུན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སེམས་ཅན་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་སྤྱོད་པ་ནི། གཉིས་པོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་སྨིན་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར་ཏེ། ཡོངས་སུ་སྨིན་ པ་ནི།འདིར་འདུལ་བ་ཡིན་ནོ། །སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་མང་སྟེ། རེ་ཞིག་ཚད་མེད་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བ་ལས་སངས་རྒྱས་ལ་བསྟོད་པ་ལས་བརྩམས་ཏེ། །ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཅིག་གོ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཅན། ། ཕྲད་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཅན། །མི་འབྲལ་བ་ཡི་དགོངས་པ་ཅན། །ཕན་བདེ་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །འདིར་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་བརྩེ་བ་ཉིད་ནི། ཕན་པ་དང་བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །བདེ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱང་བྱམས་པས་བདེ་བ་དང་ཕྲད་པར དགོངས་པ་ཉིད་དང་།སྙིང་རྗེས་སྡུག་བསྔལ་དང་བྲལ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་དང་། དགའ་བས་བདེ་བ་དང་མི་འབྲེལ་བའི་དགོངས་པ་ཉིད་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ། །ཕན་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་ནི་བཏང་སྙོམས་ཀྱིས་བསྟན་ཏེ་། དེ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ དགོངས་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་རིག་པར་བྱའོ།།རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ་མཆེད་དང་། ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཐུབ་པ་སྒྲིབ་ཀུན་ངེས་པར་གྲོལ། །འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན། ། ཁྱོད་ཀྱི་མཁྱེན་པས་ཤེས་བྱ་ཁྱབ། །ཐུགས་གྲོལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

如同云彩一般，以二者遍满虚空之法，因为遍满故称为法云。所谓以二者遍满故者，如同云彩一般，以三昧和陀罗尼门所获得的依止之法，如同虚空般遍满，故称为法云。
于种种善业修行，以欢喜心常时一切处而住故，菩萨诸地是为住处。以种种善业修行故，以欢喜心常时一切处而住故，菩萨诸地称为住处。
为无量众生无畏故，于彼等无量众生，次第向上而行故，彼等即是地。为无量众生无畏故者，为断除无量众生之怖畏故。所谓于彼等无量者，是因为每一个都无量故。所谓具足向上而行故者，是因为具足向上地而行故。
获得分别之偈颂：地的获得是以胜解、行、证悟及诸地成就之门而分四种。诸地获得有四种：以胜解获得者，是于胜解行地如前所说以胜解故。以行获得者，是于彼处入十法行故。以证悟获得者，是入地时证悟胜义故。以成就获得者，是入不退转地时。
行之分别偈颂根本第六：有情于大乘及小乘胜解者，令二者欢喜及为调伏故，依止者之四种行，如经随顺而说。其中波罗蜜多行，是为胜解大乘者而说。菩提分随顺行，是为声闻缘觉乘胜解者故。神通行，是为令大乘与小乘胜解二者欢喜故。成熟有情之行，是为成熟彼二者故，此处成熟即是调伏。
佛功德分别偈颂甚多，且从无量分别中赞叹佛陀开始，一偈：于诸有情具大悲，具足会遇离别意，具足不离之意乐，具利乐意敬礼汝。此中于诸有情之悲心，即以利益与安乐意而显示。安乐意亦以慈心具足会遇安乐之意，以悲心具足离苦之意，以喜心具足不离安乐之意而显示。利益意以舍心显示，彼亦应知是无烦恼意之相。
解脱、胜处、遍处分别偈颂：牟尼解脱诸障碍，降伏一切诸世间，汝智遍及诸所知，心解脱者敬礼汝。

།འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པར་ཐར་བའི་ཁྱད་པར་ནི། །ཉོན་མོངས་པ་དང་ཤེས་བྱའི་སྒྲིབ་པ་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏོ། །ཟིལ་གྱིས་གནོན་པའི་སྐྱེ མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི།འཇིག་རྟེན་ཐམས་ཅད་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་ཉིད་དང་། ཉིད་ཀྱི་ཐུགས་ལ་མངའ་བསྒྱུར་བས་ཇི་ལྟར་བཞེད་པ་བཞིན་དམིགས་པ་དང་སྤྲུལ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བས་བྱིན་གྱིས་རློབས་པ་ཉིད་ཀྱིས་སོ། །ཟད་པར་གྱི་སྐྱེ་མཆེད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཤེས་བྱ་ ཐམས་ཅད་ལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་ཁྱབ་པས་སྟོན་ཏེ།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རྣམ་པར་ཐར་པ་ལ་སོགས་པའི་ཡོན་ཏན་གྱི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ལས་གྲོལ་བས་ན་ཐུགས་གྲོལ་བ་ཡིན་ནོ། །ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །སེམས་ཅན་དག་ནི་ཐམས་ཅད་ཀྱི། ། ཉོན་མོངས་མ་ལུས་ཐམས་ཅད་འདུལ། །ཉོན་མོངས་འཇོམས་མཛད་ཉོན་མོངས་ལ། །ཐུགས་རྗེར་བཅས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་མེད་པའི་ཁྱད་པར་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཉོན་མོངས་པ་འདུལ་བ་དང་། །ཉོན་མོངས་པ་བསྐྱེད་པ་རྣམས་ལ ཡང་དེ་དག་གི་ཉོན་མོངས་པའི་གཉེན་པོ་མཛད་པ་དང་།སྐྱེ་བོ་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ལ་རྗེས་སུ་བརྩེ་བས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ཉོན་མོངས་པ་མེད་པར་གནས་པ་གཞན་དག་ནི། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དེ་དག་ལ་དམིགས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་འགའ་ཁོ་ན་ཞིག་སྐྱེ་ བའི་རྐྱེན་ཙམ་ཡོངས་སུ་སྤོང་གི་།ཉོན་མོངས་པ་སྐྱེས་པ་རྒྱུད་ལས་སེལ་བར་ནི་མི་བྱེད་དོ། །སྨོན་ནས་ཤེས་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་ཅིང་ཆགས་མི་མངའ། །ཐོགས་པ་མི་མངའ་རྟག་པར་ནི། །མཉམ་པར་གཞག་ཅིང་འདྲི་ཀུན་གྱི། ། ལན་ལྡོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་སྨོན་ནས་མཁྱེན་པའི་ཁྱད་པར་ནི་རྣམ་པ་ལྔས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཆགས་པ་མི་མངའ་བར་མངོན་དུ་འགྱུར་བ་ཉིད་དང་། ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ལ་ཐོགས་པ་མི མངའ་བ་ཉིད་དང་།རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཉིད་དང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོན་ཏེ། སྨོན་ནས་ཤེས་པ་ཐོབ་པ་གཞན་དག་ནི་སྨོན་པ། ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པས་སྨོན་ནས་ཤེས་པ་མངོན་དུ་བྱེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཆགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ ཡིན་ཏེ།སྙོམས་པར་འཇུག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐོགས་པ་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། ཉི་ཚེ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྟག་ཏུ་མཉམ་པར་གཞག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ལ། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ།རྟེན་དང་རྟེན་པ་བཤད་བྱ་དང་། །གསུང་དང་མཁྱེན་པ་འཆད་བྱེད་ལ། །བློ་གྲོས་རྟག་ཐོགས་མི་མངའ་བ། །ལེགས་སྟོན་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་ནི་མདོར་ན་གང་དང་གང་གིས་བཤད་པར་བྱ་བ་དེ་ལ་བློ་གྲོས་རྟག་ཏུ་ཐོགས་པ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱི་སོ་སོ་ཡང་དག་པར་རིག་པ་བཞི་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་རྟེན་ཆོས་དང་། །དེ་ལ་བརྟེན་པ་དོན་དང་གཉིས་ནི་བཤད་པར་བྱའོ་། །གསུང་དང་མཁྱེན་པ་དང་གཉིས་ཀྱིས་ནི་འཆད་པར་བྱེད་དོ། །ལེགས་པར་སྟོན་པ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་འདི་དག་གི་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །མངོན་པར་ཤེས་པ་རྣམ་ པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ།།གཤེགས་ནས་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་མཛད་དེ། །དེ་དག་སྐད་ཀྱིས་སེམས་ཅན་གྱི། །འོང་དང་འགྲོ་དང་ངེས་འབྱུང་ལ། །ལེགས་འདོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་མངོན་པར་ཤེས་པ་དྲུག་གིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡང་དག་པར་འདོམས་པ་ ཉིད་བསྟན་ཏེ།རྫུ་འཕྲུལ་གྱི་མངོན་པར་ཤེས་པས་གདུལ་བའི་དྲུང་དུ་གཤེགས་ནས་སེམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་མངོན་པར་ཤེས་པས་སེམས་ཀྱི་སྤྱོད་པ་མཁྱེན་པར་མཛད་དེ། ལྷའི་རྣ་བའི་མངོན་པར་ཤེས་པས་དེ་དག་གི་སྐད་ཀྱིས། མངོན་པར་ཤེས་པ་ལྷག་མ་གསུམ་གྱིས། གོ་རིམས་ བཞིན་དུ་ཇི་ལྟར་སྔོན་གྱི་མཐའ་ནས་འདིར་འོང་བ་དང་།ཇི་ལྟར་ཕྱི་མའི་མཐར་འགྲོ་བ་དང་། ཇི་ལྟར་འཁོར་བ་ལས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་མཁྱེན་པས་དེ་བཞིན་དུ་གདམས་ངག་སྩོལ་བར་མཛད་དོ།

此处世尊殊胜解脱之特征，是以完全解脱一切烦恼障和所知障而显示。
胜处之特征，是以胜伏一切世间，以及由于自心自在而如意作意、变化、转变加持而显示。
遍处之特征，是以智慧遍及一切所知而显示。
因此，由于解脱解脱等功德的违品，故是心解脱。
无烦恼差别偈颂：
一切众生之，烦恼悉调伏，摧毁诸烦恼，大悲于烦恼，顶礼于世尊。
此处世尊无烦恼之特征，是调伏一切众生烦恼，对生起烦恼者作为其烦恼对治，以及对有烦恼众生以悲悯而如实显示。
其他无烦恼住者，仅仅是断除众生对他们所缘的某些烦恼生起之缘，而不能除去已生烦恼相续。
愿智差别偈颂：
任运成就无执著，无碍恒时等持中，能答一切诸问难，顶礼于世尊。
此处世尊愿智之特征，以五相如实显示：任运成就现前性、无执著现前性、于一切所知无碍性、恒时等持性、断除一切众生疑惑性而显示。
其他获得愿智者，非由愿而任运成就现前愿智。
亦非无执著，因为依赖等至。
亦非无碍，因为是局部了知。
亦非恒时等持，亦非能断一切疑惑。
无碍解差别偈颂：
所依能依所说义，语言智慧能诠释，智慧恒时无障碍，善说顶礼世尊前。
此处略说以于所说一切智慧恒时无碍性，显示世尊四无碍解：
其中所依法与能依义二者是所说。
语言与智慧二者是能诠释。
以善说性显示此等作用。
神通差别偈颂：
往诣了知诸行相，以彼语言为众生，来去及与出离道，善教顶礼世尊前。
此处以六神通显示世尊之正教授性：
以神足通往诣所化处，以他心通了知心行，以天耳通以彼等语言，
以其余三神通，依次了知如何从前际而来、如何往趣后际、如何出离轮回而如是赐予教诫。

།མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ལུས་ཅན་ཀུན་ གྱིས་ཁྱོད་མཐོང་ན།།སྐྱེས་བུ་དམ་པ་ལགས་པར་འཚལ། །མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་རབ་དང་བར། །མཛད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་སྐྱེས་བུ་ཆེན་པོ་ཉིད་དུ་ཡིད་ཆེས་པས་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་བཟང་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལས་མཐོང་བ་ཙམ་གྱིས་གཞན་ དག་རབ་ཏུ་དང་བསྐྱེད་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ།།ཡོངས་སུ་དག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །ལེན་དང་གནས་དང་གཏོང་བ་དང་། །སྤྲུལ་དང་ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བ་དང་། །ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་ཡེ་ཤེས་ལ། །མངའ་བརྙེས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། ། འདིར་དབང་རྣམ་པ་བཞིས་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཡོངས་སུ་དག་པ་བཞི་པོ་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། །རྟེན་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། ལུས་ལེན་པ་དང་། གནས་པ་དང་། གཏོང་བ་ལ་མངའ་བས་སོ། །དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། སྤྲུལ་པ་དང་། ཡོངས་སུ བསྒྱུར་བ་ལ་མངའ་བས་སོ།།ཐུགས་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཏིང་ངེ་འཛིན་ལ་མངའ་བས་སོ། །ཤེས་རབ་ཡོངས་སུ་དག་པ་ནི། རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡེ་ཤེས་ལ་མངའ་བས་སོ། །སྟོབས་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། ཐབས་དང་སྐྱབས་ དང་དག་པ་དང་།།ཐེག་ཆེན་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ། །སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་སླུ་བའི། །བདུད་འཇོམས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་དོན་བཞི་ལ་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བར་བྱེད་པའི་བདུད་གང་ཡིན་པ་དེ་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ ལྡན་འདས་ཀྱི་སྟོབས་རྣམས་ཀྱི་ལས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏེ།འདི་ལྟ་སྟེ། བདེ་འགྲོ་དང་ངན་འགྲོར་འགྲོ་བའི་ཐབས་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བ་དང་། །ལྷ་ལ་སོགས་པ་སྐྱབས་མ་ཡིན་པ་ལ་སྐྱབས་སུ་རབ་ཏུ་སླུ་བ་དང་། ཟག་པ་དང་བཅས་པའི་འདག་པ་ཙམ་གྱིས་དག་པར་རབ་ཏུ་སླུ་བ་ དང་།ཐེག་པ་ཆེན་པོས་ངེས་པར་འབྱུང་བ་ལ་རབ་ཏུ་སླུ་བར་བྱེད་པའོ། །གནས་དང་གནས་མ་ཡིན་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་། བཅོམ་ལྡན་འདས་དོན་དང་པོ་ལ་བདུད་འཇོམས་པར་མཛད་པ་ཡིན་པར་རིག་པར་བྱའོ། །ལས་བདག་གིར་བྱ་བ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ ཀྱིས་ནི་གཉིས་པ་ལའོ།།བསམ་གཏན་དང་རྣམ་པར་ཐར་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། སྙོམས་པར་འཇུག་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་གསུམ་པ་ལའོ། །དབང་པོ་མཆོག་དང་མཆོག་མ་ཡིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་མཁྱེན་པའི་སྟོབས་ཀྱིས་ནི་བཞི་པ་ལ་སྟེ། དབང་པོ་དམན་པ་ལ་ སོགས་པ་སྤངས་ནས་མཆོག་དག་ལ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་རོ།།མི་འཇིགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། རང་གཞན་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་། །སྤངས་དང་ངེས་འབྱུང་བགེགས་བྱེད་པར། །སྟོན་མཛད་མུ་སྟེགས་གཞན་དག་གིས། །མི་བརྫི་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་ འཚལ་ལོ།།འདིར་རང་གི་དོན་དུ་ཡེ་ཤེས་དང་སྤངས་བ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་དང་། གཞན་གྱི་དོན་དུ་ངེས་པར་འབྱུང་བ་དང་། བགེགས་བྱེད་པ་སྟོན་པར་མཛད་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཞན་མུ་སྟེགས་ཅན་རྣམས་ཀྱིས་མི་བརྫི་བའི་ཕྱིར། །གོ་རིམས་བཞིན་དུ་བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་མི་འཇིགས་པ་རྣམ་པ་བཞི་བསྙད་དོ།།བསྲུང་བ་མེད་པ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། བསྲུང་མེད་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བས། །འཁོར་གྱི་ནང་ན་བག་བརྐྱང་གསུང་། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་གཉིས་སྤངས་པ། །འཁོར་ སྡུད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།།འདིར་ནི་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་བསྲུང་བ་མེད་པ་གསུམ་དང་། དྲན་པ་ཉེ་བར་གཞག་པ་གསུམ་དང་། དེ་དག་གི་ལས་འཁོར་སྡུད་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་དག་གིས་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་འཁོར་གྱི་ནང་དུ་བསྲུང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར། བག་ བརྐྱང་སྟེ་གསུང་བ་ཡང་ཡིན་ལ།བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་ཀྱིས་རྟག་ཏུ་དགོངས་པ་ཉེ་བར་གནས་པས་རྗེས་སུ་ཆགས་པ་དང་། ཁོང་ཁྲོ་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་གཉིས་སྤངས་པ་ཡང་ཡིན་ནོ།

相好庄严分别偈：一切有情见到您，知是殊胜大丈夫，仅仅见到生净信，向您作礼而顶礼。此处显示世尊以大丈夫相而令人生信，以相好功德仅见即能令他人生起净信。
清净分别偈：受生安住与舍离，变化转变诸自在，三昧智慧得自在，向您作礼而顶礼。此处以四种自在显示世尊四种清净：依止清净是以身受生、安住、舍离自在；所缘清净是以变化、转变自在；心清净是以一切三昧自在；智慧清净是以一切智慧自在。
力分别偈：方便救护与清净，大乘出离诸有情，摧毁欺惑诸魔众，向您作礼而顶礼。此处以四种义理摧毁欺惑众生的魔众，显示世尊诸力之功德：即欺惑善趣恶趣之方便、欺惑天等非归依处为归依处、欺惑有漏清净为清净、欺惑大乘出离。以知处非处力摧毁第一种魔，以知业自性力摧毁第二种，以知禅定解脱三昧等持力摧毁第三种，以知根胜劣等力摧毁第四种，因为令舍弃劣根而趋入胜根。
无畏分别偈：为自他利智与断，出离障碍皆宣说，外道他人不能胜，向您作礼而顶礼。此处以为自利宣说智慧与断除，为他利宣说出离与障碍，不为外道所胜，故次第宣说世尊四无畏。
无护与正念处分别偈：无护无忘失，眷属中自在，永断二烦恼，摄众向您礼。此处显示世尊三无护、三念住及其摄众之功德：以此于眷属中无需防护而自在宣说，以无忘失故恒时正念安住，无贪嗔故永断二种烦恼。

།བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ།ཀུན་མཁྱེན་ཁྱོད་ལ་རྒྱུ་བ་དང་། །གནས་པ་ཀུན་ལ་རྟག་པར་ནི། །ཀུན་མཁྱེན་མི་སྤྱོད་མི་མངའ་སྟེ། །ཡང་དག་དོན་ལྡན་ཁྱོད་ཕྱག་འཚལ། །འདིས་ནི་རྒྱུ་བ་དང་གནས་པ་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་མི་མངའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཡང་དག་པར་བཅོམ་པ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏོ་།།ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ཟད་ཀྱང་། བག་ཆགས་ཡང་དག་པར་མ་བཅོམ་པའི་ཕྱིར། རེས་འགའ་གླང་པོ་ཆེ་འཁྲུལ་པ་དང་། ཤིང་རྟ་འཁྲུལ་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཐུག་པ་ལ་སོགས་པ་ ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་པའི་སྤྱོད་པ་བྱེད་དེ།ཇི་སྐད་དུ། བཞག་པའི་བུའི་མདོ་ལས་གསུངས་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡང་དག་པའི་དོན་དུ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ལ་ནི་དེ་མི་མངའོ། །བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ།སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་བྱ་བ་ལ། །ཁྱོད་ནི་དུས་ལས་མི་འདའ་བས། །མཛད་པ་རྟག་ཏུ་དོན་མངའ་བ། །མི་བསྙེལ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིས་ནི་སེམས་ཅན་གང་གི་དོན་གང་ཡིན་པ། གང་གི་དུས་སུ་བྱ་བ་དེའི་དུས་ལས་མི་འདའ་བའི་ཕྱིར། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་མཛད་པ་ རྟག་ཏུ་འབྲས་བུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་བསྙེལ་བ་མི་མངའ་བའི་ཆོས་ཉིད་ངོ་བོ་ཉིད་དང་།ལས་ཀྱི་སྒོ་ནས་ཡང་དག་པར་བསྟན་ཏོ། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། །འཇིག་རྟེན་ཀུན་ལ་ཉིད་མཚན་དུ། །ལན་དྲུག་ཏུ་ནི་སོ་སོར་གཟིགས། །ཐུགས་རྗེ་ཆེན་ པོ་དང་ལྡན་པས།།ཕན་དགོངས་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱིས་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོ་ལས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། བཅོམ་ལྡན་འདས་ནི་ཐུགས་རྗེ་ཆེན་པོས་ཉིན་མཚན་ལན་དྲུག་ཏུ། སུ་ནི་ཉམས། སུ་ ནི་འཕེལ་ཞེས་བྱ་བ་དེ་ལྟ་བུ་ལ་སོགས་པ་འཇིག་རྟེན་ལ་སོ་སོར་གཟིགས་སོ།།དེ་དང་ལྡན་པའི་ཕྱིར་བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རྟག་ཏུ་ཕན་པར་དགོངས་པ་ཡིན་ནོ། །མ་འདྲེས་པའི་ཡོན་ཏན་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། སྤྱོད་པ་དང་ནི་རྟོགས་ པ་དང་།།ཡེ་ཤེས་དང་ནི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས། །ཉན་ཐོས་རང་སངས་རྒྱས་ཀུན་གྱི་། །བླ་མ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིར་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་དང་། ཕྲིན་ལས་ཀྱི་བསྡུས་པ་གསུམ་གྱིས། དེ་ལས་གཞན་པའི་སེམས་ཅན་མཆོག་།ཉན་ཐོས་དང་རང་སངས་རྒྱས་རྣམས་པས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ཀྱིས། བཅོམ་ལྡན་འདས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཉིད་དུ་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། དེ་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པ་ལ་འཁྲུལ པ་མི་མངའ།ཅ་ཅོ་མི་མངའ། བསྙེལ་བ་མི་མངའ། ཐུགས་མཉམ་པར་མ་བཞག་པ་མི་མངའ། ཐ་དད་པའི་འདུ་ཤེས་མི་མངའ། སོ་སོར་མ་བརྟགས་པའི་བཏང་སྙོམས་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་མ་འདྲེས་པ་གང་དག་སངས་རྒྱས་ཁོ་ན་ལ་མངའི། གཞན་དག་ལ་མེད་པ་སྤྱོད་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །འདུན་པ་ཉམས་པ་མི་མངའ། བརྩོན་འགྲུས་དང་། དྲན་པ་དང་། ཏིང་ངེ་འཛིན་དང་། ཤེས་རབ་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བ་ཉམས་པ་མི་མངའ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྟོགས་པས་བསྡུས་པ་དྲུག་ཡིན་ནོ། །གང་འདས པའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་དང་།མ་འོངས་པ་དང་། ད་ལྟར་བྱུང་བའི་དུས་ལ་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཆགས་མ་ཐོགས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྐུའི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ ཅད་དང་།གསུང་གི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་དང་། །ཐུགས་ཀྱི་ཕྲིན་ལས་ཐམས་ཅད་ཡེ་ཤེས་སྔོན་དུ་འགྲོ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྗེས་སུ་འབྲང་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བསྡུས་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་ པ།སྐུ་གསུམ་དག་གི་བྱང་ཆུབ་ཆེ། །རྣམ་པ་ཀུན་བརྙེས་ཐམས་ཅད་དུ། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཐེ་ཚོམ་དག་།གཅོད་པ་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ།

断除习气分别偈：
遍知您于行走与
一切住处恒常时
遍知无有非行为
具实义者敬礼您
此说明世尊于一切行走和住处恒时无有非遍知行为，故完全显示世尊已彻底断除一切习气。非遍知者虽已断尽烦恼，但因未彻底断除习气，故有时会与迷惑的大象、迷惑的马车相遇等非遍知行为，如《长爪经》中所说。世尊则因为是真实义上的遍知，故无此等行为。
无忘失分别偈：
于诸有情诸事业
您不错过应时机
事业恒具有意义
敬礼无忘失的您
此说明世尊对于任何有情的任何利益，于其应做之时不错过时机，故世尊事业恒常具有果报，如是从本性和业的方面完全显示无忘失法性。
大悲分别偈：
于一切世间昼夜
六次各别作观察
由具足大悲心故
敬礼思利益的您
此中世尊从业和本性完全显示大悲，即世尊以大悲心于昼夜六次观察世间：谁在退失，谁在增长等。由具此故，世尊恒常思维利益一切有情。
不共功德分别偈：
以行为及证悟与
智慧以及事业故
声闻缘觉一切中
敬礼您为至尊者
此中以佛陀不共法中行为所摄六种、证悟所摄六种、智慧所摄三种、事业所摄三种，显示世尊较其他殊胜有情声闻缘觉更为殊胜，即显示世尊是一切有情中最胜者。其中如来无有错乱、无有喧哗、无有忘失、无有不等持心、无有种种想、无有不择舍，此为唯佛独有而他者所无的行为所摄六种不共法。无有欲退失、精进退失、念退失、定退失、慧退失、解脱退失，此为证悟所摄六种。如来于过去时智慧无碍无著、于未来时智慧无碍无著、于现在时智慧无碍无著，此为智慧所摄三种。如来一切身业、一切语业、一切意业皆智慧为先导随智慧而行，此为事业所摄三种。
一切种智分别偈：
三身之大菩提果
获得一切诸行相
于一切诸有情之
断除疑惑敬礼您

།འདིས་ནི་སྐུ་གསུམ་གྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་པ་བརྙེས་པའི་ཕྱིར་དང་། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པ་ ཐམས་ཅད་དུ་མཁྱེན་པའི་ཕྱིར།བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཉིད་ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ། སྐུ་གསུམ་ནི་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་པ་དང་། སྤྲུལ་པ་པའོ། །ཤེས་བྱ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ནི། འདིར་ ལྷ་དང་མི་ལ་སོགས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་གཅོད་པའི་ཕྲིན་ལས་ཀྱིས་བསྟན་ཏོ།།ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པའི་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ། འཛིན་པ་མེད་ཅིང་ཉེས་པ་མེད། །རྙོག་པ་མེད་ཅིང་མི་གནས་པ། ། མི་གཡོ་ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་ལ། །སྤྲོས་མེད་ཁྱོད་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །འདིས་ནི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་གི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་མཐའ་དག་ལས་ངེས་པར་གྲོལ་བས། བཅོམ་ལྡན་འདས་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་དྲུག་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པར་བརྗོད་དེ་། དེ ལ་འཛིན་པ་ཉིད་ནི།ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཀུན་ཏུ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རིག་པར་བྱའོ། །ཉེས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི་། ལུས་ལ་སོགས་པའི་ལས་དྲི་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྙོག་པ་མེད་པ་ནི། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཆོས་དང་། སྡུག་བསྔལ་དག་གིས་སེམས་རྙོག་པ་ཅན་དུ་ མི་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།མི་གནས་པ་ཉིད་ནི་རྟོགས་པ་ཆུང་ངུ་དང་།[་(]དན་ངོན་[,]ངན་ངོན་[)]ཙམ་ལ་མི་གནས་པའི་ཕྱིར་རོ། །མི་གཡོ་བ་ཉིད་ནི། །རྣམ་པར་མི་གཡེང་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཉིད་ནི། རྣམ་པར་རྟོག་པའི་སྤྲོས་པ་ཐམས་ཅད་ཀུན་ཏུ་མི་སྤྱོད་པའི་ཕྱིར་ རོ།།སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་རྣམ་པར་དབྱེ་བའི་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་གཉིས་ཏེ། དམ་པའི་དོན་ནི་གྲུབ་པ་སྟེ། །ས་ཀུན་ལས་ནི་ངེས་པར་བྱུང་། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་གྲོལ་མཛད། །ཡོན་ཏན་མི་ ཟད་མཉམ་མེད་ལྡན།།འཇིག་རྟེན་དག་དང་དཀྱིལ་འཁོར་ནའང་། །སྣང་ལ་ལྷ་དང་མི་རྣམས་ཀྱིས། །རྣམ་པ་ཀུན་ཏུ་མི་མཐོང་ངོ་། །འདིར་ངོ་བོ་ཉིད་དང་། རྒྱུ་དང་། འབྲས་བུ་དང་། ལས་དང་ལྡན་པ་དང་། འཇུག་པའི་དོན་དྲུག་གིས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ ཡོངས་སུ་བསྟན་ཏེ།དེ་ལ་དོན་དམ་པ་གྲུབ་པ་ནི། དེ་བཞིན་ཉིད་རྣམ་པར་དག་པ་སྟེ། དེ་ནི་སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའི་ས་ཐམས་ཅད་ལས་ངེས་པར་བྱུང་བ་ཉིད་ནི་རྒྱུའོ། །སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པ་ཉིད་ནི་ འབྲས་བུའོ།།སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་གྲོལ་བར་མཛད་པ་ཉིད་ནི་ལས་སོ། །ཡོན་ཏན་མི་ཟད་པ་དང་། མཉམ་པ་མེད་པ་དང་ལྡན་པ་ཉིད་ནི་ལྡན་པའོ། །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་ཉིད་ནི། སྤྲུལ་པའི་སྐུས་སོ། །འཁོར་གྱི་ དཀྱིལ་འཁོར་རྣམས་ནའང་སྣང་བ་ཉིད་ནི།ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུས་སོ། །རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་མི་སྣང་བ་ཉིད་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུས་ཏེ། འཇུག་པའི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་རྣམ་པ་གསུམ་ཡིན་ནོ། ། ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པ་རྣམ་ པར་བྱང་བས་བཤད་པ་ལས།སྤྱོད་པ་དང་མཐར་ཐུག་པའི་སྐབས་ཞེས་བྱ་བ་སྟེ། ལེའུ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་པའོ།། །།ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མདོ་སྡེའི་རྒྱན་གྱི་བཤད་པ་རྫོགས་སོ།

这是为了获得三身的一切相而证得菩提，为了遍知一切所知的一切相，宣说世尊的一切相智性。三身即是自性身、受用圆满身和化身。遍知一切所知的一切相，在此是以断除一切天人等一切众生疑惑的事业而宣说。
圆满六波罗蜜多的分别偈颂：'无执著且无过失，无浊染且无住著，不动摇于诸法中，无戏论尊前顶礼。'此说明完全解脱六波罗蜜多一切违品，宣说世尊圆满六波罗蜜多。
其中无执著性，应知是因为无有执著受用。无过失性，是因为身等业无垢染。无浊染，是因为不被世间法和痛苦扰乱其心。无住著性，是因为不住于小小证悟和低劣境界。不动摇性，是因为不散乱。无戏论性，是因为不行一切分别戏论。
分别佛陀特征的两个偈颂：'胜义谛中已成就，超出一切诸地中，一切众生中最胜，令诸众生得解脱。具足无尽无等德，世间及与坛城中，显现天人虽得见，一切相中不可见。'此处以体性、因、果、业、具足、趣入六义宣说佛陀特征。
其中胜义谛成就，是如来藏清净，即是诸佛法身。超出一切菩萨地，是因。成为一切众生中最胜，是果。令一切众生解脱，是业。具足无尽功德和无与伦比，是具足。显现于种种世界，是以化身。显现于眷属坛城中，是以受用圆满身。一切相中不可见，是以法身，此是趣入的三种差别。
大乘经庄严论由大菩萨证悟清净所说，行为与究竟品第二十一品。大乘经庄严论释完。

། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱཀྱ་སིངྷ་དང་། ཞུ་ཆེན་གྱི་ལོ་ཙཱ་བ་བནྡེ་ དཔལ་བརྩེགས་ལ་སོགས་པས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པ།། །།ཐེག་ཆེན་མདོ་སྡེ་ཀུན་གྱི་རྒྱན། །བཤད་པ་འདིའི་གཞུང་ཚད་ནི། །ཤ་ལོ་ཀ་སུམ་སྟོང་དག་དང་རྩ། །དྲུག་བརྒྱ་ལྔ་བཅུ་ཡིན་པར་བསྒྲགས།། །།

印度堪布释迦狮子和主译师班智达·华德僧等人翻译、校对并最终确定。
大乘经典总集之庄严，
此论之文字数量，
宣说为三千六百五十颂。
